MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá và tiến trình hội nhập quốc tế
của đất nước ta đòi hỏi nguồn nhân lực phải có trình độ cao, năng động, sáng
tạo và phẩm chất đạo đức tốt. Để đáp ứng nhu cầu đó, ngành giáo dục cần đổi
mới toàn diện. Do vậy, văn kiện Đại hội Đảng lần thứ X của Ban Chấp hành
Trung ương Đảng khoá IX đã khẳng định “Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng
cao chất lượng dạy và học; đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy
và học; phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của HS”[2]. Giáo dục
nhằm “Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp
với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả
năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS”[1].
Để nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói
riêng, giáo viên (GV) phải biết nâng cao chất lượng dạy học chính khoá, đồng
thời phải biết tổ chức hoạt động ngoại khoá bộ môn, biết kết hợp việc học tập
của học sinh (HS) trong nhà trường với việc vận dụng kiến thức vào thực tiễn
cuộc sống của các em. Hoạt động ngoại khoá các bộ môn ngoài giờ lên lớp có
ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với việc đạt tới mục đích và nhiệm vụ giáo
dục HS. Hoạt động ngoại khoá bộ môn là một hình thức giáo dục gắn liền
việc giáo dục của nhà trường với giáo dục của gia đình, của xã hội; gắn việc
học tập trong nhà trường với hành động trong thực tiễn. Hiện nay, trong tổ
chức hoạt động ngoại khoá chúng ta đều thấy rằng: Hoạt động ngoại khoá có
ý nghĩa vô cùng đặc biệt vì nó huy động được sự tham gia của tất cả HS. Nó
còn đòi hỏi HS phải vận dụng những kiến thức đã học một cách tổng hợp, đầy
đủ, linh hoạt, nhạy bén. Qua đó, kiến thức đã học được liên hệ với thực tiễn
sinh động, sẽ được củng cố sâu sắc hơn. Nếu tổ chức tốt hoạt động ngoại khoá
1
- Xây dựng quy trình tổ chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho HS
lớp 4, lớp 5.
- Xây dựng các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho
HS lớp 4, lớp 5.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động
ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4, lớp 5.
4. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là hoạt động ngoại khóa và cách tổ
chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4, lớp 5.
5. Phạm vi nghiên cứu
Nội dung chương trình dạy và học môn Toán của lớp 4, lớp 5 tại trường
Tiểu học Cổ Loa - Đông Anh - Hà Nội, trường Tiểu học Trưng Nhị - Phúc
Yên - Vĩnh Phúc, trường Tiểu học Hùng Vương - Phúc Yên - Vĩnh Phúc.
6. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp thống kê toán học
7. Cấu trúc của khóa luận
Phần 1: Mở đầu
Phần 2: Nội dung
Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn
Chương 2: Tổ chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4,
lớp 5
Phần 3: Kết luận và kiến nghị
3
- Tạo điều kiện phát triển trí tuệ cho các em, rèn luyện trí thông minh,
phương pháp suy nghĩ độc lập, khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề; phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; bồi dưỡng phương pháp tự học,
rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế.
- Góp phần phát hiện năng khiếu để đào tạo cho đất nước những mầm
non nhân tài. Hoạt động ngoại khóa góp phần rèn luyện tinh thần trách nhiệm,
ý thức gắn bó với tập thể. Thông qua hoạt động ngoại khóa, HS vừa khẳng
định được khả năng, vừa xác định được vai trò của mình trước tập thể. Đồng
thời, hoạt động ngoại khóa còn tạo ra môi trường sống mới mà ở đó HS hòa
nhập vào một cách tự nhiên, vui vẻ thoải mái và tự nguyện và đó sẽ là cơ hội
cho các em mở rộng quan hệ: quan hệ với bạn khác lớp, với các thầy cô giáo
khác…
- Một trong những vai trò qua trọng khác của hoạt động ngoại khóa là
nó phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của trẻ. Hoạt động ngoại khóa là lúc HS
có thể học mà không bị gò bó theo những quy định chặt chẽ của tiết học, các
em được phép tự do sáng tạo, thử sức, được là chính bản thân mình.
