Chuyên đề: Tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm trong giờ học vật lý
có sử dụng đồng hồ đo điện

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. Lí do chọn đề tài
1- Cơ sở lý luận:
Vật lý là môn khoa học tự nhiên gắn liền với những hiện tượng trong thiên
nhiên và trong cuộc sống.Vật lý là cơ sở của nhiều ngành kỹ thuật quan trọng. Sự
phát triển của khoa học vật lý được gắn bó chặt chẽ và có tác dụng qua lại trực
tiếp với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ. Vì vậy những hiểu biết về vật lý
có giá trị to lớn trong đời sống và sản xuất, đặc biệt là trong công cuộc công
nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước.
Đối với học sinh ở bậc THCS thì học sinh phải lĩnh hội được các khái niệm
Vật lý cơ sở để có thể mô tả đúng đắn các hiện tượng và quá trình vật lý đơn
giản. Phải nhận thức được tính quy luật của hiện tượng và quá trình vật lý, nắm
bắt được các nguyên lý, định luật vật lý trong đó đồng thời học sinh cần phải có
hiểu biết cơ bản về phương pháp thực nghiệm vật lý.
Về kỹ năng với học sinh THCS là phải có những kỹ năng quan sát các hiện
tượng, các quá trình vật lý trong đời sống hàng ngày, trong tự nhiên hoặc trong
các thí nghiệm để thu thập thông tin và các dữ liệu cần thiết (trong đó cần có kỹ
năng thiết lập, tiến hành thí nghiệm Vật lý đơn giản), sau đó phân tích xử lý các
thông tin thu được để đi đến các nhận xét, kết luận.
Để có kết quả thí nghiệm chính xác, từ đó có cơ sở rút ra kế luận cần đạt
được thì việc tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm, đọc và ghi kết quả đo
như thế nào cho đúng là việc làm cần thiết.
2. Cơ sở thực tiễn.
Đối với cấp THCS đã thực hiện đổi mới chương trình, SGK mới trong toàn
cấp, đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học.Tư tưởng cơ bản của đổi mới
phương pháp dạy học là tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh nhằm phát
huy tính tích cực chủ động của học sinh thông qua các hoạt động học tập với các
phương tiện và hình thức học tập khác nhau. Đổi mới phương pháp dạy học đi

môn Vật lý 9.
II. Mục đích nghiên cứu
Từ cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn đã nêu trên, bằng nhận thức của mình và một
số kinh nghiệm thực tiễn qua quá trình giảng dạy, tôi muốn trình bày về đồng hồ đo
điện trong phòng TN, tình hình thực tế sử dụng đồng hồ đo điện ở trường THCS
đồng đưa ra một số biện pháp nâng cao kĩ năng sử dụng đồng hồ đo điện trong dạy
học bộ môn vật lí lớp 9 ở trường THCS, tìm ra cách khắc phục sai số lớn khi làm
thí nghiệm, đảm bảo thí nghiệm thành công đồng thời giúp cho giáo viên- học sinh
nâng cao chất lượng dạy- học.
III. Các phương pháp nghiên cứu
1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
2. Phương pháp điều tra thực tế giáo dục.
3. Phương pháp phân tích, tổng hợp.
4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Người thực hiện: Phan Thị Mỵ – THCS Liên Mạc
- 2 -
Chuyên đề: Tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm trong giờ học vật lý
có sử dụng đồng hồ đo điện

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Các loại động hồ đo điện được sử dụng trong chương trình Vật lý 9
- Vôn kế một chiều.
- Ampe kế một chiều.
- Vôn kế xoay chiều.
- Ampe kế xoay chiều.
- Đồng hồ vạn năng.
Trong chương trình Vật lý 9 chủ yếu sử dụng vôn kế và ampe kế một chiều.
II.Vai trò của đồng hồ đo điện
- Vôn kế một chiều dùng để đo hiệu điện thế một chiều.

