class="bi x0 y0 w0 h1"
class="bi x1 y1 w1 h2"
iu tra Quc gia v V thành niên và anh niên Vit Nam ln th 2
BÁO CÁO CHUYÊN 
SC KHE TÂM THN CA
V THÀNH NIÊN VÀ THANH NIÊN
VIT NAM
TS. Nguyn anh Hương
Trưng i hc Y t Công cng
Hà Ni 2010
class="bi x1 y1 w1 h2"
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
3
Li nói u
S phát trin ca v thành niên và thanh niên luôn là vn  ưc quan
tâm hàng u  Vit Nam cng như nhiu quc gia trên th gii. ây là th h
quyt nh n tương lai và vn mnh ca t nưc.  Vit Nam, v thành niên
và thanh niên tui t 14 – 25 là nhóm dân cư ông nht, chim gn mt phn
tư dân s c nưc (khong trên 20 triu ngưi – Tng cc ng kê, iu tra
dân s và nhà  nm 2009). Vic nm bt ưc nhng c im cơ bn liên
quan n i sng xã hi, thái , nguyn vng, nhng thách thc trong s
phát trin ca nhóm dân s này là iu ht sc quan trng.
Trong khuôn kh D án phòng chng HIV/AIDS cho anh niên, Tng
cc Dân s - K hoch hóa gia ình (TCDS-KHHG) và Tng cc ng kê
ã thc hin cuc iu tra quc gia v V thành niên và anh niên Vit Nam
(Survey Assessment of Vietnamese Youth- gi tt là SAVY) ln th 2.
iu tra Quc gia v V thành niên và anh niên (ln 1 và 2) là cuc
iu tra ln và toàn din nht v thanh thiu niên Vit Nam. Cuc iu tra ln
2 có s phi hp gia nhiu cơ quan, t chc trong nưc và quc t, t trung
ương n a phương, vi s tham gia ca 10.044 thanh thiu niên t 14 - 25
tui ti 63 tnh/thành ph, t ô th ti nông thôn và min núi xa xôi ho

9. Kin thc và thái  ca thanh thiu niên Vit Nam v HIV/AIDS và
nhng ngưi có HIV/AIDS.
Chúng tôi hi vng rng nhng phát hin v cuc sng xã hi, thái , hoài
bão ca v thành niên và thanh niên Vit Nam và nhng khuyn ngh v chính
sách trong 9 báo cáo này s góp phn hu ích trong vic hoch nh và thc
thi các chính sách và chương trình nâng cao sc khe và phát trin toàn din
ca thanh thiu niên nưc nhà.
Tng cc DS-KHHG trân trng cm ơn Ngân hàng phát trin châu Á
ã tài tr cho cuuc iu tra. Chúng tôi xin trân trng cám ơn Qu Dân s
Liên hp quc (UNFPA) ã h tr k thut cho vic xây dng các báo cáo
chuyên  và tóm tt chính sách SAVY2; cm ơn giáo sư Robert Blum, i hc
Johns Hopkins (M) và các chuyên gia Vit Nam ã h tr k thut và óng
góp nhiu ý kin quý báu trong quá trình phân tích s liu và hoàn thin các
báo cáo.
Chúng tôi ánh giá cao s tn tâm và say mê ca các tác gi ca 9 báo cáo
là Ts.V Mnh Li (Vin Xã hi hc); Ts.Nguyn Hu Minh, s.Trn 
Hng (Vin Gia ình và Gii); Ts.Nguyn anh Hương, Ts.Lê C Linh (i
hc Y t Công cng); Ts.Bùi Phương Nga (Chuyên gia c lp); s. Nguyn
 Mai Hương (Trung tâm Nghiên cu phát trin Y t cng ng), s.
Nguyn ình Anh (V Truyn thông và giáo dc- Tng cc Dân s-
KHHG), s. Ngô Qunh An (i hc Kinh t quc dân), s.Nguyn
anh Liêm, s. Nguyn Hnh Nguyên, s.V Công Nguyên (Vin Xã hi
hc), Bs. ào Xuân Dng (Chuyên gia c lp).
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
5
Dù ã có nhiu c gng song các báo cáo phân tích sâu theo ch  này
không tránh khi nhng thiu sót. Tng cc DS-KHHG rt mong nhn ưc
ý kin óng góp quý báu ca các cá nhân, các t chc trong và ngoài nưc quan
tâm n th h tr Vit Nam  các báo cáo ưc hoàn thin hơn.
