Phần một: mở đầu
Đất nớc Việt nam đang trên đà phát triển để sánh vai với các cờng quốc
năm châu. Ngợc dòng lịch sử: Tháng 12 năm 1986 đã đánh dấu một mốc son
quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đó là đại hội đảng lần thứ VI chính
thức đánh dấu sự đổi mới của nền kinh tế Việt Nam. Đó là quá trình chuyển đổi
từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trờng có sự quản
lý của nhà nớc. Sự chuyển đổi này đã làm thay đổi một cách sâu sắc nền kinh tế
nớc ta cả về cơ cấu kinh tế, cơ chế vận hành và quan hệ sở hữu.
Đến nay sau 16 năm đổi mới nền kinh tế nớc ta đẫ đạt đơc một số thành
tựu quan trọng. Những thành tựu đó đã góp phần cải thiện đời sống nhân dân và
thay đổi một phần bộ mặt đất nớc. Có đợc nh vậy là do đã xuất hiện những hình
thức tổ chức kinh tế mới trong nền kinh tế. Công ty cổ phần (CTCP) là một
trong những tổ chức kinh doanh mới xuất hiện ở Việt Nam. Tuy vậy CTCP đợc
kỳ vọng sẽ là nhân tố thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế đất nớc. CTCP không
phải là hiện tợng kinh tế xã hội mới mẻ đối với nền kinh tế thế giới. Nhng ở
Việt Nam hiện nay việc nghiên cứu về CTCP là điều hết sức cần thiết. Chính vì
vậy em đã chọn đề tài CTCP và vai trò của nó trong phát triển kinh tế ở n-
ớc ta hiện nay. Trong phạm vi đề tài này em xin đề cập đến một số vấn đề
sau:
- Một số lý luận về CTCP.
- CTCP và vai trò của nó trong nền kinh tế ở nớc ta hiện nay.
- Một số giải pháp cơ bản nhằm đẩy nhanh quá trình hình thành và để
nâng cao vai trò của CTCP ở Việt Nam.
Hy vọng những vấn đề đợc đề cập đến trong đề tài này sẽ góp một phần
nhỏ vào việc nghiên cứu CTCP và những giảI pháp đợc đề cập tới sẽ góp phần
vào việc giải quyết những vớng mắc về CTCP hiện nay. Từ đó góp phần vào sự
phát triển của nền kinh tế đất nớc.
1
Phần II: Nội dung
Chơng I: Một số lý luận về công ty cổ phần.
1.1. Khái niệm chung về công ty cổ phần.

khác.
b. Cổ đông.
- Cổ đông là những ngời mua cổ phần của công ty, tức là chủ của công ty
vì họ góp vốn vào để công ty đợc thành lập.
- Cổ đông có quyền: Tham dự các đại hội cổ đông, hởng cổ tức, u tiên mua
cổ phiếu của công ty do công ty phát hành thêm; chuyển nhợng cổ phần.
- Đại hội đồng cổ đông bao gồm: Đại hội cổ đông sáng lập khi thành lập
công ty; đại hội cổ đông có tính chất bắt buộc mỗi năm một lần (để chia cổ tức,
bầu ban quản trị, kiểm toán mặc dù có lãi hay không) để thảo luận xem xét tình
hình hoạt động trong năm. Đại hội thờng niên của công ty thờng xuyên yêu cầu
thành phần tham dự phải đại diện cho hơn 1/4 hoặc 1/2 bản vốn của công ty.
Nếu không đủ phải triệu tập lần hai, lần này không cần qui định phải đại diện
cho bao nhiêu bản vốn. Đại hội bất thờng của công ty đợc triệu tập khi cần thiết,
đặc biệt nh sửa đổi điều lệ, vì tầm quan trọng của đại hội này, nên số cổ đông
đại diện cho bản vốn của công ty cũng nh khi biểu quyết, tỷ lệ luôn luôn cao
hơn đại hội thờng kỳ
c. Cổ phiếu
Cổ phiếu của CTCP đợc ban hành có mệnh giá bằng nhau. Có nhiều loại cổ
phiếu trong CTCP. Theo tính chất chuyển nhợng có: Cổ phiếu đích danh và cổ
phiếu vô danh. Theo quyền lợi đợc hởng có: Cổ phiếu thờng, cổ phiếu u đãi , cổ
phiếu u đãi dự phần, cổ phiếu u đãi hoàn vốn, cổ phiếu hởng lãi sau. Cổ phiếu
của công ty chỉ mất đi khi công ty phá sản
d. Quản trị Công ty Cổ phần
- CTCP đợc quản trị bởi một hội đồng quản trị do đại hội cổ đông bầu ra (có
thể chỉ định trong điều lệ và thông qua đại hội cổ đông sáng lập).
3
+ Hội đồng quản trị (HĐQT) thờng mỗi tháng họp một lần, quyền tập thể
và có thể là thành viên HĐQT, chuyên viên ở công ty khác.
+HĐQT có nhiệm vụ vạch các chính sách lớn để quản trị công ty nh: Mở
rộng hoặc thu hẹp công ty; bổ nhiệm hoặc bãi nhiễm giám đốc điều hành hoặc

