Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
1
MỞ ĐẦU

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức là nội lực điều chỉnh
hành vi con người trong mối quan hệ giữa người với người, tự nhiên, xã hội
và với công việc. Đạo đức là những giá trị được hình thành lâu dài và bền
vững trong cuộc sống, được xã hội chấp nhận và làm thước đo để đánh giá
nhân cách con người. Đạo đức là yếu tố chi phối hoạt động và giao lưu của
con người trong suốt thời gian tồn tại và phát triển của mỗi người dù diễn ra
trong hoàn cảnh nào.
Giáo dục đạo đức cho học sinh là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của nhà
trường nói riêng, của gia đình và xã hội nói chung. Giáo dục đạo đức cho học
sinh, về thực chất là hệ thống những tác động qua lại, thâm nhập vào nhau,
qui định lẫn nhau, tạo điều kiện cho nhau giữa rất nhiều nhân tố, nhằm mục
đích hình thành ở học sinh những giá trị đạo đức của người công dân.
Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã
khẳng định: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, Nhà nước phát triển
giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài . Mục
tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt nam phát triển toàn diện có đạo đức,
tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội , hình thành và bồi dưỡng nhân cách phẩm chất
và năng lực của công dân đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
tổ quốc”.
Về mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực
cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt
Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị

lực và đạo đức góp phần đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá,
hiện đại hoá đất nước.
Để đạt được những mục tiêu trên thì nhà trường phải có nhiều biện pháp
để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện . Trong đó đối với học sinh cần đặc
biệt quan tâm về ý thức học tập và quá trình hình thành, phát triển nhân cách .
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
3
Hai mặt này có quan hệ hỗ trợ tác động lẫn nhau, đôi khi việc giáo dục
đạo đức có tác động mạnh mẽ đến chất lượng học tập văn hóa nhất là trong
điều kiện hiện nay khi từng ngày, từng giờ những tiêu cực của xã hội thâm
nhập vào học đường .
Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS có ý nghĩa đặc
biệt quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách thế hệ trẻ song trên thực
tế thì công tác này ở các trường THCS còn nhiều bất cập và chưa có hiệu quả
đặc biệt trong công tác quản lý. Các trường chỉ chú trọng đến việc trang bị
những kiến thức về chuyên môn mà chưa quan tâm đến việc giáo dục đạo đức
cho học sinh đúng như yêu cầu, chưa phát huy được vai trò của nhà trường
trong sự phối kết hợp với các lực lượng ngoài xã hội.
Các trường THCS trên địa bàn huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương không
đứng ngoài thực trạng đó. Hơn ai hết là người làm công tác quản lý của một
trường THCS chúng tôi nhận thức rõ trách nhiệm đặt lên vai của mình , phải
có biện pháp chỉ đạo thiết thực, phù hợp nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng
giáo dục nói chung , chất lượng giáo dục đạo đức nói riêng và coi việc giáo
dục tư tưởng đạo đức là nền tảng, là gốc rễ vững chắc cho các mặt giáo dục
khác. Xuất phát từ những lý do khách quan, chủ quan như đã phân tích ở trên
chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “ Quản lý họat động giáo dục đạo đức cho
học sinh THCS trên địa bàn huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương trong giai
đoạn hiện nay.”

sinh ở các trường THCS trên địa bàn huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương.
6. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lý của hiệu trưởng đối
với hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang tỉnh Hải Dương.
Đề tài chỉ sử dụng những số liệu về các trường THCS của huyện Ninh
Giang tỉnh Hải Dương từ năm học 2008 – 2009 đến nay.
7. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
5
- Đọc tài liệu phân tích tổng hợp các tài liệu về lý luận của các quan
điểm khác nhau về hoạt động quản lý nói chung, quản lý giáo dục nói riêng,
đặc biệt là quản lý nhà trường THCS.
- Nghiên cứu tài liệu đề cập đến vấn đề giáo dục đạo đức, hoạt động giáo
dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường trung học cơ sở .
- Hệ thống các vấn đề lí luận cơ bản về giáo dục đạo đức và quản lý giáo
dục đạo đức cho học sinh.
7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát : vạch ra kế hoạch quan sát có chủ động những
hoạt động giáo dục cơ bản trong nhà trường trung học cơ sở theo từng góc độ
để thu thập số liệu, và phát hiện những điều mới mẻ, những nét đặc thù trong
hoạt động giáo dục.
- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Điều tra với các loại đối tượng
cần thiết, liên quan đến đề tài, đặc biệt là đối với nhà quản lý, giáo viên, học
sinh … để đánh giá thực trạng những vấn đề cần nghiên cứu.
- Phương pháp chuyên gia: Phương pháp này được sử dụng để xin ý kiến
các chuyên gia, những nhà quản lý giáo dục và những giáo viên có kinh