1.1.1.3. Đặc điểm hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa được phân biệt với các hình thức tổ chức dạy
học khác dựa trên những đặc điểm chủ yếu sau:
- Là hoạt động ngoài giờ lên lớp, không được quy định trong chương
trình chính khóa.
- Là hoạt động tự nguyện của cá nhân hay một nhóm HS có cùng hứng
thú, sở thích, mối quan hệ về một vấn đề nào đó của nội dung học tập, không
phân biệt HS giỏi hay yếu kém. GV không trực tiếp tham gia cùng HS mà là
người hướng dẫn, tổ chức, tư vấn hay chỉ đạo, điều khiển các buổi hoạt động
ngoại khóa này.
5
6
Như vậy, hoạt động ngoại khóa bộ môn Toán là hình thức giáo dục gắn
liền hơn nữa việc giáo dục của nhà trường với giáo dục của gia đình, của xã
hội; việc học tập trong nhà trường với thực tiễn; và có thể xem đó như là một
hình thức dạy học quan trọng trong việc củng cố và nâng cao kiến thức Toán
học cho các em.
1.1.2.2. Vai trò của hoạt động ngoại khóa về Toán đối với học sinh
tiểu học
Hoạt động ngoại khóa về Toán cho HS tiểu học có một vai trò quan
trọng trong việc giáo dục toàn diện cho HS. Như vậy, hoạt động ngoại khóa
về Toán có một số vai trò sau:
- Góp phần củng cố kiến thức, kĩ năng Toán học đã được học trên lớp.
Bên cạnh đó, hoạt động ngoại khóa về Toán còn giúp trẻ mở rộng những hiểu
biết về toán mà trong phạm vi giờ học chính khóa không cho phép.
- Tạo điều kiện phát triển trí tuệ cho các em, rèn luyện trí thông minh,
phương pháp suy nghĩ độc lập, khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề; phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của HS; bồi dưỡng phương pháp tự học;
rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức Toán học vào thực tế.
- Góp phần phát hiện năng khiếu về Toán để đào tạo cho đất nước những
mầm non nhân tài. Hoạt động ngoại khóa toán học còn góp phần rèn luyện tinh
thần trách nhiệm, ý thức gắn bó với tập thể. Thông qua hoạt động ngoại khóa,
HS vừa khẳng định được khả năng, vừa xác định được vai trò của mình trước tập
thể. Đồng thời, hoạt động ngoại khóa còn tạo ra môi trường sống mới mà ở đó
HS hòa nhập vào một cách tự nhiên, vui vẻ, thoải mái và tự nguyện.
- Một trong những vai trò quan trọng khác của hoạt động ngoại khóa về
Toán là nó phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của HS. Hoạt động ngoại khóa
về Toán là lúc HS có thể học những kiến thức về Toán mà không bị gò bó,
và phát triển các kĩ năng hoạt động cần thiết: kĩ năng giao tiếp, ứng xử, kĩ
8
năng làm việc hợp tác và sinh hoạt tập thể,… Hơn nữa học tập thông qua trò
chơi làm cho các em hào hứng, hứng thú, độc lập và sáng tạo hơn.
Ví dụ: Trò chơi: Vẽ bằng một nét
Mục tiêu: Rèn luyện tính kỉ luật, tinh thần đồng đội cao; phát triển khả
năng tư duy lôgic, sự sáng tạo, trí tưởng tượng và óc quan sát của HS.
Nội dung hoạt động: Luật chơi: Các đội chơi vẽ bằng một nét theo yêu
cầu của GV. Mỗi yêu cầu đưa ra, các đội có 5 phút vừa suy nghĩ và thực hiện
vẽ. Đội nào vẽ xong trước và vẽ đúng theo yêu cầu bằng một nét, không được
nhấc tay lên và không có đoạn thẳng nào được vẽ quá 1 lần thì đội đó được 20
điểm. Đội về sau và vẽ đúng được 10 điểm. Vẽ sai không có điểm. Kết thúc
trò chơi, đội nào nhiều điểm nhất thì thắng cuộc.
