Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
MỞ ĐẦU
1.Lý do chọn đề tài
Với sự ra đời của chủ nghĩa Mác, chủ nghĩa xã hội đã từ lý thuyết không tưởng
trở thành một lý luận khoa học. Quá trình thâm nhập lý luận khoa học đó vào đời
sống thực tiễn phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động
đã dẫn đến sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa xã hội hiện thực: từ một nước đến
nhiều nước và trở thành một hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa hùng mạnh trên
phạm vi quốc tế ở thế kỷ XX với nhiều thành tựu vĩ đại, in đậm dấu ấn không thể
phai mờ trong lịch sử phát triển của xã hội loài người.
Qua nhiệm vụ làm bài tiểu luận môn “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa
Mác – Lênin’ em chọn đề tài “Về chủ nghĩa xã hội hiện thực và triển vọng của
nó” để tìm hiểu.
2.Mục đích nghiên cứu
Với đề tài “Tìm hiểu về chủ nghĩa xã hội hịên thực và triển vọng của nó”, mục
đích nghiên cứu gồm những vấn đề sau:
- Tìm hiểu về chủ nghĩa xã hội hiện thực, chủ nghĩa xã hội hiện thực là gì?
Những diễn biến của chủ nghĩa xã hội hiện thực…
- Triển vọng của chủ nghĩa xã hội hiện thực
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
NỘI DUNG
Vào những thập niên cuối của thế kỷ XX, do nhiều nguyên nhân khách quan và
chủ quan đã dẫn đến sự khủng hoảng và sụp đổ mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên
Xô và Đông Âu. Chủ nghĩa xã hội hiện thực đã tạm thời lâm vào tình trạng thoái
trào. Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại đã tiến hành cải cách, mở cửa, đổi mới và
tiếp tục phát triển. Thực tế lịch sử đó đã đặt ra vấn đề về tương lai của chủ nghĩa
xã hội. Lời giải đáp chân chính cho câu hỏi này chỉ có thể có được trên cơ sở nắm
vững những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin và vận dụng sáng tạo
những nguyên lý đó vào việc phân tích bối cảnh cụ thể của thời đại ngày nay.

của chính sách này. Với việc thực hiện NEP thì chủ nghĩa tư bản nhà nước là một
trong những hình thức thích hợp để giúp nước Nga Xôviết nhanh chóng khắc phục
tình trạng suy sụp kinh tế sau chiến tranh, hạn chế sự phát triển tự phát của nền sản
xuất nhỏ - mầm mống của sự phục hồi chủ nghĩa tư bản. V.I Lênin cho rằng, thông
qua việc sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước, giai cấp vô sản có thể học tập, kế
thừa và phát huy có chọn lọc tất cả những tài sản vật chất – kỹ thuật và tinh hoa
chất xám trong kinh nghiệm sản xuất kinh doanh của các nhà tư bản cũng như tri
thức khoa học – kỹ thuật và trình độ quản lý kinh tế của các chuyên gia tư sản. Nhà
nước vô sản có thể sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước như là một hệ thống các
chính sách, công cụ, biện pháp nhằm điều tiết hoạt động của các xí nghiệp tư bản
còn tồn tại trong thời kỳ quá độ, nhằm hướng tới mục đích vừa sử dụng, vừa cải
tạo bằng phương pháp hòa bình đối với các thành phần kinh tế tư bản chủ nghĩa và
sản xuất nhỏ. Với ý nghĩa đó, chủ nghĩa tư bản nhà nước còn có thể coi là một
trong những phương thức, phương tiện, con đường có hiệu quả trong việc thúc đẩy
xã hội hóa và làm tăng nhanh lực lượng sản xuất của chủ nghĩa xã hội. Sau khi
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
V.I.Lênin qua đời, đường lối đúng đắn này đã không được quán triệt và thực hiện
đầy đủ. Chính sách kinh tế mới thực hiện chưa được bao lâu thì từ cuối những năm
20, đầu những năm 30 của thế kỷ XX, triệu chứng một cuộc chiến tranh thế giới
mới ngày càng lộ rõ. Trong bối cảnh đó, ngoài nhiệm vụ xây dựng cơ sở vật chất
kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, biến nước Nga lạc hậu thành một cường quốc công
nghiệp còn phải xây dựng tiềm lực quốc phòng, đối phó với nguy cơ chiến tranh.
