Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 2
(
46
) Tp 2
/
Năm 200826

ứng dụng phần mềm ecxel thành lập tháp dân số trong nghiên cứu địa lý

Trần Viết Khanh (ĐH Thái Nguyên)
1. Đặt vấn đề
Trong khoa học địa lý, việc sử dụng biểu đồ để thể hiện các sự kiện, hiện tợng tự nhiên, kinh
tế- x hội là hết sức cần thiết. Trớc đây, biểu đồ địa lý thờng đợc xây dựng thủ công bằng thớc và
compa trên giấy milimet nên độ chính xác không cao và kém linh hoạt khi sử dụng. Ngày nay, việc
xây dựng các biểu đồ địa lý đ trở nên dễ dàng hơn nhờ sự trợ giúp đắc lực của máy tính điện tử [1].
Nhiều phần mềm đ cho phép xây dựng biểu đồ địa lý một cách nhanh chóng và chính xác [2]. Excel
là một phần mềm phổ biến cho phép xây dựng biểu đồ trực tiếp trên bảng tính. Việc xây dựng các biểu
đồ thông thờng trong Excel có thể thực hiện nhanh chóng thông qua công cụ Chart Wizard. Tuy
nhiên, với những kiểu biểu đồ đặc biệt trong địa lý, khi xây dựng ngời sử dụng còn phải hiểu nắm
vững chuyên môn và biết sử dụng một số thủ thuật nhất định. Trong khuôn khổ bài báo, chúng tôi giới
thiệu cách xây dựng biểu đồ tháp dân số - một kiểu biểu đồ đặc biệt trong nghiên cứu địa lý.
2. Các phơng pháp nghiên cứu
Để xây dựng tháp dân số trong nghiên cứu địa lý, chúng tôi đ sử dụng các phơng pháp
nghiên cứu: Phơng pháp thống kê toán học, Phơng pháp mô hình hóa.
3. Kết quả và thảo luận
Tháp dân số là một dạng biểu đồ địa lý thể hiện mối tơng quan dân số nam - nữ, tỷ lệ và

30-34 2264 2469 3.52 3.83
35-39 1551 1774 2.41 2.75
40-44 1039 1196 1.61 1.86
45-49 882 1083 1.37 1.68
50-54 865 1077 1.34 1.67
55-59 922 1045 1.43 1.62
60-64 714 861 1.11 1.34
65-69 537 701 0.83 1.09
70-74 326 481 0.51 0.75
75-79 211 354 0.33 0.55
80-84 95 195 0.15 0.30
85+ 48 110 0.07 0.17
T

ng s


31333 33073 48.65 51.35
Nguồn: Tổng điều tra dân số VN, 1989
Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 2
(
46
) Tp 2
/
Năm 200827

Để cho các s ghi nhóm tui không nằm ngay sát trc tung, ta chuyển chúng sang trái
bằng cách kích hot th, nhấn đúp chut trái trên dy s xuất hin hp thoi Format Axis
(cng có th nhấn chut phi trên dy s, hin hp thoi Format Axis). Sau ú, mc Tick-
mark label, chn Low. Nhn OK, kết quả đợc tháp dân s nh sau:

Để xoá các du âm (-) dới phần biểu đồ thể hiện dân số nam (dấu âm này phát sinh khi
bổ sung các cột mới trong bản tính Excel), ta có thể copy biểu t Excel sang Word v s
dng Paste Special / Paste as Picture (xem hp thoi di ây trong ng dng Word).

Tạp chí Khoa học & Công nghệ
-
Số 2
(
46
) Tp 2
/
Năm 200829
Kích hot Picture, nhấn chuột phải vào phần biểu đồ vừa dán, chọn Edit Picture, ta có thể
xoá các dấu âm và chỉnh sa để đợc biểu đồ mong muốn.
4. Kết luận
ứng dụng tin học trong nghiên cứu địa lý, đặc biệt trong việc mô hình hóa các hiện tợng
địa lý đ đem lại nhiều lợi ích thiết thực. Việc xây dựng các biểu đồ nhờ trợ giúp của các phần
mềm tin học giúp các nhà địa lý xử lý thông tin nhanh chóng và chính xác. Tuy nhiên, việc xây
dựng các biểu đồ, đặc biệt là việc xây dựng tháp dân số trong nghiên cứu địa lý KT- XH đòi hỏi
các nhà địa lý cần nắm chắc kỹ năng thao tác trên máy tính và hiểu sâu sắc bản chất các sự kiện,
hiện tợng địa lý
Summary