PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI LỘC
TRƯỜNG TIỂU HỌC TRỊNH THỊ LIỀN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI : KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP
5 THỰC HIỆN TỐT BỐN PHÉP TÍNH CỘNG, TRỪ,
NHÂN, CHIA SỐ THẬP PHÂN
Giáo viên : Nguyễn Thị Hòa
1
1. TÊN ĐỀ TÀI :
KINH NGHIỆM GIÚP HỌC SINH LỚP 5 THỰC HIỆN TỐT
BỐN PHÉP TÍNH CỘNG, TRỪ, NHÂN, CHIA SỐ THẬP PHÂN
2. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Nếu như môn Tiếng Việt rèn cho học sinh 4 kĩ năng : nghe, nói, đọc, viết để học
tập và giao tiếp thì môn Toán cũng có vị trí hết sức quan trọng bởi vì nó rèn cho học
sinh kĩ năng tính toán, suy nghĩ độc lập và khả năng giải quyết vấn đề nảy sinh trong
học tập và cuộc sống, nhờ đó mà hình thành và phát triển cho học sinh các phẩm
chất cần thiết và quan trọng của người lao động mới.
Ở cấp Tiểu học năng lực tư duy và trình độ của học sinh ở từng lớp luôn có sự
khác nhau. Từ lớp 4, 5 các em đã bắt đầu phát triển tư duy trừu tượng. Muốn nhận
thức được một sự vật hiện tượng thì các em phải biết đánh giá, nhận xét và nghiên
cứu sự vật, hiện tượng đó. Môn Toán ở Tiểu học là môn học thường nảy sinh ra
nhiều tình huống có vấn đề nhiều nhất. Các em muốn giải quyết được tình huống
đó thì bắt buộc các em phải có một năng lực tư duy nhất định. Nhưng thông thường
trình độ của các em phát triển không đồng đều, dù các em học chung một lớp, một
giáo viên giảng dạy, có em nắm bắt kiến thức và xử lí rất nhanh nhưng cũng có
nhiều em xử lí rất chậm làm cho giáo viên rất khó khăn trong khi giảng dạy.
Rất nhiều thầy cô giáo trong những năm qua, nổ lực giảng dạy và luôn tìm kiếm
những biện pháp hữu hiệu nhằm giúp học sinh có kĩ năng thực hiện 4 phép tính
cộng, trừ, nhân, chia số thập phân. Mặc dù học sinh được quan tâm đúng mức nhưng
vẫn còn nhiều học sinh chưa biết cách tính và chưa thành thạo trong việc làm tính,
điều đó cho thấy việc hướng dẫn học sinh tính toán và hướng dẫn cách làm toán đạt

chúng vẫn có điểm chung là giúp học sinh nắm được cấu tạo, cách đọc và ghi số.
Chỉ cần học sinh nắm được cách thực hiện 4 phép tính với số tự nhiên thì việc giúp
học sinh nắm được 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia số thập phân một cách khá dễ
dàng. Trong quá trình giảng dạy trên lớp, làm thế nào để học sinh nắm được khái
niệm về số thập phân, vì số thập phân là một loại số mới với hình thức ghi tiện lợi
của nó, học sinh nắm vững và thực hiện tương đối thành thạo các phép tính đối với
số thập phân và dùng chúng để biểu diễn số đo đó là điều không mấy dễ dàng. Giáo
viên chủ nhiệm lớp ngay từ đầu năm phải tìm hiểu kĩ, nắm vững từng đối tượng học
sinh của lớp mình để có biện pháp dẫn dắt, giúp đỡ đối với từng em cụ thể. Dựa trên
cơ sở hiểu biết sẵn của các em, giáo viên đưa ra các tình huống thúc đẩy từng em
học tập và trao dồi kiến thức, tạo điều kiện cho các em thực hành luyện tập thường
xuyên, để các em có thói quen tính đúng, cẩn thận, chính xác.
4. CƠ SỞ THỰC TIỄN :
4.1 Vài nét về lớp :
Lớp 5A có 30 học sinh/ 14 nữ.
Đa số các em là con gia đình nông dân, có 6 học sinh thuộc hộ nghèo.
Phần lớn các em được sự quan tâm giúp đỡ của gia đình nhưng do kiến thức và
chưa có sự hiểu biết sâu về chuyên môn cũng như phương pháp giảng dạy nên việc
hướng dẫn và giúp đỡ học sinh trong quá trình học tập còn hạn chế. Một vài học
sinh chưa được sự quan tâm của gia đình và chưa có tinh thần tự học nên gặp khó
khăn trong vấn đề học Toán, điều đó tạo nên sự khó khăn nhất định cho giáo viên.
4.2 Thực trạng về biện pháp rèn học sinh thực hiện đúng 4 phép tính cộng
,trừ, nhân ,chia số thập phân trong những năm qua :
- Trong những năm qua, nhiều giáo viên đã có những biện pháp nhằm giúp học
sinh có kĩ năng thực hiện 4 phép tính với số thập phân nhưng vẫn còn một số học
sinh chưa thành thạo trong khi làm bài, học sinh thường hay nhầm lẫn trong lúc tính
toán và đặt dấu phẩy, có em chưa nắm được cách chia số thập phân cho số tự nhiên,
số thập phân cho số thập phân, chia số tự nhiên cho số tự nhiên mà thương tìm được
là một số thập phân. Với hình thức thầy giảng trò nghe, trò học thuộc lý thuyết áp
dụng vào làm bài tập và thời lượng lý thuyết nhiều hơn thực hành dẫn đến nhiều học

