Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
MỞ ĐẦU 1
1.Lý do và mục đích viết ểu luận 1
2.Mục đích nghiên cứu 1
3.Phương pháp nghiên cứu 2
NỘI DUNG 3
I.TÌM HIỂU VỀ PHÁP LUẬT 3
1.Khái niệm 3
2.Nguồn gốc và bản chất của pháp luật 3
2.Vai trò của pháp luật 4
II.TÌM HIỂU VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT 5
1.Khái niệm về thực hiện pháp luật 5
2.Các hình thức thực hiện pháp luật: 5
III. TÌM HIỂU VỀ CÁC HÀNH VI VI PHẠM PHÁP LUẬT 6
1.Khái niệm về các hành vi vi phạm pháp luật 6
2.Các dấu hiệu của vi phạm pháp luật 6
3. Cấu thành của vi phạm pháp luật 7
IV. TÌM HIỂU VỀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ 10
1.Khái niệm trách nhiệm pháp lý 10
2.Đặc điểm trách nhiệm pháp lý 10
3.Trách nhiệm pháp lý của chủ thể vi phạm pháp luật 10
4.Phân loại trách nhiệm pháp lý 10
KẾT LUẬN 12
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
GVHD: LỚP:
SVTH:
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
MỞ ĐẦU
1.Lý do và mục đích viết tiểu luận

- Phân tích tổng hợp
- Quy nạp diễn dịch
- Lô gic lịch sử
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
NỘI DUNG
I.TÌM HIỂU VỀ PHÁP LUẬT
1.Khái niệm
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự, là công cụ điều chỉnh các quan hệ
xã hội do Nhà nước ban hành, thể hiện ý chí của giai cấp cầm quyền và được
thực hiện bằng các biện pháp cưỡng chế của Nhà nước.
Pháp luật còn là một bộ phận quan trọng của cấu trúc thượng tầng xã hội. Nó
do cơ sở hạ tầng quyết định, nhưng có tác động trở lại đối với cơ sở hạ tầng.
Nếu pháp luật phản ánh đúng đắn các quy luật vận động và phát triển của xã hội,
nhất là các quy luật kinh tế thì pháp luật sẽ có tác động tích cực đối với phát
triển kinh tế - xã hội. Ngược lại, pháp luật sẽ kìm hãm sự phát triển đó.
Theo Lênin, “một đạo luật là một biện pháp chính trị”. Trong lịch sử, bất cứ
giai cấp cầm quyền nào cũng dựa vào pháp luật để thể hiện và thực hiện chính
trị của giai cấp mình. Pháp luật trở thành hình thức thể hiện tập trung, trực tiếp
chính trị của giai cấp cầm quyền, là một công cụ sắc bén thể hiện quyền lực của
Nhà nước thực hiện những yêu cầu, mục đích, nội dung chính trị của nó. Do đó,
Nhà nước nào, pháp luật ấy. Những thuộc tính cơ bản của pháp luật là tính quy
phạm, tính cưỡng chế, tính khách quan, tính Nhà nước, tính hệ thống và tương
đối ổn định.
2.Nguồn gốc và bản chất của pháp luật
a. Nguồn gốc
Theo học thuyết Mác-Lênin, nhà nước và pháp luật là hai hiện tượng lịch
sử cơ bản nhất của đời sống chính trị xã hội, là hai người bạn đồng hành có số
phận lịch sử như nhau cùng xuất hiện, cùng tồn tại và phát triển và cùng tiêu

hội, là công cụ để nhận thức xã hội và điều chỉnh các quá trình xã hội.Ngoài ra
pháp luật còn có tính dân tộc, tính mở.
2.Vai trò của pháp luật
Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó là
phương tiện không thể thiếu bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bình thường của
xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Pháp luật không chỉ là một công
cụ quản lý Nhà nước hữu hiệu, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hoá đời sống xã hội và góp phần bồi
đắp nên những giá trị mới.
- Là công cụ quản lý của nhà nước
- Là phương tiện bảo vệ quyền lợi của công dân
- Là cơ sở hoàn thiện bộ máy nhà nước
- Là cơ sở hoàn thiện quan hệ đối ngoại
II.TÌM HIỂU VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT
1.Khái niệm về thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những
quy định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp của
các cá nhân, tổ chức.
Thực hiện pháp luật đối tượng là tất cả tổ chức và công dân có nghĩa vụ
phải thực hiện pháp luật. Cơ quan công quyền là người thực thi pháp luật ( Pháp
chế), Thực thi pháp luật là thực hiện và thi hành pháp luật nó có mối liên hệ hữu
cơ với nhau. Có thi hành pháp luật nghiêm minh là mọi đối tượng điều chỉnh của
pháp luật nếu vi phạm đều phải chịu sự chế tài của cơ quan có thẩm quyền. Thực
hiện pháp luật là đưa pháp luật đến với mọi công dân, công dân có nghĩa vụ
chấp hành luật pháp của nhà nước ban hành, các cơ quan tư pháp , hành pháp kể
cả lập pháp có trách nhiệm tuyên truyền và thực thi pháp luật, xét xử người vi
phạm đúng đối tượng, đúng luật định.