có sử dụng đồng hồ đo điện

c) Ampe kế một chiều có kim chỉ thị, có núm điều chỉnh chỉ số 0 và có 2
thang đo:
- Thang thứ nhất ứng với mắc chốt (-) và chốt (1A) có GHĐ 1A và ĐCNN là
0,02A
- Thang thứ hai ứng với mắc chốt (-) và chốt (3A) có GHĐ 3A và ĐCNN là
0,1A
d) Vôn kế xoay chiều có kim chỉ thị, có núm điều chỉnh số 0 và có 2 thang
đo:
- Thang thứ nhất ứng với mắc chốt màu đen và chốt (12V) có GHĐ 12V và
ĐCNN là 0,2V.
- Thang thứ hai ứng với mắc chốt màu đen và chốt 36V có GHĐ 36V và ĐCNN
là 0,6V.
e) Ampe kế xoay chiều có kim chỉ thị, có núm điều chỉnh chỉ số 0 và có 2
thang đo:
- Thang thứ nhất ứng với mắc chốt màu đen và chốt (1A) có GHĐ 1A và
ĐCNN là 0,02A
- Thang thứ hai ứng với mắc chốt màu đen và chốt (5A) có GHĐ 5A và ĐCNN
là 0,1A
2. Tình hình sử dụng đồng hồ đo điện trong trường THCS hiện nay
Qua thực tế dạy học và dự giờ của đồng nghiệp tôi nhận thấy rằng do giáo viên
chưa hướng dẫn học sinh tỉ mỉ các làm thí nghiệm nên dẫn đến học sinh mắc mạch
điện sai, cách đọc và ghi kết quả không đúng quy tắc, dẫn tới kết quả TN không
được như mong muốn.
Ví dụ: học sinh hay mắc sai chốt của vôn kế và ampe kế một chiều, khi sử
dụng thang đo này lại đọc kết quả theo bảng của thang đo khác. Đặc biệt khi đọc,
mắt nhìn không đúng cách, nên ghi kết quả sai số lớn.
Để khắc phục những sai sót trên và giờ học thành công thì người giáo viên
phải biết cách tổ chức và hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm hợp lý.

c) Xử lý kết quả: tính toán, thảo luận và rút ra kết luận.
2. Thí nghiệm thực hành chuyên biệt:
Thí nghiệm tiến hành trong phòng TN nhằm mục đích rèn luyện một số kĩ năng
chuyên biệt,thí nghiệm đòi hỏi học sinnh tự lực cao hơn. Nội dung thường nhằm
nghiệm lại một quy tắc, định luật, mà không có điều kiện tiến hành trên lớp.
Nội dung các bài hướng dẫn gồm: Mục đích TN, ôn lại lí thuyết, lựa chọn dụng cụ,
tiến hành TN, báo cáo kết quả. Phương pháp tổ chức như sau:
a) Chuẩn bị:
- Yêu cầu học sinh nghiên cứu trước bài thực hành, chuẩn bị báo cáo, trả lời
câu hỏi chuẩn bị.
- Chuẩn bị dụng cụ, lưu ý điều chỉnh kim của đồng hồ đo điện về vạch số 0.
- Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của học sinh.
- Chia nhóm.
b) Hướng dẫn: Thường theo các bước sau:
- Đàm thoại để học sinh nêu được mục đích TN.
- Yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi chuẩn bị để đi đến các bước tiến hành TN,
nêu được các bước tiến hành TN.
- Giáo viên thống nhất các bước tiến hành TN. Giới thiệu dụng cụ.Hướng
dẫn học sinh làm thí nghiệm tương tự như với TN đồng loạt nghiên cứu kiến thức
mới.
- Học sinh làm TN: thu thập thông tin, đọc và ghi kết quả báo cáo TN.
c) Xử lý kết quả:
- Học sinh tính toán rút ra kết luận hoàn thành báo cáo.
- Giáo viên thu báo cáo thực hành.
V. Một số thủ thuật cơ bản khi thực hiện thí nghiệm vật lí có sử dụng đồng hồ
đo điện
- Chọn thang đo thích hợp.

Người thực hiện: Phan Thị Mỵ – THCS Liên Mạc
- 5 -

- 1 nguồn điện 6V, 1 ampe kế, 1 vôn kế, 1 công tắc , 9 đoạn dây nối, 1 biến trở con
chạy.
- 1 bóng đèn 2,5V ; 1 quạt điện nhỏ dùng hiệu điện thế không đổi loại 2,5V.
2. Học sinh: Mỗi em chuẩn bị 1 báo cáo thí nghiệm theo mẫu ở SGK
C.Phương pháp dạy học chủ yếu: phương pháp thí nghiệm vật lí, hợp tác nhóm
nhỏ .
D.Tổ chức hoạt động dạy học
I.Ổn định tổ chức: (1phút) Kiểm tra sĩ số, phân nhóm

Người thực hiện: Phan Thị Mỵ – THCS Liên Mạc
- 6 -
Chuyên đề: Tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm trong giờ học vật lý
có sử dụng đồng hồ đo điện

II. Kiểm tra bài cũ:(5 phút)
1.G yêu cầu lớp phó học tập báo cáo sự chuẩn bị của học sinh.
2.Ba học sinh lần lượt 3 câu hỏi ở phần 1.
III. Bài mới
Hoạt động của H và G Kiến thức cơ bản
H Từng nhóm thảo luận cách tiến
hành TN xác định công suất của đèn.
G Yêu cầu đại diện một nhóm nêu
cách tiến hành TN, vẽ sơ đồ mạch
điện lên bảng, đánh dấu núm (+), (- )
của ampe kế và vôn kế.
G Hướng dẫn học sinh làm TN, lưu ý
cách mắc vôn kế, ampe kế và biến
trở.
H Các nhóm tiến hành TN theo các
bước ở SGK

2
=
P
2
=
3 U
3
= 2,0 I
3
=
P
3
=
Nhận xét:
2. Xác định công suất củaquạt điện(10
phút)
Bảng 2
Lần
đo
Hiệu điện
thế (V)
Cường độ
dòng điện
(A)
Công suất
của bóng
đèn(W)
1 U
1
= 2,5 I

Chuyên đề: Tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm trong giờ học vật lý
có sử dụng đồng hồ đo điện

V. Hướng dẫn học ở nhà(1phút)
- Ôn định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng
-Tìm hiểu bài “Định luật Jun-Lenxơ”.
E.Phụ lục: Biểu điểm chấm báo cáo thực hành
*Nội dung báo cáo (5 điểm):
+Trả lời câu hỏi đúng mỗi câu 0,5đ; 3câu được 1,5đ
+Kết quả bảng 1 đúng , rút ra nhận xét đúng 2,0đ
+Kết quả bảng 2 đúng , tính công suất TB đúng 1,5đ
*Thái độ, kỹ năng thực hành (5 điểm)
+ Không tham gia: 0đ
+Tham thụ động, chỉ quan sát và lặp lại máy móc các thao tác thực hành: 1đ
+ Tham gia chủ động nhưng hiệu quả không cao, kỹ năng chưa thạo: 2đ
+ Tham gia chủ động, kỹ năng tương đối thành thạo, đôi khi còn mất trật tự
3đ
+ Tham gia chủ động, kỹ năng tương đối thành thạo: 4đ
+ Tham gia chủ động hiệu quả cao, kỹ năngthành thạo: 5đ
C. KẾT LUẬN
I. Đánh giá chung:
Khi áp dụng đề tài vào dạy học trong các giờ vật lý có thí nghiệm, các tiết
dạy đảm bảo thí nghiệm thành công, đa số các tiết dạy đảm bảo thời gian, học sinh
được rèn kỹ năng thực hành thông qua việc làm thí nghiệm nghiên cứu kiến thức
mới và trong các giờ thực hành làm thí nghiệm thực hành chuyên biệt. Các em học
sinh hứng thú học tập, các bài thực hành đều được các em thực hiện thí nghiệm
thành công, kỹ năng thực hành tương đối tốt, kết quả thu được có sai số nhỏ, từ đó
rút ra được kết luận cần thiết, báo cáo thực hành đạt chất lượng cao, từ đó góp phần
nâng cao chất lượng dạy và học.
II. Đề xuất, kiến nghị

MỤC LỤC
A. Đặt vấn đề
I. Lí do chọn đề tài
II.Mục đích nghiên cứu
III. Các phương pháp nghiên cứu
B. Giải quyết vấn đề
I. Các loại động hồ đo điện được sử dụng trong chương trình Vật lý 9
II.Vai trò của đồng hồ đo điện
III.Tình hình thực tế về đồng hồ đo điện và sử dụng đồng hồ đo điện
dạy học môn vật lý 9 ở trường THCS
IV. Tổ chức, hướng dẫn học sinh sử dụng dồng hồ đo điện để đảm bảo
thí nghiệm thành công, kết quả có sai số nhỏ
V. Một số thủ thuật cơ bản khi thực hiện thí nghiệm vật lí có sử dụng
đồng hồ đo điện.
1
1
2
2
3
3
3
3
4
5

Người thực hiện: Phan Thị Mỵ – THCS Liên Mạc
- 9 -
Chuyên đề: Tổ chức, hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm trong giờ học vật lý
có sử dụng đồng hồ đo điện