MỤC LỤC
! "#$% &
% '()*$ & % '(+$ ,# - % .
/ % ,-% 0$1() &20 & %
&3("&40567 &(849 &':;<7 % '(=
>)&? "@A&2(.3B=:::::::::::::::::::C
01 DE<(F;- ,'&3(%4! 3 D)
DG'H*$ % ' &20 % &3(4056
"&. 0(849:B)(0E0& ,'+I$(9-J
'K2 % &3("# <0 201 D
E<(F:;-'L J'(= >2=201")%
4% >2=&E)2# % 6(= D"K
&499>=/:M&-N"% &3< ! "#
D6(? O7'GP+8(Q D4RP3G"%
S( /"% E TE06 D&3<- % &3<N"% U::::::::::C
.% O >$V ! "#)& % '
>9H ,'*$&3(4056"& D %
':;<7 W+E6"X % &3< ! "#"% 7 W0
.% ="#20&3("&7. :NY"KJ(+$
! 7&3(A&'L D7 .% 7<-(0E0&(+$ $/
D 0 ! $% Z$/ D' >"0T(!P& I #.
+8:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::C
N[E0&(0"#$$/ D'4%) D
\ ,' D# D+I$' &20&3(4056
"&*$ 0(849 &'7'&2%<&3(7 %
G0(0E0&0 /() > W%)*$'
(+$ -20 &:B)(.%)7 W ]
05^1_$/ DG'$/ ) D6 0 % ':G1
&'74" >$5&`#-+- 7[ _3(+$
/ ]& % 2H &T / D7](+$
A&9> D % '] _3(+$ & % 'A&!
'K2 % &3("# <0 201 D
E<(F:;-'L J'(= >2=201")%
4% >2=&E)2# % 6(= D"K
&499>=/:M&-N"% &3< ! "#
D6(? O7'GP+8(Q D4RP3G"%
S( /"% E TE06 D&3<- % &3<N"% U::::::::::C
.% O >$V ! "#)& % '
>9H ,'*$&3(4056"& D %
':;<7 W+E6"X % &3< ! "#"% 7 W0
.% ="#20&3("&7. :NY"KJ(+$
! 7&3(A&'L D7 .% 7<-(0E0&(+$ $/
D 0 ! $% Z$/ D' >"0T(!P& I #.
+8:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::C
N[E0&(0"#$$/ D'4%) D
\ ,' D# D+I$' &20&3(4056
"&*$ 0(849 &'7'&2%<&3(7 %
G0(0E0&0 /() > W%)*$'
(+$ -20 &:B)(.%)7 W ]
05^1_$/ DG'$/ ) D6 0 % ':G1
&'74" >$5&`#-+- 7[ _3(+$
/ ]& % 2H &T / D7](+$
A&9> D % '] _3(+$ & % 'A&!
(4^. D:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::a
b$% %) (Q D#&P+8c&7+84056
@>9- O201()*$ &20&3
(4056"&7 0(849' % 'K' &,]$
% %) (Q:B) >)<4%)E=P D97
*'K0%,])7 &1! $% P %
'&& (Q5[7$% P % -R&
+- &A&2(. D%:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::a
! 7&3(A&'L D7 .% 7<-(0E0&(+$ $/
D 0 ! $% Z$/ D' >"0T(!P& I #.
+8:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::C
N[E0&(0"#$$/ D'4%) D
\ ,' D# D+I$' &20&3(4056
"&*$ 0(849 &'7'&2%<&3(7 %
C
G0(0E0&0 /() > W%)*$'
(+$ -20 &:B)(.%)7 W ]
05^1_$/ DG'$/ ) D6 0 % ':G1
&'74" >$5&`#-+- 7[ _3(+$
/ ]& % 2H &T / D7](+$
A&9> D % '] _3(+$ & % 'A&!
