SKKN: PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNGVẼ HÌNH TỰ TIN TẠO BỐ CỤC
THUẬN MẮT TRONG BÀI VẼ TRANH ĐỀ TÀI CHO HỌC SINH LỚP 1
PHẦN 1 – ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lý do chọn đề tài
Với sự phát triển ngày càng đi lên của thế giới nói chung và việt nam nói riêng,
việc đưa môn mĩ thuật trở thành một trong 9 môn học bắt buộc trong nhà trường
tiểu học là quan trọng và cần thiết. Giáo dục thẩm mĩ cho học sinh, nhất là những
năm đầu đi học, từng bước giúp trẻ hoà nhập thế giới xung quanh ;trẻ biết suy xét
và mong muốn làm theo cái đẹp - chính là giúp trẻ tự hoàn thiện mình, trở thành
người công dân có ích cho xã hội.
Là người giáo viên dạy mĩ thuật, tôi luôn mong ước với kiến thức của mình có thể
giúp trẻ em, nhất là trẻ em mới vào lớp 1 nhìn nhận và thể hiện cái đẹp thông qua
các bài vẽ tranh đề tài một cách tự tin.
II. Mục đích nghiên cứu
- Nhằm phát huy cách vẽ hồn nhiên, ngây thơ của trẻ từ mẫu giáo.
- Giúp trẻ bộc lộ sự phát triển trí tuệ, cảm quan đối với thế giới xung quanh một
cách tự nhiên, “rất trẻ thơ” qua các bài vẽ tranh đề tài.
- Giúp trẻ lớp 1 ngày càng yêu thích môn mĩ thuật - làm nền tảng cho việc giáo dục
thẩm mĩ cho học sinh khi học ở các lớp trên trong bậc tiểu học .
Cụ thể hơn là giúp trẻ lớp 1 điều chỉnh nét vẽ thật tự nhiên, cách sắp xếp hình vẽ
(bố cục) trong khuôn khổ giấy vẽ cho phù hợp.
- Tôi đã chọn đề tài này với mong muốn giúp trẻ lớp 1 càng ngày vẽ càng tự tin
hơn, đạt hiệu quả -phù hợp mục tiêu giáo dục của môn mĩ thuật: Giúp trẻ có sân
chơi lí thú, bổ ích, phần nào có cái nhìn tổng thể đối với sự vật, hình ảnh quen
thuộc xung quanh. Đây cũng là một yếu tố giúp trẻ học các môn khác tốt hơn.
III. Kết quả cần đạt
1
…
IV. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Học sinh khối 1 trường tiểu học THTH năm học 20… - 20…
- Thời gian 1 năm.

thoải mái dẫn đến nhiều bài vẽ hình vẽ đẹp song lại quá bé không phù hợp tờ giấy
hoặc tâm lí sợ vẽ không đúng với thực tế.
Ví dụ: trẻ khi vẽ con chó, chúng muốn là phải thật giống, nếu vẽ sai sợ cô giáo
chê, hoặc khi vẽ người: Trẻ vẽ người có chân tay dài hơn thật, khi bị bạn chê vội
tẩy xoá ngay.
Vậy để giúp học sinh, nhất là học sinh lớp 1 ngay từ ngày đầu cấp học đã có thiện
cảm với môn Mĩ thuật, luôn muốn được vẽ - được hoạt động phù hợp sinh lí trẻ -
tôi muốn đưa ra một cách làm mà theo tôi là đạt hiệu quả, giúp trẻ vẽ hình tự tin,
thoải mái, sắp xếp hình hợp khuôn khổ giấy vẽ.
III. Mô tả nội dung
1. Tâm lí trẻ 6 tuổi.
3
* Theo các nhà tâm lí học, ở lứa tuổi tiểu học, sự tri giác của các em có các đặc
điểm sau:
Tri giác: tri giác của các em mang tính đại thể, ít đi sâu vào chi tiết, tri giác những
gì gây ấn tượng mạnh đối với các em hoặc các em tri giác những gì mình thích.
Tình cảm có ảnh hưởng đến độ nhanh, độ bền trong trí nhớ của các em. Các em có
thể nhớ rất nhanh và làm những gì mình thích.