1. Hãy vẽ chiếc phong bì bằng một nét.
2. Hãy vẽ chiếc túi sách bằng một nét.
3. Không nhấc bút, hãy vẽ một đường gấp khúc gồm 4 đoạn thẳng đi
qua tất cả 9 điểm sau:
9
* Kể chuyện toán học
Truyện kể toán học là những câu chuyện có ít hay nhiều có nội dung
liên quan đến toán học, về các nhà toán học, về việc dạy học toán, về cách
vận dụng toán học để xử lí các tình huống của con người trong cuộc sống,
Tương truyền rằng, lúc còn nhỏ, một lần Lương Thế Vinh cùng các bạn
hóng mát dưới gốc cây cổ thụ, các bạn hỏi nhau: “Làm thế nào để tính được
chiều cao của cây này nhỉ?”. Các bạn của Vinh thì cho rằng chỉ có cách là leo
lên trên ngọn và dùng dây để đo, còn riêng Vinh thì khẳng định, có thể đo
được chiều cao của cây mà không cần phải leo lên cây. Các bạn không tin,
Vinh liền lấy chiếc gậy cầm ở tay đo xem dài ngắn bao nhiêu, đoạn dựng gậy
lên mặt đất và đo chiều dài của bóng gậy. Tiếp đến, cậu đo bóng cây và sau
một lát tính nhẩm cậu đã tìm ra chiều cao của cây. Bọn trẻ không tin bèn dùng
thừng nối lại, buộc hòn đá phía dưới, rồi trèo lên tít ngọn câu dong thừng
xuống đất để đo. Kết quả, đúng như Vinh đã tính.
(Theo Thần đồng đất Việt)
* Thi giải toán trên Internet - Violympic
Giải toán trên Violympic là một sân chơi trực tuyến cho những HS từ
lớp 1 đến lớp 9 trong cả nước muốn thử thi đua với các bạn cùng lứa hay thử
sức mình với những bài toán độ khó tăng dần qua từng vòng hay luyện tập
làm toán để nâng cao trình độ. Cuộc thi được tổ chức hàng năm, thi từ các
vòng tự luyện đến các kỳ thi cấp trường, cấp huyện, cấp tỉnh, cấp quốc gia.
Vòng thi cấp quốc gia dành cho HS lớp 5, 9, 11 sẽ được tổ chức cùng một
thời điểm trong cả nước với hội đồng ra đề riêng được trực tiếp Bộ Giáo dục
chỉ đạo. Năm 2013 cuộc thi được tổ chức như sau: Từ vòng 1 đến vòng 9 là
vòng tự luyện; vòng 10 đến vòng 14 thi cấp trường, vòng 15 - 16 thi cấp
huyện, vòng 17 - 18 thi cấp tỉnh và vòng 19 thi cấp quốc gia. Tất cả các vòng
đều thi trong một ngày quy định, từ vòng cấp trường sẽ có thông báo cụ thể
cho các tỉnh.
11
Khi tham gia, mỗi một mã thí sinh đăng nhập vào hệ thống sẽ được yêu
cầu hoàn thành các đề thi sẽ được chia thành nhiều cấp độ từ dễ đến khó, với
đến khó, bám sát với nội dung toán học trong giờ học chính khóa; đồng thời,
có sự nâng cao về kiến thức toán học. Trong quá trình ôn tập, GV phải thường
xuyên kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức của HS để có sự điều chỉnh hợp lí
cả về phía GV và HS. Giữa tháng 4 sẽ có 3 đến 4 HS ở các khối lớp đại diện
cho cấp trường đi thi HS giỏi cấp huyện.
* Thi Trạng nguyên nhỏ tuổi (nội dung toán học)
Bộ Giáo dục và Đào tạo kết hợp với Báo Nhi đồng và Công ty cổ phần
Văn phòng phẩm Hồng Hà tổ chức cuộc thi Trạng nguyên nhỏ tuổi nhằm tạo
sân chơi trí tuệ cho HS tiểu học toàn quốc. Qua cuộc thi còn giúp các em học
sinh hiểu về truyền thống hiếu học của cha ông. Từ đó, các em có thêm động
lực để học tập tốt hơn. Đây là một trong những phong trào góp phần rất lớn
trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho HS.
Thí sinh thi Trạng nguyên nhỏ tuổi đua tài ở 3 môn thi Tiếng Việt,
Toán và Tự nhiên - Xã hội (đối với lớp 2, lớp 3) hoặc Khoa học (lớp 4, lớp 5).
