LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành nhu
cầu tất yếu đối với mỗi quốc gia. Đó là xu thế khách quan, lôi cuốn các nước, bao
trùm lên hầu hết các lĩnh vực, nó vừa thúc đẩy hợp tác, vừa tăng sức ép cạnh tranh
và phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia. Việt Nam đang từng bước hoà nhập nền
kinh tế của mình vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Với mục tiêu đẩy mạnh quá
trình công nghiệp hoá- hiện đại hoá, Đảng và nhà nước ta đã đề ra chủ trương phát
triển kinh tế Việt Nam theo hướng mở rộng các hoạt động kinh tế đối ngoại. Hoạt
động ngoại thương được khuyến khích đẩy mạnh trong quá trình ngoại thương, bổ
sung nguồn lực cho đất nước cũng như nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc
tế. Nắm bắt được xu thế ấy, các ngân hàng thương mại trong nước nói chung và
TMCP Xăng dầu Petrolimex nói riêng đang rất chú trọng tới việc phát triển các
nghiệp vụ thanh toán quốc tế tại đơn vị để nâng cao thị phần của mình, từ đó gia
tăng thu nhập từ lĩnh vực dịch vụ hấp dẫn và đầy tiềm năng này. Các phương thức
thanh toán quốc tế ngày càng đa dạng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh
nghiệp cũng như nhà đầu tư khi tham gia hoạt động thương mại quốc tế. Các
phương thức thanh toán quốc tế mà các ngân hàng thương mại nói chung và Ngân
hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex nói riêng cung cấp bao gồm các
phương thức tín dụng chứng từ, phương thức nhờ thu chứng từ, phương thức thanh
toán trước và phương thức ghi sổ.
Xuất phát từ mong muốn nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng nghiệp
vụ thanh toan quốc tế trên cơ sở đánh giá hiệu quả của phương thức tín dụng chứng
từ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) – Hội sở
Hà Nội em xin chọn đề tài: “Đẩy mạnh hoạt động thanh toán quốc tế bằng phương
pháp tín dụng chứng từ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex
(PG Bank) – Hội sở Hà Nội” làm nội dung nghiên cứu của đề tài thực tập.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hoá lý luận về phương thức tín dụng chứng từ của nghiệp vụ thanh toán
quốc tế. Dựa trên nền tảng cơ bản đó để nghiên cứu thực trạng hoạt động tín dụng
chứng từ của nghiệp vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Danh mục chữ viết tắt tiếng Anh
STT Từ viết tắt Tên tiếng Anh Tên tiếng Việt
1 AgriBank
Vietnam Bank of
Agriculture
and Rural Development
Ngân hàng Nông nghiệp
và
phát triển nông thôn Việt
Nam
2 ADB
The Asian
Development Bank
Ngân hàng phát triển
Châu Á
3 BIDV
Bank for Investment and
Development of Vietnam
Ngân hàng Đầu tư
và Phát triển Việt Nam
4 JBIC
Japan Bank
International Corporation
Ngân hàng Hợp tác
Quốc tế Nhật Bản
5 L/C Letter of credit Thư tín dụng chứng từ
6 HSBC
Hongkong and Shanghai
Bank Corporation
Nam
12 WTO World Trade Organization
Tổ chức thương mại thế
giới
13 WB World Bank Ngân hàng thế giới
Danh mục chữ viết tắt tiếng Việt
STT Từ viết tắt Giải thích
1 Đv Đơn vị
2 HN Hà Nội
3 NHNN Ngân hàng Nhà nước
4 NHTM Ngân hàng Thương mại
5 NK Nhập Khẩu
6 QĐ Quyết định
7 TMCP Thương mại Cổ phần
8 TTQT Thanh toán quốc tế
9 TTTM Tài trợ thương mại
10 VN Việt Nam
11 XNK Xuất nhập khẩu
12 XK Xuất khẩu
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI CỔ PHẦN XĂNG DẦU PETROLIMEX (PG BANK) –
HỘI SỞ CHÍNH
1.1. TỔNG QUAN CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN
XĂNG DẦU PETROLIMEX (PG BANK)
1.1.1. Giới thiệu về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex
(PG Bank)
Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PG Bank), tiền thân là Ngân hàng
TMCP Nông thôn Đồng Tháp Mười, được thành lập ngày 13/11/1993 với số vốn
điều lệ ban đầu là 700 triệu đồng. Trải qua gần 20 năm hoạt động, PG Bank đã
không ngừng lớn mạnh và từng bước tạo dựng được niềm tin đối với khách hàng.