(4^. D:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::a
b$% %) (Q D#&P+8c&7+84056
@>9- O201()*$ &20&3
(4056"&7 0(849' % 'K' &,]$
% %) (Q:B) >)<4%)E=P D97
*'K0%,])7 &1! $% P %
'&& (Q5[7$% P % -R&
+- &A&2(. D%:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::a
N% (+$ '"#-()969$&3(
H ,'$% +I$P % 'de0&(04&%)G
&9K2 % K B=&9df
2&9dB&3& %Ed ! ")&%d&(
K,7"+6 &=20.7 ! (=::::::::::g
N% (+$ ! '"#%)9:N! T7
72=37 I 6 ! 7'J /&B= D ! '"#2
(.:::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::g
h I4R ! $% & % '&(.E
người lao động sản xuất cùng nhau góp vốn thành lập để hỗ trợ nhau được vay vốn
m
nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh và cải thiện đời
sống. Thành viên vừa là chủ sở hữu, vừa là khách hàng của QTDND. Do vậy, để
đảm bảo bình đẳng trong việc hỗ trợ tất cả thành viên, QTDND phải được tổ chức
và hoạt động theo mô hình kinh tế HTX để mọi thành viên đều được tham gia quản
lý, kiểm tra giám sát hoạt động và quyết định mọi vấn đề một cách dân chủ.
- Mục tiêu hoạt động chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên: QTDND do
các thành viên cùng nhau góp vốn thành lập với mục tiêu là được cung cấp các dịch
vụ một cách thuận tiện, thường xuyên và ổn định với giá cả hợp lý.
- Thành viên vừa là chủ sở hữu, vừa là khách hàng: Đây là điểm khác biệt so
với các loại hình doanh nghiệp khác. Thành viên là chủ sở hữu của QTDND nên họ
coi đây như là tổ chức của bản thân họ, họ tham gia gánh vác công việc và quản lý,
giám sát tổ chức đồng thời họ cũng sử dụng nhiều hơn các dịch vụ của tổ chức và
như thế bản thân họ và QTDND có điều kiện để phát triển tốt hơn.
- QTDND là các tổ chức trợ giúp, tự quản lý và tự chịu trách nhiệm nên
chúng thường hoạt động gắn chặt với địa bàn hoạt động làng xã nhỏ bé. Tính địa
bàn khu vực này một mặt tránh được sự cạnh tranh giữa các QTDND trong nội bộ
hệ thống với nhau, mặt khác giúp các QTDND đảm bảo kiểm soát được các hoạt
động trong địa bàn khu vực hoạt động của mình. Đồng thời, giúp các QTDND gần
gũi, thông hiểu thành viên là yếu tố thuận lợi cho hoạt động của QTDND.
- Các QTDND do đều cùng một tên gọi là QTDND, cùng một biểu tượng
nên tạo tính hệ thống cao, tuy nhiên chính điều này tạo ra tính dây chuyền cho các
QTDND. Đó là khi một QTDND yếu kém, gặp khó khăn về khả năng chi trả ở một
địa phương sẽ dẫn tới suy đoán của người dân ở địa phương khác về khả năng chi
trả của QTDND tại địa phương họ. Do đó, tính dây chuyền là đặc trưng của
QTDND những cũng là một yếu điểm nội tại đặc thù của tổ chức TDHT cần phải
được đặc biệt lưu ý và có biện pháp phòng ngừa.
k
1.1.2. Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của QTDND
vốn góp nhiều hay ít. So với TCTD khác QTDND là một loại hình tổ chức kinh tế
dân chủ rất đặc thù, thành viên vừa là những người đồng chủ sở hữu lại vừa là
khách hàng (đây chính là khác biệt căn bản nhất của loại hình QTDND với các loại
hình TCTD khác).
- Tự chịu trách nhiệm và cùng có lợi: Là một tổ chức kinh tế tập thể do các
thành viên tự nguyện góp vốn thành lập nhằm mục tiêu hỗ trợ hoạt động sản xuất
kinh doanh của các thành viên. Vì vậy, cũng như bất kỳ các loại hình tổ chức kinh
tế khác, QTDND cũng phải tự chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động kinh doanh,
dịch vụ. Chỉ khi tôn trọng và được tổ chức, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự
chịu trách nhiệm, thì mới đảm bảo được lợi ích của cả tổ chức hợp tác lẫn lợi ích
của thành viên và có khả năng đứng vững trong cơ chế thị trường.
