LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận “Giáo dục môi trường qua các hoạt động ngoại
khoá môn TNXH cho học sinh lớp 3” em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến
Thạc sĩ Dƣơng Thị Thanh – Giảng viên khoa Tiểu học – Mầm non, ngƣời đã
hƣớng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này.
Em xin chân thành gửi lời cảm ơn tới phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế
Trƣờng Đại học Tây Bắc và Ban chủ nhiệm khoa Tiểu học – Mầm non đã tạo
điều kiện giúp đỡ chúng em.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo và các em học sinh
trƣờng Tiểu học Chiên Sơn – huyện Sơn Động và trƣờng Tiểu học Tân Sơn –
huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã tạo điều kiện cho chúng em hoàn thành
khóa luận này.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn các thầy giáo, cô giáo và các bạn sinh viên đã
có những ý kiến đóng góp thiết thực, những tài liệu tham khảo quý báu để giúp
chúng em trong quá trình thực hiện khóa luận này.
Em xin chân thành cảm ơn!

Sơn La, tháng 5 năm 2014
Sinh viên

Hoàng Thị Thọ
MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

3.2. Nội dung và kế hoạch thể nghiệm 40
3.2.1. Đối tƣợng thể nghiệm 40
3.2.2. Nội dung thể nghiệm 40
3.2.3. Thời gian thể nghiệm 41
3.2.4. Địa điểm thể nghiệm 41
3.2.5. Phƣơng pháp tiến hành và đánh giá thể nghiệm 41
3.3. Kết quả thể nghiệm và đánh giá kết quả 41
3.3.1. Trƣờng Tiểu học Chiên Sơn 41
3.3.2. Trƣờng Tiểu học Tân Sơn 47
3.3.3. Kết luận chung về kết quả thể nghiệm……….… …………………… 55
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 55
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 56
1. Kết luận 56
2. Kiến nghị 56
2.1. Đối với nhà trƣờng 56
2.2. Đối với giáo viên tiểu học 57
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Viết
Đọc
BVMT
Bảo vệ môi trƣờng
DCT
Dẫn chƣơng trình
GDMT
Giáo dục môi trƣờng

sự hiểu biết và quan tâm trƣớc những vấn đề môi trƣờng bao gồm kiến thức, thái
độ, hành vi, trách nhiệm và kỹ năng để tự mình cùng tập thể đƣa ra các giải pháp
nhằm giải quyết vấn đề môi trƣờng trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài. Giáo dục môi
trƣờng nhằm mục đích cuối cùng là học sinh đƣợc trang bị ý thức trách nhiệm
đối với sự phát triển bền vững của trái đất, năng lực biết tự đánh giá vẻ đẹp thiên
nhiên. Giáo dục môi trƣờng tạo dựng cho trẻ một môi trƣờng sống phù hợp với
sự phát triển của lứa tuổi trẻ thơ. Môi trƣờng ấy cần đáp ứng những yêu cầu an
toàn, sạch sẽ, lành mạnh và phong phú, hình thành ở trẻ một cách sống có văn
hóa trong môi trƣờng.
Vì vậy, để tiến hành GDMT với tính chất là giáo dục vì môi trƣờng, cần
khuyến khích các phƣơng pháp giảng dạy và học tập có tính chất nghiên cứu,
quan sát, phân tích, suy luận để hình thành khả năng tiếp nhận thông tin và giải
quyết vấn đề theo hƣớng phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh.
Có thể nói, GDMT ở trƣờng tiểu học trong những năm gần đây và nhất là
hiện nay đã thực sự đƣợc coi trọng và đƣợc xúc tiến bằng hai con đƣờng: con
đƣờng trực tiếp thông qua giảng dạy môn văn hoá trong chƣơng trình và con
đƣờng gián tiếp thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp. Đối với học sinh tiểu
học, tổ chức giáo dục ở trên lớp và ngoài lớp là hai bộ phận hữu cơ hợp thành
một thể thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục trong nhà trƣờng. Thế
nhƣng, nếu hoạt động chính khoá hình thành chủ yếu cho học sinh kiến thức về