Trong điều kiện như vậy, nhà nước Xôviết không thể không áp dụng cơ chế kế
hoạch hóa tập trung cao. Trong thực tế, Liên Xô đã thành công rực rỡ trong sự
nghiệp công nghiệp hóa với thời gian ngắn (chưa đầy 20 năm), trong đó đã mất
gần 10 năm nội chiến, chống chiến tranh can thiệp và khôi phục kinh tế sau chiến
tranh. Đó là thành tựu vĩ đại của nhân dân Liên Xô. Do đó, không thể phủ nhận vai
trò to lớn, có ý nghĩa lịch sử của mô hình đầu tiên này của chủ nghĩa xã hội.

toàn thế giới.
- Sức mạnh của chủ nghĩa xã hội đóng vai trò quyết định đẩy lùi nguy cơ chiến
tranh hủy diệt, bảo vệ hòa bình thế giới.
- Chủ nghĩa xã hội còn có tác động mạnh mẽ đến phong trào đấu tranh đòi dân
sinh, dân chủ của nhân dân trong các nước tư bản chủ nghĩa.
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
2. Sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội xôviết và nguyên
nhân của nó
a. Sự khủng hoảng và sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội Xôviết
Lịch sử xã hội loài người không đi theo con đường thẳng và phong trào cách
mạng cũng không tránh khỏi sai lầm, thất bại hay những thời kỳ thoái trào. Bắt đầu
từ cuối những năm 60 của thế kỷ XX, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông
Âu đi vào thời kỳ khủng hoảng. Từ tháng 4 năm 1989 trở đi, sự đổ vỡ diễn ra liên
tiếp ở các nước Đông Âu. Chỉ trong vòng 2 năm, đến tháng 9 năm 1991, chế độ xã
hội chủ nghĩa ở Liên Xô và sáu nước Đông Âu đã bị sụp đổ hoàn toàn. Sự đổ vỡ
cũng diễn ra ở Mông Cổ, Anbani, Nam tư.
b. Nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng và sụp đổ
Nguyên nhân sâu xa là những sai lầm thuộc về mô hình phát triển của chủ
nghĩa xã hội Xôviết Sau khi V.I.Lênin qua đời, ở Liên Xô, chính sách kinh tế mới
không được tiếp tục thực hiện mà chuyển sang kế hoạch hoá tập trung cao độ. Thời
gian đầu, kế hoạch hoá tập trung đã phát huy mạnh mẽ tác dụng, song đã biến dạng
thành kế hoạch hoá tập trung, quan liêu, bao cấp. Sau chiến tranh thế giới thứ II,
Liên Xô vẫn tiếp tục duy trì mô hình này. Trong mô hình này đã tuyệt đối hoá cơ
chế kế hoạch hoá, tập trung cao, từ bỏ hay gần như từ bỏ nền kinh tế hàng hoá, cơ
chế thị trường, thực hiện chế độ bao cấp tràn lan, triệt tiêu tính chủ động, sáng tạo
của người lao động.
Từ giữa những năm 70 của thế kỷ XX, sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm
1973, các nước tư bản sau khủng hoảng đã tự điều chỉnh để thích nghi với tình

được các vị trí chủ chốt trong bộ máy Đảng và nhà nước.
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
Hai là, chủ nghĩa đế quốc đã can thiệp toàn diện, vừa tinh vi, vừa trắng trợn,
thực hiện được “diễn biến hòa bình” trong nội bộ Liên Xô và các nước Đông Âu.