Do đó, khi dạy vẽ học sinh lớp 1, ta lợi dụng đặc điểm tâm lí trên để hướng trẻ vẽ
tranh đề tài với cách nhìn của mình. Trong mỗi tiết học vẽ, tatạo ra sự hứng thú cho
trẻ đối với những đề tài định vẽ; không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng; đưa ra đồ
dùng trực quan hợp lí, ấn tượng, bám sát chủ đề tranh định vẽ; các mẫu tranh vẽ là
tranh của thiếu nhi, nhất là của chính học sinh lớp 1 - làm học sinh dễ hiểu dễ tri
giác hơn.
Ví dụ: Trong bài “Vẽ con vật mà em thích” các em rất thích vẽ con trâu; giáo viên
mô tả lại con trâu một cách say sưa lôi cuốn, cho các em xem tranh các bạn vẽ con
trâu đanh hoạt động (ăn cỏ, nằm nghỉ, đang cày ruộng) và nêu bằng lời cách vẽ
trâu: Đầu hình quả đu đủ, mình trâu hình quả trứng to hơn nhiều so với đầu, 2 sừng
cong nhọn, 4 chân trâu đi guốc
* Việc tìm hiểu những đặc điểm tâm lí nói trên rất có lợi cho việc dạy trẻ lớp 1 vẽ

phương pháp hỏi đáp, kể chuyện, so sánh để bật ra đặc điểm của bức tranh định vẽ.
- Ví dụ vẽ bài “Cây và nhà”: Cô giáo hỏi học sinh: Con biết các loại cây gì ? Con
thử mô tả lại đặc điểm của cây đó Đi ngoài phố, con nhìn thấy những ngôi nhà
giống hay khác nhau - mô tả cụ thể Cô kể lại ngôi nhà của mình có đặc điểm
nào đó. Cô hỏi một vài học sinh về ngôi nhà của mình. Hoặc so sánh nhà ở nông
thôn và thành phố bằng cách hỏi học sinh.
* Tư duy lứa tuổi học sinh tiểu học có những nét đặc thù so với những lứa tuổi
khác. Mà bậc học tiểu học là bậc học nền tảng cho những bậc học sau này. Vì vậy,
5
giáo viên dạy Mĩ thuật phải lựa chọn phương pháp dạy học tối ưu, phù hợp với nội
dung từng bài vẽ tranh đề tài (Cũng như các phân môn vẽ khác). Hướng dẫn các em
tích cực suy nghĩ để hình thành kiến thức về Mĩ thuật, khuyến khích học sinh chủ
động, tự tin khi vẽ bài; Người giáo viên có vai trò hướng dẫn giúp đỡ chứ không áp
đặt, làm thay các em.
Nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học, cụ thể là học sinh lớp 1,
giúp cho giáo viên dạy vẽ như bản thân tôi rất tự tin trong việc nghiên cứu hướng
dẫn cho các em cách vẽ hình tự tin, tạo bố cục thuận mắt trong bài vẽ tranh đề tài
2. Khái niệm “tranh vẽ theo đề tài”.
- Đây là một phân môn của Mĩ thuật trong chương trình dạy học ở bậc tiểu học.
- Học sinh được vẽ những đề tài về cuộc sống xung quanh: Thiên nhiên, sinh hoạt
của con người, thế giới động vật
- Qua cách học vẽ tranh đề tài, giúp trẻ khám phá thêm về thế giới xung quanh,
thêm yêu cuộc sống, yêu gia đình, bạn bè, thầy cô
- Giúp học sinh phần nào biểu đạt được tình cảm, cảm xúc của mình với cuộc sống
qua các bài vẽ của chính bản thân.
- Rèn luyện óc quan sát, tưởng tưởng, kĩ năng cầm bút, giúp trẻ học tốt các môn
học khác .
. * Học sinh lớp 1, lớp nền tảng của cả cấp học tiểu học, do đó việc cho các em làm
quen, yêu thích vẽ tranh đề tài cũng như vẽ theo mẫu, vẽ trang trí là một nhiệm
vụ quan trọng hàng đầu của các giáo viên dạy Mĩ thuật như tôi.

