Chuyªn ®Ò thùc tËp
MỤC LỤC

Trang
Phần mở đầu................................... ........................................................5
ChươngI: Cơ sở lý luận về quản lý thu BHXH từ doanh nghiệp ngoài
quốc doanh...................................................................... 7
I. Bảo hiểm xã hội Việt Nam ......................................................................7
1. Khái niệm và sự cần thiết của BHXH. ....................... .........................7
1.1. Khái niệm. .....................................................................................7
1.2. Sự cần thiết của BHXH..................................................................8
1.3. Chức năng cơ bản của BHXH................,,......................................8
II. Quản lý thu BHXH của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh....... ........9
1. Một số khái niệm. ..............................................................................9
1.1. quản lí. ........................................................................... .............9
1.2. Quản lí nhà nước về BHXH..........................................................9
1.3. quản lí thu BHXH. ......................................................................11
III. Nghiệp vụ quản lí thu BHXH từ các doanh nghiệp
ngoài quốc doanh. ..................................................................................12
1. Nhiệm vụ của các cán bộ quản lí thu BHXH. ................................12
2. Nội dung quản lí thu BHXH từ các doanh nghiệp
ngoài nhà nước ........................................................................................13
2.1. kiểm tra chấp nhận danh sách đăng ký của đơn vị sử dụng lao động khi thu
BHXH lần đầu hoặc tăng khi lao
động .......................................................................................................13
2.2 kiểm tra đơn vị kê khai số thu BHXH hàngtháng.13
. 2.3 Cấp tờ khai sổ bảo hiểm...........................................................14
2.4 Quản lý lưu trữ hồ sơ. ..............................................................14
2.5. Cấp sổ BHXH...........................................................................14
3. các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý thu BHXH từ
các doanh nghiệp ngoài nhà nước..........................................................14

Chương III. Một số giải pháp quản lý và kiến nghị nhằm tăng khả năng thu
BHXH từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Đại
Từ..........................................................................................38
I. Một số giải pháp.................................................................................38
1. Đào tạo cơ bản và nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ thu
BHXH.......................................................................................................39
2. ứng dụng công nghệ thông tin và nghiệvụBHXH..............................40
3. tuyên truyền các kiến thức về BHXH cho người lao đọng và chủ sử dụng lao
động......................................................................................... 42
4. BHXH phải được quản lý tập trung thống nhất ................................43
II. Kiến nghị .............................................................................................43
1. Kiến nghị Với BHXH huyện Đại từ ...................................................43
2. Kiến nghị với các đơn vị sử dụng lao động.......................................44
Kết luận....................................................................................................45
Tài liệu tham khảo....................................................................................46
Lời cam kết...............................................................................................47
2
Chuyªn ®Ò thùc tËp
Phần mở đầu

* Lý do chọn đề tài.
Từ khi nhà nước ta chuyển nền kinh tế từ bao cấp sang nền kinh tế thị trường
thì bộ mặt nước ta có nhiều thay đổi từ một nước nhập siêu sang tất cả các lĩnh
vực thì nay đã có mặt hàng xuất khẩu. Đời sống nhân dân ngày càng ấm no, sản
xuất ngày càng phát triển. Đảng và Nhà nước đặt ra mục tiêu xã hội công bằng
dân chủ và văn minh. Chính vì vậy bảo hiểm xã hội thể hiện sự quan tâm của
Nhà nước tới người lao động sản xuất. Tuy nhiên trên thực tế chỉ có những

Nội dung của chuyên đề được thể hiện trong ba chương:
Chương I : Cơ sỏ lý luận về quản lý thu bảo hiểm xã hội từ các doanh nghiệp
ngoài quốc doanh.
Chương II : Thực trạng quản lý thu bảo hiểm xã hội từ các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh trên địa bàn huyện Đại Từ.
Chương III : Hoàn thiện một số giải pháp nhằm tăng thu bảo hiểm xã hội khu
vực ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Đại Từ.