Chủ nghĩa đế quốc thường xuyên tiến hành cuộc chiến tranh khi thì bằng súng đạn,
khi bằng “diễn biến hòa bình” chống chủ nghĩa xã hội, gây ra cuộc chiến tranh
lạnh từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Các chiến lược gia phương Tây đã sớm
nhận ra “gót chân Asin” của cải tổ: đó là đường lối xét lại, là hệ tư tưởng tư sản, là
chính sách thỏa hiệp, nhân nhượng vô nguyên tắc với Mỹ và phương Tây thể hiện
ở “tư duy chính trị mới”. Các thế lực chống chủ nghĩa xã hội ở bên ngoài theo sát
quá trình cải tổ, tìm mọi cách để lái nó theo ý đồ của họ, tác động vào cải tổ cả về
tư tưởng, chính trị và tổ chức. Tóm lại, sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc cùng với
sự phản bội từ bên trong là nguyên nhân trực tiếp làm Liên Xô sụp đổ. Hai nguyên
nhân này quyện chặt vào nhau, tác động cùng chiều, tạo nên lực cộng hưởng rất
mạnh và nhanh như một cơn lốc chính trị trực tiếp phá hoại ngôi nhà của chủ nghĩa
xã hội. Tất nhiên, xét cho cùng chính bọn cơ hội, xét lại và phản bội, sự mất cảnh
giác trong hàng ngũ những người cộng sản đã tạo cơ hội bằng vàng cho chủ nghĩa
đế quốc “chiến thắng mà không cần chiến tranh”. Trong tình hình chủ nghĩa xã hội
trì trệ và khủng hoảng do sai lầm củamô hình cũ thì cải tổ, cải cách mở cửa, đổi
mới là tất yếu để thoát khỏi khủng hoảng, đưa đất nước vào thời kỳ phát triển mới.
Nhưng vấn đề là ở chỗ, cải cách dựa trên nguyên tắc nào? Bằng phương pháp nào
để vừa giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, vừa đạt được hiệu quả kinh tế xã
hội cao. Bài học của Liên Xô và Đông Âu có ý nghĩa vô cùng quan trọng cho
những người Cộng sản ở các nước xã hội chủ nghĩa trong quá trình đổi mới hiện
nay.
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM

xã hội chủ nghĩa
Đông Âu sụp đổ không có nghĩa là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội Sau sự
kiện Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ, các thế lực chống chủ
nghĩa xã hội ra sức tuyên truyền rêu rao về “cái chết của chủ nghĩa xã hội và chủ
nghĩa Mác-Lênin”. Song sự phân tích ở các phần trên cho thấy, sự sụp đổ của Liên
Xô và Đông Âu là sự sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội thực tế chứ không phải
là sự cáo chung của chủ nghĩa xã hội với tư cách là hình thái kinh tế - xã hội mà
loài người đang vươn tới. Tương lai của loài người vẫn là chủ nghĩa xã hội, đó là
quy luật khách quan của sự phát triển lịch sử. Tính chất của thời đại hoàn toàn
không thay đổi, loài người vẫn ở trong thời kỳ quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ
nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới mở đầu bằng Cách mạng Tháng Mười Nga
vĩ đại. Các mâu thuẫn của thời đại vẫn tồn tại, chỉ thay đổi hình thức biểu hiện và
đặt ra yêu cầu mới phải giải quyết. - Các nước xã hội chủ nghĩa còn lại tiến hành
cải cách, mở cửa, đổi mới và ngày càng đạt được những thành tựu to lớn. Sự sụp
đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu đã có tác động mạnh mẽ
đến các nước xã hội chủ nghĩa còn lại nhưng với sự kiên định con đường xã hội
chủ nghĩa, các nước này không những đứng vững mà còn thực hiện đổi mới tương
đối thành công.
Trên cơ sở vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào điều kiện cụ
thể của mình, Trung Quốc và Việt Nam đã từng bước tìm ra con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội thích hợp. Tuy hai nước có những sự khác biệt về quy mô, vị trí trên
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
trường quốc tế, về văn hóa dân tộc nhưng sự đổi mới, mở cửa của Trung Quốc và
Việt Nam cũng có nhiều nét tương đồng với nhau:
- Từ bỏ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung chuyển sang nền kinh tế thị
trường xã hội chủ nghĩa (Trung Quốc) hoặc kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa (Việt Nam). Quá trình đổi mới của hai nước đều thực hiện đa dạng hóa
sở hữu, trong đó quốc hữu giữ vai trò chủ thể (Trung Quốc) hoặc công hữu là nền

những giá trị tiến bộ của nhân loại, nghiên cứu và ứng dụng chúng phù hợp với
điều kiện cụ thể trên cơ sở những giá trị nhân đạo cơ bản của chủ nghĩa Mác-
Lênin. Sự tiến triển thực tế của những cuộc cải cách ở Trung Quốc và Việt Nam sẽ
góp phần quan trọng làm sáng tỏ hơn con đường đổi mới chủ nghĩa xã hội.
