Học phần: NHẬP MÔN LOGIC HỌC
Số TC: 2TC.
Giảng viên: ThS. Ngô Văn An
Khoa: Khoa học Chính trị
Trường: Đại học Nha Trang
SĐT: 0914422580
Email: [email protected]
[email protected]
NỘI DUNG
Chủ đề 1: Logic học là gì?
Chủ đề 2: Các quy luật cơ bản của tư duy logic
Chủ đề 3: Khái niệm
Chủ đề 4: Phán đoán
Chủ đề 5: Suy luận
Chủ đề 6: Giả thuyết
Chủ đề 7: Chứng minh và Bác bỏ
Chủ đề 8: Ngụy biện
TÀI LIỆU HỌC TẬP
1. Nguyễn Trọng Thóc, Bài giảng Nhập môn Logic
học, Đại học Nha Trang.
2. Vương Tất Đạt, Giáo trình Logic học đại cương,
Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội,1998.
3. Nguyễn Như Hải, Giáo trình Logic học đại cương,
Nxb. GDVN, 2011.
4. Phan Trọng Hoà, Logic học, Nxb. Thuận Hoá,
2003.
5. Tô Duy Hợp, Nguyễn Anh Tuấn, Logic học, Nxb.
Đồng Nai, 1997.
CHỦ ĐỀ 1
LOGIC HỌC LÀ GÌ?
I. ĐỊNH NGHĨA
- Hình thức lôgic của tư duy: Là cấu trúc của tư tưởng, tức
là phương thức liên kết các thành phần của tư tưởng với
nhau.
+ Được biểu hiện bằng những ký hiệu:
VD:"Tất cả mọi con cá chép đều là cá“ - "Tất cả S là P".
4.TínhTính chânchân thựcthực củacủa tưtư tưởngtưởng vàvà tínhtính đúngđúng đắnđắn củacủa lậplập
luậnluận
TưTư tưởngtưởng củacủa concon ngườingười biểubiểu thịthị dướidưới dạngdạng phánphán đoánđoán cócó
thểthể chânchân thựcthực hoặchoặc giảgiả dốidối
++ NếuNếu nộinội dungdung củacủa phánphán đoánđoán phảnphản ánhánh chínhchính xácxác hiệnhiện
thựcthực thìthì phánphán đoánđoán làlà chânchân thựcthực
++ NếuNếu nộinội dungdung củacủa phánphán đoánđoán phảnphản ánhánh khôngkhông đúngđúng
hiệnhiện thựcthực thìthì phánphán đoánđoán làlà giảgiả dốidối
VDVD:: TấtTất cảcả kimkim loạiloại đềuđều làlà chấtchất rắnrắn ((giảgiả dốidối))
MộtMột sốsố hìnhhình bìnhbình hànhhành làlà hìnhhình vuôngvuông ((chânchân thựcthực))
TrongTrong quáquá trìnhtrình lậplập luậnluận,, đểđể có kết luận đúng đắn cần
phải thoả mãn :
Các tiền đề xây dựng lập luận phải chân thực.
Sử dụng chính xác các quy luật (quy tắc) của tư duy.
II. LƯỢC SỬ LÔGIC HỌC
1. Aristôt và logic hình thức
- Lôgic học ra đời vào thế kỷ IV TCN.
- Aristôt (384 – 322 TCN) được coi là người sáng lập ra
logic học.
- Là người đầu tiên đã trình bày một cách có hệ thống
những vấn đề của Lôgíc học: Khái niệm, phán đoán, lý
thuyết suy luận và chứng minh.
- Xây dựng phép Tam đoạn luận và nêu lên các qui luật
cơ bản của tư duy: Luật đồng nhất, Luật phi mâu
thuẫn, Luật loại trừ cái thứ ba.
qui luật của tư duy phản ánh sự vận động và phát
triển của thế giới khách quan.
III. VAI TRÒ CỦA LOGIC HỌC TRONG ĐỜI SỒNG
- Giúp con người hiểu biết nhau một cách chính
xác và nhận thức tự nhiên đúng đắn.
- Giúp nâng cao trình độ tư duy để có được tư
duy khoa học một cách tự giác:
+ Lập luận chặt chẽ, có căn cứ; trình bày các
quan điểm, tư tưởng một cách rõ ràng, chính
xác, mạch lạc.
+ Phát hiện được những lỗi lôgíc trong quá trình
lập luận, trình bày quan điểm, tư tưởng của
người khác.
+ Vạch ra các thủ thuật ngụy biện của đối phương.
- Trang bị các phương pháp nghiên cứu khoa học:
Suy diễn, Qui nạp, Phân tích, Tổng hợp, Giả
thuyết, Chứng minh v.v… nhờ đó làm tăng khả
năng nhận thức, khám phá của con người đối với
thế giới.
- Lôgíc học còn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối
với một số lĩnh vực, một số ngành khoa học khác
nhau như : Toán học, Điều khiển học, Ngôn ngữ
học, Luật học v.v…
CHỦ ĐỀ 2
CÁC QUY LUẬT CƠ BẢN CỦA TƯ DUY LOGIC
I. KháiKhái niệmniệm vềvề quyquy luậtluật logiclogic củacủa tưtư duyduy
- Qui luật lôgíc của tư duy: là những mối liên hệ bản
chất, tất yếu, phổ biến, ổn định giữa các tư tưởng,
được lặp đi lặp lại trong tư duy.
CóCó bốnbốn quyquy luậtluật logiclogic cơcơ bảnbản:: LuậtLuật đồngđồng nhất,nhất, luậtluật
tưởng, diễn đạt sai ý hoặc thêm hay bớt ý.
Ý NGHĨA CỦA QUY LUẬT ĐỒNG NHẤT
- Đảm bảo cho tư duy chính xác, rõ ràng, mạch
lạc.
- Giúp con người tự giác hơn khi chọn từ, xác định
khái niệm trong quá trình lập luận.
- Phát hiện ra những lỗi logic của mình và của đối
phương trong quá trình tranh luận.
- Vi phạm quy luật đồng nhất sẽ sa vào sai lầm
hoặc bế tắc trong quá trình phát triển tư tưởng.
class="bi x0 y0 w1 h1"
VD
1 - Tất cả các loài chim đều là động vật có xương
sống.
- Một số loài chim không phải là động vật có
xương sống.
2 - Không có một thứ kim loại nào là chất lỏng.
- Một số kim loại là chất lỏng.
3 - Hà nội là thủ đô của nước Việt Nam.
- Không phải Hà Nội là thủ đô của nước Việt
Nam.
Khi phản ánh về một đối
tượng xác định, không
được đồng thời vừa
khẳng định điều gì đó lại
vừa phủ định ngay chính
điều ấy.
Khi phản ánh về một đối
tượng xác định, không
được khẳng định cho đối