2
môi trƣờng và bảo vệ môi trƣờng thì hoạt động ngoại khoá GDMT không chỉ
mở rộng kiến thức mà còn giúp hình thành ở học sinh thái độ, hành vi và kĩ năng
bảo vệ môi trƣờng. Nó huy động sự tham gia của nhiều học sinh, đòi hỏi học
sinh phải vận dụng những kiến thức đã học một cách tổng hợp, linh hoạt giải
quyết vấn đề, kích thích hứng thú của ngƣời học. Có thể xem hình thức tổ chức
các hoạt động ngoại khoá GDMT là một trong những biện pháp tốt nhất để hình
thành ở học sinh ý thức, thái độ, tình cảm và hành vi bảo vệ môi trƣờng Việt
Nam hôm nay và ngày mai.

3.1. Khách thể nghiên cứu
Quá trình giáo dục môi trƣờng cho học sinh tiểu học thông qua môn
TNXH lớp 3.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
GDMT qua hình thức tổ chức các hoạt động ngoại khoá môn TNXH lớp 3.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của vấn đề GDMT và việc tổ chức
các hoạt động ngoại khoá GDMT qua môn TNXH lớp 3.
- Nghiên cứu cách tổ chức một số hoạt động ngoại khoá GDMT qua môn
TNXH cho học sinh lớp 3.
- Thể nghiệm một số hình thức tổ chức hoạt động ngoại khoá GDMT để
đánh giá tính khả thi, hiệu quả của các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khoá.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu của đề tài
* Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu
Tác giả tiến hành nghiên cứu các tài liệu về môi trƣờng, giáo dục môi
trƣờng, các tài liệu về tâm lí học… và các tài liệu bàn về vấn đề tổ chức các hoạt
động ngoại khoá. Việc nghiên cứu cơ sở lí luận này giúp tác giả có căn cứ để
xác định đƣợc các khả năng, tiêu chí lựa chọn các hình thức tổ chức các hoạt
động ngoại khoá GDMT qua môn TNXH lớp 3.
* Phương pháp điều tra, khảo sát
Tác giả tiến hành dự giờ, lập các phiếu điều tra thực trạng nhận thức và
hành vi của giáo viên và học sinh về vấn đề môi trƣờng và bảo vệ môi trƣờng,
tìm hiểu thực trạng vấn đề tổ chức các hoạt động ngoại khoá GDMT trong nhà
trƣờng tiểu học nhằm tìm ra những khó khăn, hạn chế của giáo viên khi tiến

4
hành các hoạt động ngoại khoá GDMT. Đây chính là cơ sở thực tiễn cho việc
thiết kế các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khoá GDMT phù hợp với trình
độ, năng lực của giáo viên cũng nhƣ của học sinh.
* Phương pháp thực nghiệm