C
- Chia lãi bảo đảm kết hợp lợi ích của thành viên và sự phát triển của Quỹ tín
dụng nhân dân: Mục tiêu chủ yếu của QTDND là tương trợ thành viên nâng cao
hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh hỗ trợ và cải thiện đời sống cho thành viên,
nên trong quá trình hoạt động, các QTDND vừa phải đảm bảo trang trải chi phí để
có tích lũy và phát triển hỗ trợ thành viên được lâu dài với hiệu quả ngày càng cao.
Để ổn định và phát triển lâu dài, QTDND cũng cần phải xử lý hài hòa lợi ích của
từng thành viên và lợi ích tập thể của tất cả các thành viên. Từ lý do trên, sau khi có
lợi nhuận và làm xong nghĩa vụ nộp thuế với Nhà nước, lãi còn lại được trích lập
một phần vào các quỹ nhằm nâng cao năng lực tài chính của QTDND, một phần
được chia theo vốn góp của các thành viên và phần còn lại được chia cho các thành
viên theo mức độ sử dụng dịch vụ của QTDND.
- Hợp tác và phát triển cộng đồng: QTDND chủ yếu do những người nghèo,
người sản xuất nhỏ tự nguyện góp vốn với nhau thành lập và cùng quản lý để hỗ trợ
nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống nên các thành
viên luôn nêu cao tinh thần hợp tác và phát triển cộng đồng. Để có thể duy trì sự
phát triển bền vững của hệ thống QTDND, mỗi thành viên luôn phải phát huy tinh
thần tập thể, nâng cao ý thức hợp tác giữa các thành viên trong QTDND và trong
cộng đồng xã hội, hợp tác giữa các QTDND với nhau ở trong và nước ngoài theo
1.1.4. Hoạt động của QTDND
a. Nguồn vốn và nghiệp vụ nguồn vốn
+ Vốn chủ sở hữu: Bao gồm nguồn hình thành ban đầu và nguồn vốn bổ
sung trong quá trình hoạt động và các quỹ.
QTDND huy động vốn chủ sở hữu dưới hình thức bán cổ phần đích danh cho
các cá nhân và tổ chức. Khi có sự tham gia cổ phần và công nhận điều lệ QTDND,
các cá nhân và tổ chức này trở thành thành viên QTDND.
q
QTDND có nhiều loại quỹ như Quỹ bổ sung vốn điều lệ; Quỹ đầu tư phát
triển; Quỹ dự phòng tài chính…Các quỹ này thuộc sở hữu của QTDND và được
hình thành từ thu nhập của QTDND.
+ Nguồn tiền gửi và các nghiệp vụ huy động vốn: Nhận tiền gửi bằng đồng
Việt Nam của thành viên và từ các tổ chức, cá nhân không phải là thành viên theo
quy định của Ngân hàng Nhà nước.
+ Nguồn đi vay và nghiệp vụ đi vay: Trong quá trình hoạt động, khi nguồn
vốn của chủ sở hữu và vốn huy động không đủ để đáp ứng nhu cầu, QTDND có thể
đi vay vốn. Khác với các NHTM thường đi vay từ các TCTD khác, các QTDND
thường đi vay trong nội bộ hệ thống thông qua cơ chế điều hòa vốn với vai trò trung
tâm là QTDND Trung ương (cấp khu vực hoặc cấp quốc gia). Để đảm bảo duy trì
và phát huy cơ chế điều hòa vốn, nhiều nước quy định “các QTDND CS không
được trực tiếp gửi hoặc cho vay vốn lẫn nhau”.
b. Sử dụng vốn:
+ Hoạt động cho vay: Các QTDND cho vay vốn chủ yếu đối với các thành
viên để phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng.
