Mục lục
Trang
Mở đầu 2
Tính cấp thiết của đề tài 2
Mục đích nghiên cứu
2
Đối tượng và phạm vi nghiện cứu 2
Phương pháp nghiên cứu 2
Cấu trúc của tiểu luận 2
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẨN ĐỀ VỀ SÁCH GIÁO KHOA VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC PHÂN
MÔN KỂ CHUYỆN LỚP 2 3
Giờ kể chuyện trong Sách giáo khoa lớp 2 3
Một số vấn đề phương pháp dạy học 4
CHƯƠNG 2
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGÔN NGỮ CHO HỌC SINH LỚP 2
QUA PHÂN MÔN KỂ CHUYỆN 7
Rèn luyện kỹ năng nói qua hình thức kể chuyện theo tranh 7
Thế nào là kể chuyện theo tranh? 7
Hướng dẫn kể chuyện theo sách giáo khoa và sách giáo viên 7
Rèn luyện kĩ năng nói qua hình thức kể chuyện bằng hội thoại, giao tiếp 9
Thế nào là kể chuyện bằng hội thoại, giao tiếp? 9
Hướng dẫn học sinh kể chuyện bằng hội thoại, giao tiếp 10
Rèn luyện kỹ năng nói thông qua hình thức kể chuyện phân vai 11
KẾT LUẬN 13
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phân môn kể chuyện ở tiểu học có vị tri quan trọng trong việc phát triển tư duy bồi
dưỡng tâm hồn cũng như nâng cao năng lực ngôn ngữ cho học sinh.Cùng với các phân
môn khác, kể chuyện giúp học sinh tiểu học tăng cường vốn từ, rèn luyện kĩ năng diễn đạt
1

bó với các phân môn khác như Tập đọc, Tập làm văn. Nó có sự gắn bó không chỉ ở sự
phân bố giờ học mà còn ở nội dung dạy, thể hiên rõ quan điểm tích hợp trong việc xây
dựng chương trình ở chương trình tiểu học mới, tạo ra một phong cách mới trong dạy
học phân môn kể chuyện.
Việc lấy văn bản ở bài Tập đọc cũng như một số bài ở ngoài làm ngữ liệu cho giờ kể
chuyện giúp giáo viên tiết kiệm được khá nhiều thời gian, giúp học sinh tìm hiểu
truyện; ghi nhớ cốt truyện. Do đó, chương trình đã dành được nhiều thời gian cho
việc rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh.
Trong cấu trúc SGK Tiếng việt lớp 2 , các câu chuyện được phân bố như sau:
Thể loại truyện Số lượng Tên truyện
Thần thoại, truyền thuyết 2 Sơn Tinh Thủy Tinh
Chuyện quả bầu mẹ
Cổ tích và cổ tích mới 5 Sự tích cây vú sữa
Hai anh em
Bà cháu
Tìm ngọc
Ông Mạnh thắng thần gió
Ngụ ngôn 6 Có công mài sắt có ngay nên kim
Chuyện bốn mùa
Một trí khôn hơn trăm trí khôn
Kho báu
Câu chuyện bó đũa
Qủa tim khỉ
3
Danh nhân lịch sử 3 Ai ngoan sẽ được thưởng
Chiếc rễ đa tròn
Bóp nát quả cam
Sinh hoạt 10 Phần thưởng
Bím tóc đuôi sam
Chiếc bút mực

một cách khéo léo, tế nhị hoặc mời một học sinh khác nhắc giúp bạn. Như vậy, trong giờ
dạy học kể chuyện, học sinh sẽ phát huy được khả năng nghe nói của mình một cách tối đa.
Hơn nữa giáo viên lại sử dụng các phương tiện dạy học như tranh ảnh, với một số dụng cụ
thật với hình thức kể chuyện sắm vai, làm cho giờ học thực sự sôi nổi, hấp dẩn.
- Hình thức dạy học cũng được đổi mới: giáo viên có thể tổ chức dạy học theo
lớp, theo nhóm… Trước kia giáo viên chỉ dạy theo lớp là chủ yếu, học sinh ít được học theo
nhóm. Hình thức học mới này sẽ giúp học sinh phát triển kỹ năng nói trước lớp, trước đám
đông.
Ví dụ: Con chó nhà hàng xóm (Tiếng Việt 2-tập 1 trang 128) yêu cầu dựa vào tranh
kể lại từng đoạn câu chuyện đã được nghe cô giáo kể. Với tiết kể chuyện này, giáo viên cho
học sinh quan sát tranh 1, sau đó đặt câu hỏi gợi ý:
- Bạn của bé ở nhà là ai?
- Bé và cún Bông đang làm việc gì?
Sau khi quan sát tranh 1, nghe giáo viên đặt câu hỏi, học sinh phải huy động nhiều thao
tác: nghe để nhớ câu hỏi, hiểu câu hỏi để xác định nội dung câu trả lời. cuối cùng các em
phải trình bày được câu hỏi của mình dưới hình thức nói. Như vậy để trả lời được câu hỏi,
học sinh phải sử dụng nhiều thao tác bộ phận kỹ năng nói: nghe-nhớ, nghe –hiểu, xác định
nội dung câu trả lời,nói. Đó là từng hoạt động của học sinh, mỗi học sinh trong nhóm thảo
luận với nhau để tìm câu trả lời chính xác.
Sau khi học sinh đã nhớ được đoạn 1 của câu chuyện, giáo viên cho học sinh kể. đây
là lúc các em bước đầu rèn luyện kĩ năng nói nhưng chỉ mới ở dạng độc thoại. lời kể của các
em diễn ra liên tục, sau đó các em ít có thời gian để ngừng nghỉ, chuẩn bị.Chính vì vậy đòi
hỏi học sinh phải chuẩn bị kĩ càng nội dung kể , tâm thể kể chuyện ( thậm chí cả ngôn ngữ
5
và yếu tố phụ trợ). Khi kể chuyện, ngoài việc tự nghe mình kể, các em còn phải lưu ý quan
sát những phản ứng từ người nghe, để có sự điều chỉnh phù hợp về nội dung, giọng kể, điệu
bộ…
Những học sinh khác, khi nghe bạn kể chu ý nghe đẻ nhận xét lời kể của bạn về nội
dung, về cách diễn đạt, cách thể hiện để bạn rút được kinh nghiệm và chính bản than các em
cũng được bổ trợ những kinh nghiệm đó để điều chỉnh khi mình kể.

Trong việc áp dụng biện pháp này, giáo viên có thể sử dụng tranh trong sách giáo
khoa hoặc vẽ tranh lớn treo lên bảng.
Hướng dẫn đối với những truyện có tranh kèm theo lời gợi ý: Ví dụ truyện Có công
mài sắt có ngày nên kim( lớp 2 – tập 1).
Qui trình hướng dẫn:
Cho học sinh quan sát tranh
7
Giáo viên đặt câu hỏi gợi ý.
Cho từng học sinh kể
Sau mỗi làn kể, cho lớp nhận xét:
Về nội dung: Kể đã đầy đủ chưa? Kể có đúng trình tự không?
Về cách diễn đạt: Nói đã thành câu chưa? Dùng từ có hợp không? Đã biết kể bằng lời của
mình chưa( mức độ cao)?
Về cách thể hiện: Kể có tự nhiên không? Đã biết phối hợp điệu bộ, nét mặt chưa? Giọng kể
có thích hợp không?
Kể theo tranh 1:
Câu hỏi gợi ý:
- Cậu bé đang làm gì?
- Em hãy nhóa lại chuyện đã đọc: Cậu bé tập viết như thế nào?
Ví dụ học sinh kể: Ngày xưa, có một cậu bé làm gì cũng chóng chán, cứ cầm đến
quyển sách đọc được vài ba dòng là cậu lại ngáp ngắn ngáp dài rồi ngủ lúc nào không biết.
Lúc tập viết, cậu cũng chỉ nắn nót được mấy chữ đầu rồi viết nguệch viết ngoạc cho xong
chuyện
Kể theo tranh 2:
Câu hỏi gợi ý:
- Tranh vẽ bà cụ đang làm gì?
- Cậu bé hỏi bà cụ điều gì?
- Bà cụ trả lời thế nào?
- Cậu bé có tin lời bà cụ nói không?
Kể theo tranh 3:

của mình. Dựa vào dàn ý dưới đây học sinh kể lại câu chuyện.
- Đoạn 1: Hai vợ chồng chăm chỉ.
+ Thức khuya dậy sớm
+ Không lúc nào ngơi tay
9
+ Kết quả tốt đẹp
- Đoạn 2: Dặn con
+Tuổi già
+ Hai người con lười biếng
+ Lời dặn của người cha
- Đoạn 3: Tìm kho báu
+ Đào ruộng tìm kho báu
+ Không thấy kho báu
+ Hiểu lời dạy của cha
- 2.2.2 Hướng dẫn học sinh kể chuyện bằng hội thoại, giao tiếp.
Qua khảo sát sách giáo khoa lớp 2 chương trình mới ta thấy , đây cũng là một hình thức mới,
hình thức này không có yếu tố tranh ảnh phụ trợ. Song mỗi đoạn truyện thường có 3-4 câu
gợi ý đó gợi lại trí nhớ, trí tưởng tượng của học sinh một cách dễ dàng. Lệnh của hình thức
kể chuyện bằng hội, giao tiếp thường là: “Dựa vào các gợi ý sau kể lại từng đoạn của chuyện
mới học”. Sau khi phát lệnh, giáo viên ghi gợi ý của từng đoạn lên bảng và cho học sinh
nhìn vào gợi ý đó để các em có thể kể lại. Tuy nhiên, để cho hình thức này phát huy hiệu quả
rèn kỹ năng nói cho học sinh thì giáo viên không nên ghi những gợi ý đó lên bảng ngay, mà
cần đưa ra câu hỏi cho học sinh trả lời. Những câu hỏi này phải đả bảo tính logic của truyện.
Như vậy, có những dạng bài tập cụ thể sau:
Dạng 1: Kể chuyện theo dàn ý
Sách giáo khoa đưa ra những gợi ý hoặc dàn ý tương đối cụ thể để hướng dẫn họ
sinh kể lịa câu chuyện. Ví dụ bài chim sơn ca và bông cúc trắng (Tiếng Việt 2- tuần 21).
Trước khi kể, giáo viên cho học sinh đọc thầm toàn bộ truyện và trả lời câu hỏi sau:
10
- Truyện có mấy đoạn, xác định nội dung của các đoạn.