Các thí sinh tham gia 4 vòng thi từ cấp trường đến quận (huyện) đến cấp tỉnh,
thành phố và cuối cùng là thi Trạng nguyên toàn quốc. Bốn HS đoạt giải
Trạng nguyên cấp tỉnh sẽ được tham dự vòng chung kết toàn quốc diễn ra vào
cuối tháng 4 tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.
Trong mỗi vòng thi, các thí sinh thi trong thời gian từ 50 đến 55 phút.
Nội dung dự thi gồm các kiến thức cơ bản với chuẩn kiến thức kỹ năng các
môn học Toán, Tiếng Việt và môn tự chọn. Đề thi theo hình thức cả tự luận
và trắc nghiệm, môn Toán và môn tiếng Việt mỗi môn làm 20 phút; môn Tự
nhiên - Xã hội (Khoa học) làm 10 đến 15 phút.
* Hướng dẫn học sinh yếu kém
Học sinh yếu kém về toán là những học sinh có kết quả học tập toán
thường xuyên dưới trung bình. Việc lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng cần
13
14
nguyện. HS được hoàn toàn tự nguyện tham gia vào bất kì hình thức ngoại
khóa nào mà các em cảm thấy thích thú và có điều kiện phát huy năng khiếu
cá nhân mình. Muốn vậy, việc tổ chức hoạt động ngoại khóa phải phù hợp với
đặc điểm tâm sinh lí, trình độ nhận thức và hoàn cảnh học tập của HS; phù
hợp với điều kiện vật chất cũng như thời gian HS có thể thu xếp được; phù
hợp với đặc điểm của nhà trường, của địa phương… Tuy nhiên, cũng cần lưu
ý rằng hoạt động ngoại khóa tuy là hoạt động tự nguyện của HS nhưng cần đề
cao tinh thần kỉ luật, ý thức tập thể và thói quen nề nếp. HS không thể tham
gia một cách tùy tiện, thiếu trách nhiệm, thích thì tham gia không thích thì
thôi mà phải ghi tên và sinh hoạt một cách đều đặn theo kế hoạch chung, có ý
thức trách nhiệm đối với tập thể.
* Đảm bảo tính hấp dẫn
Nguyên tắc này đòi hỏi các hình thức hoạt động ngoại khóa phải đa
dạng, phong phú, tạo cơ hội, điều kiện để lôi cuốn tất cả HS tham gia; kích
thích sự say mê học tập càng ham muốn tìm tòi, sáng tạo của HS; đề cao vai
trò chủ động, tích cực hoạt động, sáng kiến cá nhân và ý thức tự quản của các
em. Khi tổ chức các hoạt động nên chọn các hình thức vui nhộn, nhiều người
được tham gia, phù hợp với trình độ của các em và không gây nhàm chán: trò
chơi, kể chuyện toán học, thi giải toán trên Internet - Violympic… Những
hình thức này không chỉ giúp các em củng cố, nâng cao được các kiến thức
toán học mà còn giúp các em rèn luyện những thói quen ứng xử, hành vi đạo
đức, nề nếp sinh hoạt tập thể. Mặt khác, để tạo sự hấp dẫn cho HS khi tham
gia vào các hoạt động ngoại khóa, GV cần động viên thường xuyên, kịp thời
đối với các em trong cả quá trình chuẩn bị cũng như trong cuộc thi.
* Nội dung thiết thực, bổ trợ kiến thức cho chương trình chính khóa
cán sự lớp trước thời gian tiến hành cuộc thi 2 tuần, để phổ biến mục đích,
yêu cầu của cuộc thi, hướng dẫn những thứ cần chuẩn bị. Và ban cán sự lớp
phổ biến kế hoạch hoạt động trước lớp.
16
Nếu hoạt động ngoại khóa toán học cho khối lớp, hay cho toàn trường
phải có ban tổ chức, bầu ra trưởng ban. Từ đó, ban tổ chức sẽ họp để có kế
hoạch hoạt động cụ thể, rõ ràng, có sự phân công nhiệm vụ cho đối tượng.