Về cơ bản, hoạt động cho vay của QTDND cũng tương tự như các NHTM. Tuy
nhiên, nhờ có sự am hiểu tường tận về khách hàng (đồng thời là thành viên - chủ sở
hữu) nên quy trình, thủ tục và điều kiện cho vay của QTDND thường đơn giản; thời
gian xử lý hồ sơ xin vay vốn nhanh hơn nhiều so với các NHTM. Ngoài cho vay
thành viên, QTDND còn cho vay không phải là thành viên theo quy định.
+ Bên cạnh việc cho vay, QTDND còn được dùng vốn điều lệ và quỹ dự trữ
g
- Là quan hệ vay mượn về vốn giữa hai đối tác: một đối tác là chủ thể cho vay
còn đối tác khác là người đi vay và có thể hoán đổi vị trí cho nhau theo từng trường
hợp cụ thể.
- Sự chuyển dịch vốn giữa hai đối tác là sự chuyển dịch quyền sử dụng vốn tạm
thời.
- Quan hệ vay mượn giữa hai đối tác được xác định bởi thời hạn do hai bên thỏa
thuận. Hết thời hạn vốn được hoàn trả lại kèm theo lãi cho đối tác sở hữu vốn đó.
- Quan hệ giữa các bên vay mượn đều bị ràng buộc bởi pháp luật hiện tại.
1.2.2. Đặc điểm hoạt động tín dụng của QTDND cơ sở:
“Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở là tổ chức tín dụng hợp tác do các thành viên
trong địa bàn tự nguyện thành lập và hoạt động theo quy định của Nghị định này
nhằm mục tiêu chủ yếu là tương trợ giữa các thành viên.” (Nghị định 48/2001/NĐ-
CP ngày 13/8/2001 về tổ chức và hoạt động của QTDND). Do đó, hoạt động tín dụng
của QTDND cơ sở có các đặc điểm sau:
- Về chủ thể, một bên tham gia giao dịch bao giờ cũng là QTDND cơ sở có
đủ các điều kiện hoạt động tín dụng theo qui định của pháp luật. Chủ thể này tham
gia giao dịch với tư cách là người đầu tư (người cho vay hay chủ nợ) và có quyền
đòi tiền của người nhận đầu tư (người vay hay con nợ) khi hợp đồng đáo hạn.
- Về nguồn vốn, QTDND cơ sở khi cấp tín dụng cho khách hàng chủ yếu dựa
vào nguồn vốn huy động của tổ chức, cá nhân (chủ yếu là các thành viên) thông qua
các hình thức nhận tiền gửi, hay nguồn vốn vay của QTDTW.
- Nếu như các NHTM cho khách hàng vay với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận
là chính. Thì QTDND cơ sở cho vay thành viên là chủ yếu với mục tiêu cuối cùng
là tương trợ, hỗ trợ thành viên nhằm giúp thành viên phát triển sản xuất kinh doanh
và cải thiện đời sống.
p
- Các QTDND cơ sở chủ yếu hoạt động trong địa bàn một xã, một phường,
một thị trấn. Các QTDND cơ sở được thành lập và hoạt động trên địa bàn nông thôn
để cung ứng vốn, hỗ trợ cho vay thành viên nhằm phát triển kinh tế, nâng cao đời
thường xuất hiện ở những địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa mà các NHTM còn
bỏ ngỏ, chưa muốn hay không có khả năng vươn tới. Chính tại đó, do nhu cầu của
người dân các QTDND ra đời ngay tại chỗ và hoạt động tín dụng của QTDND đã
phục vụ nhu cầu của họ.