Chúng tôi hân hnh gii thiu các báo cáo phân tích sâu theo ch  và

Ông Lã Quý ôn, Phó V trưng V Công tác hc sinh - sinh viên, B
Giáo dc và ào to
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
7
NHÓM TÁC GI VIT BÁO CÁO CHUYÊN  VÀ TÓM
TT CHÍNH SÁCH IU T QUC GIA V V THÀNH
NIÊN VÀ THANH NIÊN VIT NAM
Ths. Ngô Qunh An, i hc Kinh t Quc dân
Ths. Nguyn ình Anh, Phó V trưng V Truyn thông và Giáo dc,
Tng cc Dân s- K hoch hoá gia ình
Bs. ào Xuân Dng, Chuyên gia c lp
Ths. Trn Th Hng, Vin Gia ình và Gii
Ts. Nguyn Thanh Hương, i hc Y t Công cng
Ths. Nguyn Mai Hương, Giám c Trung tâm Nghiên cu Phát trin Y
t cng ng (CCRD)
PGs.Ts. V Mnh Li, Trưng phòng Xã hi hc Gia ình, Vin Xã hi
hc, Vin Khoa hc Xã hi Vit Nam
PGs. Ts.Lê C Linh, i hc Y t công cng
Ths. Nguyn Thanh Liêm, Vin Dân s, Sc khe và Phát trin
Ts. Nguyn Hu Minh, Vin trưng Vin Gia ình và Gii
Ts. Bùi Phương Nga, Chuyên gia c lp
Ths. Nguyn Hnh Nguyên, Vin Dân s, Sc khe và Phát trin
Ths. V Công Nguyên, Vin Dân s, Sc khe và Phát trin
Chuyên gia quc t:
Giáo sư Robert Blum, chuyên gia h tr k thut, i hc Johns Hopkins
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
8
MC LC
1. GII THIU CHUNG V IU T QUC GIA V V THÀNH
NIÊN VÀ THANH NIÊN VIT NAM SAVY 9

cung cp thông tin qua phiu phng vn t in. Trong s nhng thanh thiu niên ưc mi có
10,044 ngưi ã ng ý tham gia iu tra, t t l 86%. B câu hi s dng trong SAVY2 ưc
thit k da trên b câu hi ã s dng trong SAVY1  m bo có th so sánh ưc kt qu gia
2 cuc iu tra. Ni dung ca b câu hi  cp n nhiu ch : nhân khu hc, giáo dc, vic
làm, dy thì, hn hò và các mi quan h, sc khe sinh sn, HIV/AIDS, chn thương, bnh tt và
sc khe th cht, kin thc/thái /nim tin liên quan n mt lot các vn , bo lc, sc khe
tâm thn, truyn thông i chúng, và ưc mơ, nguyn vng ca VTN&TN.
Bn báo cáo chuyên  này nm trong khuôn kh mt lot các báo cáo  cp n các vn 
ni bt mà VTN&TN cng như xã hi Vit Nam ang phi i mt và nhng thay i trong 5 nm
va qua. Trong tng bn
báo cáo, các chuyên gia
phân tích sâu các s liu
ca SAVY nhm hiu k
hơn các yu t nguy cơ
(có nh hưng không tt)
và các yu t bo v (có
nh hưng tích cc) i
vi nhóm i tưng
VTN&TN trưc nhng
vn  khác nhau. Mc
ích ca chúng tôi không
ch ơn thun mô t s
lưng VTN&TN có liên
quan n mt s hành vi,
hay vn  mà là  tìm
hiu các yu t tác ng
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
10
ti mc  tt hay xu ca các kt qu cng như nhng thay i trong thi gian 5 nm sau SAVY1.
Qua ó, chúng tôi mong mun cung cp các thông tin hu ích cho vic xây dng các chương trình

mnh và thc hin chc nng mt cách hiu qu ca mi cá nhân và cng ng. Da trên nh ngha
này, sc khe tâm thn bao gm c nhng biu hin tình cm mang tính tích cc như cm giác hnh
phúc, lc quan, lòng t trng ch không ch ch yu hưng vào bnh tâm thn như trưc ó.