chưa đạt kết quả như mong muốn. Bản thân tôi có thể nêu một số nguyên nhân và
biện pháp khắc phục như sau :
5.1 Thiết lập tổ chức lớp học
Dựa trên kết quả khảo sát chất lượng đầu năm để phân loại trình độ học tập. Tôi
phân chia lớp thành năm nhóm học tập, bầu ra năm nhóm trưởng có trình độ có học
lực tốt nhất để kiểm tra việc thực hiện các bài tập thực hành rèn “ bốn phép tính cơ
bản” do mình ra đề. Các bài tập đưa ra theo quy luật từ dễ đến khó, từ đơn giản đến
phức tạp.
5.2 Tạo niềm tin trong môn học :
Thực tế cũng cho thấy hình thức tổ chức trò chơi dễ được học sinh hưởng ứng và
tích cực tham gia. Cho nên, tôi thường dành ra năm đến mười phút đầu buổi học
hoặc thời gian chuyển giữa các tiết để tổ chức trò chơi vì trò chơi toán học có thể
tưởng tượng như một hoạt động dạy học toán. Cơ sở tâm lí và sinh lí khẳng định
4
hoạt động dạy học toán dưới dạng trò chơi rất phù hợp với lứa tuổi Tiểu học. Và trò
chơi toán học thường được đưa vào cuối tiết học nhằm củng cố kiến thức và luyện
tập kĩ năng cho học sinh. Khi được tham gia trò chơi, các em sẽ hứng thú và tích cực
trong học tập, giờ học sẽ trở nên sinh động và đạt kết quả cao. Trò chơi còn giúp các
em rèn luyện kĩ năng tính toán chính xác, tư duy linh hoạt và tác phong nhanh nhẹn.
Khi tổ chức trò chơi tôi thường căn cứ vào nội dung kiến thức bài dạy, trình độ
học sinh của lớp và điều kiện hiện có. Trò chơi được thể hiện như một hình thức thi
đua. Nếu như sử dụng trò chơi học tập đúng nội dung và mục đích đã nêu sẽ góp
phần dạy học theo định hướng hoạt động lấy học sinh làm trung tâm, làm cho giờ
học nhẹ nhàng mà còn đạt hiệu quả cao.
Giáo dục học sinh qua các gương hiếu học (các gương người xưa; bạn cùng lớp,
cùng trường, bạn nghèo vượt khó …) Tạo cho các em niềm tin khi đến lớp, đến
trường.
Từ những việc làm trên sẽ giúp các em thay đổi không khí lớp học, kích thích học
sinh tính nhẩm nhanh và chính xác để trả lời bạn. Những học sinh trả lời sai nhiều
lần đã cố gắng về nhà học lại bảng cộng, trừ, nhân, chia cho thuộc để hôm sau sẽ trả