xem.
Như vậy, những dạng bài tập hình thức kể chuyện phong phú đã thu hút , lôi cuốn các
em trong giờ kể chuyện, làm cho các em như sống lại với những nhân vật trong chuyện. với
niềm say mê của học sinh cũng như sự dạy dỗ tận tình của giáo viên và phương pháp dạy
học phù hợp thì giờ kể chuyện sẽ là một môi trường tốt để rèn luyện kỹ năng giao tiếp, kĩ
năng nói cho học sinh.
12
KẾT LUẬN
Kể chuyện cho học sinh lớp 2 là một trong những trong những phân môn quan trọng
góp phần hình thành ở học sinh những kĩ năng sử dụng ngôn ngữ và giao tiếp.
Trong chương trình lớp 2, phân môn kể chuyện chiếm một thời lượng tương đối lớn.
Với ý thức về vị trí của phân môn, người giáo viên không ngừng đổi mới phương pháp nhằm
nâng cao chất lượng dạy học.
Để tiến hành dạy học giờ kể chuyện, tùy thuộc vào nội dung của truyện kể, người
giáo viên có thể chọn những phương pháp thích hợp. Có những hình thức kể chuyện mà
người giáo viên có thể lựa chọn như sau:
Kể chuyện theo tranh vẽ dựa trên những tranh vẽ sát thực với truyện kể, học sinh kể
lại cau chuyện. Cac kể chuyện như vậy làm cho tiets học sinh động, học sinh vận dụng vốn
ngôn ngữ của mình một cách đa dạng và nhờ vậy phát huy ddowcj tính tích cực sáng tạo của
học sinh.
Kể chuyện bằng giao tiếp hội thoại được thực hiện trên cơ sở nắm bắt những đoạn hội
thoại trong truyện kể. Phươn pháp này giúp học sinh tăng kĩ năng nhạy bén trong giao tiếp.
Kể chuyện bằng hình thức phân vai tạo nên sự sinh động cho một giờ học, giúp các
em không chỉ hiểu được nội dung của truyenj mà còn thấu hiểu được tính cách cũng như tình
cảm của các nhân vật trong truyện.
Vận dụng những biện pháp nêu trên, giờ dạy học phân môn kể truyện sẽ đạt những
hiệu quả vượt bậc. Tuy nhiên trong giới hạn của một tiểu luận, chúng tôi chưa thể trình bày
mọi phương pháp để có một giờ kể tryện hiệu quả. Vì vậy để tài còn là một mảnh đất màu
mỡ cho những nghiên cứu trong tương lai.
13

- Câu chuyện “Chiếc rễ đa tròn” nói lên
điều gì?
- Giáo viên nhận xét, cho điểm.
- Giáo viên nhận xét việc học bài cũ của
học sinh.
2.Bài mới:
a. Giới thiệu bài (2 phút).
-Trong tiết Tập đọc trước, các con đã
được học bài tập đọc gì?
- Trong giờ kể chuyện hôm nay, các con
sẽ tập kể lại đoạn 1, đoạn 2 theo tranh,
đoạn 3 theo gợi ý hướng dẫn trong sách
giáo khoa. Sau đó kể lại toàn bộ câu
chuyện theo cách mở đầu mới. Các con
mở sách Tiếng Việt trang 120 cho cô.
- Giáo viên ghi tên đầu bài lên bảng.
b.Bài mới:
* Dựa theo tranh, kể lại đoạn 1 và đoạn 2
của Chuyện quả bầu.
+ Kể lại đoạn 1
- Giáo viên treo tranh (thể hiện nội dung
của đoạn 1).

- Bài Chuyện quả bầu.

- Học sinh làm theo lời giáo viên.