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THU BẢO HIỂM XÃ HỘI
TỪ CÁC DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH.
I - bảo hiểm xã hội việt nam.
1. Khái niệm và sự cần thiết của bảo hiểm xã hội
1
.
1.1. khái niệm
BHXH là sự đảm bảo thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người
lao động hoặc mất việc làm, thông qua việc hình thành hoặc sử dụng một quỹ tài
chính do sự đóng góp của các bên tham gia bảo hiểm, nhằm đảm bảo an toàn đời
sống của người lao động hay gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo an toàn
xã hội.
4
Chuyªn ®Ò thùc tËp
*Đặc trưng của bảo hiểm xã hội.
. Bảo hiểm cho người lao động trong và sau quá trình lao động.
Các rủi ro của người lao động liên quan đến thu nhập của họ như : ốm đau, tai
nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, mất sức lao động, già yếu, chết do
những rủi ro này mà người lao động bị mất hoặc giảm thu nhập. Họ cần phải có
khoản thu nhập khác bù vào để ổn định cuộc sống. Đây là đặc trưng rất cơ bản
của bảo hiểm xã hội.
. Người lao động muốn hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội phải có nghĩa vụ đóng

làm.
. Phân phối lại thu nhập.
.Góp phần kích thích, khuyến khích người lao động hăng hái sản xuất.
.Phát huy tiềm năng và gắn bó lợi ích.
II. Quản lý thu BHXH của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh.
1. Một số khái niệm.
1.1. Quản lý
1
:
Có nhiều cách hiểu khác nhau về quản lý, nhưng nhìn chung có thể hiểu: Quản
lý là sự tác động của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được
những mục tiêu nhất định trong điều kiện biến đổi của môi trường.Tất cả các
dạng quản lý đều mang những đặc trưng sau đây- Để quản lý được phải tồn tại
một hệ quản lý bao gồm hai phân hệ là chủ thể quản lý và đối tượng quản lý.
. Quản lý bao giờ cũng liên quan đến việc trao đổi thông tin nhiều chiều.
. Quản lý bao giờ cũng có khả năng thích nghi.
1.2. Quản lý Nhà nước về bảo hiểm xã hội.
* Nhà nước thực hiện vai trò quản lý đối với bảo hiểm xã hội như sau:
Nhà nước là người thứ ba đứng ra can thiệp cân bằng mối quan hệ giữa người
lao động và chủ thể sử dụng lao động . Nhà nước tổ chức các công việc đó đều
liên quan đến kinh tế - xã hội khác, do đó rất cần sự quản lý của Nhà nước.
BHXH được thực hiện thông qua một quy trình này bằng các công việc sau :
Việc hoạch định chính sách bảo hiểm xã hội là khâu quan trọng nhất . Chính
sách bảo hiểm xã hội phải xác định được đối tượng BHXH , bao gồm các dạng
lao động nào, viên chức quân nhân hay tất cả người lao động.
6
Chuyªn ®Ò thùc tËp

1
Đoạn này được tóm tát từ : Giáo trình quản lý học kinh tế quốc dân tập I, khoa khoa học

.
7
Chuyªn ®Ò thùc tËp
Quản lý thu bảo hiểm xã hội là sự tác đông của cán bộ quản lý bằng các biện
pháp, công cụ nhằm lam cho các cơ quan , đơn vị sử dụng lao động tham gia bảo
hiểm xã hội cho người lao động trong doanh nghiệp của mình.
2. Sự cần thiết phải thực hiện BHXH cho người lao động làm việc ở khu
vực ngoài Nhà nước.
Đến cuối năm 2005 Thái Nguyên có khoảng 363 đơn vị nợ bảo hiểm xã hội
trên 6 tháng với hơn 40 tỷ và hàng ngàn đơn vị trốn nộp BHXH. Vậy nguyên
nhân nào dẫn đến trốn nợ và trốn nộp BHXH và quyền lợi của người lao động bị
ảnh hưởng ra sao
Nguyên nhân về cơ chế quản lý và nguyên nhân khách quan.
* Về cơ chế quản lý: Luật pháp về bảo hiểm xã hội chưa đủ mạnh , đặc biệt là sử
phạt vi phạm luật lao động về bảo hiểm xã hội chưa hợp lý, chủ doanh nghiệp
lợi dụng kẽ hở để né tránh.
* Về nguyên nhân khách quan: là do quy mô nhỏ, sản xuất theo mùa vụ , số lao
động không ổn định, do sức ép trong tìm việc làm, người lao động sợ mất việc
nên không giám đấu tranh đòi quyền lợi bảo hiểm xã hội.

