PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Nghị quyết TW2 ngày14 tháng 09 năm 2005, Đại hội đại biểu toàn quốc
của Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX đã khẳng định một số vấn đề chủ yếu:"
Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự
nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá, là điều kiện để phát triển nguồn lực con
người yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng cường kinh tế nhanh và bền
vững…".Để đáp ứng nhu cầu đổi mới của xã hội, để thực hiện nghị quyết TW2,
ngành giáo dục đặt ra cho hệ thống giáo dục nói chung và bậc tiểu học nói riêng,
việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục là một yêu cầu cấp thiết đặt ra cho
những nhà quản lý cũng như mỗi người giáo viên. Chất lượng giảng dạy và giáo
dục của nhà trường, phụ thuộc vào giờ lên lớp của giáo viên, do vậy các nhà
quản lý phải kiểm tra thường xuyên, kịp thời và đánh giá chính xác giờ lên lớp
của giáo viên.
Thực tế hiện nay, CBQL tuy đã để tâm đến việc kiểm tra-đánh giá giờ lên
lớp của giáo viên,nhiều năm qua việc kiểm tra đánh giá giờ lên lớp của GV đã
góp phần thúc đẩy hoạt động sư phạm trong nhà trường. Bước đầu việc kiểm tra
đánh giá giờ lên lớp của CBQL đã tác động tới từng GV trong việc giảng dạy
góp phần nâng cao chất lượng dạy học. Nhưng việc kiểm tra đánh giá giờ lên
lớp của GV còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế. Có những CBQL chỉ kiểm tra cho
điểm mà không đánh giá, nhận xét hoặc đánh giá chung chung Điều đó chẳng
những không kích thích động viên được giáo viên mà còn làm cho các giáo viên
trong hội đồng sư phạm không có hứng thú trong giảng dạy, họ tự ti, ỷ lại và
làm việc không hết trách nhiệm.
Vấn đề kiểm tra- đánh giá ở trường tiểu học là khâu quan trọng trong chu
trình quản lý nó được coi như một thứ vũ khí sắc bén của các nhà quản lý để đẩy
mạnh hoạt động dạy học trong nhà trường.
Xuất phát từ thực trạng trên khiến tôi quyết định chọn chuyên đề:" Đẩy
mạnh hoạt động dạy học thông qua việc dự giờ thăm lớp". Với mục đích tìm
ra biện pháp khắc phục những hiện trạng nêu trên và nâng cao chất lượng dạy
học trong nhà trường tiểu học.
GIỜ DẠY TRÊN LỚP CỦA GIÁO VIÊN
I. Quan niệm về kiểm tra đánh giá
1/ Kiểm tra: Là quá trình xem xét thực tế nhằm đo nhiệm giữa mục tiêu đề
ra với trình độ đạt chuẩn trên thực tế của đối tượng nhằm thu thập thông tin
(ngược). Tạo nên quá trình điều chỉnh của hệ quản lý và tự điều chỉnh của hệ bị
quản lý.
2/ Đánh giá:
- Đánh giá là đưa ra nhận định tổng hợp về các dự kiện đo lường được
thông qua các kỳ kiểm tra lượng giá trong quá trình và khi kết thúc bằng cách
đối chiếu, so sánh với những tiêu chuẩn đã được xác định rõ ràng trước đó trong
các mục tiêu.
- Đánh giá là quá trình thu thập thông tin,xử lý thông tin để lượng định tình
hình và kết quả công việc giảng dạy của giáo viên người đánh giá có kế hoạch
quyết định và hành động có hiệu quả.
3/ Đánh giá giờ dạy trên lớp đối với giáo viên:
Là một quá trình tiến hành có hệ thống nhằm xác định mục đích thành công
của giáo viên trong giờ dạy về nội dung giờ dạy,về phương pháp mà giáo viên
đã áp dụng về phong thái của giáo viên trong giờ dạy học, nó bao gồm sự miêu
tả định tính và định lượng kết quả đạt được thông qua những nhận xét, so sánh
với mục tiêu giờ lên lớp dựa vào các chuẩn đánh giá.
II. Tác dụng của việc kiểm tra đánh giá đối với hoạt động chuyên môn
trong nhà trường.
1.Việc kiểm tra đánh giá giúp cho CBQL:
- Qua việc kiểm tra đánh giá giờ dạy trên lớp giúp cho CBQL nắm bắt được
năng lực sư phạm của từng GV trong trường, xác định được thực trạng của việc
giảng dạy để phát huy những ưu điểm và hạn chế những vướng mắc trong giờ
dạy trên lớp, từ đó CBQL điều chỉnh ngăn ngừa những sai lệch. Thông qua kết
quả kiểm tra đánh giá cho phép CBQL đi đến những quyết định tối ưu nhất để
xếp loại chuyên môn nghiệp vụ và công nhận GV giỏi cấp trường đồng thời giúp
cho CBQL sử dụng đúng người đúng việc phát huy được năng lực sở trường của
trong giảng dạy, tháo gỡ những khó khăn tạo điều kiện tốt nhất để GV phát huy
hết năng lực chuyên môn
CHƯƠNG II
BIỆN PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
THÔNG QUA VIỆC DỰ GIỜ THĂM LỚP.
I/ Xây dựng kế hoạch tổ chức dự giờ kiểm tra đánh giá:
Kế hoạch dự giờ được xây dựng dưới nhiều hình thức: Báo trước, không
báo trước, dự giờ song song, dự giờ cả buổi, dự giờ có mời đồng nghiệp cùng
dự, dự giờ có sử dụng công nghệ thông tin…
Để xây dựng kế hoạch dự giờ hiệu quả thiết thực người CBQL cần bám sát
phân phối chương trình chẳng hạn dự khối 1 vào thời gian nào? nhằm tháo gỡ
vấn đề gì? VD: dự vào tiết ? chuyển từ dạng bài dạy âm sang dạy vần. Hay khối
2 dự môn toán bài? chuyển từ dạng bài cộng trừ không nhớ sang dạng bài cộng
trừ có nhớ….
Để xây dựng kế hoạch dự giờ cần dựa trên việc phân loại tay nghề nghiệp
vụ sư phạm GV: đối với GV đầu đàn của trường thì dự tiết nào mà CBQL cho là
khó dạy để xem GV tháo gỡ chỗ vướng đó như thế nào? Đối với GV đầu yếu
trong trường cần dự những tiết chuyển từ dạng bài này sang dạng bài khác xem
GV đó có nắm chắc tiến trình lên lớp hay không? Hay dự tiết dạy lí thuyết, tiết
dạy thực hành xem GV đó truyền tải nội dung bài ra sao? Đối với GV đầu yếu
cần thường xuyên dự giờ để GV luôn luôn chuẩn bị tâm thế cũng như ý thức đối
với nghề nghiệp hơn.
Để xây dựng kế hoạch dự giờ song song CBQL cũn nắm bắt xem cùng một
GV đó thỡ tiết dạy này của năm trước ra sao? Cùng một tiết dạy này sau khi
được dự giờ đánh giá có sự tiếp thu chỉnh lí như thế nào?
3
II/ Thực hiện kế hoạch dự giờ kiểm tra đáng giá:
1. Việc chuẩn bị của CBQL trước khi dự giờ kiểm tra đánh giá:
Bước 1:Bám sát kế hoạch đề ra, xem dự ai? dự môn gỡ? dạng bài nào?
nhằm đạt mục đích gỡ? thỏo gỡ về kiến thức kĩ năng hay phương pháp ?
tính tích cực hoặc ngược lại.
Bước3: Nhận xét đánh giá tiết dạy:
+ Cho GV nêu lại tiến trình tiết dạy, ý tưởng tự đánh giá việc làm được và
những vấn đề chưa làm được cuỉa mình
+CBQL tham gia từng khâu đoạn trong tiến trình tiết dạy, chỉ ra cho GV
thấy được mặt mạnh, yếu để GV có cái nhin tổng quát về tiết dạy
Bước 4 Nêu kết quả cuối cùng, ghi biên bản.
CBQL cho GV kí nhận những việc đạt được trong tiết dạy và những hạn
chế của tiết dạy, làm cơ sở cho việc kiếm tra đánh giá sự tiến bộ khả năng cập
nhật đổi mới phương pháp trong những lần dự sau.
Bước 5:Rút kinh nghiệm cho bản thân người CBQL sau dự giờ học được ở
GV sự sáng tạo nào? Từ đó bổ sung kiến thức phương pháp cho mình làm hành
trang trong việc kiểm tra đánh giá đồng nghiệp trong những lần kiểm tra.
4
*Lưu ý:Để bước 3 nhận xét tư vấn GV tiếp thu hiệu quả nhất CBQL cần
tôn trọng tư duy nhà giáo để Gv được nói ra ý tưởng của mình, CBQL chỉ nhẹ
nhàng uốn nắn những suy nghĩ chưa đảm bảo tính khoa học để GV nhận được
bài học từ sự tư vấn của CBQL về PP,cách thức tổ chức…sao cho phù hợp với
năng lực sư phạm của mỗi Gv và đối tượng Hs của GV đó.
- CBQL phải có trình độ, có năng lực phân tích. Muốn vậy phải dựa vào lí
luận dạy học, tính khoa học, tính lôgic, dựa vào vốn kinh nghiệm dự giờ. CBQL
phải biết lựa chọn sự sáng tạo của GV này để tham gia cho GV khác.
- CBQL phải có năng lực tư vấn: muốn vậy CBQL phải là người có trình
độ, có uy tín có năng lực chuyên môn để tư vấn sao cho GV tâm phục khẩu phục
và thừa nhận những vấn đề tư vấn có sức thuyết phục, có tính khả thi, có hiệu
quả trong hoạt động dạy và học.
* Tóm lại: bước 3 là bước quan trọng nhất bởi dự giờ kiểm tra phải có
nhận xét và đánh giá thì việc dự giờ mới có tác dụng. Việc nhận xét đánh giá chỉ
có tác dụng hiệu quả khi nhận xét trên nguyên tắc đôi bên trao đổi tranh luân
chuyên môn và việc tham gia nhận xét tư vấn nhận được sự đồng thuận cao cùng
vần-CBQL dự để nắm bắt các bước lên lớp để tham gia uốn nắn, định hướng các
5
hoạt dộng sư phạm của GV.Hay khối2 môn toán chuyển từ dạng bài +,- không
nhớ sang +,- có nhớCBQL cần dự giờ để tham gia và nắm bắt quy trình lên lớp
cách truyền thụ kién thức của GV. Hay một tiết nào đó cho là khó dạy trong việc
tổ chức lớp học hoặc tháo gỡ về thời gian,phương pháp….để tham gia ý kiến
cùng GV thúc đẩy hoạt động dạy trong nhà trường.
* Thông qua việc dự giờ đột xuất góp phần đẩy mạnh hoạt động dạy học
trong nhà trường là: mỗi GV trước khi lên lớp luôn luôn phải chuẩn bị bài,
chuẩn bị tâm thế dự giờ, chuẩn bị đồ dùng dạy học
3.3 Dự giờ hội giảng: Là hoạt động sư phạm mang tính tập thể GV trong
trường.
* Ưu điểm:
- Dấy lên phong trào dạy học trong nhà trường.
- Qua hội giảng GV củng cố kiến thức các bước lên lớp mỗi môn, mỗi phân
môn.
- Qua hội giảng GV học tập kinh nghiệm sư phạm: tri thức, phương pháp,
phong thái sư phạm, từ đó điều chỉnh hoạt động dạy học của mình mỗi ngày một
vững vàng về tri thức nhuần nhuyễn về phương pháp hơn.
* Thông qua việc dự giờ hội giảng CBQL cần mở chuyên đề đánh giá
những ưu điểm, những tồn tại trong hoạt động chuyên môn của một đợt hội
giảng như vậy thúc đẩy sự sáng tạo, sự đột phá, sự đổi mới trong việc linh hoạt
sử dụng các phương pháp dạy học.Khích lệ được những GV có nhiều cố gắng
trong chuyên môn, từ đó tạo lên phong trào thi đua dạy tốt học tốt.