- Đã xuất hiện xu hướng đi lên chủ nghĩa xã hội Trong tình hình chủ nghĩa xã
hội tạm thời lâm vào thoái trào thì ở nhiều nơi trên thế giới, nhất là khu vực Mỹ
Latinh, từ những năm 1990 đã xuất hiện xu thế thiên tả và phát triển lên thành một
trào lưu vào đầu thế kỷ XXI. Từ 1998 đến nay, thông qua bầu cử dân chủ, các
Chính phủ cánh tả tiến bộ đã lên cầm quyền ở 11 nước Mỹ Latinh, trong đó có
nhiều nước tuyên bố đi lên chủ nghĩa xã hội. Từ năm 2005, Tổng thống Vênêxuêla
Hugo Chavez nhiều lần công khai tuyên bố mục tiêu của cách mạng Vênêxuêla là
đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Sau khi tái đắc cử trong kỳ bầu cử tổng thống
năm 2006, Tổng thống Hugo Chavez một lần nữa khẳng định: Vênêxuêla sẽ tiếp
tục con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở thế kỷ XXI.Tổng thống Bôlivia Êvô
Môralét nói rằng: chủ nghĩa xã hội là mơ ước của các dân tộc Mỹ Latinh. Êcuađo
và Nicarago cũng tuyên bố lựa chọn con đường chủ nghĩa xã hội.Sự xuất hiện của
“Chủ nghĩa xã hội Mỹ Latinh thế kỷ XXI” còn nhiều vấn đề cần phải tiếp tục
nghiên cứu, đánh giá nhưng đó là những biểu hiện về sức sống mãnh liệt của chủ
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
nghĩa xã hội hiện thực đối với các dân tộc Mỹ Latinh, thể hiện bước tiến mới của
chủ nghĩa xã hội thế giới. Đó cũng chính là bằng chứng chứng minh cho sức sống
và khả năng phát triển của chủ nghĩa xã hội.
4. Chủ nghĩa xã hội hiên thực trong thế kỷ XX – Bài học từ lịch sử.
Đây là chủ đề thu hút khá nhiều tham luận và ý kiến đề cập từ những khía cạnh
và góc độ khác nhau. Trong Báo cáo đề dẫn GS,TS Nguyễn Ngọc Long đã trình
bày những kết quả nghiên cứu bước đầu của Ban Chủ nhiệm đề tài theo phương
pháp chủ yếu là kết hợp lịch sử và lô-gích : từ tổng kết quá khứ, phân tích hiện tại,
đi tới dự báo tương lai, đưa ra những dự đoán về triển vọng của chủ nghĩa xã hội

nhận định : Bất kỳ một cuộc cách mạng nào, vấn đề cơ bản không phải là có hoặc
không có sai lầm, mà điều cốt lõi là nhìn nhận để khắc phục và sửa chữa sai lầm
như thế nào. Cụ thể hơn, TS Nguyễn Đức Đạt (Chủ nhiệm Khoa Mác - Lê-nin, Tư
tưởng Hồ Chí Minh, Đại học Văn Lang Thành phố Hồ Chí Minh) đã mổ xẻ : Một
trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự trì trệ của Liên Xô là bắt đầu từ lý
luận. Một trong những sai lầm trong đó là ngộ nhận rằng chủ nghĩa xã hội ở Liên
Xô xuất hiện từ Cách mạng Tháng Mười (1917). Đây là sự gạt bỏ thô bạo, vi phạm
nghiêm trọng học thuyết về lượng - chất của Ph. Hê-ghen. Bày tỏ quan điểm đồng
tình với các ý kiến trên, ThS Tạ Trần Trọng (Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí
Minh) nhận định : sự phản bội của một số cá nhân trong Đảng Cộng sản Liên Xô
đã tạo cho sự phản kích của chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa xã hội đạt hiệu quả cao
hơn. Nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng (Thành phố Hồ Chí Minh) sau khi phân tích,
đánh giá thực trạng và chỉ ra nguyên nhân đã quả quyết : hiện thực bi đát đó chứng
tỏ có một cái gì đó bên trong lớn hơn không chứa nổi. Nó chứng tỏ việc xử lý vấn
đề không tốt. Trong tiến trình cách mạng, nếu ta hiểu được tính kiêu ngạo là tai hại
cũng là một cách phát hiện và làm chủ mình
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
Tuy từ nhiều góc độ khác nhau, nhưng các ý kiến đều thống nhất cho rằng : sự
sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu đều xuất phát từ những nguyên nhân rất cụ thể,
gồm nguyên nhân bên trong, nguyên nhân bên ngoài ; nguyên nhân trực tiếp - gián
tiếp ; nguyên nhân kinh tế - chính trị - xã hội ; trong đó nguyên nhân nội tại là trực
tiếp và quan trọng.