1.2. Cơ sở thực tiễn việc tổ chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho
HS lớp 4, lớp 5 tại trường tiểu học
Để tổ chức hoạt động ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4, lớp 5 đạt hiệu
quả, trước hết chúng tôi đi vào tìm hiểu thực trạng của việc tổ chức hoạt động
ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4, lớp 5 ở một số trường tiểu học. Chúng tôi
tiến hành thăm dò ý kiến của 30 GV lớp 4 và lớp 5 của 3 trường tiểu học về
việc tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học cho HS lớp 4, lớp 5. Đó là các
trường:
- Trường Tiểu học Cổ Loa - Đông Anh - Hà Nội: 16 GV
- Trường Tiểu học Hùng Vương - Phúc Yên - Vĩnh Phúc: 4 GV
- Trường Tiểu học Trưng Nhị - Phúc Yên - Vĩnh Phúc: 10 GV
1.2.1. Mục đích điều tra
Tìm hiểu thực tế việc tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học tại các
trường tiểu học về: nhận thức của GV về mức độ tổ chức, hình thức tổ chức,
nội dung tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học cho HS lớp 4, lớp 5. Bên
cạnh đó, tôi còn tìm hiểu về những điểm thuận lợi, khó khăn khi tổ chức hoạt
động ngoại khóa về Toán cho HS lớp 4, lớp 5.
1.2.2. Phương pháp điều tra
- Phương pháp đàm thoại: Để tìm hiểu thực tế của việc tổ chức các hoạt
động ngoại khóa toán học cho HS lớp 4, lớp 5, tôi đã trò chuyện với GV và
Về khái niệm hoạt động ngoại khóa, đã có 30/30 GV (100%) được
khảo sát trả lời “Hoạt động ngoại khóa về Toán là tất cả các hoạt động học
tập toán học ngoài giờ lên lớp có tổ chức, có kế hoạch... HS tham gia một
cách tự nguyện dưới sự tổ chức, hướng dẫn, điều khiển của GV. Qua hoạt
18
động ngoại khóa toán học củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức, kĩ năng
môn Toán; đồng thời, giáo dục HS một cách toàn diện”. Điều này cho thấy,
GV tiểu học đã có nhận thức đúng đắn về hoạt động ngoại khóa về Toán.
Đồng thời, GV cũng hiểu được tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa đối
với HS trong việc giáo dục các em một cách toàn diện.
1.2.4.2. Mức độ tổ chức các hoạt động ngoại khóa về toán
Qua phiếu điều tra tôi thu được kết quả về mức độ tổ chức các hoạt
động ngoại khóa toán học cho HS lớp 4, lớp 5 tại các trường tiểu học được
tổng hợp qua bảng sau:
Ý kiến
Kết quả
Số lượng
(%)
Thường xuyên
10
33,3
Qua phiếu điều tra 30 GV tại các trường tiểu học và thu thập được kết
quả về các hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa toán học cho học sinh lớp
4, lớp 5 thông qua bảng sau:
Ý kiến
Kết quả
Số lượng
(%)
Trò chơi toán học
29
96,7
Kể chuyện toán học
27
90,0
Giải toán qua mạng Internet – Violympic
26
86,7
Bồi dưỡng học sinh giỏi toán
trong quá trình tổ chức, thực hiện hoạt động ngoại khóa toán học, tôi thấy
được một số điểm thuận lợi và khó khăn sau:
Về mặt thuận lợi trong tổ chức hoạt động ngoại khóa:
- HS rất ham thích, hứng thú tham gia các hoạt động ngoại khóa Toán
học. Vì trong hoạt động ngoại khóa các em không phải chịu nhiều áp lực học
20
tập mà được thỏa sức phát huy trí thông minh, sự nhanh nhạy, sáng tạo của
mình nên trẻ rất thích thú tham gia.
- Điểm thuận lợi nữa cho GV khi tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán
học là đa số các em tiếp thu kiến thức nhanh. Hoạt động ngoại khóa tổ chức
với nhiều hình thức khác nhau, phong phú, có lồng ghép các kiến thức toán
học một cách linh hoạt nên các em tiếp thu kiến thức nhanh, và tự nhiên hơn.