do tu dưỡng, rèn luyện theo những chuẩn mực đạo đức mà có, qua các hành vi
ứng xử của con người. Con người có đạo đức phải là con người thực hành đạo
đức bằng những việc làm hằng ngày, bằng những việc làm thực tế để chứng
thực giá trị đạo đức của mình. Do đó đạo đức phải gắn liền với năng lực, một
phẩm hạnh tốt phải gắn liền với hành động năng lực cao để sống và làm việc
có hiệu quả, có ích cho xã hội.
Đảng và nhà nước ta đã coi giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng đầu,
cho nên công tác giáo dục thế hệ trẻ luôn được đặt lên hàng đầu, đặc biệt tăng
cường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác-Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục đạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bản sắc
văn hóa dân tộc, ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất
nước. Từ đó cho thấy, giáo dục đạo đức là một trong những điểm chủ yếu, cốt
lõi xuyên suốt và giữ vị trí chủ đạo trong toàn bộ quá trình giáo dục nhân
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
7
cách, đào tạo con người trong nhà trường ở nước ta, đặc biệt là trong nhà
trường phổ thông, đối với học sinh ở lứa tuổi thiếu niên.
Từ quan niệm của chủ nghĩa Mác Lênin về đạo đức là một quan niệm
khoa học tiến bộ khác với tất cả các quan niệm trước đó. Các Mác đã quan
niệm đạo đức nảy sinh do nhu cầu của đời sống xã hội, là kết quả của sự
phát triển lịch sử .
Đạo đức không phải là sự biểu hiện của một sức mạnh nào đó ở bên ngoài
xã hội, bên ngoài các quan hệ con người, cũng không phải là sự biểu hiện của
những năng lực “ siêu nhiên” nhất thành bất biến của con người. Với tư cách
là sự phản ánh tồn tại xã hội, đạo đức là sản phẩm của những điều kiện sinh
hoạt vật chất của xã hội, của cơ sở kinh tế- xã hội. Đạo đức là sản phẩm tổng
hợp của các yếu tố khách quan và chủ quan, là sản phẩm của hoạt động thực
tiễn và nhận thức của con người . Nhưng quan hệ người-người, cá nhân -xã

ngày càng được hoàn thiện đầy đủ hơn .
Về mặt lý luận cũng như thực tiễn nghiên cứu vấn đề đạo đức ,giáo dục
đạo đức trong nhà trường đã được nhiều học giả quan tâm. Trong những năm
gần đây ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu tập trung vào vấn đề
giáo dục đạo đức .
Trong công trình nghiên cứu của mình tác giả Đặng Vũ Hoạt đã nghiên
cứu vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức học sinh,
trong đó có giáo dục đạo đức. Tác giả đã đưa ra các định hướng cho giáo viên
chủ nhiệm trong việc đổi mới nội dung ,cải tiến phương pháp giáo dục đạo
đức cho học sinh trong nhà trường phổ thông.
Nghiên cứu về công tác giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên còn một
số tác giả khác như: Lê Trung Tấn, Nguyễn Dục Quang, Huỳnh Khái Vinh,
Nguyễn Hữu Công, Trần Thị Hải Yến…Các tác giả đã đề nghị cần phải cải
tiến, đổi mới hoạt động giáo dục đạo đức theo nguyên tắc phù hợp với sự phát
triển mới của xã hội, có hệ thống, tiếp cận phức hợp, xuất phát từ học sinh.
Rõ ràng về mặt lí luận cũng như thực tiễn nghiên cứu vấn đề đạo đức,
giáo dục đạo đức đã được nhiều tác giả quan tâm.
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
9
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh đã có nhiều người bàn bạc và đã
có một số đề tài nghiên cứu như :
- Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở
trường THPT An Lão - Hải Phòng - 2003 ( Đăng ký cá biệt V.LA/4130 )
- Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở
trường THPT Thái Phiên- Thành phố Hải Phòng - 2003 ( Đăng ký cá biệt
V.LA/4270 )
- Một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THPT Thành phố Hải Phòng - 2003 (

