Chuyên đề thực tập
Trờng đại học kinh tế quốc dân
Khoa Khoa học quản lý
Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
Tên đề tài:"Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lí thu
bảo hiểm xã hội từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh
trên địa bàn huyện Đại Từ ".
Họ tên sinh viên : Phạm Thị Hiên
Lớp : Quản lý kinh tế K35
Chuyên ngành : Quản lý kinh tế
Giáoviên hớng dẫn:TS. Nguyễn Thị Hồng Thuỷ
Thái Nguyên - 01/20071 1
Chuyên đề thực tập
Danh mục chữ Viết tắt
Bảo hiểm x hội: BHXHã
Đại học kinh tế quốc dân: ĐHKTQD
Giáo s: GS
Tiến sĩ: TS2 2
Chuyên đề thực tập
Mục lục
Trang
Phần mở đầu................................... ........................................................5
1.Lịch sử hình thành và phát triển của BHXH
huyện Đại Từ............................................................................................15
2. Cơ cấu tổ chức bộ máy BHXH huyện Đại từ...............................20
2.1. Nhiệm vụ của giám đốc, phó giám đốc và các phòng nghiệp vụ.
...........................................................................................................20
II. Thực trạng quản lý thu BHXH từ các doanh nghiệp
ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện Đại Từ......................................... 23
1. Quản lí cấp tờ khai sổ BHXH ..........................................................23
3 3
Chuyên đề thực tập
2. Quản lí cấp sổ BHXH ........................................................ 25
3.Quản lí thu BHXH...........................................,,,....................................26
3.1. Năm2001......................................................................................26
3.2. năm2002. ................................................................................... 28
3.3. Năm2003. ................................................................................... 28
3.4. Năm2004. ....................................................................................30
3.5. Năm2005..................................................................................... 31
III. Những khó khăn trong việc quản lí thu BHXH từ các doanh nghiệp ngoài
quốc doanh ................................................................................... 33
1.1. Sự trốn tránh đóng BHXH của chủ sử dụng lao
động.........................................................................................................33
1.2.Các doanh nghiệp thực hiện thu nộp chua kịp thời...................35
1.3.Một số doanh nghiệp thực hiện thu, chi sai quy
định..........................................................................................................35
2.Năng lực của cán bộ thu BHXH còn nhiều hạn chế ......................... 35
3. Máy tính công nghệ thông tin còn thiếu......................................... ..37
ChơngIII. Một số giải pháp quản lý và kiến nghị nhằm tăng khả năng
thu BHXH từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn huyện
Đại Từ..........................................................................................38
I. Một số giải pháp.................................................................................38
việc ở khu vực ngoài quốc doanh thì không đợc chủ doanh nghiệp
đóng bảo hiểm xã hội, hoặc bằng cách này cách khác vi phạm
quyền lợi của ngời lao động. Giống nh tình hình chung trong cả nớc
bảo hiểm xã hội huyện Đại Từ gặp nhiều khó khăn trong công tác
quản lý thu bảo hiểm xã hội của khu vực ngoài quốc doanh. Chính vì
vậy em chọn đề tài ''Một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý
thu bảo hiểm x hội từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trênã
địa bàn huyện Đại Từ ".
* Mục đích của đề tài
.Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc hoàn thiện
quản lý thu bảo hiểm xã hội ngoài quốc doanh nhằm đáp ứng yêu
cầu của ngời lao động.
5 5
Chuyên đề thực tập
. Phân tích đánh giá để thấy đợc quản lý thu bảo hiểm xã hội khu
vực ngoài quốc doanh ảnh hởng nh thế nào đến mục tiêu ổn định
cuộc sống cho ngời lao động của Nhà nớc.
. Nghiên cứu một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thu bảo
hiểm xã hội khu vực ngoài quốc doanh trong thời gian tới.
* Đối tợng nghiên cứu.
. Chủ yếu nghiên cứu : nghiệp vụ quản lý thu bảo hiểm xã hội.
. Phân tích thực trạng thu bảo hiểm xã hội khu vực ngoài quốc
doanh.
* Phơng pháp nghiên cứu.
. Nghiên cứu t liệu, tài liệu về quản lý, quản lý thu BHXH .
. Các văn bản quy phạm pháp luật về BHXH.
. Phơng pháp phân tích thống kê số liệu.