NGOẠI KHOÁ GDMT MÔN TNXH

1.1. Cơ sở lí luận
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
 Giáo dục môi trường
Đứng trƣớc sự phát triển nhƣ vũ bão của kinh tế - xã hội, vấn đề môi
trƣờng và bảo vệ môi trƣờng càng trở nên bức xúc và đƣợc quan tâm hơn bao
giờ hết. Và đi kèm với những phƣơng hƣớng gìn giữ môi trƣờng bền vững, thuật
ngữ “Giáo dục môi trƣờng” đƣợc nhắc tới ngày càng nhiều, thông qua các tài
liệu hội thảo quốc tế và khu vực về bảo vệ môi trƣờng.
Văn bản Hội nghị Tbilisi đƣợc tổ chức vào năm 1978 đã đƣa ra khái niệm
GDMT nhƣ sau: “GDMT là làm cho từng ngƣời và cộng đồng hiểu đƣợc bản
chất của môi trƣờng tự nhiên và nhân tạo, hiểu đƣợc quan hệ tƣơng tác của các
mặt sinh học, vật lí, hoá học, xã hội, kinh tế, văn hoá, có đƣợc tri thức, thái độ
và kĩ năng thực tế để tham gia có hiệu quả và có trách nhiệm vào việc tiên đoán
và giải quyết các vấn đề môi trƣờng và quản lí chất lƣợng của môi trƣờng” [23,
7]. Trong kế hoạch hành động ASEAN 2000 - 2005, GDMT đƣợc xác định là
một quá trình thông qua các hoạt động giáo dục chính quy và không chính quy,
giúp con ngƣời có đƣợc sự hiểu biết, có kĩ năng và các giá trị cho phép họ tham
gia vào việc phát triển xã hội bền vững về sinh thái và công bằng về xã hội, với
tƣ cách là những ngƣời công dân năng động và có tri thức.
Hiểu một cách rõ ràng và đầy đủ về thuật ngữ này thì GDMT là một quá
trình thƣờng xuyên để tạo cho con ngƣời những tri thức, kĩ năng, ý thức, kinh
nghiệm và các quyết tâm cho phép họ giải quyết những vấn đề môi trƣờng hiện
tại và tƣơng lai, cũng nhƣ đáp ứng những nhu cầu của bản thân và xã hội mà
không làm ảnh hƣởng đến thế hệ mai sau.
Nhƣ vậy, GDMT là một bộ phận trong việc giáo dục nhân cách con ngƣời
mới. Thực chất của GDMT là hình thành văn hoá sinh thái cho thế hệ trẻ, cụ thể
đó là: về mặt tri thức, phải từng bƣớc làm cho học sinh nắm đƣợc những tri thức


trong mối quan hệ biện chứng với học tập chính khoá.

7
1.1.2. Môn TNXH trong nhà trường tiểu học
* Mục tiêu của môn Tự nhiên và Xã hội
Sau khi học xong môn TNXH lớp 3, học sinh sẽ:
- Biết tên, chức năng và biết giữ vệ sinh các cơ quan hô hấp, tuần hoàn,
bài tiết nƣớc tiểu và thần kinh. Biết tên và cách phòng tránh một số bệnh thƣờng
gặp ở cơ quan hô hấp, tuần hoàn và bài tiết nƣớc tiểu.
- Biết mối quan hệ họ hàng nội ngoại; Biết phòng tránh cháy khi ở nhà;
Biết đƣợc những hoạt động chủ yếu của nhà trƣờng và giữ an toàn khi ở trƣờng;
Biết tên một số cơ quan hành chính, văn hoá, giáo dục, y tế và một số hoạt động
thông tin liên lạc, nông nghiệp, công nghiệp, thƣơng mại ở tỉnh (thành phố) nơi
học sinh ở; Biết một số quy tắc đối với ngƣời đi xe đạp; Biết về cuộc sống trƣớc
kia và hiện nay ở địa phƣơng và giữ vệ sinh môi trƣờng.
- Biết đƣợc sự đa dạng, phong phú của thực vật và động vật; Chức năng
của thân, rễ, lá, hoa, quả đối với đời sống của cây và ích lợi đối với con ngƣời.
Biết vai trò của Mặt Trời đối với Trái Đất và đời sống con ngƣời; Vị trí và sự
chuyển động của Trái Đất trong hệ Mặt Trời; Sự chuyển động của Mặt Trăng
quanh Trái Đất; Hình dạng và đặc điểm bề mặt Trái Đất; Biết ngày đêm, năm
tháng, các mùa.
* Về vấn đề hình thành và phát triển những thái độ và hành vi, mục tiêu môn
TNXH chỉ rõ:
- Có ý thức thực hiện các quy tắc giữ vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia
đình và cộng đồng.
- Yêu thiên nhiên, gia đình, trƣờng học và quê hƣơng.
Với mục tiêu giáo dục nhƣ trên, ta nhận thấy môn TNXH, đặc biệt là môn
TNXH lớp 3 là môn học có rất nhiều nội dung GDMT gắn liền với tự nhiên và
xã hội đƣợc lồng ghép. Có thể hiểu các em đƣợc học môn TNXH chính là đƣợc
học về tự nhiên, học về cuộc sống đang hàng ngày, hàng giờ diễn ra xung quanh

