Câu 2 Chương 6
CÁC DẠNG CƠ CẤU TỔ CHỨC, ƯU NHƯỢC ĐIỂM
TỪNG DẠNG, CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
Sinh viên thực hiện: Giáo viên hướng dẫn:
Nhóm 5 – Cao học Đêm 7 K20 TS. Nguyễn Thị Bích Châm
Nguyễn Đắc Tường
Nguyễn Minh Thúy An
1. CƠ CẤU TỔ CHỨC
1.1 Khái niệm
Cơ cấu tổ chức (bộ máy quản lý) là một chỉnh thể
các khâu, các bộ phận khác nhau, được chuyên
môn hoá và có những trách nhiệm, quyền hạn
nhất định, có mối liên hệ phụ thuộc lẫn nhau và
được bố trí theo các cấp quản trị nhằm thực hiện
các mục tiêu chung của tổ chức.
1. CƠ CẤU TỔ CHỨC
1.2 Các dạng của cơ cấu tổ chức
Cơ cấu quản trị trực tuyến
Cơ cấu tổ chức quản trị
theo chiều dọc
Cơ cấu quản trị chức năng
Cơ cấu quản trị trực tuyến chức năng
Cơ cấu tổ chức quản trị
theo chiều ngang
Cơ cấu tổ chức ma trận
Cơ cấu tổ chức theo khu vực địa lý
Cơ cấu tổ chức theo sản phẩm hay khách hàng
Là cơ cấu đơn giản nhất trong đó có một cấp
trên và một số cấp dưới
Đặc điểm:


=> Cơ cấu tổ chức này được áp dụng đối với tổ, đội,
phân xưởng sản xuất hoặc các đơn vị quy mô nhỏ
Cơ cấu quản trị trực tuyến ở một trung tâm
dịch vụ khách hàng
Trưởng
trung tâm
Tổ
đấu dây

Quản lý
thuê bao

Trả lời
khách
hàng
Giải
quyết
khiếu nại

Bảo
hành sửa
chữa
•
Ưu điểm:
–
Tuân thủ nguyên tắc một thủ trưởng
–
Người lãnh đạo nắm được trực tiếp hoạt động của
người dưới quyền.

Mô hình Cơ cấu chức năng
GIÁM ĐỐC
PGĐ SẢN XUÁT PGĐ TIÊU THỤ
Phòng
KD
Phòng
KH
Phòng
KT -TC
Phòng
NS
PX
1
PX
2
PX
3
CH
1
CH
2
CH
3
Cơ cấu quản trị chức năng ở một công ty
xuất khẩu và chế biến thủy sản
TỎNG GIÁM
ĐỐC
BỘ PHẬN
CHẾ BIẾN
BỘ PHẬN

•
Nhược điểm
–
Mỗi đơn vị chức năng chỉ chăm chú theo đuổi mục tiêu
chức năng của mình mà quên đi mục tiêu chung.
–
Người lãnh đạo doanh nghiệp (lãnh đạo chung) khó phối
hợp hoạt động của những người lãnh đạo chức năng.
–
Người thừa hành trong một lúc có thể phải nhận nhiều
mệnh lệnh, thậm chí các mệnh lệnh lại trái ngược nhau.
Cơ cấu chức năng
Là kiểu cơ cấu hỗn hợp của hai loại cơ cấu trực tuyến
và cơ cấu chức năng.
Đặc điểm:
Lãnh đạo doanh nghiệp được sự giúp sức của người lãnh đạo
chức năng để chuẩn bị các quyết định, hướng dẫn và kiểm tra
việc thực hiện quyết định.
Lãnh đạo doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm về mọi mặt công
việc và toàn quyền quyết định.
Vẫn tồn tại các đơn vị chức năng nhưng chỉ đơn thuần về
chuyên môn, không có quyền chỉ đạo các đơn vị trực tuyến.
Việc truyền mệnh lệnh vẫn theo tuyến đã quy định.
Áp dụng: mô hình này thường được sử dụng trong các tổ
chức có quy mô lớn, tính chuyên môn hóa cao.
Cơ cấu trực tuyến - chức năng
Mô hình Cơ cấu trực tuyến - chức năng
PGĐ SẢN XUẤT
GIÁM ĐỐC
PGĐ TIÊU THỤ

