“HUYỀN THOẠI ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN”

Họ và tên: Lê Văn Hải – [email protected]
Lớp 11 Lý – Trường THPT Lê Quý Đôn – Vũng Tàu

Câu hỏi 1: Bạn hãy cho biết về ngày truyền thống đường Hồ Chí Minh trên biển; những bến, bãi
của đường Hồ Chí Minh mà lịch sử đã ghi nhận,
Đó là những bến, bãi nào, ở đâu ?

Trả lời:
1. Thực hiện chủ trương của Đảng và Quân uỷ Trung ương, ngày 19 tháng 5 năm 1959, “Đoàn
công tác quân sự đặc biệt” (đơn vị tiền thân của Đoàn 559) được thành lập. Ngày 1 tháng 6 năm
1959, Tiểu đoàn 301 trực thuộc “Đoàn 559” ra đời, tiểu đoàn có nhiệm vụ mở tuyến vận tải xuyên
Trường Sơn để chi viện vũ khí, trang bị, lực lượng cho chiến trường miền Nam. Đến tháng 7 năm
1959, Tiểu đoàn 603 được thành lập, có nhiệm vụ nghiên cứu tìm phương thức vận chuyển bằng
đường biển chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam; Tiểu đoàn gồm 107 cán bộ, chiến sỹ, biên
chế thành 2 đại đội, đứng quân tại thôn Thanh Khê, xã Thanh Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng
Bình. Để giữ bí mật, Tiểu đoàn lấy tên là “Tập đoàn đánh cá Sông Gianh”; được sự giúp đỡ của
nhân dân và các lực lượng vũ trang địa phương, Tiểu đoàn nhanh chóng ổn định nơi ăn, ở và tích
cực chuẩn bị mọi mặt cho chuyến vượt biển đầu tiên vào Khu V. Phương tiện vận tải ban đầu của
đơn vị là 4 chiếc thuyền gỗ, mỗi chiếc trọng tải từ 15 đến 20 tấn; thuyền có 2 đáy, phía dưới để vũ
khí, phía trên để lưới và dụng cụ đánh cá, cải trang thành thuyền buồm đánh cá miền Nam.

Từ giữa năm 1961 đến giữa năm 1962, 5 thuyền của địa bàn Nam bộ đã ra tới miền Bắc.
Những người con kiên trung của “Thành đồng Tổ quốc” (trong đó có 18 đảng viên) đã vinh dự được
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bí thư thứ nhất BCHTW Đảng Lê Duẩn và các đồng chí trong Bộ chính trị,
Quân ủy trung ương gặp mặt, ân cần thăm hỏi, động viên.
Những chuyến thuyền từ Nam bộ vượt biển ra Bắc thành công là một trong những cơ sở quan
trọng để xúc tiến việc thành lập đoàn vận tải thủy tiếp tế vũ khí cho miền Nam.
Ngày 23/10/1961, Bộ tổng tư lệnh ra quyết định số 97/QP do thứ trưởng Hoàng Văn Thái ký

chiến, quyết thắng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu
nước; trong đó cán bộ, chiến sỹ Hải quân nhân dân Việt Nam, mà trực tiếp là Đoàn 759 trước đây,
Đoàn vận tải quân sự 125 và Lữ đoàn 125 ngày nay là lực lượng nòng cốt.
Thời gian sẽ qua đi, nhưng huyền thoại về Đường Hồ Chí Minh trên biển vẫn mãi mãi ngời
sáng trong trang sử oanh liệt của dân tộc ta như một thiên anh hùng ca bất tử, tô thắm truyền thống
đánh giặc, giữ nước của dân tộc, Quân đội và Quân chủng Hải quân nhân dân Việt Nam anh hùng,
tiếp thêm sức mạnh cho mọi thế hệ phấn đấu thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Câu hỏi 3: Những thành tích cơ bản của Đoàn tàu không số trong những năm tháng chống Mỹ cứu
nước?