với công việc, với thiên nhiên và môi trường sống.”
“Theo nghĩa rộng, khái niệm đạo đức liên quan chặt chẽ với phạm trù chính
trị, pháp luật, lối sống. Đạo đức là thành phần cơ bản của nhân cách, phản
ánh mặt nhân cách của một cá nhân đã được xã hội hoá. Đạo đức được biểu
hiện ở cuộc sống tinh thần lành mạnh, trong sáng, ở hành động góp phần giải
quyết hợp lý có hiệu quả những mâu thuẫn. Khi thừa nhận đạo đức là một
hình thái ý thức xã hội thì đạo đức của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng, mỗi tầng
lớp, giai cấp trong xã hội cũng phản ánh ý thức chính trị của họ với các vấn
đề đang tồn tại”. [13 - tr. 154]
Theo Phạm Khắc Chương : “ Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội phản
ánh những tồn tại xã hội, phản ánh những quan hệ xã hội hiện thực trên cơ
sở kinh tế. Sự phát triển của đạo đức xã hội từ thấp đến cao như những nấc
thang giá trị của văn minh con người trên cơ sở phát triển của sức sản xuất
và thông qua sự đấu tranh, gạn lọc, kế thừa mà nội dung đạo đức ngày càng
phong phú và hoàn thiện hơn”. [11 - tr .25]
Tóm lại: Đạo đức là hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc,
chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người
trong quan hệ với nhau và với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá
nhân, bởi truyền thống và sức mạnh dư luận xã hội. Xét đến cùng đạo đức
thuộc về ý thức con người, nó được biểu hiện ở nhận thức, động cơ hành động
và sự tự đánh giá, nhờ đó mỗi cá nhân tự kiểm soát tự quyết định động cơ
hành động và cách ứng xử trong cuộc sống. Đạo đức biến đổi và phát triển
cùng với sự biến đổi và phát triển của các điều kiện kinh tế, xã hội. Cùng với
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
11
sự phát triển của xã hội thì khái niệm đạo đức ngày càng được hoàn thiện
và đầy đủ hơn.


và mặt tiếp nhận tích cực của người được giáo dục, là sự chuyển hoá những
yêu cầu của xã hội thành những phẩm chất bên trong của cá nhân. Giáo dục
đạo đức được thực hiện trong gia đình, nhà trường và ngoài xã hội với nhiều
hình thức đa dạng và phong phú trong đó giáo dục trong nhà trường đóng vai
trò rất quan trọng.
Giáo dục đạo đức là quá trình chịu sự tác động của nhiều nhân tố khách
quan và chủ quan, giáo dục đạo đức gắn liền với tự giáo dục,và chỉ có hiệu
quả khi mỗi con người tự ý thức được giá trị, ý nghĩa của nó. Mọi tác động
giáo dục bị khúc xạ bới lăng kính chủ quan và nó được tiếp nhận theo nhu cầu
và ý thức của từng cá nhân. Mỗi cá nhân vừa là chủ thể, vừa là đối tượng của
quá trình giáo dục đạo đức. Giáo dục đạo đức là một nội dung quan trọng nằm
trong định hướng giáo dục toàn diện cho học sinh ở các trường học. Giáo dục
đạo đức là một bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể có quan hệ biện chứng
với các quá trình bộ phận khác như giáo dục trí tuệ, giáo dục thẩm mỹ, giáo
dục thể chất, vệ sinh, giáo dục lao động- sản xuất và giáo dục hướng nghiệp-
dạy nghề nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh.
1.3. Giáo dục đạo đức cho học sinh THCS
1.3.1. Trường THCS trong hệ thống giáo dục Quốc dân
Giáo dục THCS được thực hiện trong bốn năm học, từ lớp 6 đến lớp 9;
học sinh vào học lớp 6 phải hoàn thành chương trình tiểu học, có tuổi là mười
một tuổi.
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện
về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và có kỹ năng cơ bản, phát triển năng
lực cá nhân , tính năng động sáng tạo , hình thành nhân cách con người Việt
Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân , chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và
bảo vệ tổ quốc.
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