1
Đoạn này được tóm tắt từ: Giáo trình kinh tế bảo hiểm, bộ môn kinh tế bảo hiểm, ĐHKTQD,
nhà xuất bản thống kê 2004, tr.17
III- Nghiệp vụ quản lý thu bảo hiểm xã hội từ các doanh nghiệp ngoài quốc
doanh.
1.1 Nhiệm vụ của các cán bộ quản lý thu bảo hiểm xã hội
1
.
Cán bộ quản lý thu bảo hiểm xã hội có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ sau:
Tuyên truyền , phổ biến chế độ chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người

. Giấy phép đăng ký kinh doanh.
. Quyết định tuyển dụng hay hợp đồng lao động hợp pháp của người lao động,
hồ sơ về thân nhân của người lao động, do đơn vị quản lý.
Cán bộ thu phải kiểm tra, đối chiếu danh sách lao động đăng ký tham gia bảo
hiểm xã hội của đơn vị đảm bảo đúng đối tượng, mức lương, thời điểm tham gia,
đủ cơ sở pháp lý mới trình lãnh đạo ký xác nhận.
9
Chuyªn ®Ò thùc tËp
2.2. Kiểm tra đơn vị kê khai số phải thu bảo hiểm xã hội hàng tháng.
Hàng tháng đơn vị sử dụng lao động phải kê khai chính xác số lao động, tổng
quỹ lương, số phải đóng bảo hiểm xã hội với cơ quan bảo hiểm xã hội theo mẫu,
cách ghi theo đúng mẫu.

1
Đoạn này được tóm tắt từ: Giáo trình kinh tế bảo hiểm, bộ môn kinh tế bảo hiểm, ĐHKTQD,
nhà xuất bản thống kê 2004, tr.23-31
2.3. Cấp tờ khai cấp sổ BHXH.
Căn cứ vào kết quả đã kiểm tra các đơn vị có lao động tăng thêm hoặc mới
nộp BHXH lân đầu, BHXH sẽ cấp tờ khai và cấp sổ BHXH cho đơn vị.
2.4. Quản lý lưu trữ hồ sơ.
Hồ sơ gốc về thu bảo hiểm xã hội các đối tượng bắt buộc bao gồm các bảng
danh sách đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, các bản danh sách điểu chỉnh mức
thu nộp hàng tháng, các bản đối chiếu hàng quý, các bản đăng ký, cam kết, điều
chỉnh do đơn vị sử dụng lao động lập khi đính chính các yếu tố thu nộp của bảo
hiểm xã hội.
2.5. Cấp sổ BHXH
Căn cứ vào những lời khai trong tờ khai cấp sổ bảo hiểm xã hội, BHXH sẽ
cấp sổ bảo hiểm xã hội cho người lao động. Khi người lao động di chuyển từ
đơn vị này sang đơn vị khác hoặc chấm dứt hợp đồng lao động mới được quyền
quản lý sổ bảo hiểm xã hội. Khi chuyển đến chỗ làm việc mới người lao động