độ kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất nhằm sao cho
giá trị hàng hoá cá biệt của mình thấp hơn hoặc bằng mức giá trị hàng hoá xã
hội thì mới có thể tồn tại và phát triển. Để làm đợc điều này các nhà t bản vừa
và nhỏ phải tự tích tụ vốn để mở rộng qui mô sản xuất và hiện đại hoá cao trang
thiết bị, tạo điều kiện nâng cao năng suất lao động, hạ giá thành sản phẩm. Nh
vậy các nhà t bản vừa và nhỏ có thể thoả hiệp, liên minh với nhau, tập trung các
nhà t bản cá biệt của họ lại thành một t bản lớn để đủ sức cạnh tranh với các nhà
t bản khác. Từ hình thức tập trung vốn nh vậy các CTCP dần dần hình thành và
phát triển ngày càng mạnh mẽ.
- Sự ra đời và phát triển của nền đại công nghiệp cơ khí của tiến
bộ kỹ thuật tạo động lực thúc đẩy CTCP ra đời và phát triển. Sự phát triển của
lực lợng sản xuất và do trình độ kỹ thuật ngày càng phát triển cao, đòi hỏi t bản
cố định tăng lên vì thế qui mô tối thiểu mà một t bản cần có để có thể kinh
doanh dù trong điều kiện bình thờng cũng ngày càng lớn hơn. Mặt khác do kỹ
thuật ngày càng phát triển làm xuất hiện ngày càng nhiều lĩnh vực kinh doanh.
Và các mặt hàng mới có hiệu quả hơn đã thu hút các nhà t bản đổ xô vào các
ngành, các lĩnh vực và các mặt hàng mới này, bằng cách di chuyển t bản từ các
ngành, lĩnh vực và các mặt hàng kinh doanh kém hiệu quả. Nhng điều này rất
khó khăn và không thể trong một sớm một chiều có thể làm đợc. Vì thế các nhà
t bản cá biệt phải liên minh với nhau góp vốn xây dựng doanh nghiệp lớn. Cùng
chung mục đích tìm lợi nhuận siêu ngạch, thoả thuận cùng góp vốn thành lập
CTCP cùng kinh doanh.
5
- Sự phân tán t bản để tránh rủi ro trong cạnh tranh và tạo thế mạnh
về quản lý.
Sản xuất càng phát triển, trình độ kỹ thuật càng cao, cạnh tranh càng
khốc liệt thì sự rủi ro trong kinh doanh đe doạ phá sản đối với các nhà t bản
ngày càng lớn. Để tránh gặp phá sản, các nhà t bản đã phải phân tán t bản của
mình để tham gia vào nhiều t bản khác biệt, nghĩa là tham gia đầu t vào nhiều
ngành, nhiều lĩnh vực, nhiều công ty khác nhau. Với cách làm này một mặt các

Giai đoạn IV: Là giai đoạn trởng thành, sau chiến tranh thế giới thứ II, CTCP
ngày càng trở nên hoàn thiện hơn về cơ cấu tổ chức và phát triển mạnh mẽ trên
quy mô to lớn .
CTCP ra đời trên cơ sở nền sản xuất xã hội hoá đặc biệt là xã hội hoá về
vốn, quan hệ tín dụng phát triển, quan hệ thị trờng hình thành đầy đủ. Trải qua
mấy trăm năm, CTCP đẫ phát triển ở hầu hết tất cả các nớc t bản theo xu hớng
từ đơn giản đến phức tạp, từ quy mô lớn từ một lĩnh vực đến nhiều lĩnh vực, từ
một ngành đến đa ngành, từ một quốc gia đến các công ty xuyên quốc gia.
Đặc điểm và vai trò của công ty cổ phần đối với sự phát triển kinh tế
Đặc đểm của công ty cổ phần..
CTCP là một hình thức tổ chức doanh nghiệp trong nền kinh tế thị
trờng nó có các đặc điểm sau:
- CTCP là một tổ chức kinh doanh có t cách pháp nhân vá các cổ
đông chỉ có trách nhiệm pháp lý hữu hạn trong phần góp vốn của mình. Điều
này cho phép công ty có t cách pháp lý đủ để huy động những lợng vốn lớn nằm
rải rác thuộc nhiều cá nhân trong xã hội.
- Công ty có thể phát triển nhiều loại cổ phần, trong đó phải có cổ
phần phổ thông. Ngoài cổ phần phổ thông, công ty có thể phát hành cổ phần u
đãi: Cổ phần u đãi biểu quyết, cổ phần u đãi cổ tức, cổ phần u đãi hoàn lại và cổ
phần u đãi do điều lệ công ty qui định.
- Cổ đông có quyền tự do chuyển nhợng cổ phần của mình cho ng-
ời khác, trừ trờng hợp đó là cổ phần u đãi biểu quyết và cổ phần u đãi của cổ
7
đông sáng lập công ty trong 3 năm đầu kể từ ngày công ty đợc cấp giấy chứng
nhận kinh doanh. Đặc điểm này của CTCP đã cho phép các nhà đầu t có khả
năng chuyển đổi hình thức và mục tiêu đầu t một cách linh hoạt.
- Công ty đợc phép phát hành chứng khoán ra công chúng. Đặc
điểm này cho thấy khả năng huy động vốn của công ty là rất lớn và rộng rãi
trong công chúng.
- Cổ đông của CTCP tối thiểu là 3 và không hạn chế số lợng tối đa (khác