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
11
Các chuyên gia tâm thn hc ca Vit Nam cng có nhng khái quát tương t v khái nim
sc khe tâm thn. Sc khe tâm thn không ch là trng thái không có ri lon v tâm thn mà
còn là mt trng thái tâm thn hoàn toàn thoi mái. Mun có trng thái tâm thn như vy thì cn
ưc nuôi dưng tt, có ưc s cân bng và hòa hp gia cá nhân và môi trưng t nhiên – xã hi
xung quanh. Da vào các tiêu chí chính v sc khe tâm thn mà WHO ã nêu ra [2], tác gi
Nguyn Vit iêm (2002) cng ã nhn mnh sc khe tâm thn  cng ng t ưc hay không
khi tha mãn các tiêu chí sau [3]:
· Có cuc sng tht s thoi mái.
· Có ưc nim tin vào giá tr bn thân, vào phm cht và giá tr ca ngưi khác.
· Có kh nng cân bng cm xúc, hành vi hp lí trưc mi tình hung.
· Có kh nng to dng, duy trì và phát trin tha áng các mi quan h.
· Có kh nng t hàn gn  duy trì cân bng khi có stress hay các s c gây cng thng.
Các tiêu chí nêu trên th hin tính toàn din ca sc khe tâm thn và nêu bt ý ngha ca
khái nim này, ng thi cng gi m vic la chn và s dng các ch s v sc khe tâm thn
trong iu tra cng ng và các chương trình can thip nâng cao sc khe tâm thn. Da trên các
s liu thu thp ưc ca SAVY1 và SAVY2, báo cáo chuyên  v “Sc khe tâm thn ca v thành
niên và thanh niên Vit Nam” la chn các bin s gm: s lc quan, lòng t trng, s bun chán,
t gây thương tích, ngh n t t và tìm cách t t  phân tích nhm bưc u phn ánh bc tranh
khái quát v sc khe tâm thn ca VTN&TN Vit Nam.
2.2 Các yếu tố liên quan (yếu tố bảo vệ và nguy cơ) đối với sức khỏe tâm thần của
VTN&TN
Sc khe tâm thn ca VTN&TN là mt vn  ang ngày càng thu hút s quan tâm ca các
cán b qun lý, cán b y t và cng ng. Sc khe tâm thn ưc ánh giá là mt cu phn quan
trng trong sc khe tng th ca th h tr. Sc khe tâm thn trong thi k VTN&TN có mi
liên quan cht ch vi s t trng, các hành vi, kt qu hc tp và làm vic, mi quan h xã hi, các

T chc Y t  gii d oán rng nhng vn  tâm thn và bnh tâm thn s là gánh nng
bnh tt hàng u ca thi k sau nm 2020 [5]. Nm 2002, nghiên cu dch t hc bnh tâm thn
ca Trn Vn Cưng trên 7 vùng kinh t-vn hóa-xã hi ca Vit Nam cho kt qu 2,8% dân s có
biu hin trm cm, 2,6% dân s có biu hin lo âu và ri lon hành vi  thanh thiu niên chim
0,9% dân s [6]. Mt nghiên cu khác trên i tưng là các ca cp cu do t t ti bnh vin à
Nng nm 2004 cho thy t l nhóm tui có hành vi t t cao nht tp trung  la tui t 15-24
[7]. eo iu tra SAVY1 tuy a s nhóm tui tr có tình trng sc kho tâm thn kh quan, mt
phn ba trong nhóm h (c 3 ngưi li có 1 ngưi) vn ôi khi cm thy chán nn không hy vng
vào tương lai ca mình [4]. SAVY1 cng tìm hiu tình hình t gây thương tích, tng ngh n t t
và tìm cách t t trong VTN&TN. Kt qu cho thy các t l này là khá thp, c th ch có 2,8% ã
tng c ý gây thương tích cho bn thân, 3,4% tng ngh ti t t và 0,55% tng tìm cách t t [8].
Tuy nhiên, nghiên cu gn ây trên gn 3000 v thành niên hc sinh tui t 13-18 ti Hà Ni và
Hi Dương cho thy t l cao hơn áng k so vi SAVY1. Xp x 9% hc sinh cho bit có ý nh t
t và 6% hc sinh ã có k hoch t t. Kt qu cng cho thy t l hc sinh n có cm giác bun
chán và tuyt vng, có ý ngh t t và chun b cho hành vi t t cao hơn so vi nam gii tương t
như SAVY1 [9].