Hai là, phát huy nội lực: Các QTDND hoạt động trên nguyên tắc tự trợ giúp
của các thành viên chứ không phụ thuộc và dựa vào sự giúp đỡ từ bên ngoài. Trên
tinh thần tương trợ giữa các thành viên, giúp đỡ để tự trợ giúp nên QTDND có chức
năng phát huy nội lực của các thành viên cũng như của người dân trên địa bàn rất
cao. Các thành viên tự tham gia góp sức, góp vốn xây dựng QTDND của họ để sử
dụng các dịch vụ như gửi tiền, vay vốn của QTDND. Nguồn vốn cho vay của
QTDND chủ yếu dựa vào số tiền huy động của các đơn vị từ trong thành viên hay
dân cư trên địa bàn hoạt động. QTDND đã khai thác triệt để nguồn vốn tạm thời
nhàn rỗi của địa phương để tài trợ cho các dự án khả thi của thành viên, phục vụ trở
lại cho địa phương. Chính thông qua hoạt động cung cấp dịch vụ mà QTDND đã
huy động nội lực của thành viên, dân cư địa phương phục vụ cho việc phát triển
kinh tế của địa phương.
Ba là, khuyến khích cạnh tranh, tạo động lực cho sự phát triển: QTDND cơ
sở là một tổ chức kinh tế nên nó cũng là một thành viên tham gia vào thị trường
bình đẳng như mọi tổ chức khác trong xã hội và nó cũng phải cạnh tranh trên thị
trường. Khi thành lập thêm một QTDND cơ sở là tạo thêm sự cạnh tranh trên thị
trường tín dụng, vì vậy tạo ra động lực thúc đẩy phát triển và người hưởng lợi cuối
cùng chính là người dân trên địa bàn và toàn xã hội.
mm
Bốn là, đẩy lùi hoạt động tín dụng “đen”, đưa hoạt động tín dụng phi chính
thức vào quản lý theo pháp luật: QTDND ra đời bước đầu đã đáp ứng được nguyện
vọng của nhân dân và phát huy vai trò TGTC ở nông thôn. Bất cứ nơi nào có
QTDND đi vào hoạt động thì ở đó hình thức tín dụng nặng lãi bị thu hẹp, lãi suất thị
trường tín dụng không chính thức được kéo xuống. Ngoài ra, Luật NHNN, Luật các
TCTD, Luật HTX ra đời là cơ sở pháp lý quan trọng, là những định hướng cơ bản
cho việc thiết lập cơ chế mới về quản lý kinh doanh tiền tệ. Bởi vậy, việc tham gia
động của ngân hàng, các tổ chức tín dụng đã có nhiều khoản tín dụng khó có khả
năng thu hồi, trong hệ thống QTDND cũng có những tồn tại tín dụng tuy giá trị
không lớn nhưng cũng gây khó khăn cho hoạt động của hệ thống. Chất lượng của
các khoản cho vay được nâng cao thể hiện ở việc đa dạng hoá mục đích cấp tín
dụng, đưa ra nhiều hình thức cho vay linh hoạt, lợi nhuận của hoạt động tín dụng
liên tục tăng đồng thời chi phí cho vay được giảm tới mức tối thiểu, tỷ lệ nợ xấu
thấp dưới mức cho phép Nghĩa là, trong những điều kiện thuận lợi các QTDND
có thể mở rộng quy mô tín dụng để tăng thêm nguồn thu cho quỹ nhưng nếu điều
kiện kinh doanh không thuận lợi thì QTDND cũng cần phải thu hẹp quy mô tín
dụng để đảm bảo an toàn cho nguồn vốn. Nếu hoạt động tín dụng của một QTDND
có độ an toàn cao sẽ làm tăng khả năng sinh lời của các sản phẩm, dịch vụ của đơn
vị vì tín dụng an toàn sẽ làm giảm chi phí quản lý, giảm chi phí nghiệp vụ và các
chi phí thiệt hại do không thu hồi được vốn đã cho vay…, tạo điều kiện cho QTD có
những khách hàng trung thành và những khoản lợi nhuận ổn định.