5. Toàn cầu hoá vói chủ nghĩa xã hội
Về vấn đề này, các ý kiến đã đi sâu vào hai nội dung cơ bản : Toàn cầu hóa và
chủ nghĩa tư bản ; chủ nghĩa xã hội trong quá trình toàn cầu hóa. Các ý kiến đều
thống nhất nhận định : Quá trình toàn cầu hóa hiện nay đang diễn ra do sự chi phối
của chủ nghĩa tư bản, biểu hiện cụ thể ở sự chi phối nền kinh tế thế giới bởi các tập
đoàn tư bản kếch xù và biểu hiện thứ hai là dựa trên thế mạnh áp đảo về kinh tế.

các nước đang phát triển và kém phát triển thì áp lực của toàn cầu hóa càng lớn,
thậm chí còn đứng trước nguy cơ bị gạt ra bên lề của quá trình này. Vấn đề là ở
chỗ, áp lực và thách thức là khách quan, buộc chủ nghĩa xã hội hiện thực phải đối
mặt ; còn cơ hội lại phải thông qua nỗ lực chủ quan mới có thể nắm bắt được. Sự
tồn tại song trùng giai đoạn đầu của thời đại quá độ sang xã hội sau, với giai đoạn
cuối của thời đại trước không phải là ngoại lệ của thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã
hội. Giai đoạn đầu của thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã trải qua hơn 8 thập
kỷ. Nó còn kéo dài bao lâu thì cũng có nghĩa là giai đoạn chủ nghĩa tư bản toàn cầu
hóa còn kéo dài bấy lâu nữa.
6. Cục diện chính trị thế giới hiện nay và triển vọng của chủ nghĩa xã hội
trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI
Đây là nội dung thu hút nhiều ý kiến nhất với không khí rất sôi nổi. Trước hết,
các ý kiến đều tập trung đi sâu vào ba điểm. Một là, việc dự báo triển vọng của chủ
nghĩa xã hội trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI đòi hỏi phải nhận thức mâu thuẫn
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
chủ yếu của thế giới hiện nay. Hai là, trong vài thập niên tới, những điều kiện cho
sự tồn tại tư tưởng bá quyền, hơn nữa là bá quyền đơn phương của đế quốc Mỹ
chưa có sự thay đổi một cách căn bản. Ba là, triển vọng của chủ nghĩa xã hội phụ
thuộc vào nhiều yếu tố, trong sự tương tác giữa điều kiện khách quan và nhân tố
chủ quan. Đồng chí Mai Chí Thọ (cán bộ lão thành cách mạng, Thành phố Hồ Chí
Minh) đánh giá rằng, sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu là
một chấn thương tâm lý nặng, không chỉ đối với những người cộng sản mà còn đối
với nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới. Theo đồng chí, sự bênh vực chủ nghĩa xã
hội của người dân ở các nước xã hội chủ nghĩa là tấm lòng đáng trân trọng. Nhưng
phải làm sao để thuyết phục và khôi phục được niềm tin của nhân dân bằng chính
nỗ lực của chế độ mới là quyết định. Và, chỉ khi nào những người cộng sản khẳng
định được sự tất thắng của chủ nghĩa xã hội một cách thuyết phục, không gò ép và
nặng tư tưởng quan liêu bao cấp thì mới thực sự đảm bảo được niềm tin của nhân

Trong phát biểu kết luận Hội thảo, GS,TS Nguyễn Ngọc Long đã tổng hợp các ý
kiến của các nhà khoa học, nhà lãnh đạo và các đồng chí cán bộ lão thành cách
mạng, với những nét chính như sau :
• Chủ đề Hội thảo và mục tiêu của nó là vấn đề có ý nghĩa thời sự thiết thực,
thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà khoa học với trách nhiệm cao và đầy tâm
huyết ; và được sự ủng hộ rất nhiệt tình của Tỉnh ủy, các cơ quan và cán bộ tỉnh
Đồng Nai.
