Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
BM02-LLKHSKKN
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
________________
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Nguyễn Ngọc Huế
2. Ngày tháng năm sinh: 25-1-1976
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: 491C/A2 – Nhị Hòa – Hiệp Hòa – Biên Hòa – Đồng Nai
5. Điện thoại: (cơ quan ) – ĐTDĐ: 0974365111
6. Fax: E-mail:
7. Chức vụ:
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Nam Hà
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: cử nhân
toán
- Năm nhận bằng: 2000
- Chuyên ngành đào tạo: toán học
III. KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: toán
- Số năm có kinh nghiệm: 8 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: “Kinh
nghiệm trong việc nâng cao chất lượng của giờ sinh hoạt chủ nhiệm” (sáng
kiến trong năm học 2006-2007), “Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới”
(2007- 2008), “Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ học”(2008 –
2009), “Tìm lời giải cho bài toán
| | ,A B A B= =
” (2009 – 2010). “ Tạo hứng
thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp”(2010 – 2011).
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 1

giáo viên truyền đạt trong giờ học một cách máy móc. Các em không tự giải
quyết bài toán, nhiều em không có thói quen dùng giấy nháp, chỉ chờ chép bài
giải của giáo viên và học thuộc .
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 2
Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
- Trình độ học sinh ở lớp mà giáo viên đang dạy (11C9, 11C10) không
đồng đều, trong đó rất nhiều học sinnh chưa chưa chăm chỉ, học sinh yếu
chưa tập trung và chưa có phương pháp học tập hiệu quả.
- Ý thức học tập của nhiều học sinh chưa tốt, học sinh chưa nhận thức
đúng về môn học.Các em không hình dung được học bài này, phần kia,… để
làm gì, chúng có ứng dụng gì trong cuộc sống thường ngày vì vậy không
nhiều học sinh hứng thú với môn học.
III . NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận:
Dựa trên tinh thần đổi mới của phương pháp dạy học: dựa vào hoạt
động tích cực, chủ động , sáng tạo của học sinh với sự tổ chức và hướng dẫn
thích hợp của giáo viên nhằm phát triển tư duy độc lập, sáng tạo góp phần
hình thành phương pháp và nhu cầu, khả năng tự học, bồi dưỡng hứng thú
học tập, tạo niềm tin, niềm vui trong học tập. Và thực sự tạo được môi trường
“Trường học thân thiện. Học sinh tích cực”. Thực hiện phương châm giáo
giục “Học phải đi đôi với hành”, nếu việc học không được vận dụng vào thực
tế, không giải quyết được những vấn đề mà thực tế đặt ra thì việc học cũng
trở nên vô dụng.
Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học. Nếu rèn
luyện cho học sinh có được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ý chí tự học thì
sẽ tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người, kết
quả học tập sẽ nhân lên gấp bội. Phương pháp đưa môn học gắn với thực tiễn
sẽ giúp người học khắc sâu kiến thức hơn, nhận rõ được tầm quan trọng của
bộ môn, thực sự thấy sự cần thiết của môn học . Học sinh cũng nhận thức
đúng đắn được việc học là cho bản thân, giúp mình giải quyết những vấn đề

i j
A A i j i j n≠ ≠ =
).Khi đó,nếu :
Công việc
1
A
có
1
m
cách thực hiện.
Công việc
2
A
có
2
m
cách thực hiện. Thì có :
1 2