Tại Việt Nam, PG Bank có quan hệ với tất cả các định chế tài chính trong
nước bao gồm: Ngân hàng Thương mại Nhà Nước, Ngân hàng Thương mại cổ
phần, Ngân hàng liên doanh, Ngân hàng 100% vốn nước ngoài và các chi nhánh
ngân hàng nước ngoài, các công ty tài chính và các định chế tài chính khác.
1.1.4. Thông tin tài chính về Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu
Petrolimex (PG Bank)
Từ sau khi chuyển đổi mô hình hoạt động năm 2007, PG Bank đã có những
bước phát triển mạnh mẽ. Tổng tài sản của Ngân hàng tăng gấp 3,8 lần trong giai
đoạn 2007 – 2011, đạt 17.690 tỷ đồng tại thời điểm 31/12/2011.
Bên cạnh chú trọng mở rộng quy mô, nâng cao các chỉ tiêu về an toàn vốn,
chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống tài chính luôn được
coi là trọng tâm trong các kế hoạch hoạt động của PG Bank. Hệ số an toàn vốn tối
thiểu (CAR) luôn đáp ứng quy định của NHNN và tiêu chuẩn quốc tế, đạt 16,7%
năm 2011. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát tốt, đứng ở mức 2,06% cuối năm 2011, đây
là mức thấp hơn rất nhiều so với trung bình ngành. Các chỉ tiêu sinh lời ROA và
ROE được cải thiện dần qua các năm, lần lượt đạt 3,6% và 23% trong năm 2011, là
mức cao trong hệ thống NHTM Việt Nam.
1.2. LỊCH SỬ VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ
PHẦN XĂNG DẦU PETROLIMEX (PG BANK)
Ngày 13/11/1993: Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp Mười chính
thức hoạt động theo giấy phép số 0045/NH-GP. Tháng 7/2005: Tập đoàn Xăng dầu
Việt Nam (Petrolimex) và Công ty cổ phần Chứng khoán Sài Gòn (SSI) tham gia
góp vốn vào Ngân hàng, trở thành hai cổ đông lớn với nhiều cam kết hỗ trợ cho
hoạt động kinh doanh. Ngày 12/01/2007: Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp
Mười được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chấp thuận cho chuyển đổi mô hình
hoạt động thành Ngân hàng TMCP đô thị theo quyết định số 125/QĐ-NHNN.
Ngày 08/02/2007: Ngân hàng TMCP Nông thôn Đồng Tháp Mười chính
thức đổi tên thành Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex, gọi tắt là PG Bank,
theo quyết định số 368/QĐ-NHNN của NHNN. Ngày 26/06/2007: Khai trương chi
nhánh Hà Nội, chi nhánh đầu tiên trên cả nước. Ngày 10/10/2007: Tăng vốn điều lệ
hàng, thực hiện tốt các nghiệp vụ ngân hàng, đảm bảo công khai,
minh bạch, phát triển bền vững. Ngân hàng thương mại gồm hơn 100
chi nhánh cấp 1 với khoảng 400 điểm giao dịch, hơn 700 máy ATM và
hàng chục ngàn điểm máy thẻ POS trên phạm vi toàn lãnh thổ.
o Khối đơn vị, sự nghiệp với trung tâm công nghệ và trung tâm đào tạo
o Khối doanh nghiệp với nhiều hoạt động trong lĩnh vực tài chính ngân
hàng. Là một ngân hàng năng động, uy tín, hàng đầu của nền kinh tế
Việt Nam, ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex không ngừng đổi
mới nâng cao nghiệp vụ, phát triển bền vững với hệ thống lãnh đạo tài
năng, quyết đoán cùng đội ngũ nhân viên đông đảo hơn 10.000 cán bộ
công nhân viên chất lượng.