- Khả năng nhận thức về trách nhiệm và các biện pháp bảo vệ môi trường
của học sinh tiểu học.
Ở trƣờng tiểu học phần lớn các em học sinh đã nhận thức đƣợc vai trò,
trách nhiệm của mình trong việc BVMT. Tuy nhiên, sự nhận thức chƣa thực sự
sâu sắc về vấn đề môi trƣờng. Tầm nhìn của các em mới chỉ hƣớng về các hành

9
vi theo chiều hƣớng tốt. Có thể các em làm một việc gây ảnh hƣởng tới môi
trƣờng nhƣng chính các em không biết hoặc không hiểu hết mức độ ảnh hƣởng
xấu của nó tới môi trƣờng. Nhƣ vậy, việc GDMT cho học sinh đang đòi hỏi cụ
thể và sâu sắc hơn nữa. Cần GDMT cho các em trong chính môi trƣờng, trong
chính cuộc sống đang hàng ngày hàng giờ diễn ra xung quanh các em.
- Nhận thức của học sinh tiểu học trong việc BVMT
Đa số học sinh đã có sự hiểu biết ban đầu về những việc làm góp phần
BVMT phù hợp với lứa tuổi các em. Các em đã thực hiện những hành vi nhằm
BVMT nhƣ: giúp các cô chú quét rác làm vệ sinh nơi em ở, vẩy nƣớc trƣớc khi
quét dọn …Với những hành vi đƣợc coi là phá hoại môi trƣờng thì đa số các em
đều nhận thức đƣợc nhƣ: bắn chim, khạc nhổ bừa bãi, nghịch ngợm các hiện vật
ở khu di tích lịch sử… Với những nhận thức nhƣ trên, ta hãy tìm hiểu hành vi
của học sinh tiểu học trong việc BVMT nhƣ thế nào?
- Hành vi của học sinh tiểu học trong việc BVMT
Đa số các em học sinh đã có hiểu biết và có hành vi đúng trƣớc những
việc làm có ảnh hƣởng tốt tới môi trƣờng và những việc làm ảnh hƣởng xấu tới
môi trƣờng. Phần lớn học sinh không bao giờ làm những việc gây hại cho môi
trƣờng nhƣ: bắn chim, bắt chim về nuôi và chăm sóc, hái hoa nơi công cộng,
khạc nhổ bừa bãi.
Qua đó có thể nhận thấy nhiều học sinh mặc dù đã có những kiến thức
nhất định về môi trƣờng nhƣng vẫn chƣa có những hành vi tích cực đối với môi
trƣờng. Nhiều nghiên cứu tâm lí đã chỉ ra rằng: học sinh lứa tuổi 6 - 11 về bản
chất rất giàu lòng yêu thiên nhiên, nhiều em có ham muốn đƣợc tham gia vào

1.2.2.5. Nội dung khảo sát
Với phạm vi và nội dung nghiên cứu đề tài, chúng tôi giới hạn xác định
khảo sát trên một số chỉ tiêu cơ bản sau:
- Nhận thức của giáo viên về GDMT.
- Thực trạng tổ chức các hoạt động ngoại khóa GDMT của giáo viên tiểu học.
- Những thuận lợi và khó khăn của giáo viên khi tổ chức các hoạt động ngoại
khoá GDMT trong dạy học ở Tiểu học.
1.2.2.6. Các phƣơng pháp điều tra khảo sát
* Phương pháp khảo sát bằng phiếu Anket