n
m m m+ + +
cách thực
hiện công việc A.
…………………………………….
Công việc
n
A
có
n
m

.
n
m m m
cách thực hiện
công việc A.
…………………………………….
Công việc
n
A
có
n
m
cách thực hiện.
Để chọn một bộ quần tây áo sơmi và giày, Hoàng anh phải thực hiện liên tiếp
ba hành động:
Hành động 1: Chọn áo sơmi : có mấy cách chọn?
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 4
Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
Hành động 2: Chọn áo quần tây: có mấy cách chọn ?
Hành động 2: Chọn giày: có mấy cách chọn ?
Ví dụ 2:
Giáo viên đặt câu hỏi với một học sinh trong lớp :
Bàn học của Vinh có bốn người. Vinh có bao nhiêu cách xếp chỗ ngồi cho
bốn người bàn mình?
Có bao nhiêu cách xếp 10 học sinh của tổ 1 Lớp 11C9 thành một hàng
dọc?
Có bao nhiêu cách xếp thời khóa biểu cho buổi học 5 tiết gồm: Toán, văn, lý,
sử, sinh?(Giáo viên chọn ví dụ chính buổi học của lóp đang dạy)
Vấn đề giáo viên đặt ra thiết thực với lớp và là vấn đề của học sinh trong lớp
nên học sinh rất hứng khởi đi tìm đáp số của bài toán. Thật nhẹ nhàng đưa bài

Ví dụ 3:
Tùy từng đặc điểm của mỗi lớp mà giáo viên sẽ lồng ghép , dẫn dắt bài học
một cách tự nhiên, khơi dậy niềm đam mê khám phá bộ môn.Ví như khi biết
học sinh lớp 11C10 rất mê bóng đá và có sức học chưa tốt. Đội bóng đá nữ
mới thắng đậm trong trận đấu vừa qua. Giáo viên đã có lời chúc mừng kèm
theo vần đề đặt ra nhờ đội bóng cùng toàn thể lớp giải quyết giúp như sau:
Trong chung kết bóng đáphải phân định thắng thua bằng bàn đá luân lưu
11m. Huấn luyện viên của mỗi đội cần trình với trọng tài một danh sách sắp
thứ tự 5 cầu thủ trong số 11 cầu thủ để đá luân lưu 5 quả 11m.Hỏi huấn luyện
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 5
Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
viên một đội có bao nhiêu cách sắp danh sách đá luân lưu?
Trả lời: Huấn luyện viên có thể chọn một trong 11cầu thủ để đá quả đầu
tiên.Tiếp theo có 10 cách chọn cầu thủ đá quả thứ hai. Có 9 cách chọn cầu thủ
đá quả thứ ba, rồi lại có 8 cách chọn cầu thủ đá quả thứ tư. Có 7 cách chọn
cầu thủ đá quả thứ năm. Theo quy tắc nhân, huấn luyện viên của đội sẽ có
11.10. 9. 8. 7 = 55440 cách chọn.
Vậy là khái niệm Chỉnh hợp đươc đưa vào bài học một cách rất tự nhiên. Hơn
nữa các em thấy thật cần thiết phải tìm hiểu sâu về vấn đế nàyđể giúp mình giải
quyết những bài toán thực tế thật thú vị.
 Định nghĩa: Cho tập hợp A gồm n phần tử (n ≥1) .Kết quả của việc lấy k
phần tử khác nhau từ n phàn tử của tập hợp A và sắp xếp chúng theo một
thứ tự nào đó được gọi là một chỉnh hợp chập k của n phần tử đã cho.
* Số các chỉnh hợp chập k của một tập hợp có n phần tử:
( )
!
(1 )
!
= ≤ ≤
−

( )
!
(0 )
! !
= ≤ ≤
−
k
n
n
C k n
k n k
Sau đó,giáo viên hướng dẫn học sinh có thể trình bày ngắn gọn lời giải ví dụ 4:
a) Mỗi cách lập một nhóm trực nhật là một chỉnh hợp chập 3 của 10 . Vậy số
cách lập là
3
10
10!
120
3!7!
C = =
b) Một nhóm trực nhật gồm 2 nữ và 1 nam :
Số cách chọn 1 học sinh nữ trong số 6 nữ là : 6
Số cách chọn 2 học sinh nam trong số 4 nam là :
2
4
4!
6
2!2!
C = =
.