mình.
- Công ty cổ phần có khả năng phối hợp các lực lợng kinh tế khác nhau
duy trì đợc mối quan hệ giữa các thành viên. Các thành viên này cùng tồn tại và
phát huy những thế mạnh riêng do đó làm giảm đến mức thấp nhất sự ngng trệ
của các nguồn vốn và sự đổ vỡ, sự gián đoạn của các hoạt động kinh doanh.
- Công ty cổ phần là hình thức kinh doanh tốt nhất để tranh thủ sự tham
gia đầu t của nớc ngoài. Với một nền kinh tế đặc biệt ở các nớc đang phát triển
việc thu hút vốn, khoa học kỹ thuật, trình độ quản lý thông qua liên doanh liên
kết với nớc ngoài là vô cùng cần thiết để phát triển kinh tế trong nớc.
- Công ty cổ phần tạo ra một cơ chế phân bố rủi ro đặc thù đã hạn chế đợc
những tiêu cực về kinh tế xã hội khi một doanh nghiệp lâm vào tình trạng khủng
hoảng. Chế độ trách nhiệm hữu hạn đã hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt
hại của sự rủi ro thua lỗ. Cơ chế phân bố rủi ro này đã tạo điều kiện cho những
ngời có vốn mạnh dạn đầu t, làm cho nền kinh tế phát triển vã có xu hớng ổn
định hơn.
Việc hình thành chứng khoán của công ty cổ phần cùng với việc chuyển
nhợng, mua bán chứng khoán đến một mức độ nhất định sẽ tạo điều kiện cho ra
đời thị trờng chứng khoán - trái tim của thị trờng vốn. ý nghĩa căn bản của việc
ra đời thị trờng chứng khoán là ở chỗ: đó là nơi các nhà kinh doanh có thể tìm
kiếm đợc nguồn tài trợ cho hoạt động đầu t sản xuất kinh doanh, là nơi khai
thông các nguồn tiết kiệm của những ngời tích luỹ đến các nhà đầu t, là cơ chế
phân bổ các nguồn vốn đầu t thích hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trờng và
còn là cơ sở quan trọng để Nhà nớc qua đó sử dụng các chính sách tiền tệ can
thiệp vào hoạt động của nền kinh tế nhằm đạt đợc những mục tiêu đã lựa chọn.
9
Bên cạnh những vai trò lớn nh vậy đối với nền kinh tế, công ty cổ phần
vẫn còn tồn tại những điểm hạn chế sau:
+ Với chế độ trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần đã đem lại thuận lợi
cho các cổ đông nhng lại chuyển bớt rủi ro cho các chủ nợ.
+ Công ty cổ phần gồm đông đảo các cổ đông tham gia góp vốn, số vốn

thu nhập ngời dân đợc cải thiên từ đó ngời dân có điều kiện và sự tự tin để đóng
góp vào CTCP. Làm ăn bằng vốn, trí tuệ và sức lực của mình.
-Nền kinh tế thị trờng đã tạo ra sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp vì thế đã
xuất hiện đội ngũ quản lý doanh nghiệp có năng lực. Đội ngũ này sẽ là những
ngời năng động sáng, đủ sức đứng vững trên thị trờng khi tham gia vào CTCP.
-Nhà nớc ta đã có luật đầu t nớc ngoài. Khuyến khích các doanh nghiệp
các nhà t bản nớc ngoài đầu t vào Việt nam . Thu hút đợc một lợng vốn đáng kể
để thực hiện quá trình CPH.
11