Sơ đồ 1.1: Cơ cấu tổ chức Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex
(Nguồn: Báo cáo tổng hợp từ phòng Kế hoạch – Tổng hợp, Ngân hàng TMCP
Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) – Hội sở Hà Nội)
Sơ đồ 1.2: Cơ cấu tổ chức Chi nhánh PG BANK – Hội sở HN
PGBANK
HỘI SỞ HÀ NỘI
Khối Tín dụng
Phòng Quan hệ khách hàng 1 (Khách hàng doanh nghiệp)
Phòng Quan hệ khách hàng 2 (Khách hàng cá nhân)
Phòng Quan hệ khách hàng 3 (Khách hàng DN vừa và nhỏ)
Khối
Tác nghiệp
Phòng Quan hệ khách hàng 5 (Khách hàng xuất nhập khẩu)
Phòng Kế hoạch tổng hợp
Phòng Quản trị tín dụng
Phòng Quản lý
và Dịch vụ kho quỹ
Khối
Dịch vụ
Nhằm tạo dựng và duy trì sự bền vững cho những thành công của
Ngân hàng, nhất là trong bối cảnh thị trường hội nhập có tính cạnh tranh cao
như hiện nay, PG Bank luôn đặc biệt quan tâm xây dựng một văn hóa doanh
nghiệp riêng của Ngân hàng, tập trung vào 5 giá trị cốt lõi:
• Tính tuân thủ.
• Tinh thần trách nhiệm
• Sáng tạo
• Tính chuyên nghiệp
• Luôn hướng đến hiệu quả
Ý nghĩa logo
Logo PG Bank thể hiện tính năng động, hiện đại, công nghệ cao. Thông qua
cách điệu hai vệt sáng vẽ lên trong không gian của hai cạnh đồng tiền, logo PG
Bank liên tưởng đến sự vận hành và phát triển liên tục của PG Bank với một nguồn
năng lượng dồi dào trong thị trường tài chính tiền tệ. Sự vận hành của 2 vệt sáng là
biểu trưng của sự hòa quyện và gắn kết chặt chẽ để đem lại cảm giác yên tâm và sự
tin cậy cho khách hàng, là yếu tố rất quan trọng quyết định sự thành công của Ngân
hàng. Màu sắc của logo PG Bank thể hiện hai màu cơ bản của thương hiệu
Petrolimex.
1.5. KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG
MẠI CỔ PHẨN XĂNG DẦU PETROLIMEX (PGBANK) – HỘI SỞ HÀ
NỘI
1.5.1. Hoạt động huy động vốn
Ngay từ khi mới thành lập, PG Bank luôn chủ trương phải xác định thị
trường mục tiêu một cách rõ ràng, hợp lý để hướng tới phục vụ, phải có kế hoạch
tiếp cận thị trường mục tiêu và thực hiện kế hoạch này một cách đầy đủ.
Về mảng huy động vốn, toàn bộ hoạt động này đang tập trung tại Phòng
Dịch vụ khách hàng. Với kết quả đạt được năm 2011, Phòng Dịch vụ khách hàng
đã hoàn thành khá tốt nhiệm vụ của mình. Trong năm 2012, đối tượng khách hàng
tổ chức kinh tế dự kiến sẽ là các Tập đoàn lớn, các Tổng công ty lớn, các công ty
có hoạt động giao dịch tại đơn vị. Do đó, PG Bank dự kiến sẽ xây dựng các
đều trong các năm qua và dự đoán trong năm 2012 sẽ còn tăng nhanh và mạnh mẽ
hơn các năm cũ.
1.5.2. Hoạt động tín dụng
Tính đến 31/12/2011 dư nợ toàn Ngân hàng đã đạt 12033 tỷ đồng tăng
trưởng 20% so với năm 2010, cơ cấu vay vốn ổn định được giữ hợp lý, đảm bảo sự
cân đối trong kì hạn
Đi kèm việc với việc tăng trưởng, vấn đề đảm bảo an toàn tín dụng được
nâng lên hàng đầu trong hoạt động Ngân hàng. Thời gian qua, Ngân hàng Nhà
nước và Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex cũng giám sát chặt chẽ vấn đề
này, cụ thể bằng nhiều văn bản hướng dẫn, trong đó đáng kể là việc phân loại nợ,
xếp loại khách hàng và quy định chi tiết việc tăng tài sản đảm bảo trong dư nợ vay
Việc bảo lãnh, tín chấp của các doanh nghiệp Quốc doanh cũng giảm dần,
thay vào đó là các tài sản đảm bảo cụ thể. Đi kèm với xu thế cổ phần hoá doanh
nghiệp theo yêu cầu của Chính phủ, các mối quan hệ tín dụng ngoài vấn đề vay
bằng tín chấp, bảo lãnh, phần quan trọng cần được thực hiện thông qua tài sản đảm
bảo nợ vay.
Bảng 1.2: Tình hình cho vay theo phương thức sở hữu tại Ngân hàng TMCP Xăng
dầu Petrolimex
Năm 2007 2008 2009 2010 2011
Khu vực
quốc doanh
734 840 1188 1508 1563
Khu vực ngoài
quốc doanh
1300 2001 3132 4292 4688
Tổng cộng 2034 2841 4320 5800 6251
(Nguồn: Báo cáo tổng hợp từ phòng Kế hoạch – Tổng hợp, Ngân hàng TMCP
Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) – Hội sở Hà Nội)
Biểu đồ 1.4: Tình hình cho vay theo phương thức sở hữu tại Ngân hàng TMCP
Xăng dầu Petrolimex
Bảng 1.3. Cơ cấu dư nợ phân theo thời gian vay vốn tại Ngân hàng TMCP Xăng
dầu Petrolimex
Đơn vị: Tỷ đồng
(Nguồn: Báo cáo tổng hợp từ phòng Kế hoạch – Tổng hợp, Ngân hàng TMCP
Xăng dầu Petrolimex (PG Bank) – Hội sở Hà Nội)
Với biểu đồ trên, có thể thấy dư nợ tín dụng của Ngân hàng tăng trưởng liên
tục đạt những mức tăng đều qua các năm từ 2007 đến 2011. Vốn ngắn hạn luôn
chiếm tỷ trọng lớn hơn vốn trung, dài hạn và cũng tăng đều qua các năm.Tốc độ
tăng được giữ ổn định và có những năm tăng khá như từ 2007 đế n 2008 dư nợ tín
dụng ngắn hạn tăng vọt từ 1680 tỷ đồng lên 2610 tỷ đồng, dư nợ trung và dài hạn
cũng có bước tăng dài từ 1120 tỷ đồng lên 1740 tỷ đồng làm cho tổng dư nợ tăng
cao từ 2800 tỷ đồng lên 4350 tỷ đồng. Nhìn tổng quan tốc độ tăng các năm vẫn
được giữ ổn định không có quá nhiều đột biến, tỷ trọng giữa dư nợ ngắn hạn và
dài hạn giữ được một tỷ lệ tương đối ổn định.
Tóm lại, hoạt động của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex
– Hội sở Hà Nội đã đạt được kết quả đáng khích lệ qua từng năm, tổng tài sản tăng
trưởng qua các năm, hoạt động tín dụng đảm bảo an toàn, chất lượng và hiệu quả,
trong đó hoạt động tín dụng trong dài hạn luôn chiếm tỉ lệ cao trong tổng dư nợ,
chất lượng tín dụng đã được nâng cao dần, khẳng định vị thể của của Ngân hàng
Thương mại Cổ phần Xăng dầu Petrolimex ở vị trí trung tâm thành phố. Đồng thời
cũng cần thấy hết những khó khăn, thách thức của Ngân hàng để chủ động vượt
qua, tạo sự phát triển trong những năm tới.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC
TẾ BẰNG PHƯƠNG PHÁP TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN
HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XĂNG DẦU PETROLIMEX (PG
BANK) – HỘI SỞ CHÍNH
2.1. QUY TRÌNH TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI THEO L/C ÁP DỤNG CHO CÁC
CHI NHÁNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XĂNG DẦU
PETROLIMEX (PG BANK)
2.1.1. Nhập khẩu
- Lập đề nghị thực hiện giao dịch
Nhận thông báo về việc sửa đổi L/C
- In bản copy điện MT và giấy báo nợ
- Ký và giao cho khách hàng bản sửa đổi L/C và giấy báo nợ, đóng dấu nếu
khách hàng yêu cầu
2.1.1.3. Bộ chứng từ trả ngay theo L/C
Nhận bản scan các chúng từ sau từ phòng TTTM
• Thông báo chứng từ đến
• Phiếu nhận chứng từ
• Thông báo chứng từ sai sót và phiếu trả lời
• Bản copy các chứng từ quan trọng thuộc bộ chứng từ như Invoice,
Bill of Lading hoặc Airway Bill… và các chứng từ có sai sót
- In và giao cho khách hàng các thông báo và chứng từ nói trên
- Nếu chứng từ phù hợp, khẩn trương yêu cầu khách hàng điền và gửi lại
phiếu trả lời
Nhận phiếu trả lời gốc- khách hàng chấp nhận sai sót
- Kiểm tra chữ kí trên phiếu trả lời
- Yêu cầu khách hàng nộp đủ tiền hoặc giải ngân cho khách hàng để thanh
toán
- Scan phiếu trả lời tới phòng TTTM
Nhận bộ chứng từ gốc từ phòng TTTM
- Kiểm tra và đối chiếu số lượng chứng từ nhận được so với bảng thống kê số
lượng chứng từ
- Ngân hàng PG Bank sẽ giữ chứng từ tại nơi an toàn để chờ thanh toán hoặc
chỉ thị khác
Nhận bản scan giấy báo nợ từ phòng TTTM
- In, kí và giao cho khách hàng.
2.1.1.4. Bộ chứng từ trả chậm theo L/C
Nhận bản scan các chứng từ sau từ phòng TTTM:
• Thông báo chứng từ đến
- Ghi có tài khoản thu phí LC, nhờ thu của Hội sở trường hợp khách hàng trả
phí bằng tiền mặt
Nhận thông báo sửa đổi L/C và bản sửa đổi L/C gốc có đầy đủ chữ kí từ
phòng TTTM
Khẩn trương thông báo bằng điện thoại cho người đến lấy sửa đổi L/C. Nếu
người hưởng không phải là khách hàng của PG Bank, yêu cầu mang tiền mặt
đến trả phí thông báo sửa đổi L/C để đổi lấy bản sửa đổi L/C
Ghi có tài khoản thu phí LC, nhờ thu của Hội sở trường hợp khách hàng trả
phí bằng tiền mặt
2.1.2.2. Gửi bộ chứng từ xuất khẩu đi đòi tiền theo L/C (trả ngay và trả chậm)
Nhận bộ chứng từ xuất khẩu và L/C gốc và tất cả các sửa đổi cùng với “Yêu cầu
xử lý chứng từ xuất khẩu theo L/C”
- Kiểm tra, đối chiếu số lượng chứng từ thực nhận bao gồm cả bản gốc, số bản
sao so với số lượng chứng từ liệt kê trên yêu cầu xử lý chứng từ của khách
hàng và yêu cầu của L/C
- Đóng dấu ngày giờ nhận
- Lập đề nghị thực hiện giao dịch, scan tới phòng TTTM đề nghị thực hiện
giao dịch cùng các chứng từ sau:
• Bản gốc LC xuất khẩu và tất cả các sửa đổi
• Yêu cầu xử lý chứng từ của khách hàng
• Bản gốc thứ nhất của tất cả các chứng từ
Nhận bản scan “Thông báo từ chối” có đầy đủ chữ ký từ phòng TTTM
- Khẩn trương thông báo cho khách hàng qua điện thọai
- In và giao cho khách hàng thông báo từ chối cùng với các chứng từ liên
quan để khách hàng chỉnh sửa hoặc có thêm chỉ thị
Nhận chứng từ đã được chỉnh sửa và các chỉ thị mới từ khách hàng
- Scan các chứng từ đã được chỉnh sửa và chỉ thị mới của các khách hàng tới
phòng TTTM để kiểm tra
Nhận bản scan Giấy báo nợ, Giấy báo có và Thư đòi tiền từ phòng TTTM
- In, ký giấy báo nợ và giao cho khách hàng
- Đóng dấu ngày giờ nhận
- Lập đề nghị thực hiện giao dịch, Scan tới phòng TTTM đề nghị thực hiện
cùng các chứng từ sau:
• Bản gốc LC xuất khẩu và tất cả các sửa đổi
• Yêu cầu xử lý chứng từ của khách hàng
• Bản gốc thứ nhất của tất cả các chứng từ
Nhận bản scan “Thông báo từ chối” có đầy đủ chữ kí từ phòng TTTM
- Khẩn trương thông báo cho khách hàng qua điện thoại