- Các em có điều kiện liên hệ kiến thức với thực tế. Qua các bài toán có
liên quan đến thực tế, cũng như các câu chuyện toán học trong đời sống... các
em có thể gặp và vận dụng những kiến thức đã học vào trong thực tế.
- HS có môi trường để học tập nhưng cũng được vui chơi tập thể, rèn
luyện tinh thần đồng đội, có ý thức tập thể. Như vậy, trẻ sẽ mạnh dạn hơn,
chủ động nắm bắt và khắc sâu kiến thức hơn.
Ngoài những điểm thuận lợi thì GV cũng gặp không ít những khó khăn
trong tổ chức hoạt động ngoại khóa Toán học cho HS, như:
- Điều kiện cơ sở vật chất thiếu thốn và kinh phí để tổ chức cho hoạt
động còn hạn hẹp. Sự thiếu thốn về cơ sở vật chất và hạn hẹp về kinh phí hoạt
động làm cho GV ít có điều kiện tổ chức các hoạt động ngoại khóa Toán học
một cách thường xuyên và liên tục được.
- Thời gian để tổ chức các hoạt động ngoại khóa Toán học cũng là một
vấn đề khó đối với GV. Thời gian học chính khóa của HS chiếm rất nhiều
cộng thêm lượng kiến thức các em phải tiếp thu lớn. Chính vì vậy, để hoạt
- Biết tìm một thành phần chưa biết của phép tính khi biết kết quả tính
và thành phần kia.
- Biết tính giá trị của biểu thức số có đến ba dấu phép tính (có hoặc
không có dấu ngoặc) và biểu thức có chứa một, hai, ba chữ dạng đơn giản.
- Biết vận dụng tính chất giao hoán, kết hợp của phép cộng và phép
nhân, tính chất nhân một tổng với một số để tính bằng cách thuận tiện nhất.
- Biết tính nhẩm trong pham vi các bảng tính; nhân với 10, 100, 1000,
...; chia cho 10, 100, 1000, ...; nhân số có hai chữ số với 11.
* Phân số
- Bước đầu nhận biết về phân số (qua hình ảnh trực quan)
- Biết đọc, viết phân số; tính chất cơ bản của phân số; biết rút gọn, quy
đồng mẫu số các phân số; so sánh hai phân số.
23
- Biết cộng, trừ, nhân, chia hai phân số dạng đơn giản (mẫu số không
vượt quá 100) và ứng dụng trong tính giá trị các biểu thức có phân số, tìm một
thành phần chưa biết của phép tính với phân số.
b. Một số yếu tố thống kê
- Biết đọc và nhận xét (ở mức độ đơn giản) các số liệu trên biểu đồ cột.
- Biết một số ứng dụng của tỉ lệ bản đồ trong thực tế
c. Đo lường
- Biết mối quan hệ giữa tấn, tạ, yến với kg; giữa giây và phút, phút và
giờ, ngày và giờ, năm và thế kỉ; giữa dm2 và cm2, dm2 và m2, km2 và m2.
- Biết chuyển đổi đơn vị đo đại lượng thông dụng trong một số trường
hợp cụ thể và đơn giản.
d. Một số yếu tố hình học
- Nhận biết góc nhọn, góc tù, góc bẹt; hai đường thẳng vuông góc, hai
đường thẳng song song; một số đặc điểm về cạnh, góc của hình chữ nhật, hình
- Biết viết các số đo dộ dài, khối lượng, diện tích, thể tích, thời gian
dưới dạng số thập phân.
- Biết cộng, trừ các số đo thời gian có đến hai tên đơn vị đo; nhân (chia)
các số đo thời gian có đến hai tên đơn vị đo với (cho) số tự nhiên (khác 0).
c. Về Một số yếu tố hình học
- Nhận biết được hình thang, hình hộp chữ nhật, hình lập phương, hình
trụ, hình cầu và một số dạng của hình tam giác.
- Biết tính chu vi hình tròn, diện tích hình tam giác, hình thang, hình tròn.
- Biết diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích hình hộp chữ
nhật, hình lập phương.
d. Về Một số yếu tố thống kê
- Biết đọc các số liệu trên biểu đồ hình quạt.
- Bước đầu biết nhận xét về một số thông tin đơn giản từ biểu đồ
e. Về Giải toán có lời văn
25