Hoạt động tín dụng phát triển đảm bảo cho sự tồn tại, phát triển của QTD nói
riêng và rộng hơn là thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Phát triển hoạt động tín
dụng đúng hướng mang tính chất quyết định trong kinh doanh ngân hàng vì sự phát
triển của QTD hoàn toàn phụ thuộc vào sự phát triển của hoạt động tín dụng. Phát
triển hoạt động tín dụng được xem là tiêu chuẩn đo lường chất lượng hoạt động của
một QTD, cải thiện tình hình tài chính và tạo thế mạnh cho QTD trong cạnh tranh:
mo
1.3.3. Các chỉ tiêu phản ánh sự phát triển của hoạt động tín dụng của các quỹ tín
dụng nhân dân cơ sở
1.3.3.1. Nhóm chỉ tiêu phản ánh qui mô hoạt động tín dụng
Một là, chỉ tiêu doanh số cho vay trong kỳ:
Doanh số cho vay trong kỳ là tổng số tiền đã cho khách hàng vay trong kỳ,
tính cho ngày, tháng, quý, năm. Doanh số cho vay phản ánh kết quả về việc phát
triển, mở rộng hoạt động cho vay và tốc độ tăng trưởng tín dụng của QTNDND cơ
sở. Nếu như các nhân tố khác cố định thì doanh số cho vay càng cao phản ánh việc
mở rộng hoạt động cho vay của QTDND cơ sở càng tốt, ngược lại doanh số cho vay
Tổng dư nợ cho vay
Số lượt thành viên vay vốn
Bình quân một khoản vay của một thời kỳ cao phản ánh qui mô của hoạt
động tín dụng tăng lên và ngược lại.
Bốn là, số lượng QTDND cơ sở trên địa bàn:
Số lượng QTDND cơ sở trên địa bàn tăng thì điều kiện mở rộng qui mô của
hoạt động tín dụng cũng tăng. Số lượng QTDND cơ sở đông thì khả năng tiếp cận,
phục vụ khách hàng (là thành viên) sẽ dễ dàng và thuận lợi hơn.
1.3.3.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh chất lượng hoạt động tín dụng
Một là, tỷ lệ thu nợ (%) = (doanh số thu nợ/doanh số cho vay)*100
Chỉ tiêu này đánh giá hiệu quả tín dụng trong việc thu nợ của QTDND cơ sở.
Nó phản ánh trong một thời kỳ nào đó, với doanh số cho vay nhất định thì QTDND cơ
sở sẽ thu về được bao nhiêu đồng vốn. Tỷ lệ này càng cao càng tốt.
Hai là, vòng quay vốn tín dụng (vòng) = doanh số thu nợ/dư nợ bình quân
Chỉ tiêu này đo lường tốc độ luân chuyển vốn tín dụng của QTDND cơ sở,
thời gian thu hồi nợ của QTDND cơ sở là nhanh hay chậm. Vòng quay vốn càng
cao thì được coi là tốt và việc đầu tư càng được an toàn.
Ba là, tỷ lệ nợ quá hạn
Tỷ lệ nợ quá hạn (%) =
Dư nợ quá hạn
x 100
ma
Nợ quá hạn là khoản nợ mà một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/ hoặc lãi đã
quá hạn. Một cách tiếp cận khác, nợ quá hạn là những khoản tín dụng không hoàn
trả đúng hạn, không được phép và không đủ điều kiện gia hạn nợ. Các khoản nợ quá
hạn bao gồm: Nợ cần chú ý; Nợ dưới tiêu chuẩn; Nợ nghi ngờ; Nợ có khả năng mất
vốn.
Chỉ tiêu này cho biết việc khách hàng không thực hiện được việc trả nợ đúng
hạn theo cam kết. Tỷ lệ này cao phản ánh tình hình hoạt động tín dụng của QTDND
cơ sở có chất lượng thấp.
bao nhiêu. Với cùng một mức thu nhập, nếu QTD nào càng giảm được chi phí đầu
vào thì tỷ lệ này càng lớn chứng tỏ QTD hoạt động tốt. Đồng thời, ta thấy rằng nếu
các QTD chỉ chú trọng vào việc giảm và duy trì một tỷ lệ nợ quá hạn thấp mà không
tăng được thu nhập từ hoạt động tín dụng thì tỷ lệ nợ quá hạn thấp cũng không có ý
nghĩa. Chất lượng tín dụng được nâng cao chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó góp phần
nâng cao khả năng sinh lời của QTD.