Nhiu vn  liên quan n sc khe tâm thn cng ang ni lên trong nhóm hc sinh nói
riêng và VTN&TN nói chung như: bun chán, trm cm, có suy ngh và d nh t t. eo B Y
t, kt qu mt kho sát gn ây, có n 19,46% hc sinh trong  tui 10-16 gp trc trc v sc
khe tâm thn. Trong s các trưng hp t t, 10%   tui 10-17 [10]. eo s liu ca B Y t
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
13
nm 2005, t l có vn  v sc khe tâm thn hin nay  Vit Nam là 10-20%, trong ó t l cao
nht  nhóm 20-29 tui (11,8%) sau ó là các nhóm 10-19 tui và 30-39 tui [11]. Mt nghiên
cu va ưc công b nm 2009 tin hành ánh giá sc khe tâm thn ca 1368 v thành niên tui
t 11-18 ti mt s tnh, s dng b câu hi SDQ (Strengths and Dicuties Questionnaire) cho
kt qu 9,1% v thành niên có vn  v sc khe tâm thn. Tui, tôn giáo và kinh t ca gia ình
có mi liên quan có ý ngha vi tình trng sc khe tâm thn ca v thành niên [12]. Nghiên cu
v vn  sc khe tâm thn ca hc sinh  mt s trưng trung hc cơ s ti Lng Sơn và thành
ph Hà Ni (2007) có mt s phát hin áng chú ý, ó là t l hc sinh có biu hin lo âu là 12,3%

nhiên, sc khe tâm thn chưa ưc th hin rõ trong vn bn chính sách này.
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
14
Nm 2006 B Y t ã ban hành “K hoch tng th quc gia v bo v, chm sóc và nâng cao
sc khe ca v thành niên và thanh niên Vit Nam, giai on 2006-2010 và tm nhìn 2020”. Trong
ó “Sang chn v tinh thn và các vn  khác liên quan n sc khe tâm thn” ưc coi là mt
trong các nguy cơ chính i vi sc khe ca VTN&TN Vit Nam hin nay. ng thi sc khe
tâm thn ưc xp là mt trong 5 vn  ưu tiên cn gii quyt ca K hoch trong giai oan 2006-
2010 [17]. Mc dù vy do nhng hn ch v ngun lc cng như ưu tiên trong công tác trin khai
k hoch tng th, các can thip nâng cao sc khe tâm thn, c bit là can thip trên la tui hc
sinh nói riêng và thanh thiu niên nói chung cho n nay còn rt hn ch.
3. Các kt qu chính
3.1 Sự lạc quan và các yếu tố liên quan
Lc quan là mt c im nhân cách và là mt trong các nhân t kích thích nhng suy ngh và
hành vi tích cc. Vì vy lc quan có vai trò quan trng trong cuc sng và có nh hưng áng k ti c
sc khe th cht và tâm thn. Mc dù lc quan là c im tương i n nh, các bng chng nghiên
cu cho thy nó có th ưc tng cưng thông qua các hot ng can thip phù hp. Tuy nhiên cho
n nay các nghiên cu v vn  này c bit là vi i tưng VTN&TN Vit Nam còn rt ít.
iu tra SAVY ã tìm hiu mc  lc quan ca VTN&TN thông qua bn nhn nh ó là:
1) Bn s có mt gia ình hnh phúc trong tương lai; 2) Bn s có công vic làm mà bn thích; 3)
Bn s có cơ hi  làm iu bn mun; 4) Bn s có thu nhp cao  sng thoi mái, vi các phương
án tr li ng ý, ng ý mt phn, không ng ý và không bit.  ánh giá mc  lc quan mi
câu tr li mang tính tích cc ưc tính 1 im, tng s im cho các nhn nh v mc  lc
quan s t 0 (ít lc quan nht) n 4 (lc quan nht). Kt qu cho thy VTN&TN Vit Nam hin
nay lc quan hơn so vi 5 nm v trưc vi im trung bình v mc  lc quan ca thanh thiu
niên trong iu tra SAVY2 là 3,2, cao hơn áng k so vi SAVY1 - ch 1à 2,8 im (p<0,001).