11
- Mục đích: Tiến hành khảo sát để thu thập ý kiến của các giáo viên nhằm
tìm hiểu về nhận thức trong việc tổ chức các HĐNK trong dạy học ở bậc tiểu
học, những thuận lợi và khó khăn mà giáo viên giáo viên gặp phải.
- Các bƣớc tiến hành:
Bƣớc 1: Phát phiếu khảo sát cho giáo viên.
Bƣớc 2: Tiến hành phân tích, tổng hợp kết quả theo nội dung khảo sát.
Bƣớc 3: Nhận xét thực trạng, phân tích nguyên nhân dẫn đến thực trạng.
* Phương pháp quan sát
- Mục đích: Tiến hành quan sát trên các tiết dạy của giáo viên và những
biểu hiện của học sinh nhằm tìm hiểu cách ứng dụng để phát huy tính tích cực
của học sinh.
* Phương pháp nghiên cứu sản phẩm
- Mục đích: Nhằm tìm hiểu sự chuẩn bị kế hoạch của giáo viên, để xem
việc xác định mục đích của việc tổ chức các HĐNK trong dạy học nhƣ thế nào?.
Khi tổ chức các HĐNK trong dạy học có đạt đƣợc mục đích, yêu cầu của tiết
học không?.
* Phương pháp thống kê toán học
Thống kê các số liệu thu đƣợc sau khảo sát để thu đƣợc những nhận định,
đánh giá thực trạng một cách khoa học và chính xác. Để định lƣợng kết quả

Giúp học sinh thêm gần gũi, thân
thuộc với môi trƣờng xung quanh
27
55,1
4
Nâng cao ý thức bảo vệ môi trƣờng
cho học sinh
23
46,9
5
Giúp học sinh vui vẻ, thoải mái sau
những buổi học trong lớp
20
40,8
6
Hình thành cho học sinh kĩ năng và
hành vi bảo vệ môi trƣờng
16
32,6 Biểu đồ 1.1. Tác dụng của các hoạt động ngoại khoá GDMT
trong dạy học ở Tiểu học
13
Ghi chú:
T1: Mở rộng kiến thức về môi trường và bảo vệ môi trường cho học sinh
T2: Tạo cho học sinh hứng thú học tập

trong trường tiểu học
STT
Các hoạt động
Thƣờng
xuyên
Thỉnh
thoảng
Chƣa bao
giờ
SL
%
SL
%
SL
%
1
Thi vẽ – làm báo ảnh về môi trƣờng.
4
8,2
40
81,6
5
10,2
2
Thi viết về môi trƣờng
3
6,1
30
61,2
15

22,4
30
61,2
7
12,3
7
Làm kế hoạch nhỏ: thu gom sắt vụn,
giấy loại, chai lọ…
16
32,6
30
61,2
3
6,1
8
Tổng vệ sinh trƣờng, lớp
45
91,8
4
8,1
2
4,1
9
Làm vệ sinh đƣờng phố
7
12,3
27
55,4
15
30,6

y8: Tổng vệ sinh trường, lớp
y9: Làm vệ sinh đường phố
y10: Trồng và chăm sóc cây
y11: Tổ chức các câu lạc bộ môi trường

Qua bảng 1.2 và biểu đồ 1.2 cho thấy, phần lớn các hình thức ngoại khoá
chúng tôi đƣa ra trong phiếu điều tra đều nhận kết quả: thỉnh thoảng tổ chức.
Đây là điều đáng mừng với các hoạt động nhƣ: “thi vẽ, làm báo ảnh về môi
trƣờng” (81,6%), “thi viết về môi trƣờng” (61,2%)… nhƣng là một điều đáng
quan tâm khi các hoạt động nhƣ: “trò chơi, đố vui, hái hoa dân chủ với nội dung
GDMT”, “đọc sách báo, nói chuyện về môi trƣờng”… lại chỉ đƣợc tổ chức ở
mức độ “thỉnh thoảng” trong các trƣờng tiểu học. Có những hoạt động mà hiệu
quả GDMT mang lại rất cao nhƣ: hoạt động “thi viết về MT”, hoạt động “tham
quan môi trƣờng”, hoạt động “làm vệ sinh đƣờng phố” giáo viên chƣa bao giờ tổ
chức cho học sinh tham gia. Thực chất đây cũng không phải là những hoạt động
khó tổ chức. Điều này chứng tỏ, vẫn tồn tại một số lƣợng không nhỏ giáo viên
chƣa thực sự quan tâm đến vấn đề GDMT qua các hoạt động ngoại khoá cho học
sinh trong trƣờng tiểu học.