Nhược điểm:
–
Lãnh đạo doanh nghiệp phải giải quyết thường xuyên
mối quan hệ giữa bộ phận trực tuyến với bộ phận chức
năng.
–
Mỗi khi lãnh đạo các bộ phận chức năng có nhiều ý kiến
khác nhau, lãnh đạo doanh nghiệp phải họp bàn, tranh
luận căng thẳng, ra quyết định không kịp thời, hiệu quả
quyết định thấp
Cơ cấu trực tuyến - chức năng
Để khắc phục nhược điểm của cơ cấu trực tuyến - chức
năng, một số doanh nghiệp áp dụng cơ cấu quản lý, sử dụng
ban tham mưu giúp việc của một nhóm chuyên gia hoặc chỉ
một người trợ lý nào đó.
Cơ cấu trực tuyến - tham mưu
PGĐ SẢN XUẤT
GIÁM ĐỐC
PGĐ TIÊU THỤ
PX 1

PX 2

PX 3

CH 1

CH 2

CH 3

Tài chính
-
Sản xuất
-
Marketing
-
Nhân sự
Bộ phận
Miền Tây
-
Tài chính
-
Sản xuất
-
Marketing
-
Nhân sự
Bộ phận
Châu Âu
-
Tài chính
-
Sản xuất
-
Marketing
-
Nhân sự
Mô hình Cơ cấu tổ chức theo khu vực địa lý
Cơ cấu tổ chức theo khu vực địa lý
•

–
Dễ xác định được lợi thế cạnh tranh
•
Nhược điểm:
–
Đòi hỏi cách thức quản lý khác nhau ở các dãy sản phẩm = > chi
phí quản lý cao
–
Dễ dẫn đến cục bộ ở các bộ phận, ít quan tâm đến sự phát triển
toàn diện của tổ chức.
TỔNG GIÁM ĐỐC
Sản phẩm X
Sản phẩm Y
P.
Mark
P.
Sản
xuất
P. Tài
chính
P.
Nhân
sự
P.
Mark
P.
Sản
xuất
P. Tài
chính

Sản xuất X
N.viên bộ phận
Tài chính X
Trưởng
dự án Y
N.viên bộ phận
Mark Y
N.viên bộ phận
Sản xuất Y
N.viên bộ phận
Tài chính Y
N.viên bộ phận
Tài chính Z
N.viên bộ phận
Sản xuất Z
N.viên bộ phận
Mark Z
Trưởng
dự án Z
Cơ cấu ma trận
•
Ưu điểm:
–
Đây là hình thức tổ chức linh động, dễ dàng điều
động nhân sự giữa các bộ phận.
–
Sử dụng năng lực có hiệu quả.
•
Nhược điểm:
–

2. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
XÂY DỰNG CƠ CẤU TỔ CHỨC
•
Môi trường hoạt động của doanh nghiệp
Một bộ máy tổ chức có tính chất cứng nhắc, nhiệm vụ được
phân chia rõ ràng, quan hệ quyền hành chặt chẽ từ trên xuống
dưới => phù hợp với bối cảnh kinh doanh ổn định.
Một bộ máy tổ chức có tính chất linh hoạt, con người làm
việc theo tinh thần hợp tác, trao đổi thoải mái với tất cả mọi
người, không phân chia rõ nhiệm vụ, cấp bậc => phù hợp với bối
cảnh kinh doanh xáo trộn, không ổn định.
Đặc điểm môi trường
-
Ổn định hay luôn biến đổi
-
Bình yên hay hỗn loạn
Cơ cấu tổ chức
-
Mức độ phức tạp cao/thấp
-
Mức độ chuyênmôn hóa cao/thấp
-
Tầm hạn quản trị rộng/hẹp