. Phơng pháp so sánh, tổng kết thực tiễn trên cơ sở các báo cáo
tổng kết của bảo hiểm xã hội huyện Đại Từ qua các năm.
* Nội dung nghiên cứu đề tài.
. Ngời lao động muốn hởng trợ cấp bảo hiểm xã hội phải có nghĩa
vụ đóng bảo hiểm xã hội cho ngời lao động mà mình thuê mớn.
. Các hoạt động bảo hiểm xã hội hoạt động trong khuôn khổ pháp
luật , các chế độ BHXH cũng do luật định, Nhà nớc bảo hộ các hoạt
động của bảo hiểm xã hội.1
Đoạn này đợc tóm tắt từ: Giáo trình kinh tế bảo hiểm, bộ môn kinh tế bảo
hiểm, ĐHKTQD, nhà xuất bản thống kê 2004, tr.7-15
7 7
Chuyên đề thực tập
1.2. Sự cần thiết của bảo hiểm x hộiã .
Để có thể tồn tại con ngời cần lao động , để có thể lao động con ng-
ời cần có sức khoẻ, không phải ai cũng có thể hoàn thành công việc
hoặc tạo ra cho mịnh một cuộc sống ẩm no, hạnh phúc.Không phải
ai cũng có thể tránh khỏi những rủi ro bất hạnh nh: ốm đau, tai nạn,
già yếu do những ảnh hởng của tự nhiên của điều kiện sống và các
nhân tố khác.
Khi không may rơi vào một trong những trờng hợp đó các nhu cầu cơ
bản không những không mất đi mà còn xuất hiện thêm nhiều chi phí
mới. Muốn tồn tại con ngời cần tìm cách giải để giải quyết. Để khắc
phục những khó khăn cho bản thân .Con ngời phải không ngừng nỗ
lực, đồng thời phải đợc sự giúp đỡ của cộng đồng, của cơ quan, của
tổ chức khác, sự giúp đỡ này phải bằng những nguồn vật chất cần
thiết nhằm nhanh tróng phục hồi sức khoẻ,
duy trì sức lao động và góp phần làm giảm bớt những khó khăn về
kinh tế cho gia đình ngời lao động. Những khó khăn đó đòi hỏi
Nhà nớc phải can thiệp để duy trì lực lợng nhân công cần thiết cho
sự quản lý của Nhà nớc.
BHXH đợc thực hiện thông qua một quy trình này bằng các công
việc sau : Việc hoạch định chính sách bảo hiểm xã hội là khâu quan
trọng nhất . Chính sách bảo hiểm xã hội phải xác định đợc đối tợng
BHXH , bao gồm các dạng lao động nào, viên chức quân nhân hay
tất cả ngời lao động.
1
Đoạn này đợc tóm tát từ : Giáo trình quản lý học kinh tế quốc dân tập I, khoa
khoa học quản lý,ĐHKTQD, nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật 2001, tr.13.
Phạm vi bảo hiểm xã hội bao gồm những chế độ nào : Thai sản,
tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hu trí, tử tuất, chi phí khám
9 9
Chuyên đề thực tập
chữa bệnh . Sau đó là mức độ hình thức đảm bảo bằng vật chất bao
gồm ngời lao động đóng góp , đóng góp bao nhiêu, quỹ quản lý nh
thế nào ?
Những nội dung này liên quan trực tiếp đến chính sách quản lý, sử
dụng về lao động, về lao động, về thuế, về đảm bảo xã hội, mặt
khác việc hoạch định về chính sách này và xây dựng các chế độ
BHXH phải phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của đất nớc trong
những giai đoạn cụ thể. Do đó Nhà nớc phải quản lý thống nhất hệ
thống bảo hiểm xã hội hệ thống bảo hiểm xã hội trong phạm vi quốc
qia.
Sự quản lý Nhà nớc bằng chính sách đợc thể hiện ở việc xây
dựng các dự án luật, văn bản pháp quy về bảo hiểm xã hội và ban
hành việc thực hiện chúng trong phạm vi toàn quốc.
Quản lý Nhà nớc về BHXH còn là việc hớng dẫn thực hiện chế độ
chính sách bảo hiểm xã hội, thực hiện việc kiểm tra, thanh tra kiểm
soát các hoạt động bảo hiểm xã hội trong phạm vi pháp luật quy
hợp lý, chủ doanh nghiệp lợi dụng kẽ hở để né tránh.
* Về nguyên nhân khách quan: là do quy mô nhỏ, sản xuất theo
mùa vụ , số lao động không ổn định, do sức ép trong tìm việc làm,
ngời lao động sợ mất việc nên không giám đấu tranh đòi quyền lợi
bảo hiểm xã hội.
1
Đoạn này đợc tóm tắt từ: Giáo trình kinh tế bảo hiểm, bộ môn kinh tế bảo
hiểm, ĐHKTQD, nhà xuất bản thống kê 2004, tr.17
III- Nghiệp vụ quản lý thu bảo hiểm x hội từ các doanh nghiệpã
ngoài quốc doanh.
1.1 Nhiệm vụ của các cán bộ quản lý thu bảo hiểm x hội ã
1
.
11 11
Chuyên đề thực tập
Cán bộ quản lý thu bảo hiểm xã hội có trách nhiệm thực hiện các
nhiệm vụ sau:
Tuyên truyền , phổ biến chế độ chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ
của ngời lao động, cơ quan BHXH trong việc thực hiện các quy định
của Nhà nớc về bảo hiểm xã hội.
Hớng dẫn và đôn đốc các đơn vị kê khai, ghi chép các mẫu biểu
về thu nộp BHXH.
Kiểm tra đối chiếu để thu đúng, thu đủ số phải thu bảo hiểm xã
hội từng tháng, quý, năm của đơn vị sử dụng lao động.
Hớng dẫn các đơn vị thiết lập hồ sơ thanh toán các chế độ nghỉ
ốm đau, thai sản, nghỉ dỡng sức đợc thanh toán và thời gian đóng
bảo hiểm xã hội, điều kiện làm việc có đóng bảo hiểm xã hội của ng-
ời lao động khi di chuyển hởng chính sách chế độ theo phân cấp.
Kiểm tra việc xếp lơng, nâng bậc, nâng ngạch cho ngời lao động
tháng.
Hàng tháng đơn vị sử dụng lao động phải kê khai chính xác số lao
động, tổng quỹ lơng, số phải đóng bảo hiểm xã hội với cơ quan bảo
hiểm xã hội theo mẫu, cách ghi theo đúng mẫu.
1
Đoạn này đợc tóm tắt từ: Giáo trình kinh tế bảo hiểm, bộ môn kinh tế bảo hiểm,
ĐHKTQD, nhà xuất bản thống kê 2004, tr.23-31
2.3. Cấp tờ khai cấp sổ BHXH.
13 13
Chuyên đề thực tập
Căn cứ vào kết quả đã kiểm tra các đơn vị có lao động tăng thêm
hoặc mới nộp BHXH lân đầu, BHXH sẽ cấp tờ khai và cấp sổ BHXH
cho đơn vị.
2.4. Quản lý lu trữ hồ sơ.
Hồ sơ gốc về thu bảo hiểm xã hội các đối tợng bắt buộc bao
gồm các bảng danh sách đăng ký tham gia bảo hiểm xã hội, các
bản danh sách điểu chỉnh mức thu nộp hàng tháng, các bản đối
chiếu hàng quý, các bản đăng ký, cam kết, điều chỉnh do đơn vị sử
dụng lao động lập khi đính chính các yếu tố thu nộp của bảo hiểm
xã hội.
2.5. Cấp sổ BHXH
Căn cứ vào những lời khai trong tờ khai cấp sổ bảo hiểm xã hội,
BHXH sẽ cấp sổ bảo hiểm xã hội cho ngời lao động. Khi ngời lao
động di chuyển từ đơn vị này sang đơn vị khác hoặc chấm dứt hợp
đồng lao động mới đợc quyền quản lý sổ bảo hiểm xã hội. Khi
chuyển đến chỗ làm việc mới ngời lao động phải nộp sổ bảo hiểm xã
hội cho ngời chủ mới để tiếp tục theo dõi.
3. Các yếu tố ảnh hởng đến việc quản lý thu bảo hiểm x hộiã
từ các doanh nghiệp ngoài Nhà nớc.
Đoạn này đợc tóm tắt từ: Quyển điều lệ của cơ quan bảo hiểm Đại Từ tại
phòng phó giám đốc 1 của bảo hiểm xã hội huyện Đại Từ.