Tương t như SAVY1, kt qu
ca iu tra SAVY2 cho thy không
có s khác bit áng k v mc  lc
quan gia n thanh niên và nam

79.6
76.3
67.3
59
bình cao nht vi 3,3 im. Nhóm thanh niên  tui 14-17 có s im thp nht vi 3,1 im. S
khác bit không phi là ln nhưng cng rt áng lưu tâm.
Mc dù không có s khác bit v mc  lc quan gia VTN&TN sinh sng  nông thôn và
thành th song VTN&TN sng  khu vc phía nam có xu hưng lc quan hơn VTN&TN sng 
các khu vc khác. im trung bình mc  lc quan ca thanh thiu niên khu vc ông Nam B
cao nht (3,4), tip n là ng bng sông Cu Long (3,3), ông Bc, ng bng sông Hng
(3,1), và thp nht là khu vc Bc Trung B (2,8).
T l VTN&TN hoàn toàn ng ý i vi mi nhn nh th hin s lc quan là khá cao. iu
ó cho thy mt xu hưng nhìn cuc sng khá lc quan nói chung trong VTN&TN Vit Nam. Kt
qu này khá tương ng vi công b ca vn phòng UNICEF khu vc iu tra trên khong 10.000
tr em và v thành niên tui t 9-17 trên 17 quc gia. Kt qu cng cho thy Vit Nam cùng vi
Trung Quc và ông Timor là 3 quc gia có t l các em có suy ngh lc quan cao trên 90% khi
cho rng cuc sng ca các em s tt hơn hoc tt hơn rt nhiu so vi cha m mình [18]. Phân
tích sâu hơn kt qu iu tra SAVY2 cho thy VTN&TN có xu hưng lc quan v cuc sng gia
ình trong tương lai hơn so vi vn  liên quan n thu nhp. Có 86,1% ngưi hoàn toàn ng ý
rng mình s có mt gia ình hnh phúc. Trong khi ó, t l hoàn toàn ng ý vi vic mình s có
thu nhp tt  sng thoi mái ch là 67,3%.
So vi kt qu ca SAVY1, t l VTN&TN hoàn toàn ng ý vi nhng nhn nh mang tính
lc quan cao hơn  tt c các nhn nh (Hình 1). Tng hp t l VTN&TN ng ý vi tt c 4
nhn nh th hin s lc quan ca SAVY2 (61,4%) là cao hơn rt nhiu so vi SAVY1 (45,0%)
(p<0,001).
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
16
Không có s khác bit áng k trong t l hoàn toàn ng ý vi các nhn nh mang tính lc
quan gia n gii và nam gii trong SAVY2. Trong khi ó  SAVY1, t l nam thanh niên la chn
phương án “hoàn toàn ng ý” cao hơn n thanh niên  c 4 nhn nh (p <0,01). iu này dưng

60.0
58.0
56.0
54.0
52.0
14-17 18-21 22-25
Kinh, Hoa, Dân
tc khác
ành
th
Nông
thôn
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
17
BNG 1: Các yếu tố ảnh hưởng đến sự lạc quan của thanh thiếu niên Việt Nam (Mô hình phân
tích cho toàn bộ mẫu nghiên cứu)
Bin c lp B Wald p value OR
Bun chán
Có -0,23 10,14 0,001 0,80 (0,69-0,92)
Không (*)    1
Nhóm tui
14-17*    1
18-21 0,21 6,87 <0,05 1,23 (1,05-1,44)
22-25 0,35 11,32 0,001 1,42 (1,16-1,74)
Vùng sinh thái
ng bng sông Hng (*)    1
ông Bc 0,15 2,49 <0,05 1,16 (0,97-1,40)
Tây Bc 0,35 4,88 <0,05 1,42 (1,04-1,92)
Bc Trung B -0,54 39,31 0,001 0,59 (0,50-0,69)
Duyên hi Nam Trung B 0,45 17,92 0,001 1,57 (1,27-1,93)

gia ình, có mi quan h tt vi cha và là thành viên ca mt t chc xã hi là các yu t bo v.