3.4 Dự giờ chuyên đề: Là hoạt động sư phạm cấp trường hoặc cấp tổ nhằm
đi đến thống nhất các bước lên lớp, hay tháo gỡ một dạng bài lí thuyêt hoặc thực
hành nào đó khó dạy.
* Ưu điểm:
- Qua dự giờ chuyên đề GV nắm bắt được tiến trình, phương pháp dạy học
của một dạng bài nào đó
- So sánh được cùng một nội dung kiến thức: mỗi GV vận dụng phương
pháp dạy học, cách thức tổ chức khác nhau nên hiệu quả giờ dạy khác nhau
- Tìm được những sáng tạo của mỗi GV để tháo gỡ kiến thức nội dung bài
giảng.
* Thông qua việc dự giờ: CBQL cho người dạy tiết 1 cùng dự để rút kinh
nghiệm cho việc dạy của mình và bổ sung cho đồng nghiệp.GV dạy tiết thứ nhất
học được ở GV dạy tiết sau những vấn đề gì?Người dạy tiết thứ nhất bổ sung
cho người dạy ở tiết dạy sau những vấn đề gì?
* Thông qua việc làm đó: Mỗi GV thấy rõ nhất điểm mạnh của mình để
phát huy, để tự khẳng định mình và điểm hạn chế của mình của đồng nghiệp để
rút kinh nghiệm cho tiết dạy sau tốt hơn.
4. Kết quả: Sau bao năm thực hiện dự giờ kiểm tra đánh giá tôi rút ra kết quả
như sau:
Cùng một Gv , cùng một tiết dạy đó ở hai năm học liền kề nhưng kết quả
khác nhau: Toán 5 trang112 luyện tập về diện tích xung quanh và diện tích toàn
phần hình lập phương:
Tiết dạy trước khi có sự
rút kinh nghiệm sau dự
gìơ
tiết dạy sau khi có sự rút
kinh nghiệm dự giờ
bài học đạt được
1. KTBC: gọi HS lên
bảng tính Sxq và Stp hình
hộp lập phương có cạnh
là 7cm.
Hỏi lớp về cách tính Sxq
và Stp của HHCN và
HHLP
1. KTBC: gọi HS lên
em việc đầu tiên cần làm
gì? Em hãy nêu các bước
Hệ thống câu hỏi đã đưa
HS vào tình huống có
vấn đề, bắt buộc HS
muốn trả lời câu hỏi phải
tư duy trước, HS phải
định hình được các
bước để giải bài toán
trước khi vào làm bài.
7
giải bài toán?
Bài 2: Mảnh bìa nào dưới
đây có thể gấp được một
hình lập phương?
(Hình1)
(Hình 2)
( Hình 3)
( Hình4)
GV đưa mô hình lên
bảng và yêu cầu HS dưới
lớp gấp trên bằng đồ
dùng chuẩn bị của HS.
Bài 2: Mảnh bìa nào dưới
đây có thể gấp được một
hình lập phương?
(Hình1)
(Hình 2)
( Hình 3)
( Hình4)
A
5 cm
B
GV: Yêu cầu HS làm bài
trên giấy nháp, tính kết
quả Sxq và Stp của 2
hình rồi so sánh và ghi
nhận xét đúng, sai.
Hệ thống câu hỏi đã đưa
HS vào tình huống. HS
tự nêu các bước làm, tự
tìm các cách làm. HS so
sánh được cách làm thứ
2 ngắn gọn bám sát vào
công thức tính Sxq và
Stp hình lập phương.
8
a,Sxq của HLP A gấp 2
lần Sxq của HLP B
b,Sxq của HLP A gấp 4
lần Sxq của HLP B
c,Stp của HLP A gấp 2
lần Stp HLP B
d,Stp của HLP A gấp 4
lần Stp của HLP B
a,Sxq của HLP A gấp 2
lần Sxq của HLP B
b,Sxq của HLP A gấp 4
lần Sxq của HLP B
c,Stp của HLP A gấp 2
- Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc kiểm tra- đánh giá giờ
dạy trên lớp cho tất cả giáo viên trong trường vì khi mỗi giáo viên có nhận thức
tốt thì họ sẽ cố gắng trong công tác giảng dạy và đi đến sự đánh giá chính công
việc của bản thân mình . Họ sẽ tự cảm thấy những phần còn hạn chế để khắc
phục, những mặt mạnh để phát huy. Do đó CBQL phải tuyên truyền vận động,
các buổi học các văn bản của ngành và các buổi hội thảo về đổi mới phương
pháp.
- Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc đánh giá giờ dạy trên lớp
cho đội ngũ cốt cán, cho mọi giáo viên qua tuyên truyền, qua học tập các văn
bản.
- Nâng cao chất lượng giáo viên bằng cách:
9
+ Tạo điều kiện tối đa về vật chất và tinh thần cho mọi giáo viên được làm
việc tốt nhất.
+ Tạo điều kiện cho giáo viên được đi học các lớp năng cao văn hoá,
nghiệp vụ sư phạm ngắn hạn và dài hạn tiến tới chuẩn hoá về trình độ Cao
Đẳng, Đại Học Tiểu học.
+ Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng để nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn,
nghiệp vụ cho đội ngũ cốt cán(Tổ trưởng, khối trưởng, phó hiệu trưởng,…) để
họ làm tốt việc đánh giá giờ dạy trên lớp.
2. Nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ của CBQL:
Trong giai đoạn hiện nay đất nước ta đang thay đổi chương trình sách giáo
khoa cho ngành giáo dục nói chung và bậc tiểu học nói riêng. Muốn thực hiện
vấn đề trên thì trước tiên người CBQL phải có chuyên môn nghiệp vụ vững
vàng có như vậy mới chỉ đạo tốt được việc dạy và học cũng như việc kiểm tra-
đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên.
Vì vậy CBQL phải qua đào tạo cơ bản về trình độ quản lý, trình độ chuyên
môn bằng cách tham gia học các lớp nâng cao trình độ qua các lớp tại chức,
hoặc tự học, tự bồi dưỡng, tự nghiên cứu tài liệu để nắm bắt xu hướng phát triển
của thế giới cũng như đổi mới của ngành giáo dục, tham dự tất cả các lớp tập
phải năng động sáng tạo, nhiệt tình, ngoài ra CBQL còn phải có nghệ thuật quản
lý có năng lực chinh phục và cảm hoá con người.
Trong quản lý muốn công tác kiểm tra- đánh giá giờ lên lớp của giáo viên
đạt hiệu quả cao đòi hỏi người CBQL phải:
- Nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về vị trí, vai trò và tầm quan trọng
của việc kiểm tra- đánh giá giờ dạy trên lớp của giáo viên.
- Có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, biết tuân thủ nguyên tắc quản lý kiểm
tra-đánh giá. Nắm vững các quy định chuẩn đánh giá của Bộ giáo dục và đáo
tạo, Sở giáo dục và đào tạo, Phòng giáo dục.
- Có tinh thần trách nhiệm cao, giải quyết công việc có tình có lý, đặc biệt
phải khách quan, công bằng trong kiểm tra-đánh giá giáo viên.
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ:
- PGD cần có kế hoạch dài hạn để nhà trường chủ động trong việc lên kế
hoạch dự giờ .
- CBQL cần gương mẫu trong việc thực hiện quy chế chuyên môn dự đầy
đủ theo quy định và phát động mọi thành viên trong nhà trường tham gia dự giờ
đủ theo quy chế.
- Qua kiểm tra-đánh giá giờ dạy thì các cấp quản lý của ngành giáo dục
phải có chế độ khen thưởng thích đáng để kích thích động viên họ, đồng thời
phải có kế hoạch bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên có kết quả giảng dạy còn thấp
giúp họ đạt yêu cầu trong giảng dạy.
- Các trường tiểu học cần xây dựng đội ngũ giáo viên có trình độ cao tâm
huyết với nghề, có hướng phấn đấu vươn lên, góp phần đưa nền giáo dục của
nước ta đi lên và xứng đáng với vị trí giáo dục là quốc sách hàng đầu.
11
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN NAM SÁCH
CHUYÊN ĐỀ
ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THÔNG QUA VIỆC DỰ GIỜ