3
1
= 3 cách.
Chọn 4 học sinh nữ trong số 7 học sinh nữ:
4
7
7!
35
4!3!
C = =
cách.
Vậy số cách chọn 1 học sinh nam và 4 học snh nữ là: 3 x 35 = 105 cách.
c) Trong số 252 cách chọn tùy ý, có những cách chọn có ít nhất một học sinh
nam và phần còn lại là những cách chọn toàn học sinh nữ. Mỗi cách chọn 5
học sinh nữ trong số 7 học sinh nữ là một tổ hợp chập 5 của 7. Do đó số cách
chọn năm học sinh nữ là
5
7
7!
21
5!2!
C = =
.
Vậy số cách chọn có ít nhất một nam là: 252 – 21 = 231 cách.
Cũng sẽ có học sinh giải câu c) theo cách chia trường hợp:
TH1: 1 nam + 4 nữ
TH2: 2 nam + 3 nữ
TH3: 3nam + 2 nữ
Giáo viên động viên học sinh giải bài toán theo nhiều cách khác nhau sau đó
phân tích, nhận xét để học sinh tự rút ra cách giải dễ hiểu, ngắn gọn phù hợp

sau:

Trên kệ sách của Trang có 5 sách văn khác nhau , 4 sách sử khác nhau và 3
sách địa khác nhau. Hỏi có bao nhiêu cách để trang lấy được :
a) 4 quyển sách bất kỳ?
b) 4 quyển sách với 3 loại, trong đó có 2 sách văn?
c) Có ít nhất 1 sách sử?
Qua bài toán, học sinh nắm vững hơn về bài toán Tổ hợp, bớt đi cảm giác
“sợ” những giờ học toán, các em mạnh dạn, tự tin hơn để đi tìm hướng giải
quyết. Môt lần nữa khẳng định phương pháp “ Học phải đi đôi với hành”, lý
thuyết gắn liền với thực tiễn đã tạo được sự hứng thú học tập, một phần phá bỏ
được sức ì, học vẹt đang tồn tại trong phần đông học sinh.
Thông qua cách đặt vấn đế gắn liền với thực tế của giáo viên đã tạo ra
không khí hào hứng tìm tòi, khám phá bài toán Tổ hợp của học sinh. Giáo viên
không còn đóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức. Với vai trò là
người thiết kế, tổ chức hướng dẫn các hoạt động giáo viên đã giúp học sinh nhẹ
nhàng tiếp cận, chiếm lĩnh tri thức.
Với kết quả làm được, học sinh đã trở thành người chủ động tìm tòi , khám
phá phát hiện các vấn đề đặt ra trong bài học làm cho “Học” thực sự là quá
trình kiến tạo.
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 8
Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
IV . KẾT QUẢ:
Những tiết hướng dẫn như thế, học trò hứng thú với giờ học, dễ hiểu
bài, hiệu quả học cao, nắm bài nhẹ nhàng.
Rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tìm tòi , khám phá, phát hiện,
khơi dậy nội lực vốn có ở mỗi học sinh.
Giáo viên không mất nhiều thời gian để dẫn dắt bài. Giáo viên dành
nhiều thời gian đưa ra các bài tập áp dụng cho học sinh nắm vững hơn, và
giáo viên không bị ‘cháy giáo án” , một điều mà giáo viên luôn lo lắng.

Biên Hòa, ngày 20 tháng 12 năm 2011
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2011 - 2012
Tên sáng kiến kinh nghiệm: TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH
VỚI BÀI TOÁN TỔ HỢP – BÀI TOÁN TỔ HỢP VỚI THỰC TẾ
Họ và tên tác giả : Nguyễn Ngọc Huế Đơn vị ( Tổ ): Toán
Lĩnh vực:
Quản lý giáo dục  Phương pháp dạy học bộ môn : 
Phương pháp giáo dục  Lĩnh vực khác: 
1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới 
- Có giải pháp cải tiến , đổi mới từ giải pháp đã có 
2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu
quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển
khai áp dụng tại đơn vị vó hiệu quả 
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường
lối, chính sách : Tốt  Khá  Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn,
dễ thực hiện và dễ đi vào cuộc sống : Tốt  Khá  Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp
dụng đạt hiệu quả trong phạm vi rộng : Tốt  Khá  Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
( Ký tên và ghi rõ học tên ) (Ký tên, đóng dấu)
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 10
Sáng kiến: Tạo hứng thú học tập cho học sinh với bài toán Tổ hợp - Bài toán Tổ hợp với thực tế .
Trường THPT Nam Hà Gv: Nguyễn Ngọc Huế 11