16
Bảng 1.3. Những thuận lợi của giáo viên khi tổ chức các hoạt động
ngoại khoá GDMT trong dạy học ở Tiểu học

STT
Những thuận lợi
Số phiếu
cùng ý kiến

35
71,4
2
Không có đủ tài liệu hƣớng dẫn
30
61,2
3
Giáo viên cần linh hoạt xử lí các tình
huống mà học sinh đƣa ra trong giờ
học
26
53,1
4
Các khó khăn khác
19
38,8

Từ bảng 1.3 và 1.4 chúng tôi có biểu đồ sau:
Biểu đồ 1.3. Những thuận lợi và khó khăn của giáo viên khi tổ chức các
hoạt động ngoại khoá GDMT trong dạy học ở Tiểu học
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90

Bên cạnh những khó khăn trên, một thuận lợi rất lớn cho ngƣời giáo viên
khi tổ chức các hoạt động ngoại khoá GDMT, đó là: có đến 81,6% các giáo viên
đƣợc hỏi cho biết học sinh rất “say mê, hào hứng” khi đƣợc tham gia vào các
hoạt động ngoại khoá GDMT; 59,1% giáo viên cho biết khi tham gia “GV và HS
có nhiều cơ hội đối thoại với nhau”. Sự say mê, hào hứng của các em đối với
những hoạt động này sẽ là cơ sở cho việc tiếp thu các vấn đề về GDMT một

18
cách nhanh chóng và sâu sắc nhất. Ngoài ra theo 18,4% giáo viên thì việc tổ
chức các hoạt động ngoại khóa GDMT còn có rất nhiều những thuận lợi khác.
Tóm lại, qua nghiên cứu thực trạng nhận thức và việc tổ chức các hoạt
động ngoại khoá GDMT của giáo viên ở trƣờng tiểu học, chúng tôi có nhận
xét sau:
Tuy vẫn còn một tỉ lệ lớn giáo viên chƣa nhận thức sâu sắc về tác dụng cơ
bản nhất của các hoạt động ngoại khoá, nhƣng hầu hết đều đã nhận thức đƣợc
tầm quan trọng của các hoạt động ngoại khoá trong việc GDMT cho học sinh
tiểu học.
Vẫn tồn tại một số lƣợng không nhỏ giáo viên chƣa thực sự quan tâm đến
vấn đề GDMT qua các hoạt động ngoại khoá cho học sinh trong trƣờng tiểu học.
Các nhà quản lí, các nhà giáo dục chƣa đánh giá đúng mức thực trạng
GDMT qua các hoạt động ngoại khoá trong các trƣờng tiểu học để có sự quan
tâm cụ thể, sát sao hơn nữa trong việc GDMT cho học sinh. Các tài liệu hƣớng
dẫn về hoạt động ngoại khoá GDMT chủ yếu mới chỉ dừng lại ở mức chung
chung, tổng quát, thiếu sự cụ thể, chi tiết và thực tế. Đây sẽ là một khó khăn rất
lớn đối với giáo viên tiểu học khi tiến hành GDMT cho học sinh.
Trong thực tế, hầu hết các giáo viên đều ngại tổ chức các hoạt động ngoại
khoá. Họ cảm thấy vất vả, tốn nhiều thời gian, công sức vì phải đầu tƣ tìm hiểu,
nghiên cứu tài liệu tham khảo, tài liệu chuyên sâu, phải xin ý kiến Ban giám
hiệu, phải lên kế hoạch hoạt động, đƣa ra các câu hỏi, đáp án Một số ngƣời
cho rằng họ còn thiếu kinh nghiệm, không đủ tài liệu hƣớng dẫn và không đƣợc