trong lĩnh vực lao động - xã hội.
1
Đoạn này được tóm tắt từ: Quyển điều lệ của cơ quan bảo hiểm Đại Từ tại phòng phó giám
đốc 1 của bảo hiểm xã hội huyện Đại Từ.
11
Chuyªn ®Ò thùc tËp
Bảo hiểm xã hội cần được đổi mới là một đòi hỏi mang tính tất yếu, vì vậy sau
khi thành lập , công ty bảo hiểm xã hội đối với doanh nghiệp quốc doanh đã đi
vào nghiên cứu đổi mới chính sách . Chế độ BHXH trong tình hình mới theo
quyết định giao kế hoạch nghiên cứu khoa học số 671 - QD/KHHT ngày
18/4/1983 của UBND thành phố Thái Nguyên.
Trong quá trình nghiên cứu đã tiến hành điều tra phân tích trên 12.000 người lao
động thuộc các cơ quan đơn vị hành chính sự nghiệp và sản xuất kinh doanh
đóng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Cùng với đó 10.000 hồ sơ của các đối
tượng đang được hưởng chế độ chi trả bảo hiểm xã hội chi trả hàng tháng (hưu
trí, mất sức lao động) và các số liệu,tài liệu liên quan khác cũng được tổng hợp
phân tích từ các nguồn tài liệu của sở lao động thương binh xã hội.
Qua nghiên cứu , đã đưa ra các kết luận và kiến nghị sau:
. Các chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội hiện tại không còn phù hợp nữa,
đang có nhiều nhược điểm, gây ra nhiều khó khăn, ách tắc trong công tác quản
lý và sủ dụng lao động đặc biệt là không đáp ứng yêu cầu của cơ chế kinh tế
nhiều thành phần và không đảm bảo được quyền lợi của người lao động khi sức
lao động trong cơ chế thị trường chở thành hàng hoá. Vì vậy đổi mới trong hoạt
động bảo hiểm xã hội là một đòi hỏi tất yếu khách quan, trước hết là Nhà nước
cần ban hành những văn bản có tính pháp lý cao với nội dung thống nhất cả về
tổ chức quản lý , cơ chế hoạt động cũng như nghĩa vụ đóng góp và quyền lơị
được hưởng.
Quán triệt nguyên tắc bình đẳng đối với mọi người lao động đóng bảo hiểm xã
hội , không có phân biệt theo khu vực và thành phần kinh tế giữa trong nước và
ngoài quốc doanh. Tức là không có bảo hiểm xã hội trong quốc doanh khác bảo

Thái Nguyên làđịa phương thực hiện thống nhất sự nghiệp bảo hiểm xã hội vào
một đầu mối, thực hiện chuyển giao an toàn, nhanh gọn, đúng quy định của pháp
luật giữ được tính ổn định liên tục trong nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, đảm bảo
thu, chi bảo hiểm xã hội theo đúng quy định của luật lao động.
Theo quyết định số 15/QĐ- Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bảo hiểm xã hội thành
phố Thái Nguyên tiếp nhận cả phần sự nghiệp bảo hiểm xã hội từ liên đoàn lao
động và nghiệp cụ thu bảo hiểm xã hội từ ngành tài chính và thuế chuyển sang.
13
Chuyªn ®Ò thùc tËp
Từ đó mọi hoạt động về bảo hiểm xã hội đã tập trung vào một đầu mối là bảo
hiểm xã hội Thành phố Thái Nguyên thuộc bảo hiểm xã hội Việt Nam.
* Các chính sách chế độ bảo hiểm xã hội : hiện tại ảnh hưởng tới công tác
quản lý và sử dụng lao động.Đặc biệt là không đáp ứng đượcyêu cầu của cơ chế
kinh tế nhiều thành phần và không đảm bảo đượcquyền lợi của ngời lao động
khi sức lao động trong cơ chế thị trờng trở thành hàng hoá.
* Mục tiêu của BHXH trong những năm tới
1
.
. Hoàn thành tốt chỉ tiêu mà BHXH thành phố Thái Nguyên giao.
. Tiếp nhận tổ chức, nhân sự và chức năng nhiệm vụ của BHYT với tinh thần
nhanh gọn.
1
Đoạn này được tóm tắt bản phương hướng hoạt động trong những năm tới(2005-2007) của bảo
hiểm xã hội huyện Đại Từ.

* Chiến lược phát triển của BHXH huyện Đại Từ
1
.
. Tiếp tục kiện toàn chức năng, nhiệm vụ tổ chức bộ máy BHXH.
. Tham gia tích cực vào việc xây dựng luật BHXH, đồng thời chủ động triển

. Chịu trách nhiệm thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Ngiệp
vụ thu
Nghiệp
vụ chế
độ
chính
sách
Nghiệp
vụ kế
hoạch
kinh
doanh

Nghiệp
vụ
giám
định

Phó giám đốc 1 Phó giám đốc
2
Nghiệp
vụ theo
dõi
khám
chữa
bệnh
16
Giám đốc