học tập, hoạt động xã hội … đã làm xuất hiện những biểu hiện bắt đầu của sự
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
14
trưởng thành. Yếu tố đầu tiên là tính tích cực xã hội mạnh mẽ của bản
thân các em nhằm lĩnh hội những chuẩn mực và những giá trị xã hội, nhằm
xây dựng quan hệ thoả đáng với người lớn và đối với bạn bè, nhằm thay đổi
bản thân theo những ý định và mục đích của riêng mình.
Vì vậy giáo viên là những thầy cô trực tiếp tham gia công tác giảng dạy,
cung cấp các kiến thức cho học sinh do đó họ sẽ hiểu được mọi tâm tư tình
cảm của các em để rồi họ có thể gần gũi với các em để tư vấn, giúp đỡ cho
các em. Đặc biệt là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm là người theo dõi, giám sát
các hoạt động của lớp trong một năm học hoặc cả một khoá học. Do đó việc
giáo dục đạo đức học sinh thông qua đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp đóng
vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách học sinh
nằm trong mối quan hệ giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường.
1.3.3.Nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh THCS
Giáo dục đạo đức là hình thành cho con người những quan điểm cơ bản
nhất, những nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cơ bản của xã hội nhờ đó con
người có khả năng lựa chọn, đánh giá đúng đắn các hiện tượng đạo đức xã hội
cũng như tự đánh giá suy nghĩ về hành vi của bản thân mình. Vì thế công tác
giáo dục đạo đức góp phần vào việc hình thành, phát triển nhân cách phù hợp
với từng giai đoạn phát triển. “Giáo dục đạo đức là quá trình tác động tới
người học để hình thành cho họ ý thức tình cảm và niềm tin đạo đức, đích
quan trọng nhất là cuối cùng là tạo lập được những thói quen hành vi đạo
đức”.[32-tr.85]
Giáo dục ý thức về mục đích cuộc sống, mỗi cá nhân phấn đấu cho một
cuộc sống hạnh phúc không chỉ cho riêng mình, cho gia đình mình mà còn

lòng nhân nghĩa, lòng biết ơn (tổ tiên, cha me, thầy cô, người có công với đất
nước ), kính trọng người sinh thành, nuôi dưỡng bản thân . Lòng yêu thương,
khoan dung, vị tha, chung thủy, giữ chữ tín .
- Nhóm chuẩn mực đạo đức thể hiện quan hệ công việc : trách nhiệm,
lương tâm, tôn trọng pháp luật, tôn trọng lẽ phải, dũng cảm, liêm khiết .
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
16
- Nhóm chuẩn mực đạo đức liên quan đến môi trường sống : hạnh
phúc gia đình, giữ gìn, bảo vệ tài nguyên môi trường tự nhiên, bảo vệ hoà
bình, bảo vệ phát huy truyền thống di sản văn hoá dân tộc .
1.3.4. Nguyên tắc giáo dục đạo đức cho học sinh THCS
Nguyên tắc giáo dục là những tư tưởng chỉ đạo, định hướng, quy định
những nội dung, phương pháp và các hình thức tổ chức quá trình giáo dục.
Mặc dù các nguyên tắc cũng có những thay đổi trong các điều kiện xã hội
nhất định và cũng có những quan điểm không hoàn toàn trùng khớp với nhau.
Nhưng về cơ bản, các nhà khoa học đã tương đối thống nhất nêu ra một số
nguyên tắc giáo dục đạo đức sau đây.
- Tính mục đích và tính tư tưởng trong hoạt động giáo dục.
Bất cứ một hoạt động giáo dục nào ở trong và ngoài nhà trường đều bao
gồm nhiều mục đích. Do đó nhà giáo dục phải lựa chọn, ưu tiên vào những
mục đích nhất định chẳng hạn xây dựng tinh thần tập thể, ý thức tự quản.
-Giáo dục gắn với thực tiễn cuộc sống :
Tất cả các hoạt động giáo dục gắn với đời sống kinh tế, chính trị xã hội có
ý nghĩa thực tiễn nhằm rèn luyện những phẩm chất, năng lực của con người
theo yêu cầu phát triển của xã hội .
- Giáo dục trong lao động :
Giáo dục trong lao động là một nguyên tắc quan trọng làm phát triển con
người toàn diện, có khả năng lao động trí óc kết hợp với lao động chân tay.

1.3.5. Con đường giáo dục đạo đức cho học sinh THCS
Khi giải quyết một vấn đề cụ thể gọi là biện pháp .Trong nghiên cứu khoa
học người ta còn hiểu khái niệm biện pháp như là con đường, là cách thức để
chuyển tải nội dung - có nghĩa là khi lựa chọn, sử dụng một phương thức, một
biện pháp nào đó phải căn cứ vào nội dung vấn đề. Từ bình diện giáo dục các
nhà khoa học quan niệm biện pháp là yếu tố hợp thành phương pháp, phụ
thuộc vào phương pháp vì trong tình huống sư phạm cụ thể phương pháp và
biện pháp có thể chuyển hoá cho nhau .
Phương pháp giáo dục đạo đức rất đa dạng phong phú . Nhà giáo dục cần
phải vận dụng linh hoạt cho phù hợp với mục đích đối tượng và tình huống cụ
thể . Chính vì thế mà người ta nói rằng phương pháp giáo dục là nghệ thuật
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
18
giáo dục, đòi hỏi nhà giáo dục cần có năng lực sư phạm để biết cách phối
hợp vận dụng các phương pháp giáo dục cho phù hợp với đối tượng HS . Giáo
dục đạo đức là một bộ phận của một quá trình giáo dục tổng thể, nó được tiến
hành với những con đường và phương thức sau
-Nhóm phương pháp thuyết phục : Thuyết phục là nhóm các phương pháp
tác động vào mặt nhận thức và tình cảm của con người để hình thành cho họ ý
thức , thái độ tốt đẹp đối với cuộc sống. Nhóm này bao gồm các phương pháp
như : khuyên giải, tranh luận, nêu gương . Để thực hiện phương pháp thuyết
phục đạt kết quả, đòi hỏi nhà giáo dục phải có uy tín, có tình cảm, được người
học yêu mến và kính phục từ đó họ sẽ nghe và làm theo sự thuyết phục đó .
-Nhóm phương pháp tổ chức hoạt động : giáo dục đạo đức không có gì
hiệu quả hơn là đưa con người hoạt động thực tiễn, tập dượt, rèn luyện, tạo
nên những hành vi, thói quen. Điều này phù hợp với nguyên tắc hình thành và
phát triển tâm lí cá nhân, do đó là muốn hình thành và phát triển tâm lí của
con người nói chung và thế hệ trẻ nói riêng thì phải tổ chức các hoạt động và

Những kiến thức trong các môn này có liên quan đến giá trị và cách cư xử,
hành vi đạo đức trong xã hội. Với nội dung và tính chất của các môn học, dạy
học luôn được xem là con đường hợp lí, thuận lợi nhất giúp cho người học với
tư cách là chủ thể nhận thức, có thể lãnh hội được một hệ thống tri thức và kỹ
năng hành động … giúp cho HS có được những phẩm chất và năng lực trí tuệ
của bản thân. Thông qua hoạt động học tập, chất lượng học tập ngày cành
được nâng lên, HS không những tiếp thu các hệ thống giá trị mà còn góp
phần sáng tạo ra những giá trị mới .Từ việc tiếp thu các tri thức các môn học,
HS có được những quan điểm đúng về tự nhiên, về xã hội, về bản thân, mà
hình thành cho mình một nhân sinh quan, một thế giới quan khoa học .Đây là
vấn đề cốt lõi của nhân cách, nhờ đó HS biết cách ứng xử, cách quan hệ với
mọi người, với xã hội . Từ đó các em có những hành vi đạo đức đúng đắn
theo yêu cầu xã hội .
- Thông qua con đường lao động , ngoại khoá :
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
20
Thông qua con đường này giáo dục cho HS có nhận thức đúng đắn
về mối quan hệ giữa nghĩa vụ và quyền lợi, giữa lao động trí óc và lao động
chân tay. Từ đó có thái độ lao động đúng đắn, yêu lao động, yêu người lao
động và bảo vệ thành quả lao động.
- Thông qua tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Ở trong nhà trường phổ thông, nhân cách học sinh được hình thành thông
qua nhiều hoạt động trong đó hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đóng một
vai trò rất quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách học
sinh.
Tâm lý học cho thấy lứa tuổi học sinh ở cấp THCS là từ 11 đến 15 tuổi,
đây là lứa tuổi chuyển tiếp giữa trẻ con và người lớn, ở giai đoạn này các em
rất ưa hoạt động, thích tự lập, muốn bắt chước người lớn và học làm người

đánh giá kết quả học tập, rèn luyện củng cố và phát triển các hành vi, thói
quen tốt trong học tập, lao động và công tác xã hội.
Bồi dưỡng thái độ tự giác tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt
động xã hội, hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc
sống, với quê hương đất nước, có hoạt động đúng đắn đối với các hiện tượng
tự nhiên, và xã hội .
- Thông qua hoạt động tu dưỡng, tự rèn luyện, tự hoàn thiện đạo đức nhân
cách
Có thể nói trong một số yếu tố giáo dục đạo đức cho học sinh thì yếu tố
này đóng vai trò quan trọng nhất bởi vì mỗi học sinh đều có những đặc điểm
tâm lý khác nhau. Quá trình tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức ý thức tổ chức kỷ
luật sẽ là tiền đề cho các quá trình khác. Mỗi một học sinh đều phải tự trao rồi
tu dưỡng về đạo đức sẽ có ảnh hưởng tốt đến quá trình hình thành và phát
triển nhân cách của mình.
1.4. Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trƣờng THCS
1.4.1. Quản lý và quản lý giáo dục
1.4.1.1. Quản lý
*Khái niệm quản lý
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
22
Theo tác giả Trần Kiểm thì: "Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực
của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành
tựu của xã hội.
Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động,
phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân
lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách
tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất" [18,15].
Nhóm tác giả là chuyên gia về khoa học quản lý thuộc Trung tâm Nghiên

- Chức năng kiểm tra đánh giá : là chức năng liên quan đến mọi cấp quản
lý để đánh giá kết quả hoạt động của hệ thống. Nó thực hiện việc xem xét
tình hình thực hiện công việc đối chiếu với yêu cầu để có cơ sở đánh giá đúng
đắn. 1.4.1.2. Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự vận dụng một cách cụ thể các nguyên lý của quản
lý nói chung vào lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, cần làm rõ nội hàm khái niệm,
để từ cơ sở lí thuyết đó giúp xác định nội dung và các biện pháp quản lý giáo
dục đạo đức trong công tác quản lý nhà trường.
- Đối với cấp vĩ mô:
Theo Trần Kiểm, quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác(
có ý thức , có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể
quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống ( từ cấp cao nhất đến các cơ sở
giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu
phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục.
[20; tr 36-37)
Đối với cấp vi mô:
Theo Trần Kiểm, quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động
tự giác ( có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của
chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha
mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực
hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường. [20; tr 37-
38]
Từ đây ta có thể khái quát quản lý giáo dục là sự tác động có chủ đích,
có căn cứ khoa học, hợp quy luật và phù hợp các điều kiện khách quan…của
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên

Chủ
thể
quản
lý
Đối
tượng
quản
lý
Khách
thể
quản
lý

Mục tiêu
quản lý
Nguyễn trọng Nhuế - Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh THCS trên địa bàn
huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
25
Nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở, trực tiếp làm công tác giáo dục
và đào tạo. Luật giáo dục 2005, quy định : “ Nhà trường trong hệ thống giáo
dục quốc dân, thuộc mọi loại hình đều được thành lập theo quy hoạch, kế
hoạch của nhà nước, nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục”. Trong khoản 1 điều
58 quy định “ Nhà trường có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây: Tổ chức
giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương
trình giáo dục [luật giáo dục năm 2005] . Như vậy, quản lý trường học là nội
dung quan trọng trong quản lý giáo dục. Hoạt động của nhà trường được
chuyên biệt hóa; do vậy quản lý nhà trường cũng được chuyên biệt hóa.
Theo Phạm Minh Hạc: “ Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, đưa nhà trường vận