phải giúp các em đi sâu tim hiểu về cách vẽ tranh đề tài, cụ thể là sắp xếp bố cục
hợp lí để nêu bật được chủ đề bức tranh .
c. Cách vẽ hình của trẻ trong bài vẽ tranh đề tài: Tương đối mạnh dạn ở số đông;
giáo viên phải biết cách phát huy - luôn khen ngợi những trẻ có nét vẽ ngộ nghĩnh
đồng thời tỏ ra chưa vừa lòng khi có học sinh chê bạn vẽ xấu, không giống thật .
7
Ví dụ: một học sinh vẽ chân dung bạn mình, bạn ngồi bên cạnh thấy không giống
nên chê bai làm em đó sợ hỏng bài vội xoá hình đi - Lúc này tôi phải tìm ra một
đặc điểm nào đó đặc trưng nhất của nhân vật trong tranh và kịp thời khen ngợi -
như vậy đã giúp học sinh đó cảm thấy tự tin hơn, và học sinh chê bạn sẽ suy nghĩ
xem việc mình làm là tốt hay không tốt.
d. Vẽ hình bằng bút chì: đây là cách vẽ hình truyền thống của cả trẻ em lẫn người
lớn khi tạo nét cho tranh vẽ theo đề tài .
Học sinh vẽ hình bằng chì cho kết quả là đa số các bài vẽ có hình vẽ nhỏ;

Do chất liệu bút chì dễ tẩy xoá nên nhiều học sinh quâ lạm dụng tẩy - làm cho bài
vẽ bị bẩn, hình vẽ thiếu tự nhiên .
Kết quả được một bức tranh có bố cục trống vắng, rất khó thể hiện màu .
Ví dụ: tranh vẽ trang
Trong nhiều tiết vẽ, những em quên vở tôi đã cho vẽ bằng phấn lên bảng con thì
phát hiện thấy nét vẽ của các em khoẻ, tự nhiên và bố cục hợp lí .
Và tôi đã động viên kịp thời những em học sinh đó bằng cách cho cả lớp xem bài,
đồng thời cho điểm tốt những bài vẽ đẹp.
Theo tôi, đó chính là do chất liệu: phấn có nét to cho nên trẻ vẽ hình to, rõ hơn (do
các em sợ vẽ hình nhỏ thì các nét phấn sẽ dính vào nhau nhìn không rõ hình).
Sau đó, tôi thử nghiệm: cho học sinh dùng luôn bút có nét to như dạ màu, sáp
màu - để vẽ bài tranh đề tài trong sách giáo khoa hoặc vào giấy khổ A4 thì thấy đạt
hiệu quả tương đương như các em vẽ trên bảng con .
Như vậy, hình vẽ của trẻ trên bài vẽ tranh đề tài tỉ lệ thuận với nét vẽ do chất liệu
để vẽ tạo nên .

phần không nhỏ để tạo cho học sinh lớp một có kĩ năng vẽ hình to, rõ ràng; giúp
các em cách nhìn hình, bố cục hợp lí. Học sinh lớp một vẽ hình đơn giản, một bức
tranh chỉ cần vẽ ba bốn hình là đủ tạo thành một bố cục tranh. Trong tiết Mĩ thuật,
9
để giúp học sinh làm quen với cách tạo bố cục bằng nét vẽ to, rõ; tôi luôn khen
ngợi trước lớp bài của các em có bố cục đẹp, được vẽ bằng nét to, rõ (dạ mầu, sáp
màu),. Và khuyến khích các em vẽ chì cố gắng hơn nữa để có được bài đẹp như các
bạn kia. kết quả là cuối năm học, số lượng học sinh vẽ bằng bút có nét to, rõ chiếm
70% trong toàn khối.
Chất lượng các bài vẽ tranh đề tài được nâng cao. những bức tranh có tạo hình tự
tin, ngộ nghĩnh xuất hiện ngày càng nhiều.
Ví dụ: tranh vẽ trang
Và điều quan trọng là đã gây được không kh í hào hứng, say mê vẽ ở trẻ. Lớp 1B,
1H: khi tôi vào dạy Mĩ thuật các em nộp tranh vẽ ở nhà rất tự giác và số lượng cũng
như chất lượng đều tốt.
Các em “đua” nhau vẽ tranh, tự hào khi mình mang nộp nhiều tranh được cô giáo
cho điểm cao. Phong trào vẽ tranh đề tài của 2 lớp trên tốt nhất trường.
e. Những kiến thức Mĩ thuật liên quan tới việc vẽ hình, tạo bố cục.
- Khi học sinh lớp một đã vẽ được bố cục tốt qua việc tạo nét bằng bút màu đậm và
những kiến thức khác về sắp xếp hình trong bài vẽ theo đề tài thì việc tô màu trở
nên dễ dàng: hình có mảng to, dễ nhìn (tranh vẽ trang), không như vẽ bằng bút chì
làm hình vẽ nhỏ khó nhìn (tranh vẽ trang).
Bức tranh có màu sắc đẹp dần dần hiện ra trước mắt trẻ,lôi cuốn trẻ; trẻ tự hào đã
tạo ra được bức tranh của riêng mình - trẻ đã khám phá thế giới của Mĩ thuật, đây
chính là sân chơi bổ ích của trẻ.
- Cách vẽ hình to rõ góp phần không nhỏ trong việc thể hiện chủ đề của tranh để
tài.
Ví dụ: bài vẽ “Chân dung bạn em” trang
bài vẽ “ Con trâu của bé” trang
so với hai bài vẽ bằng chì trang và trang thì đẹp hơn hẳn.

- Học sinh tạo được những bố cục, hình vẽ ngộ nghĩnh mang hiệu quả bất ngờ, đẹp
mắt.
- Oc quan sát, so sánh ở trẻ được bồi dưỡng rèn luyện thường xuyên
-Hạn chế: phương pháp này tôi mới thử nghiệm ở lớp một thấy thành công song
chưa mạnh dạn nhân rộng ra các khối lớp khác vì đặc điểm tâm lí của độ tuổi từ lớp
hai đến lớp năm khác lớp một.
Tôi hi vọng với cách tạo hình, bố cục ở lớp một như vậy, khi học lên các lớp trên
học sinh sẽ vẫn giữ được và ngày càng tự tin hơn khi vẽ bài tranh đề tài cũng như
các bài vẽ trang trí, vẽ theo mẫu khác.
PHẦN 3 – KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
I. Kết luận
Tôi thực hiện đề tài “ Phương pháp giúp học sinh lớp một vẽ hình tự tin, tạo bố cục
thuận mắt trong bài vẽ tranh đề tài” không ngoài việc thực hiện mục tiêu của Giáo
dục tiểu học (nhằm giúp học sinh có kiến thức cơ bản về 9 môn học; giáo dục óc
thẩm mĩ, rèn luyện kĩ năng kí xảo học tập cho học sinh).
Qua nhiều tiết Mĩ thuật ;trẻ hoạt bát, tự tin, cởi mở với giáo viên với bạn bè. Do đó
việc giáo dục tốt hơn.
Phương pháp dạy học sinh lớp một vẽ hình bằng bút vẽ có nét to, rõ đã bộc lộ cách
vẽ ngộ nghĩnh, hồn nhiên như chính cuộc sống của trẻ em qua các bài vẽ tranh đề
tài.
Dựa trên các đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi tiểu học, cụ thể là lứa tuổi học lớp một -
vận dụng kiến thức Mĩ thuật của bản thân, tôi cố gắng giúp trẻ em có sân chơi bổ
ích và lí thú thông qua đề tài này. Việc đó đã góp phần làm cho trẻ khám phá được
ngôn ngữ riêng của Mĩ thuật khác với môn học khác.
Phương pháp dạy học trên mới áp dụng trong toàn bộ khối một; tôi sẽ tìm cách thử
nghiệm ra các khối lớp khác vào những năm học tiếp theo.
12
II. Kiến nghị
Đây mới là ý tưởng của riêng bản thân, đề nghị các cấp lãnh đạo, các nhà nghiên
cứu về Mĩ thuật góp ý để tôi điều chỉnh cách dạy cho trẻ em ngày một tốt hơn- giúp