toán. Giáo viên có thể luyện cho học sinh bằng nhiều cách: lúc đầu giáo viên đặt
tính cho học sinh tính, sau đó giáo viên cho phép tính rồi học sinh tự đặt tính và
tính, cuối cùng cho các em nhiều phép tính đã đặt có kết quả nhưng trong đó có bài
đúng, bài sai, yêu cầu học sinh điền đúng sai vào ô trống sau mỗi phép tính. Sau đó
học sinh chỉ ra nguyên nhân sai và tìm cách sửa lại cho đúng.
Giáo dục học sinh tính cẩn thận. Trong lúc học sinh làm bài giáo viên quan sát và
nhắc nhở, giúp đỡ những em còn lúng túng, những em thường hay làm bài sai. Kiểm
tra lại bài trước khi nộp cho giáo viên chấm điểm.
Tự chữa những bài đã làm sai thành bài đúng.
Tổ chức trò chơi thi đua làm toán nhanh, làm toán chính xác.
5.6 Uốn nắn những sai sót, lệch lạc khi làm toán :
Sau một thời gian học sinh làm khá hơn, nhân nhẩm, trừ nhẩm tốt hơn thì tôi động
viên các em làm theo cách thông thường.
Song song với việc ra nhiều bài tập dạng trên tôi cũng ra những bài trắc nghiệm,
cho các em xác định đúng, sai. Nếu sai thì phải giải thích, chỉ ra nguyên nhân sai và
nêu cách sửa. khi các em đã làm được điều này nghĩa là các em không mắc sai lầm
nữa. Để khắc sâu kiến thức tôi cho học sinh làm đi làm lại nhiều lần. Bên cạnh đó,
trong quá trình giảng dạy, cung cấp kiến thức, nếu liên quan đến kiến thức cũ hoặc
công thức quy tắc tôi đều dừng lại 5 phút đến 10 phút để củng cố ôn tập. Khi dạy tôi
cố gắng đưa ra câu hỏi phù hợp với trình độ học sinh lớp mình làm sao cho tất cả
các em được yêu cầu cơ bản của bài học. Trong từng tiết học, tôi chịu khó chấm bài
để kiểm tra trình độ học sinh, phát hiện những sai lầm của các em để kịp thời uốn
nắn sửa chữa.
* Một số vấn đề chú ý khi dạy học các phép tính với số thập phân :
Phép chia số thập phân được chia làm nhiều trường hợp cho dễ học nhưng tất các
trường hợp đó đều thực hiện một định hướng chung là chuyển số chia từ số thập
phân thành số tự nhiên. Trường hợp gặp phép chia mà chia nhiều lần vẫn còn dư thì
chỉ yêu cầu học sinh dừng lại ở phần thập phân hai hoặc ba chữ số. Có thể cho học
sinh làm quen với khái niệm số gần đúng.
Khi thực hiện phép chia nên cho học sinh thử lại bằng phép nhân, vừa có ý nghĩa

giáo viên cần :
- Chuẩn bị kĩ bài dạy, xác định đúng trọng tâm bài.
- Trong từng tiết học cần khắc sâu kiến thức bài giảng giúp mỗi học sinh đều hiểu
và làm bài tập được ngay tại lớp.
- Đặc biệt chú trọng đến đối tượng học sinh yếu.
- Đối với cộng, trừ số thập phân giáo viên cần nhấn mạnh cách đặt tính và vị trí
đặt dấu phẩy (các số ở cùng hàng đặt thẳng cột với nhau ; dấu phẩy đặt thẳng cột với
dấu phẩy).
- Phép nhân số tự nhiên với số thập phân hay số thập phân với số thập phân giáo
viên cần khắc sâu cho học sinh biết cách đếm các chữ số của phần thập phân và
cách đặt dấu phẩy ở tích chung.
- Riêng đối với phép chia số thập phân thì có nhiều dạng : Ở mỗi dạng bài giáo
viên cần rèn cho học sinh thành thạo cách chia qua nhiều bài tính cụ thể.
- Đối với mỗi phép tính giáo viên cần xác định đối tượng học sinh yếu và
tìm nguyên nhân dẫn đến việc học sinh không theo kịp bài để có biện pháp giúp đỡ
kịp thời để các em có điều kiện và niềm tin học tiếp các bài sau.
- Phối hợp sự giúp đỡ từ gia đình, nhà trường.
- Động viên khen thưởng kịp thời để các em có sự ham thích học Toán.
8. Đề nghị :
7
Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm rèn cho học sinh lớp 5A học tốt môn Toán
(phần thực hiện 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia số thập phân), tôi thấy chất lượng
tăng lên rõ, chỉ còn một học sinh yếu. Từ đó tôi thấy nội dung đề tài này có thể áp
dụng cho tất cả học sinh khối 5 của trường Tiểu học Trịnh Thị Liền.
Người viết
Nguyễn Thị Hoà (A)
10. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Thực hành phương pháp dạy học Toán ở Tiểu học (Giáo trình dùng trong các
trường Đại học Đào tạo và Giáo viên Tiểu học (Phó Giáo sư Tiến sĩ Đào Tam -
Chủ biên).

b) Hạn chế
5. Đánh giá và xếp loại
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Trường thống nhất xếp
loại
Những người thẩm định Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)

…………………………
…………………………

II. Đánh giá, xếp loại của HĐKH Phòng GD&ĐT…………………………
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Phòng GD&ĐT……………
…………………thống nhất xếp loại……………….
Những người thẩm định Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)

…………………………
…………………………
III. Đánh giá, xếp loại của HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam
Sau khi thẩm định, đánh giá đề tài trên, HĐKH Sở GD&ĐT Quảng Nam thống nhất xếp
loại……………………….
Những người thẩm định Chủ tịch HĐKH
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, đóng dấu, ghi rõ họ tên)
………………………… PHIẾU CHẤM ĐIỂM, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

11. Mục lục
12. Phiếu đánh giá xếp loại
1
Thể thức văn bản, chính tả 1
Tổng cộng 20 đ

Căn cứ số điểm đạt được, đề tài trên được xếp loại :
Người đánh giá xếp
12