• Bên cạnh trình bày quan điểm của mình ; góp ý những nội dung Ban Tổ chức
đã làm, các đại biểu tham gia đã đề xuất các ý kiến đồng tình, nhất là góp phần làm
sáng tỏ và gợi ý những vấn đề nghiên cứu mới sâu sắc hơn. Nhiều ý kiến cho rằng,
phải nhìn nhận lại chủ nghĩa xã hội trong thế kỷ XX là cần thiết theo tinh thần "ôn
cố tri tân". Các ý kiến đều khẳng định : Chủ nghĩa xã hội hơn 70 năm qua ở Liên
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai
Trường ĐH Công Nghiêp TP HCM
Xô là chủ nghĩa xã hội hiện thực ; khẳng định những thành tựu, đổi mới là tất yếu ;
và khi gặp khủng hoảng, nếu giải quyết đúng đắn, có nguyên tắc sẽ khắc phục
được những sự đổ vỡ. Nhiều ý kiến đi sâu phân tích nguyên nhân sụp đổ của Liên
Xô và Đông Âu, nhưng nguyên nhân cơ bản là bắt đầu từ những sai lầm về đường
lối, mà xuất phát điểm là từ những người lãnh đạo, trong việc không thay đổi mà
tiếp tục duy trì đường lối, quan điểm đã lỗi thời.
• Để tìm hiểu và có cái nhìn khách quan, khoa học về triển vọng của chủ nghĩa
xã hội, phải đi sâu phân tích bối cảnh ngày nay, trong đó phải nhìn nhận rõ những
đặc điểm cơ bản của thời đại. Nhiều ý kiến gợi ý phân tích về chủ nghĩa tư bản và
thống nhất rằng : nếu ta đánh giá đúng những thành tựu của chủ nghĩa tư bản thì đó
không phải là để ca ngợi hay bi quan, mà chính là tự hiểu rõ về mình hơn, giúp
chúng ta củng cố niềm tin vào chủ nghĩa xã hội. Trước những thách thức và vận
hội đan xen nhau, cần có sự điều chỉnh linh hoạt để có đối sách đúng đắn vượt qua
thách thức, chính là vận dụng và tạo ra những cơ hội để ổn định và phát triển. Chủ
nghĩa xã hội đã có những đổi mới đáng mừng, nhưng đang trong quá trình chứ

2. Sự khủng hoảng, sụp đổ của mô hình chủ nghĩa xã hội xôviết và nguyên
nhân của nó …………………………………………………………………….6
3. Triển vọng của chủ nghĩa xã hội ………………………………………… 9
5. Chủ nghĩa xã hội hiên thực trong thế kỷ XX – Bài học từ lịch sử. ……… 13
5. Toàn cầu hoá vói chủ nghĩa xã hội …………………………………………15
6. Cục diện chính trị thế giới hiện nay và triển vọng của chủ nghĩa xã hội
trong hai thập niên đầu thế kỷ XXI ………………………………………… 16
KẾT LUẬN ………………………………………………………………… 20
Giảng viên: Lê Ngọc Tòng Lớp: CDKT13BTH
Sinh viên: Trương Thị Thanh Mai