Nhóm 2
TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
TÌM HIỂU VỀ
THÂM HỤT NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
I
Khái niệm thâm hụt NSNN
II
Nguyên nhân & hậu quả của thâm hụt NSNN
III
Liên hệ tình hình NSNN VN
IV
Giải pháp làm giảm thâm hụt NSNN
NỘI DUNG
I/ Khái niệm:
Thâm hụt ngân sách (hay còn gọi là bội chi ngân sách nhà nước) là tình trạng
các khoản chi của NSNN lớn hơn các khoản thu, phần chênh lệch chính là thâm
hụt ngân sách
II/ NGUYÊN NHÂN & HẬU QUẢ THÂM HỤT NSNN
1. NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân khách quan:
Do tác động của chu kì kinh doanh
II.1/ NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân khách quan:
Tác động của những điều kiện tự nhiên, những yếu tố bất khả kháng như thiên tai, chiến
tranh, dịch bệnh
II.1/ NGUYÊN NHÂN
Nguyên nhân khách quan:
Nhu cầu đầu tư phát triển KT, cơ cấu dân số thay đổi, chi phí an sinh xã hội tăng
phải chịu chi phí lớn, giảm động lực sản xuất và khả năng cạnh tranh. Đồng thời
làm tăng các khoản nợ của chính phủ.
III/ THỰC TRẠNG THÂM HỤT NS Ở NƯỚC TA
Thâm hụt ngân sách của Việt Nam qua các năm (%GDP)
III/ THỰC TRẠNG THÂM HỤT NGÂN SÁCH Ở NƯỚC TA
Thâm hụt ngân sách có xu hướng tăng
Thâm hụt ngân sách không bao gồm chi trả nợ gốc của Việt Nam trung bình
trong:
- Giai đoạn 2003 - 2007 : 1,3% GDP
- Giai đoạn 2008 - 2012 : 2,7% GDP
Thâm hụt đã tăng gấp đôi trong giai đoạn sau này
Chi tiêu ngân sách nhà nước các năm
Nguồn: Quyết toán và dự toán NSNN các năm của Bộ Tài chính
CHI NHIỀU HƠN THU
Báo cáo Kinh tế vĩ mô 2012:
Trong khi nhiều khoản thu ngân sách thiếu tính bền vững, thì chi tiêu ngân sách của Việt Nam lại luôn ở
mức cao và kéo dài nhiều năm, quy mô chi tiêu ngân sách của Việt Nam chiếm tới hơn 30% GDP trong
những năm gần đây.
Tình hình thu chi
Chi tiêu ngân sách lớn, cùng với tình trạng đầu tư công dàn trải, kém hiệu quả và rủi ro từ
những khoản thua lỗ khổng lồ từ khối doanh nghiệp nhà nước đang tạo áp lực lớn đến tình
trạng thâm hụt ngân sách của Việt Nam
Tăng trưởng GDP năm 2012 của Việt Nam ở mức thấp nhất trong những năm qua .
Biểu đồ tăng trưởng GDP Việt Nam những năm gần đây. Nguồn: Tradingeconomics.com
Điều này dẫn đến cần một lượng ngân sách lớn để bơm vào nền kinh tế
IV/ Một số biện pháp khắc phục thâm hụt NSNN
Biện pháp
khắc phục
Thực hiện dưới hình thức phát hành công trái, trái phiếu
Ưu điểm Hạn chế
Không cần phải tăng cơ
sở tiền tệ hoặc giảm dự
trữ quốc tế. Biện pháp
nàyđược coi là một cách
hiệu quả để kiềm chế lạm
phát.
Ở những nước trải qua
giai đoạn lạm phát cao
(như nước ta hiện nay),
giá trị thực của trái phiếu
chính phủ giảm nhanh
chóng, làm cho chúng
trở nên ít hấp dẫn.
Viện trợ nước ngoài : chủ yếu là nguồn vốn phát triển chính thức ODA
Vay nợ nước ngoài: phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ mạnh ra nước ngoài, vay bằng hình
thức tín dụng
Ưu điểm: Không gây sức ép lạm phát cho nền kinh tế.
Hạn chế : - Gánh nặng nợ nần
-Nền kinh tế trở nên bị phụ thuộc vào nước ngoài.
Vay nợ nước ngoài
Bao gồm ngoại tệ mạnh và vàng
Ưu điểm: Nếu dự trữ hợp lý có thể giúp quốc gia tránh được khủng hoảng
Hạn chế : dẫn đến một dòng vốn ồ ạt chảy ra thế giới bên ngoài, làm cho đồng nội tệ
giảm mạnh giá và làm tăng sức ép lạm phát
Sử dụng dự trữ ngoại tệ
Ưu điểm: Nhu cầu bù tiền được đáp ứng một cách nhanh chóng, không phải trả lãi,
không phải gánh thêm các gánh nặng nợ nần
Hạn chế : Làm cho cung tiền vượt cầu tiền. Nó đẩy cho việc lạm phát trở nên không thể