Trả lời:
Trong suốt 14 năm liên tục (1961-1975) tuyến “đường Hồ Chí Minh trên biển”, huyền thoại
của bộ đội Hải quân đã có 1.789 chuyến tàu không số vận chuyển 150 ngàn tấn vũ khí trang bị và 80
ngàn lượt cán bộ, vượt qua hàng vạn hải lý, khắc phục hơn 4.000 quả thủy lôi, chống chọi hơn 20
cơn bão, chiến đấu hơn 30 lần với tàu địch, đánh trả 1.200 lần máy bay địch tập kích, bắn rơi 5 chiếc
và bắn cháy nhiều tàu xuồng của địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần chi viện đắc lực cho
nhiều hướng chiến trường, nhiều chiến dịch lớn, nhiều địa bàn trọng yếu mà đường bộ chưa với tới
được.

Câu hỏi 4: Hãy cho biết về người thuyền trưởng của Đoàn tàu không số đã được đặt tên cho một
hòn đảo của nước ta hiện nay? Hãy nêu một trong những chiến công của thuyền trưởng đó?

Trả lời:
Người thuyền trưởng của Đoàn tàu không số đã được đặt tên cho một hòn đảo của nước ta
hiện nay là Đảo Phan Vinh (thuộc Quần đảo Trường Sa), Đó là Nguyễn Phan Vinh (Quí dậu 1933 –
Mậu thân 1968). Liệt sĩ, anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, sinh năm 1933 tại thôn Bình Ninh,
xã Điện Nam, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.
Sau ngày toàn quốc kháng chiến (19-12-1946) ông tản cư vào sống ở Tam Kì đi học, là học

Vũng Rô (2-1965); có hàng chục chuyến tàu xuất bến phải quay về. Trong số 168 con tàu đã ra đi từ
năm 1966 đến năm 1972, có 8 con tàu đã phải phá hủy để xóa dấu vết nhằm bảo đảm bí mật tuyệt
đối của tuyến đường huyết mạch. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đặc biệt này, “đã có 117 cán
bộ, chiến sĩ hy sinh quên mình trên biển”11. Những chiến sĩ: Phan Vinh, Huỳnh Ngọc Trạch,
Nguyễn Chánh Tâm, và bao đồng chí khác đã vĩnh viễn nằm lại dưới lòng biển bao la, sâu thẳm.
Trong chặng vượt biển cuối cùng, các anh đã không thể cùng đồng đội đi trọn quãng đường, ở lại
với biển khơi, với sóng gió. Chính các anh cùng đồng đội đã dệt nên huyền thoại bằng tuổi thanh
xuân, nhiệt huyết của mình cho ngày toàn thắng. Tên tuổi các anh là những bài ca đi cùng năm
tháng; các anh mãi mãi là những người lính Hải quân trên những con tàu đi về phía vầng dương,
nhắn nhủ thế hệ trẻ hôm nay tự soi mình và ngẫm về nghĩa vụ, trách nhiệm, tình yêu đối với quê
hương, đất nước và biển đảo của Tổ quốc. Tổ quốc và nhân dân đời đời ghi nhớ và tri ân các anh,
những chiến sĩ đã làm nên kỳ tích Đường Hồ Chí Minh trên biển.

Các trận chiến đấu đó là những tấm gương cao đẹp về phẩm chất và chủ nghĩa anh hùng cách mạng
của cán bộ, chiến sĩ Hải quân, đồng thời nói lên tính chất khốc liệt, đầy khó khăn nguy hiểm của
công tác vận chuyển vũ khí bằng đường biển chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần đưa
đến ngày đại thắng 30/4/1975.

Đường Hồ Chí Minh trên biển” được coi là một trong những kỳ tích độc đáo của chiến tranh nhân
dân Việt Nam chúng ta mà kẻ địch không dễ gì hiểu hết được. Để kết thúc bài này , tôi xin phép
được trích thư của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt chúc mừng 35 năm Đường Hồ Chí Minh trên biển :

… “ Năm tháng sẽ trôi qua , những chiến công anh hùng và sự hy sinh cao cả của các lực lượng mở
đường vận tải chiến lược mang tên Bác Hồ kính yêu trên biển Đông ; của những con tàu không số
;của quân và dân các bến bãi làm nhiệm vụ chi viện cho cách mạng miền Nam trong cuộc kháng
chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại sẽ mãi mãi đi vào lịch sử đấu tranh kiên cường của dân tộc ta…