hành để điều chỉnh hành vi của các chủ thể mà không điều chỉnh suy nghĩ của
họ. Mác đã từng nói: ngoài hành vi của tôi ra, tôi khòng tồn tại đối với pháp luật,
không phải là đối tượng của nó. Vì vậy, phải căn cứ vào hành vi thực tế của các
chủ thể mới có thể xác định được là họ thực hiện pháp luật hay vi phạm pháp
luật. Hành vi xác định này có thể được thực hiện bằng hành động (ví dụ: đi xe
máy vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông) hoặc bằng không hành động (ví dụ:
trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế).
- Vi phạm pháp luật phải là hành vi trái pháp luật, tức là xử sự trái với các
yêu cầu của pháp luật. Hành vi này được thể hiện dưới các hình thức sau:
+ Chủ thể thực hiện những hành vi bị pháp luật cấm. Ví dụ: đi xe máy
vào đường ngược chiều…
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
+ Chủ thể không thực hiện những nghĩa vụ mà pháp luật bắt buộc phải
thực hiện. Ví dụ: trốn tránh nghĩa vụ phụng dưỡng ông bà, cha mẹ…
+ Chủ thể sử dụng quyền hạn vượt quá giới hạn cho phép. Ví dụ: trưởng
thôn bán đất công cho một số cá nhân nhất định…
- Vi phạm pháp luật phải là hành vi của chủ thể có năng lực trách nhiệm
pháp lý, vì hành vi có tính chất trái pháp luật nhưng của chủ thể không có năng
lực trách nhiệm pháp lý thì không bị coi là vi phạm pháp luật. Năng lực trách
nhiệm pháp lý của chủ thể là khả năng mà pháp luật quy định cho chủ thể phải
chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Theo quy định của pháp luật, chủ thể là
cá nhân sẽ có năng lực này khi đạt đến một độ tuổi nhất định và trí tuệ phát triển
bình thường. Đó là độ tuổi mà sự phát triển về trí lực và thể lực đã cho phép chủ
thể nhận thức được hành vi của mình và hậu quả của hành vi đó gây ra cho xã
hội nên phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Chủ thể là tổ chức sẽ có khả
năng này khi được thành lập hoặc được công nhận.
- Vi phạm pháp luật phải là hành vi có lỗi của chủ thể, tức là khi thực hiện
hành vi trái pháp luật, chủ thể có thể nhận thức được hành vi của mình và hậu

luật.
- Địa điểm vi phạm pháp luật là nơi xảy ra vi phạm pháp luật.
- Phương tiện vi phạm pháp luật là công cụ mà chủ thể sử dụng để thực hiện
hành vi trái pháp luật của mình.
Khi xem xét mặt khách quan của vi phạm pháp luật thì hành vi trái pháp luật
luôn luôn là yếu tố bắt buộc phải xác định trong cấu thành của mọi vi phạm
pháp luật, còn các yếu tố khác có bắt buộc phải xác định hay không là tuỳ từng
trường hợp vi phạm. Có trường hợp hậu quả nguy hiểm cho xã hội và mối quan
hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội cũng là yếu tố bắt
buộc phải xác định, có trường hợp địa điểm vi phạm cũng là yếu tố bắt buộc
phải xác định.
b. Mặt chủ quan của vi phạm pháp luật là:
Trạng thái tâm lý bên trong của chủ thể khi thực hiện hành vi trái pháp
luật. Nó bao gồm các yếu tố: lỗi, động cơ, mục đích vi phạm pháp luật.
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
- Lỗi là trạng thái tâm lý hay thái độ của chủ thể đối với hành vi của mình
và đối với hậu quả của hành vi đó gây ra cho xã hội được thể hiện dưới hai hình
thức: cố ý hoặc vô ý.
Lỗi gồm 2 loại: cố ý và vô ý.
Lỗi cố ý lại gồm 2 loại: cố ý trực tiếp và cố ý gián tiếp.
+ Cố ý trực tiếp là lỗi của một chủ thể khi thực hiện hành vi trái pháp luật
nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả của
hành vi đó và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra.
+ Cố ý gián tiếp là lỗi của một chủ thể khi thực hiện một hành vi trái pháp
luật nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả của
hành vi đó, tuy không mong muốn song có ý thức để mặc cho hậu quả đó xảy ra.
Lỗi vô ý cũng gồm 2 loại: vô ý vì cẩu thả và vô ý vì quá tự tin.
+ Vô ý vì cẩu thả là lỗi của một chủ thể đã gây ra hậu quả nguy hại cho xã