Vì VTN&TN hin ang i hc có nhng c im khác vi nhng VTN&TN không còn n
trưng, mô hình phân tích riêng cho nhóm VTN&TN ang i hc cng ưc thc hin  xác
nh các yu t liên quan vi suy ngh lc quan ca nhóm i tưng này. Kt qu cho thy ngoài
nhng yu t nguy cơ và bo v (tr yu t là thành viên ca t chc xã hi) tương t như mô hình
phân tích chung cho toàn b mu iu tra, lòng t trng và s gn kt vi trưng hc ni lên là 2
yu t có liên quan vi s lc quan ca VTN&TN ang i hc. So vi VTN&TN có lòng t trng
thp và không gn kt vi trưng hc VTN&TN có lòng t trng cao và gn kt vi trưng hc có
suy ngh lc quan tương ng gp 2,4 (p<0,001) và 1,39 ln (p<0,05). Kt qu này khng nh vai
trò quan trng ca nhà trưng trong vic nh hưng ti suy ngh tích cc ca VTN&TN.
Yu*    1
Mi quan h vi cha
Rt tt*    1
Tt -0,32 13,87 0,001 0,73 (0,62-0,86)
Bình thưng 0,001 0,66 (0,53-0,82)
Nguy cơ t bn bè
Có -0,23 12,39 0,001 0,79 (0,70-0,90)
Không (*)    1
Là thành viên ca t chc xã hi
Có 0,16 9,17 <0,05 1,18 (1,06-1,31)
Không (*)    1
N = 7.603 (*) = Nhóm so sánh.
Hosmer & Lemeshow test χ
2
= 10,527; df=8 ; p=0,230.
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
19
3.2 Lòng tự trọng và các yếu tố liên quan
Lòng t trng là mt trong nhng thành t quan trng th hin s khe mnh ca sc khe
tâm thn. Các nghiên cu ã ch ra rng lòng t trng thp có th là mt trong nhng nguyên nhân

và ng bng sông Cu Long có lòng t trng cao hơn ln lưt là 1,50; 1,32; và 1,28 ln. Cm giác
bun chán, có s dng internet, ang hút thuc lá là nhng yu t nguy cơ trong khi ó tp th dc
thưng xuyên, t ánh giá có sc khe tt, gn kt mnh vi gia ình, có mi quan h tt vi cha
và là thành viên ca t chc xã hi là các yu t bo v.
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
20
BNG 2: Các yếu tố ảnh hưởng đến lòng tự trọng của thanh thiếu niên Việt Nam (Mô hình
phân tích cho toàn bộ mẫu nghiên cứu)
Bin c lp B Wald p value OR
Bun chán
Có -0,71 116,04 0,001 0,49 (0,43-0,56)
Không (*)    1
Nhóm tui
14-17*    1
18-21 0,01 1,90 >0,05 1,11 (0,96-1,28)
22-25 0,22 5,12 <0,05 1,25 (1,03-1,51)
Vùng sinh thái
ng bng sông Hng (*)    1
ông Bc -0,11 1,63 >0,05 0,89 (0,75-1,06)
Tây Bc 0,41 7,32 <0,05 1,50 (1,12-2,02)
Bc Trung B 0,12 2,10 >0,05 1,13 (0,96-1,33)
Duyên hi Nam Trung B 0,28 7,91 <0,05 1,32 (1,09-1,60)
Tây Nguyên -0,28 6,70 <0,05 0,76 (0,62-0,94)
ông Nam B 0,002 0,01 >0,05 1,00 (0,86-1,17)
ng bng sông Cu Long 0,25 10,30 0,001 1,28 (1,10-1,49)
S dng Internet
Có -0,19 10,41 0,001 0,82 (0,73-0,93)
Không (*)    1
Tp th dc
Không bao gi*    1

Tt 0,25 10,14 0,001 1,29 (1,09-1,51)
Bình thưng*    1
Là thành viên ca t chc xã hi
Có 0,30 35,04 0,001 1,34 (1,22-1,48)
Không (*)    1
N = 8.981 (*) = Nhóm so sánh.
Hosmer & Lemeshow test χ
2
= 7,611; df=8 ; p=0,472.
Sc khe tâm thn ca thanh thiu niên Vit Nam
22
3.3 Sự buồn chán và các yếu tố liên quan
SAVY2 ánh giá s bun chán ca VTN&TN qua s tri nghim ca h (có hay không) vi
4 nhn nh: 1) Bn có bao gi thy bun chán; 2) Bn có bao gi có cm giác rt bun hoc thy
mình là ngưi không có ích n ni làm bn không mun hot ng như bình thưng; 3) Có bao
gi bn thy hoàn toàn tht vng v tương lai không; 4) Bn có bao gi ngh n chuyn t t
không
1
.