rằng: muốn cho việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá GDMT qua môn TNXH
trở thành một hoạt động thƣờng xuyên và hiệu quả, ngƣời giáo viên phải ý thức
đƣợc việc tổ chức các hoạt động này là một phần, một bộ phận hữu cơ không thể
thiếu đƣợc trong quá trình giảng dạy và giáo dục, từ đó có trách nhiệm tìm tòi,
nghiên cứu, lựa chọn nội dung, phƣơng pháp và các hình thức ngoại khoá phù
hợp nhằm lôi cuốn học sinh tham gia và thực sự phát huy đƣợc hết tác dụng của
loại hình ngoại khoá trong trƣờng học.
20
CHƢƠNG 2
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHOÁ GDMT CHO HỌC SINH
TIỂU HỌC QUA MÔN TNXH LỚP 3

2.1. Các nguyên tắc của việc tổ chức hoạt động ngoại khoá GDMT
Để hoạt động ngoại khoá trong nhà trƣờng tiểu học phát huy đƣợc hết tác
dụng to lớn của nó, khi tiến hành tổ chức các hoạt động ngoại khoá GDMT cho
học sinh, ngƣời giáo viên cần tuân thủ theo những nguyên tắc sau:
2.1.1. Nguyên tắc tự nguyện
Nhƣ ta đã biết, ngoại khoá là một hoạt động đƣợc tiến hành dựa trên tinh
thần tự nguyện, hứng thú và sự say mê của học sinh, nên nguyên tắc đầu tiên cần
đảm bảo khi tổ chức ngoại khoá là: học sinh đƣợc tự nguyện ghi tên tham gia
vào bất kì hình thức ngoại khoá nào mà các em thích thú và có điều kiện phát
huy năng khiếu cá nhân. Muốn vậy, các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khoá
phải phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, trình độ nhận thức cũng nhƣ điều kiện
vật chất và đặc điểm, tình hình môi trƣờng địa phƣơng. Nhƣ thế, vai trò của
ngƣời thầy hết sức quan trọng trong việc khơi gợi ở ngƣời học niềm hứng thú,
say mê. Ngƣời thầy giữ vai trò là ngƣời hƣớng dẫn, tổ chức, tƣ vấn chứ không
trực tiếp tham gia vào quá trình hoạt động của học sinh. Vì thế, ngƣời thầy phải

của các em.
Ngoài ra, trong hoạt động ngoại khoá nói chung và hoạt động ngoại khoá
GDMT nói riêng, cần tranh thủ sự giúp đỡ của phụ huynh, của các nhà chuyên
môn, nhà khoa học, các cơ sở văn hoá, giáo dục địa phƣơng. Họ tham gia với tƣ
cách là cố vấn chuyên môn, hoặc có thể là những nhà tài trợ cung cấp phƣơng
tiện, tài liệu và cả các vật chất khác cho mọi hoạt động của học sinh. Trong quá
trình tổ chức các hoạt động, ngƣời giáo viên cần liên kết và phối hợp chặt chẽ
với các tổ chức đoàn, đội cũng nhƣ các tổ chức xã hội khác để tạo ra sức mạnh
tập thể cho các hoạt động ngoại khoá.
2.2. Các hình thức hoạt động ngoại khoá GDMT qua môn TNXH
Các hoạt động ngoại khoá GDMT qua môn TNXH ở trƣờng tiểu học rất
đa dạng và phong phú. Dựa trên những cơ sở khác nhau có thể phân chia các
hoạt động ngoại khoá GDMT thành các nhóm nhƣ sau: