[Type text] Page 1
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP.HCM
KHOA SƯ PHẠM DẠY NGHỀ
o0o
BÀI TẬP KẾT THÚC
MÔN: GIÁO DỤC HỌC NGHỀ NGHIỆP
Đề tài:Dựa trên bốn nội dung đã học các thầy/cô hãy cho biết
người giáo viên dạy nghề cần phải như thế nào để sinh viên khi ra
trường vừa có tay nghề cao, nhân cách đạo đức tốt.
HVTH: Hoàng Mạnh Hưng
Email:
Đơn vị công tác: Trung tâm dạy nghề và GTVL
vinhempich
Lớp: Nghiệp vụ sư phạm nghề
GVHD: Ths. Phan Vũ Nguyên Khương
TP.HCM, Ngày 08/01/2012
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TP.HCM
KHOA SƯ PHẠM DẠY NGHỀ
o0o
BÀI TẬP KẾT THÚC
MÔN: GIÁO DỤC HỌC NGHỀ NGHIỆP
Đề tài:Dựa trên bốn nội dung đã học các thầy/cô hãy cho biết
người giáo viên dạy nghề cần phải như thế nào để sinh viên khi ra
trường vừa có tay nghề cao, nhân cách đạo đức tốt.
HVTH: Hoàng Mạnh Hưng
Email:
Đơn vị công tác: Trung tâm dạy nghề và GTVL
vinhempich
Lớp: Nghiệp vụ sư phạm nghề
GVHD: Ths. Phan Vũ Nguyên Khương
vinhempich
Lớp: Nghiệp vụ sư phạm nghề
GVHD: Ths. Phan Vũ Nguyên Khương
TP.HCM, Ngày 08/01/2012
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
TP.HCM, Ngày 08/01/2012
Học sinh, sinh viên học nghề thường bao gồm những thanh niên đã tốt nghiệp phổ thông
trung học, một số ít sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở có tham gia lao động ở các lĩnh
vực khác nhau của đời sống xã hội hoặc vừa hoàn thành nghĩa vụ quân sự để được vào
học các trường dạy nghề (độ tuổi khoảng từ 17 đến 20). Đó là những người ở độ tuổi
sung sức, có thể chất phát triển nhất trong cuộc đời.Trong gia đình, vị trí của thanh niên
hoàn toàn khác trước. Ở lứa tuổi này thanh niên được tham gia bàn bạc với cha mẹ, các
anh chị về nội dung của một số việc chủ yếu trong gia đình. Ở ngoài xã hội, ở lứa tuổi
này người thanh niên bắt đầu trở thành công dân một nước. Trách nhiệm và nghĩa vụ xã
hội của mỗi cá nhân đã được xác định. Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra với thanh niên học
nghề cũng cao hơn và phong phú hơn trước đây.
Quá trình học tập ở các trường dạy nghề đòi hỏi các em phải tách khỏi cuộc sống gia
đình và gắn liền với tập thể trong mọi hoạt động từ học tập, sinh hoạt, ăn ở đến lao động,
hội họp. Vì vậy, trong mọi hoạt động, các em phải điều chỉnh các hành vi, cử chỉ của
mình cho thích hợp với cuộc sống tập thể. Thời gian học tập 2 năm đến 3 năm trong các
trường dạy nghề chính là thời kỳ thay đổi lớn lao về nhiều mặt trong đời sống tâm lý của
các em như: sự tự ý thức, nhu cầu, động cơ, hứng thú, lý tưởng, niềm tin, ước mơ kỹ
thuật và định hướng tương lai được thể hiện rõ ràng; đặc biệt, mặt nhận thức, mặt tình
cảm và các đặc điểm tính cách được phát triển cho phù hợp với yêu cầu của kỹ thuật -
nghề nghiệp trong điều kiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Do sự hoàn thiện của hệ thần kinh mà khả năng nhận thức của thanh niên học nghề rất
phát triển. Sự tiếp thu tri thức nghề nghiệp và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp
được gắn liền với việc rèn luyện các phẩm chất đạo đức của thanh niên học nghề. Được
sống và học tập trong trường dạy nghề với điều kiện mới mà ở các em động cơ học tập
cái mới. Vì thế, sự tiếp thu những cái mới ở họ thường rất nhanh (nhưng lại thường ít có
sự chọn lọc). Do đặc điểm dễ nắm bắt những cái mới nên những giáo viên trong các
trường nghề phải làm cho các em thấy được những cái mới nào là có lợi, là phù hợp và
cái mới nào là có hại, là xa lạ với chúng ta. Có nhận thức đúng về cái mới thì ở các em
mới có hành động theo cái mới một cách đúng đắn. Mặt khác, khi những biểu hiện lệch
lạc trong việc tiếp thu và hành động theo cái mới đã nảy nở ở thanh niên học nghề, ta
cần tìm hiểu để nắm được nguyên nhân xảy ra, mức độ thể hiện và phạm vi có hại của
nó để tìm các biện pháp thích hợp uốn nắn họ.
Hoàng Mạnh Hưng Trang -2-
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
Do đặc điểm dễ nắm bắt những cái mới nên những giáo viên trong các trường nghề phải
làm cho các em thấy được những cái mới nào là có lợi, là phù hợp và cái mới nào là có
hại, là xa lạ với chúng ta. Có nhận thức đúng về cái mới thì ở các em mới có hành động
theo cái mới một cách đúng đắn. Mặt khác, khi những biểu hiện lệch lạc trong việc tiếp
thu và hành động theo cái mới đã nảy nở ở thanh niên học nghề, ta cần tìm hiểu để nắm
được nguyên nhân xảy ra, mức độ thể hiện và phạm vi có hại của nó để tìm các biện
pháp thích hợp uốn nắn họ.
Giáo dục nước nhà đang trong cơn chuyển mình để tìm ra con đường phát triển cho
chính mình và cho cả tương lai dân tộc. Trong cuộc chuyển mình đó, thầy cô giáo nói
chung và đội ngũ giảng viên nói riêng đóng vai trò là những người tiên phong vì chất
lượng giáo dục nước nhà. Trong bối cảnh như hiện nay, người giáo (giảng) viên có 3 vai
trò chính: Nhà giáo, Nhà khoa học, Nhà cung ứng dịch vụ cho xã hội.
Giảng viên - Nhà giáo: Đây là vai trò truyền thống, nhưng quan trọng và tiên quyết đối
với một giảng viên. Một giảng viên giỏi trước hết phải là một người Thầy giỏi. Thế nào
là một người thầy giỏi? Đó là một người uyên bác về kiến thức chuyên ngành mà mình
giảng dạy? –
Đúng nhưng chưa đủ, uyên bác về kiến thức chuyên môn mới chỉ là điều kiện cần, chứ
chưa phải điều kiện đủ cho một thầy giáo giỏi. Theo các nhà giáo dục thế giới thì một
giảng viên toàn diện là người có (được trang bị) 4 nhóm kiến thức, kỹ năng sau: kiến
thức chuyên ngành, kiến thức về chương trình đào tạo, kiến thức về kỹ năng dạy và học,
Việt Nam đang thực hiện – nó cũng là một vai trò mà xã hội đánh giá cao và kỳ vọng ở
các giảng viên. Ở vai trò này, giảng viên cung ứng các dịch vụ của mình cho nhà trường,
cho sinh viên, cho các tổ chức xã hội đoàn thể, cho cộng đồng và cho xã hội nói chung.
Cụ thể đối với nhà trường và sinh viên, một giảng viên cần thực hiện các dịch vụ như
Hoàng Mạnh Hưng Trang 4
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
tham gia công tác quản lý, công việc hành chính, cố vấn cho sinh viên, liên hệ thực tập,
tìm chỗ làm cho sinh viên… Đối với cộng đồng, giảng viên trong vai trò của một chuyên
gia cũng thực hiện các dịch vụ như tư vấn, cung cấp thông tin, viết báo. Trong chức
năng này, giảng viên đóng vai trò là cầu nối giữa khoa học và xã hội, để đưa nhanh các
kiến thức khoa học vào đời sống cộng đồng.
Mô hình ba chức năng là cái đích để phấn đấu và đầu tư. Hiện nay và trong tương lai gần
một yếu tố quan trọng nữa cũng cần phải được đưa vào mô hình một yếu tố Quốc tế hóa.
Nghĩa là vai trò của các giảng viên hay các trường sẽ không còn giới hạn trong phạm vi
quốc gia, mà tầm hoạt động phải hướng đến một không gian toàn cầu, phi biên giới.
Điều này là hiện thực gần khi hợp tác, chuyên môn hóa và giao lưu kinh tế – xã hội đang
diễn ra trên phạm vi toàn cầu và ngày càng mãnh liệt. Nhu cầu phát triển đòi hỏi lực đẩy
lớn từ hệ thống giáo dục. Xã hội hội nhập toàn cầu thì giáo dục không thể không hội
nhập nếu không muốn nói là giáo dục phải đi trước trong hội nhập.
Giáo viên dạy nghề là người làm công tác giảng dạy và giáo dục ở các cơ sở dạy nghề.
Đối tượng lao động sư phạm của người GVDN là nhân cách người học nghề. Đó là con
người đang trong thời kì chuẩn bị, đang ở buổi bình minh của cuộc đời mà xã hội tương
lai mạnh hay yếu, phát triển hay trì trệ đều tuỳ thuộc vào nội dung và chất lượng của thời
kì chuẩn bị này. Thực chất nội dung của thời kì chuẩn bị này là hình thành những phẩm
chất và năng lực của con người mới, đáp ứng được nhu cầu của xã hội đang phát triển.
Hoạt động chính của thầy giáo là tổ chức và điều khiển trẻ lĩnh hội, thông hiểu những
kinh nghiệm, những tinh hoa mà loài người tích luỹ được và biến chúng trở thành những
nét nhân cách của chính mình. Không ai trong xã hội, ngay cả cha mẹ là bậc vĩ nhân đi
nữa cũng không thể thay thế được chức năng của người thầy giáo.
Công cụ lao động của người GVDN:Nghề thầy giáo làm nhiệm vụ dạy học, giáo dục
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
xây dựng, nâng cao năng lực đội ngũ nhà giáo là một yêu cầu tất yếu khách quan của xã
hội như Mác nói: "Bản thân nhà giáo dục cũng phải được giáo dục". Vì vậy, để làm tròn
nhiệm vụ, một mặt đòi hỏi người thầy, nhất là người thầy trong lĩnh vực dạy nghề vừa
phải rèn luyện nhân cách, vừa phải nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề
để có đủ năng lực tham gia trực tiếp vào việc đào tạo nguồn nhân lực cho quốc gia.
Nghề sư phạm đòi hỏi tính khoa học, tính nghệ thuật và sáng tạo cao trong hoạt động của
người giáo viên. Ai có ở trong nghề thầy giáo, có làm việc với đầy đủ tinh thần trách
nhiệm, lương tâm nghề nghiệp cao thượng thì mới cảm thấy hết ý nghĩa của lao động sư
phạm qua một giờ giảng trong khuôn khổ nhà trường. Dạy học sinh biết giải một bài
toán, đặt một câu đúng ngữ pháp, tiến hành làm một thí nghiệm không phải khó nhưng
dạy sao cho các em biết con đường đi đến chân lí, nắm được phương pháp, phát triển trí
tuệ v.v mới là công việc đích thực của ông giáo. Dieterweg một nhà sư phạm học
người Đức đã nhấn mạnh rằng: “Người thầy giáo tồi là người mang đến chân lí có sẵn,
còn người thầy giáo giỏi là người biết dạy học sinh cách đi tìm chân lý”.
Tính khoa học: Tính khoa học được thể hiện trong phương pháp dạy học. Phương pháp
dạy học được coi là một hệ thống các cách thức, thủ thuật, con đường, biện pháp sư
phạm đặc biệt có tính khoa học, tính kỹ thuật và tính nghệ thuật. Giáo viên phải nắm
được những gì tinh túy nhất trong kho tàng văn hoá nhân loại, trong lĩnh vực mà mình
giảng dạy. Phải biết 10 dạy 1. Việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên có thể
tác động được vào tính tích cực học tập của học viên nhằm làm cho họ có khả năng nắm
vững tri thức, linh hoạt trong tư duy, trở thành người năng động, tự chủ và sáng tạo.
Người thầy phải không ngừng mở rộng và đào sâu vốn tri thức của mình. Trình độ học
vấn sâu rộng giúp cho người thầy giáo khả năng định hướng nhanh chóng và chính xác
những vấn đề phức tạp của các cơ sở khoa học mà mình phải dạy cho học viên.
Hoàng Mạnh Hưng Trang 7
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
Tính nghệ thuật:Thể hiện trước hết ở khả năng diễn đạt, trình bày kiến thức, các tư
tưởng của giáo viên một cách nhẹ nhàng, thoải mái. Nghệ thuật không phải là tuỳ cơ ứng
biến tuỳ tiện. Không được lấy người học làm vật thí nghiệm. Tính nghệ thuật có liên
thầy vượt qua mọi khó khăn về tinh thần và vật chất, hoàn thành nhiệm vụ đào tạo thế hệ
trẻ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Những cái đó cũng sẽ để lại
những dấu ấn đậm nét trong tâm trí học sinh, nó có tác dụng hướng dẫn, điều khiển quá
trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.
Lòng yêu người: Lòng yêu người, mến trẻ là một trong những phẩm chất đạo đức của
con người, một phẩm chất đặc trưng trong nhân cách người thầy giáo vì lòng thương
người đó là đạo lý của cuộc sống. Ở người giáo viên, lòng thương người, yêu trẻ càng
sâu sắc bao nhiêu thì họ càng làm được nhiều việc bấy nhiêu.Lòng yêu trẻ của thầy giáo
được thể hiện một cách sâu sắc ở thái độ, ánh mắt, hành vi và thái độ trong hoạt động sư
phạm.Tuy nhiên, lòng yêu trẻ của người thầy giáo không thể pha trộn với những nét uỷ
mị, mềm yếu, thiếu đề ra yêu cầu cao và nghiêm khắc đối với trẻ mà ngược lại.Tóm lại,
có thể nói rằng bí quyết thành công của người thầy giáo xuất sắc là bắt nguồn từ một thứ
tình cảm vô cùng sâu sắc - đó là tình yêu trẻ. Khẩu hiệu các trường học hiện nay ở nước
ta “Tất cả vì học sinh thân yêu” cũng là xuất phát từ tình cảm đó.
Lòng yêu nghề:Lòng yêu trẻ và yêu nghề luôn gắn bó chặt chẽ và đan xen vào nhau.
Càng yêu người bao nhiêu càng yêu nghề bấy nhiêu, có yêu người giáo viên mới có cơ
sở để yêu nghề.Có thể nói rằng, chỉ có người giáo viên nào mà họ hiến cả cuộc đời mình
cho sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ, lấy việc hy sinh, phấn đấu để hoàn thành nhiệm vụ đào
tạo con người mới làm hạnh phúc cao cả của cuộc đời mình thì mới có thể thực hiện
được chức năng “người kỹ sư tâm hồn” một cách xứng đáng.
Hoàng Mạnh Hưng Trang 9
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
Một số phẩm chất đạo đức khác:Khác với các hoạt động khác, hoạt động sư phạm của
người thầy giáo được thực hiện nhằm làm thay đổi nhân cách con người học sinh, do vậy
mối quan hệ thầy trò được nổi lên như một vấn đề quan trọng nhất. Nội dung, tính chất
và cách xử lý mối quan hệ này có ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề dạy học.Nếu người
thầy giáo xây dựng được mối quan hệ tốt với học sinh sao cho qua đó, khơi dậy ở họ tính
tích cực hoạt động thì chắc chắn chất lượng dạy - học sẽ được nâng cao.Để làm được
điều đó, thầy giáo phải biết lấy những quy luật khách quan làm chuẩn mực cho mọi tác
động sư phạm của mình đồng thời phải có những phẩm chất đạo đức và ý chí cần
viên cần phải có năng lực tổ chức sản xuất như: lập kế hoạch sản xuất, tính toán nguyên
vật liệu, thiết bị sản xuất, chi phí sản xuất. GVDN cũng phải có khả năng tiếp cận với
thực tế, công nghệ sản xuất mới và hiện đại để đưa vào bài giảng.
Năng lực dạy học:Là năng lực cốt lõi của GVDN. Để tổ chức tốt quá trình dạy học,
người GVDN cần có những năng lực: năng lực hiểu học sinh, năng lực chế biến tài liệu,
năng lực tổ chức thực hiện bài dạy.
Năng lực giao tiếp sư phạm, năng lực giáo dục và năng lực tổ chức quản lý:
Năng lực giao tiếp sư phạm:Năng lực giao tiếp sư phạm của giáo viên được hợp thành
bởi các phẩm chất tâm lý như biết định hướng - định vị cũng như thực thi và kiểm tra
quá trình tiếp xúc với các đối tượng theo mục tiêu sư phạm. Để chuẩn bị được các tiền
đề tâm lý cần thiết cho giao tiếp, chủ thể phải hiểu rõ ràng xem mình đang tiếp xúc với
ai? Họ như thế nào? Tiếp xúc để làm gì? Từ đó, tiến hành xây dựng kế hoạch, chiến
lược, tâm thế và phương tiện - điều kiện cho việc tiếp xúc.Trong các quá trình sư phạm,
việc thực hiện tốt các thao tác giao tiếp sư phạm thực sự là vấn đề khó khăn nhất đối với
mọi giáo viên. Nó đòi hỏi ở mọi giáo viên phải có kỹ năng giao tiếp sư phạm.
Hoàng Mạnh Hưng Trang 11
Tiểu luận môn: giáo dục học nghề 21/01/2013
Năng lực giáo dục:Năng lực giáo dục được cấu thành bởi các phẩm chất tâm lý của các
năng lực bộ phận như: 1) Năng lực cảm hóa, thuyết phục và sai khiến học sinh suy nghĩ,
hành động, quan hệ theo ý tưởng sư phạm; 2) Năng lực khai thác tiềm năng giáo dục
trong các bài giảng và khả năng dùng đạo đức, các phương tiện, điều kiện cần thiết cho
giáo dục toàn diện nhân cách học sinh trong khi thực hiện các nhiệm vụ dạy học.Năng
lực giáo dục được cấu thành bởi các phẩm chất tâm lý của các năng lực bộ phận như: 1)
Năng lực cảm hóa, thuyết phục và sai khiến học sinh suy nghĩ, hành động, quan hệ theo
ý tưởng sư phạm; 2) Năng lực khai thác tiềm năng giáo dục trong các bài giảng và khả
năng dùng đạo đức, các phương tiện, điều kiện cần thiết cho giáo dục toàn diện nhân
cách học sinh trong khi thực hiện các nhiệm vụ dạy học.
Năng lực tổ chức, quản lý quá trình đào tạo:Những phẩm chất của năng lực quản lý này
phải được hiện thực hóa ra trong trong toàn bộ tiến trình hoạt động của người giáo viên
từ thông tin đến kế hoạch hóa, tổ chức lãnh đạo - chỉ đạo thực hiện và kiểm tra - đánh
cao vừa nhân cách đạo đức tốt thì đòi hỏi ở người GVDN rất nhiều kỹ năng và người
GVDN cũng phải thỏa mãn được rất nhiều các yêu cầu rất khắc khe. Cho nên để có thể
làm tốt trách nhiệm của mình thì người GVDN phải luôn luôn không ngừng rèn luyện
nâng cao và cải thện bản thân mình về mọi mặt. Lòng “tâm huyết, yêu nghề” chhính là
chất xúc tác tuyệt nhiên không thể thiếu để giúp họ vượt quá trình rèn luyện này.
Hoàng Mạnh Hưng Trang 13