MỞ ĐẦU
Nhu cầu cơng nghiệp hố - hiện đại hố đòi hỏi một khối lượng vốn khổng lồ,
nhất là vốn dài hạn, mà trong giai đoạn hiện nay, thị trường tài chính mới chỉ đáp
ứng được một phần nhỏ nhu cầu về vốn ngắn hạn cho nền kinh tế.
Xuất phát từ đòi hỏi ấy, thị trường chứng khốn, với tư cách là kênh huy vốn
quan trọng cho cơng nghiệp hố, hiện đại hố trở thành một nhu cầu cấp thiết,
khách quan trong điều kiện hiện nay.
Tuy nhiên thị trường chứng khốn muốn hoạt động hiệu quả cần phải có hàng
hố cho nó (cổ phiếu, trái phiếu...) và đồng thời phải có các cơng ty chứng
khốn chun mua bán, giao dịch các loại hàng hố đó.
Cơng ty chứng khốn sẽ là tác nhân quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền
kinh tế nói chung và của thị trường chứng khốn nói riêng. Nhờ các cơng ty
chứng khốn mà một lượng vốn khổng lồ được đưa vào đầu tư từ những nguồn
lẻ tẻ trong cơng chúng tập hợp lại.
Như vậy, sự ra đời của các cơng ty chứng khốn trong giai đoạn hiện nay là
một nhu cầu khách quan. Tuy nhiên để nó đi vào hoạt động có hiệu quả cần tiếp
tục có những điều chỉnh hợp lý.
Đề xuất: "Một số giải pháp nhằm hồn thiện và phát triển các cơng ty chứng
khốn ở Việt Nam hiện nay" sẽ đưa ra những kiến nghị góp phần vào việc hồn
thiện các cơng ty chứng khốn và những giải pháp thúc đẩy hình thành các cơng
ty chứng khốn. Đề tài nghiên cứu những lí luận cơ bản về cơng ty chứng khốn
từ đó đề xuất các giải pháp hồn thiện cơng ty chứng khốn về cơ cấu tổ chức;
đội ngũ cán bộ, nhân viên; mơ hình cơng ty; hệ thống tin học trong các cơng ty
chứng khốn, đồng thời đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm mở rộng và
phát triển các cơng ty chứng khốn.
Nội dung đề tài gồm 3 phần:
Chương I: Vai trò của cơng ty chứng khốn với hoạt động của thị trường
chứng khốn.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
- Người quản lý và giám sát các hoạt động của thị trường chứng khốn
Ngồi các đối tượng trên ra, còn có các đối tượng tương hỗ quan trọng khác
như: Các tổ chức thanh tốn bù trừ và lưu giữ chứng khốn, tổ chức dịch vụ
sang tên và đăng ký lại quyền sở hữu chứng khốn, trung tâm đào tạo người
hành nghề chứng khốn, hiệp hội các nhà đầu tư, hiệp hội các nhà kinh doanh
chứng khốn.
Trong các đối tượng đó thì người kinh doanh chứng khốn (trong đó có các
cơng ty chứng khốn) giữ vai trò quan trọng đảm bảo cho thị trường chứng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
khốn hoạt động ổn định và có hiệu quả.
1.2. Cơng ty chứng khốn.
1.2.1. Mơ hình tổ chức và hoạt động của cơng ty chứng khốn.
1.2.1.1. Các mơ hình tổ chức kinh doanh chứng khốn.
Vì cơng ty chứng khốn là một loại hình định chế tài chính đặc biệt nên vấn
đề xác định mơ hình tổ chức kinh doanh của nó có nhiều điểm khác nhau ở các
nước. Mỗi nước đều có một mơ hình tổ chức kinh doanh chứng khốn riêng, phù
hợp với đặc điểm của hệ thống tài chính và tuỳ thuộc vào sự cân nhắc lợi hại của
những người làm cơng tác quản lý nhà nước. Tuy nhiên, ta có thể khái qt lên
ba mơ hình cơ bản hiện nay là: mơ hình cơng ty chứng khốn ngân hàng hay mơ
hình ngân hàng đa năng (bao gồm: Ngân hàng đa năng tồn phần, Ngân hàng đa
năng một phần) và cơng ty chun doanh chứng khốn.
1.2.1.2. Những nét đặc trưng trong tổ chức của các cơng ty chứng khốn.
Do cơng ty chứng khốn là một hình thức định chế đặc biệt, có hoạt động
nghiệp vụ đặc thù nên về mặt tổ chức nó có nhiều điểm khác biệt so với các
cơng ty thơng thường. Các cơng ty chứng khốn ở các nước khác nhau, thậm chí
trong cùng một quốc gia cũng có tổ chức rất khác nhau tuỳ thuộc vào tính chất
cơng việc của mỗi cơng ty và mức độ phát triển của thị trường. Tuy vậy, chúng
vẫn có một số đặc trưng cơ bản:
* Chun mơn hố và phân cấp quản lí.
Qui trỡnh giao dch.
Quỏ trỡnh mụi gii ca cụng ty chng khoỏn thng qua cỏc bc ch yu th
hin s sau:
Bc 1: M ti khon (1).
Bc 2: Nhn lnh (2).
Bc 3: Chuyn lnh ti th trng phự hp thc hin lnh (3).
Bc 4: Xỏc nhn kt qu thc hin lnh cho khỏch hng (4).
Bc 5: Thanh toỏn v giao hng.
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Bc 1: M ti khon.
Cụng ty chng khoỏn yờu cu khỏch hng m ti khon giao dch (ti khon
tin mt hoc ti khon kớ qu). Ti khon kớ qu dựng cho giao dch kớ qu cũn
ti khon giao dch dựng cho cỏc giao dch thụng thng.
Bc 2: Nhn n t hng.
Khỏch hng ra lnh mua, bỏn cho cụng ty chng khoỏn di nhiu hỡnh thc:
in thoi, telex, phiu lnh...
Nu l lnh bỏn, cụng ty chng khoỏn s yờu cu khỏch hng xut trỡnh s
chng khoỏn mun bỏn trc khi thc hin n hng hoc ngh phi kớ qu
mt phn s chng khoỏn cn bỏn theo mt t l do u ban chng khoỏn qui
nh.
Nu l lnh mua, cụng ty s ngh khỏch hng mc tin kớ qu nht nh trờn
ti khon kớ qu ca khỏch hng ti cụng ty. Khon tin ny thng bng 40% tr
giỏ mua theo lnh.
Bc 3: Chuyn lnh ti th trng phự hp thc hin.
Trc õy, ngi i din ca cụng ty gi tt c lnh mua, bỏn ca khỏch
hng ti b phn thc hin lnh hoc phũng kinh doanh giao dch ca cụng ty.
õy, mt ngi th kớ s kim tra xem chng khoỏn c mua bỏn th trng
no (tp trung, phi tp trung...). Sau ú, ngi th kớ s gi lnh n th trng
ú thc hin.
tại trung tâm lưu kí chứng khốn. Sau khi hồn tất các thủ tục tại Sở, cơng ty sẽ
thanh tốn tiền và chứng khốn cho khách hàng thơng qua hệ thống tài khoản
khách hàng mở tại cơng ty chứng khốn.
1.2.2.2 Nghiệp vụ bảo lãnh.
Bản chất bảo lãnh.
Bảo lãnh phát hành là việc hỗ trợ đơn vị phát hành huy động vốn bằng cách
bán chứng khốn trên thị trường. Có ba hình thức bảo lãnh phát hành mà thế
giới thường áp dụng:
Một là, bảo lãnh chắc chắn: cơng ty bảo lãnh phát hành nhận mua tồn bộ số
chứng khốn trong đợt phát hành của cơng ty phát hành và sau đó sẽ bán ra cơng
chúng.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Hai l, bo lónh c gng ti a: l hỡnh thc m cụng ty bo lónh phỏt hnh
ha s c gng ti a bỏn ht s chng khoỏn cn phỏt hnh cho cụng ty phỏt
hnh.
Ba l, bo lónh bo m tt c hoc khụng: trng hp ny c ỏp dng
khi cụng ty phỏt hnh chng khoỏn cn mt s vn nht nh.
1.2.2.3 Nghip v t doanh.
õy l nghip v kinh doanh trong ú cụng ty chng khoỏn dựng kinh phớ ca
mỡnh mua v bỏn chng khoỏn, h t chu mi ri ro v cú th lm thờm
nhim v to th trng cho mt loi chng khoỏn no ú.
1.2.2.4. Cỏc nghip v ph tr.
* Nghip v tớn dng.
cỏc th trng phỏt trin thỡ õy l mt hot ng thụng dng. Cũn nhng
th trng cha phỏt trin thỡ hot ng ny b hn ch, ch cỏc nh ch ti
chớnh c bit mi c phộp cp vn vay. Mt s nc cũn qui nh khụng
c phộp cho vay kớ qu.
Cho vay kớ qu l hỡnh thc cp tớn dng ca cụng ty chng khoỏn cho khỏch
hng ca mỡnh h mua chng khoỏn v s dng cỏc chng khoỏn ú lm vt
Ngồi các nghiệp vụ trên, cơng ty chứng khốn còn có thể tiến hành một số
hoạt đơng khác như: cho vay chứng khốn, quản lí quỹ đầu tư, quản lí vốn, kinh
doanh bảo hiểm...
1.2.3. Điều kiện thành lập cơng ty chứng khốn.
Hoạt động của cơng ty chứng khốn có ảnh hưởng nhiều tới lợi ích của cơng
chúng nên nó phải đáp ứng một số điều kiện nhất định. Nhìn chung, qui định về
điều kiện thành lập, cấp phép hoạt động cho cơng ty chứng khốn được thể hiện
ở hai khía cạnh sau:
Điều kiện về vốn: Cơng ty chứng khốn phải có vốn điều lệ tối thiểu bằng vốn
pháp định. Vốn pháp định được qui định cụ thể cho từng loại nghiệp vụ.
Điều kiện nhân sự: Những người quản lí hay nhân viên của cơng ty chứng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN