ĐỀ CƯƠNG ÔN THI HỌC KÌ I MÔN VĂN
PHẦN TIẾNG VIỆT
Tên văn bản,
Tác giả
Thể loại Nội dung chủ yếu Đặc sắc nghệ thuật Phương thức
biểu đạt
Tôi đi học (quê
mẹ- 1941)- Thanh
Tịnh (1911-
1988) .
Truyện
ngắn
Kỉ niệm trong sáng của
tuổi học trò, nhất là buổi
tựu trường đầu tiên.
Ngòi bút giàu chất thơ Tự sự, miêu
tả, biểu cảm
Trong lòng mẹ
( những ngày thơ
ấu-1938)- Nguyên
Hồng(1918-
1982).
Hồi kí Nổi cây đắng tuổi cực
cùng tình yêu thương cháy
bỏng dối với người mẹ.
Lời văn chân thực, giàu
cảm xúc
Tự sự, miêu
tả, biểu cảm
Tức nước vỡ
bờ( tắt dèn-1939)-

Tự sự, miêu
tả, biểu cảm
Cô bé bán
diêm−An-đéc-xen
(1805-1875)
Truyện
ngắn
Lòng thương cảm sâu sắc
đối với một em bé bất hạnh
Kể chuyện hấp dẫn, đan
xen giữa hiện thực và
mộng tưởng, tình tiết diễn
biến hợp lí
Tự sự kết hợp
miêu tả miêu
tả, biểu cảm
Đánh nhau với cối
xây gió- Xéc van
téc (1547-1616)
Tiểu
thuyết
Đôn ki hô tê nực cười
nhưng có những phẩm chất
đáng quý, Xan chô Pan xa
có những mặt tốt song
cũng bộc lộ nhiều điểm
đáng chê trách
Xây dựng thành công hai
nhân vật có tích cách
hoàn toàn đối nghịch

2008)
Hồi kí
Tình yêu quê hương da
diết và lòng xúc động đặc
biệt trước hai cay phong
gắn với câu chuyện về
người thầy Đuysen đã vun
trồng ước mơ cho những
học trò nhỏ của mình
Miêu tả sinh động, ngòi
bút đậm chất hội họa
Tự sự kết hợp
miêu tả và
biểu cảm
Thông tin về ngày
trái đất năm 2000
Văn bản
nhật
dụng
Tác hại của việc dùng bao
bì nilong, lợi ích của việc
giảm chất thải nilong,
những việc có thể làm để
cải thiện môi trường sống,
bảo vệ trái đất và ngôi nhà
chung của chúng ta
…………………………
…………………………
…………………………
…………………………

ngôn
bát cú
đường
luật
Phong thái ung dung,
đường hoàng và khí phách
kiên cường, bất khuất vượt
lên trên cảnh tù ngục khốc
liệt của nhà chí sĩ yêu nước
Phan Bội Châu
Giọng điệu hào hùng có
sức lôi cuốn mạnh mẽ
Đập đá ở côn lôn
- Phan Châu
Trinh(1872-1926)
Thất
ngôn
bát cú
đường
luật
Hình tượng đệp lẫm liệt ,
ngang tàng của người anh
hùng cứu nước dù gặp
bước nguy nan nhưng vẫn
không sờn lòng đổi chí
Bút pháp lãng mạn, giọng
điệu hào hùng
Muốn làm thằng
cuội-Tản
Đà(1889-1939)

−Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh, dáng
vẻ, trạng thái của sự vật; từ tượng thanh là
từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, con
người.
−từ tượng hình, từ tượng thanh gợi được
hình ảnh,âm thanh cụ thể sing động, có giá
trị biểu cảm cao: thường được dùng trong
văn bản tự sự và miêu tả.
Từ TH:rũ rượi, xồng
xộc, xộc xệch,…
Từ TT:hu hu, ư ử, ha
hả, ào ào,…
Từ địa phương,
Biệt ngữ xã hội.
− Khác với từ toàn dân,từ địa phương là từ
ngữ chỉ được sử dụng ở một địa phương
nhất định.
− Khác với từ toàn dân, biệt ngữ xã hội chỉ
được sử dụng ở một địa phương nhất định.
Từ địa phương: bẹ,
heo, bông,…
Biệt ngữ xã hội: mợ,
trúng tủ,…
Trợ từ
− Trợ từ là những từ chuyên đi kèm một số
từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hay biểu thị
thái độ đánh giá sự vật, sự việc được nói
đến ở từ ngữ đó.
Những, có, đích,
chính,…

tránh.
Nói giảm nói tránh là một biện pháp tu từ
dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển,
tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ,
nặng nề; thô tục, thiếu lịch sự
Bác Dương thôi đã
thôi rồi,…
Câu ghép Câu ghép là những câu do hai hoặc nhiều
cụm chủ vị không bao chứa nhau tạo thành.
Mỗi cụm chủ vị này được gọi là một vế câu
Cách nối vế câu:
-dùng những từ ngữ có tác dụng nối (cặp
quan hệ từ, một quan hệ từ, cặp từ hô ứng)
-không dùng từ nối (sử dụng dấu phẩy,
chấm phẩy, dấu hai chấm)
Một số quan hệ ý nghĩa của câu ghép: quan
hệ nguyên nhân, điều kiện, tương phản, tăng
tiến, lựa chọn, bổ sung, tiếp nối, đồng thời,
giải thích
Nếu trời không mưa
tôi sẽ đi học
Dấu ngoặc đơn Dùng để đánh dấu phần chú thích (giải
thích, thuyết minh, bổ sung thêm)
Hồ Chí Minh( 1890-
1969)
Dấu hai chấm. -đánh dấu phần giải thích, thuyết minh cho
một phần trước đó
-đánh dấu lời dẫn trực tiếp hay lời đối thoại
Người xưa có câu:
“không thầy đố mày