15 15
Chuyên đề thực tập
Bảo hiểm xã hội cần đợc đổi mới là một đòi hỏi mang tính tất yếu, vì
vậy sau khi thành lập , công ty bảo hiểm xã hội đối với doanh nghiệp
quốc doanh đã đi vào nghiên cứu đổi mới chính sách . Chế độ
BHXH trong tình hình mới theo quyết định giao kế hoạch nghiên cứu
khoa học số 671 - QD/KHHT ngày 18/4/1983 của UBND thành phố
Thái Nguyên.
Trong quá trình nghiên cứu đã tiến hành điều tra phân tích trên
12.000 ngời lao động thuộc các cơ quan đơn vị hành chính sự
nghiệp và sản xuất kinh doanh đóng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
Cùng với đó 10.000 hồ sơ của các đối tợng đang đợc hởng chế độ
chi trả bảo hiểm xã hội chi trả hàng tháng (hu trí, mất sức lao động)
và các số liệu,tài liệu liên quan khác cũng đợc tổng hợp phân tích từ
các nguồn tài liệu của sở lao động thơng binh xã hội.
Qua nghiên cứu , đã đa ra các kết luận và kiến nghị sau:
. Các chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội hiện tại không còn phù
hợp nữa, đang có nhiều nhợc điểm, gây ra nhiều khó khăn, ách tắc
trong công tác quản lý và sủ dụng lao động đặc biệt là không đáp
ứng yêu cầu của cơ chế kinh tế nhiều thành phần và không đảm
bảo đợc quyền lợi của ngời lao động khi sức lao động trong cơ chế
thị trờng chở thành hàng hoá. Vì vậy đổi mới trong hoạt động bảo
hiểm xã hội là một đòi hỏi tất yếu khách quan, trớc hết là Nhà nớc
cần ban hành những văn bản có tính pháp lý cao với nội dung thống
nhất cả về tổ chức quản lý , cơ chế hoạt động cũng nh nghĩa vụ
đóng góp và quyền lơị đợc hởng.
Quán triệt nguyên tắc bình đẳng đối với mọi ngời lao động đóng bảo
hiểm xã hội , không có phân biệt theo khu vực và thành phần kinh tế
Ngày 16/2/1995 chính phủ ban hành nghị định 19/CP về việc thành
lập bảo hiểm xã hội Việt Nam với cơ cấu 3 cấp:
17 17
Chuyên đề thực tập
. Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
. BHXH tỉnh, thành phố trực thuộc trung ơng.
. BHXH quận, huyện, thị xã,thành phố trực thuộc tỉnh.
Thái Nguyên làđịa phơng thực hiện thống nhất sự nghiệp bảo hiểm
xã hội vào một đầu mối, thực hiện chuyển giao an toàn, nhanh gọn,
đúng quy định của pháp luật giữ đợc tính ổn định liên tục trong
nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, đảm bảo thu, chi bảo hiểm xã hội theo
đúng quy định của luật lao động.
Theo quyết định số 15/QĐ- Bảo hiểm xã hội Việt Nam, bảo hiểm xã
hội thành phố Thái Nguyên tiếp nhận cả phần sự nghiệp bảo hiểm
xã hội từ liên đoàn lao động và nghiệp cụ thu bảo hiểm xã hội từ
ngành tài chính và thuế chuyển sang.
Từ đó mọi hoạt động về bảo hiểm xã hội đã tập trung vào một đầu
mối là bảo hiểm xã hội Thành phố Thái Nguyên thuộc bảo hiểm xã
hội Việt Nam.
* Các chính sách chế độ bảo hiểm x hội :ã hiện tại ảnh hởng tới
công tác quản lý và sử dụng lao động.Đặc biệt là không đáp ứng đ-
ợcyêu cầu của cơ chế kinh tế nhiều thành phần và không đảm bảo
đợcquyền lợi của ngời lao động khi sức lao động trong cơ chế thị
trờng trở thành hàng hoá.
* Mục tiêu của BHXH trong những năm tới
1
.
. Hoàn thành tốt chỉ tiêu mà BHXH thành phố Thái Nguyên giao.
. Tiếp nhận tổ chức, nhân sự và chức năng nhiệm vụ của BHYT
với tinh thần nhanh gọn.