- Con Dúi lạy van xin tha, hứa sẽ nói điều bí mật.
- Con Dúi mách: sắp có mưa to, gió lớn làm ngập
lụt khắp miền, khuyên hai vợ chồng cách phòng
lụt.
- Giọng kể khoan thai, chậm rãi.
- Hai học sinh kể.
-Học sinh nhận xét.
- Bức tranh vẽ cảnh sau nạn lụt. Tác giả vẽ cảnh
hai vợ chồng vừa bước ra từ qủa bầu. Họ thấy
cảnh vật xung quanh đều tàn tạ, héo úa.
- Họ nghe lời khuyên của Dúi: lấy khúc gỗ to,
khoét rỗng, chuẩn bị thức ăn đủ bảy ngày, bảy
đêm, rồi chui vào đó, bịt kín miệng gỗ bằng sáp
ong, hết hạn bảy ngày mới chui ra.
16

- Như vậy, hai vợ chồng họ đã làm cách
nào để thoát khỏi nạn lụt?
(Giáo viên ghi bảng: vào phần gợi ý ).
- Đoạn này chúng ta nên kể với giọng như
thế nào?
- Lên giọng khi kể về trận lụt xảy ra bất ngờ, thấp
giọng khi kể về cảnh vật sau trận lụt.
- Cô mời một bạn kể lại đoạn 2 theo gợi ý
trên, chú ý thể hiện đúng giọng kể.
- Hai học sinh kể lại
- Giáo viên gọi học sinh nhận xét bạn kể:
đúng, đủ ý chưa? giọng kể có phù hợp
không?

đoạn truyện. Bây giờ cô mời 3 bạn kể nối
tiếp 3 đoạn truyện.
- 3 học sinh kể nối tiếp 3 đoạn truyện
- Học sinh nhận xét bạn kể: ý, trình tự,
giọng kể.
- Học sinh nhận xét
- Ai cho cô biết, câu chuyện này muốn nói
với chúng ta điều gì?
- Câu chuyện giới thiệu nguồn gốc các dân tộc anh em
trên đất nước Việt Nam .
- Câu chuyện giúp chúng ta hiểu điều gì?
- Khẳng định các dân tộc anh em một nhà, cùng
một nguồn gốc.
* Kể lại toàn bộ câu chuyện theo cách mở
đầu mới (kể sáng tạo):
Đất nước ta có 54 dân tộc anh em. Mỗi
dân tộc có tiếng nói riêng, có cách ăn
mặc riêng. Nhưng tất cả các dân tộc ấy
đều được sinh ra từ một mẹ. Chuyện kể
rằng

- Vừa rồi các con đã kể lại được toàn bộ
câu chuyện, bây giờ các con cũng sẽ kể lại
câu chuyện này nhưng với mở đầu mới.
Khi kể, các con có thể dùng phần chú giải
trong bài Tập đọc để thay thế, thêm bớt
từ trong truyện.
- Hai học sinh kể lại.
- Cô mời một bạn kể lại truyện theo cách
cô đã hướng dẫn trên.

- Học sinh nhận xét
- Giáo viên nhận xét, cho điểm
- Bạn nào có thể đặt tên khác cho câu
chuyện?
- Truyện các dân tộc Việt Nam
Các dân tộc Việt Nam là anh em.
- Giáo viên nhận xét chung giờ học
4. Dặn dò (1 phút):
- Dặn học sinh kể lại câu chuyện cho bạn
bè và người thân nghe (có thể kể bằng lời
của mình).

Qua giáo án trên chúng tôi thấy: nếu được giáo viên hướng dẫn cách nghe, nêu trước
những yêu cầu nhận xét trước khi kể chuyện, thì các em sẽ rất chú ý nghe bạn kể và đưa ra
được những nhận xét nhanh, chính xác hơn so với cách sau khi học sinh kể, giáo viên mới
yêu cầu nhận xét.
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Tâm lý học (giáo trình chính thức đào tạo Giáo Viên Tiểu Học): Nguyễn Minh Hạc
(chủ biên), Nguyễn Kế Hào – Nguyễn Quang Vẫn
2. Phương pháp dạy Tiếng Việt
3.Tạp chí giáo dục
4. Giáo dục và thời đại
20
Các đề tài và Đề cương nghiên cứu của các sinh viên trước
5. Tiếng việt lớp 2 ( tập 1,2 ) .(2003) .NXB Giáo dục
6. Nguyễn Thuyết Minh , Lê Ngọc Điệp, Lê Thị Tuyết Mai , Bùi Minh Tốn , Nguyễn Trí
(2003) Tiếng Việt lớp2 . NXB Giáo dục
7. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên dạy lớp 2 – tập 2 ( 2003) . NXB Giáo dục
8. Bộ Giáo dục và đào tạo . Tài liệu tập huấn các bộ quản lý giáo dục triển khai thực hiện