Kt qu cho thy có 73,1% ngưi tng có cm giác bun chán. Trên mt phn tư VTN&TN
(27,6%) ã tri qua cm giác rt bun hoc thy mình là ngưi không có ích n ni không th
hot ng như bình thưng. T l VTN&TN ã tng cm thy hoàn toàn tht vng v tương lai là
21,3% và ch có 4,1% ngưi ã tng ngh n chuyn t t. So sánh kt qu gia SAVY1 và SAVY2
có th thy t l thanh thiu niên tri qua cm giác bun chán hin nay so vi trưc ây có s tng
lên  c 4 nhn nh và c bit là  tri nghim cm giác ngh n chuyn t t (tng lên khong
30%) (Hình 3) là iu rt áng quan tâm. Kt qu này gi ý rng cn phi có s quan tâm c bit
n nhng nhu cu v sc khe tinh thn ca gii tr.
1
Có sự khác biệt nhỏ trong một câu hỏi để đánh giá mức độ buồn chán giữa 2 cuộc điều tra SAVY. Ở SAVY1 câu hỏi đầu tiên là
“Bạn có bao giờ cảm thấy buồn chán về cuộc đời nói chung không?”.

t t. T l này cao gp hơn 2 ln so vi nam
VTN&TN (p<0,001).
Cm gi bun chán và tht vng v
tương lai dưng như ph bin hơn  khu vc thành th. Có 78,9% VTN&TN thành th ã tng
cm thy bun chán, cao hơn khong 7% so vi t l này  nông thôn (p<0,05). T l VTN&TN
thành th cm thy tht vng v tương lai là 23,5% so vi  nông thôn là 20,6% (p<0,05). Mc dù
s khác bit không phi là rt ln nhưng có ý ngha và iu này cho thy có l cuc sng thành th
vi nhiu vn  xã hi phc tp ang to nhiu áp lc hơn i vi VTN&TN so vi  khu vc
nông thôn.
 tin hành phân tích sâu hơn v các yu t liên quan, thang o s bun chán ưc xây dng
da trên kt qu ca 4 nhn nh mà cuc iu tra ưa ra. Do tính cht tng dn mc  bun chán
ca 4 nhn nh, thang o này ưc xây dng vi phương thc tính im t 1-4, tng dn cho mi
nhn nh. Như vy, im ti thiu ca thang o này là 0 và im ti a là 10. im càng cao th
hin s bun chán càng cao. im trung bình thang o s bun chán trong iu tra SAVY2 là 2,27,
cao hơn áng k so vi im trung bình ca SAVY1 là 1,57 (p<0,001).
Tip theo, thang o v s bun chán ưc nhóm li thành 2 mc. Nhng ngưi có s im t
0-4 ưc xp vào nhóm không bun chán. Nhng ngưi có s im t 5 tr lên thuc nhóm có
tâm trng bun chán. Kt qu cho thy, có 14,3% thanh thiu niên có tâm trng bun chán, còn li
85,7% có tâm trng tích cc.
Các nghiên cu trưc ây ã cho thy cm giác bun chán có liên quan vi rt nhiu các yu
t thuc v cá nhân (như gii tính, tình trng hôn nhân, ang i hc hay không…), gia ình, mi
quan h xã hi và môi trưng xung quanh. Vì vy  xác nh các yu t liên quan n cm giác
bun chán mô hình hi qui ã ưc xây dng riêng cho các nhóm nam/n; ang i hc/không i
hc. Các nhóm yu t sau ã ưc ưa vào các mô hình: Dân s-kinh t-xã hi; bin s v trng
thái tâm lý và hành vi cá nhân; bin s v môi trưng gia ình; và bin s v quan h bn bè và môi
trưng xung quanh. Bng 3 trình bày kt qu ca mô hình phân tích các yu t nguy cơ và bo v
i vi s bun chán riêng cho nam và n. Kt qu cho thy không có s khác bit nhiu v mt s
yu t nguy cơ và bo v i vi s bun chán gia nam và n. Có 10 trong tng s 13 bin  bng
3 u có mi liên quan vi tình trng bun chán ca c hai gii. S dng internet và b ép buc
quan h tình dc là yu t nguy cơ i vi nam gii vi OR ln lưt là 1,29 và 7,59. Trong khi ó