được quy định trong phần chế tài của các quy phạm pháp luật. Đây là điểm khác
biệt giữa trách nhiệm pháp lý với các biện pháp cưỡng chế khác của nhà nước
như bắt buộc chữa bệnh, giải phóng mặt bằng…
Trách nhiệm pháp lý luôn là hậu quả pháp lý bất lợi đối với chủ thể phải
gánh chịu thể hiện qua việc chủ thể phải chịu những sự thiệt hại nhất định về tài
sản, về nhân thân, về tự do… mà phần chế tài của các quy phạm pháp luật đã
quy định.
Trách nhiệm pháp lý phát sinh khi có vi phạm pháp luật hoặc có thiệt hại
xảy ra do những nguyên nhân khác được pháp luật quy định.
3.Trách nhiệm pháp lý của chủ thể vi phạm pháp luật
Trách nhiệm pháp lý của chủ thể vi phạm pháp luật là hậu quả pháp lý bất lợi
đối với chủ thể vi phạm pháp luật thể hiện qua việc họ phải gánh chịu những
biện pháp cưỡng chế nhà nước đã được quy định trong phần chế tài của các quy
phạm pháp luật vì sự vi phạm pháp luật của họ.
4.Phân loại trách nhiệm pháp lý
Dựa vào tính chất của trách nhiệm pháp lý có thể chia chúng thành các loại
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
sau:
-Trách nhiệm hình sự: là trách nhiệm của một người đã thực hiện một tội
phạm, phải chịu một biện pháp cưỡng chế nhà nước là hình phạt vì việc phạm
tội của họ. Hình phạt này do toà án quyết định trên cơ sở của luật hình, nó thể
hiện sự lên án, sự trừng phạt của nhà nước đối với người phạm tội và là một
trong những biện pháp để bảo đảm cho pháp luật được thực hiện nghiêm chỉnh.
Đây là loại trách nhiệm pháp lý nghiêm khắc nhất.
- Trách nhiệm hành chính: là trách nhiệm của một cơ quan, tổ chức hoặc cá
nhân đã thực hiện một vi phạm hành chính, phải gánh chịu một biện pháp cưỡng
chế hành chính tuỳ theo mức độ vi phạm của họ. Biện pháp cưỡng chế này do
một cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền quyết định trên cơ sở pháp

đắn ý chí và nguyện vọng của số đông, phù hợp với xu thế vận động của lịch sử
sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ xã hội. Do đó, pháp luật cũng đóng
vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ nền đạo đức của xã hội. Có thể nói,
pháp luật là phương tiện không thể thiếu được cho sự tồn tái bình thường của xã
hội nói chung và nền đạo đức nói riêng. Bởi lẽ, "pháp luật bao giờ cũng là một
trong những biện pháp để khẳng định một chuẩn mực đạo đức và biến nó thành
thói quen. Chuẩn mực càng khó khẳng định bao nhiêu thì vai trò của pháp luật
càng quan trọng bấy nhiêu.
Qua bài tiểu luận, với những kiến thức học tập ở nhà trường do cô
………………… dạy và những thông tin kiến thức mà em tìm hiểu thêm qua
các tài liệu tham khảo đã giúp em hiểu thêm được nhiều vấn đê về pháp, hiểu
thêm về các hành vi vi phạm pháp luật, từ đó có được cai nhìn nhận ở cuộc sống
và tạo cho mình một cách sống lành mạnh, thực hiện đúng quy phạm pháp luật.
Em xin chân thành cảm ơn cô …………………… đã nhiệt tình dạy em cho
em những kiến thức.
Em Xin chân thành cảm ơn !
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang
Trường đại học công nghiệp TP. Hồ Chí Minh
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình pháp luật đại cương
2. Bài giảng pháp luật đại cương trường đại học luật Hà Nội
3. Treng web tailieu.vn
4. Diễn đàn sinh viên trường luật
GVHD: LỚP:
SVTH: Trang