Vậy đánh giá thu nhập từ hoạt động tín dụng sẽ cho ta thấy rõ hơn được các
khoản vay mà QTD cho vay là lành mạnh, hiệu quả hay không.
1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng của QTDND cơ sở
1.3.4.1. Nhân tố chủ quan
Một là, chính sách tín dụng của QTDND
Chính sách tín dụng của QTDND là cơ sở quan trọng đển đảm bảo cho hoạt
động tín dụng đi đúng quỹ đạo. Chính sách tín dụng là hướng dẫn chung cho cán bộ
tín dụng và cán bộ chuyên môn, tăng cường chuyên môn hóa trong phân tích tín
dụng góp phần quyết định đến sự thành công hay thất bại của một QTDND. Chính
sách tín dụng đúng đắn, rõ ràng sẽ có tác dụng nâng cao chất lượng tín dụng, thu
hút thêm khách hàng, phân tán rủi ro, tuân thủ pháp luật. Để từ đó đảm bảo được
mục tiêu đã đề ra, nâng cao lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro cho toàn hệ thống. Vì
vậy, cần phải xây dựng định hướng phát triển phù hợp với đặc thù của QTDND
trong từng giai đoạn cụ thể. Có như vậy thì sự phát triển của QTDND mới đúng
hướng và đạt được hiệu quả phục vụ cho sự phát triển chung của nền kinh tế và đặc
mr
biệt phục vụ cho sự phát triển của kinh tế nông nghiệp nông thôn - đúng như mục
tiêu đề ra khi thành lập hệ thống QTDND.
Hai là, năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng
Con người luôn là yếu tố quyết định đến sự thành công hay thất bại của mọi
hoạt động trong đời sống kinh tế xã hội. Trong hoạt động tín dụng để đạt được
thành công ngoài việc phải có một định hướng phát triển đúng đắn còn phải phụ
thuộc vào năng lực chuyên môn, trách nhiệm, tính trung thực của cán bộ tín dụng.
Cán bộ tín dụng là người hàng ngày phải xử lý nghiệp vụ có tính biến động liên
lường trước. Vì vậy, mỗi TCTD cần phải quan tâm đến quản trị rủi ro tín dụng.
Vậy, quản trị rủi ro tín dụng là gì?
Quản trị rủi ro tín dụng là việc xây dựng hệ thống quản lý và các chính sách
quản trị rủi ro thích hợp đối với hoạt động tín dụng nhằm tuân thủ các quy định của
pháp luật, nhận diện, cảnh báo và đề ra các biện pháp hạn chế sự xuất hiện của rủi
ro tín dụng, giảm thiểu những thiệt hại khi chúng phát sinh, đồng thời xác định sự
tương quan hợp lý giữa các nguồn lực của QTDND cơ sở với mức độ mạo hiểm có
thể khi sử dụng vốn cho nghiệp vụ cấp tín dụng. Quản trị rủi ro tốt chính là một
nguồn lợi thế cạnh tranh và là một công cụ tạo ra giá trị, cũng góp phần tạo ra các
chiến lược kinh doanh hiệu quả hơn.
Nhìn chung, quản trị rủi ro tín dụng là toàn bộ quá trình kiểm tra, giám sát,
phòng ngừa liên tục, bắt đầu từ khâu kiểm định, đánh giá khách hàng cũng như
khoản vay của khách hàng trước khi có quyết định cho vay, đến giải ngân, theo dõi
và các biện pháp xử lý, những khoản nợ có vấn đề nhằm giảm thiểu mức độ rủi ro
có thể xảy ra nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.
Năm là, quy trình tín dụng
Quy trình tín dụng bao gồm những quy định phải thực hiện trong quá trình
cho vay, thu nợ nhằm đảm bảo an toàn vốn tín dụng. Nó được bắt đầu từ khi
mp
chuẩn bị cho vay, phát tiền vay, kiểm tra quá trình cho vay cho đến khi thu hồi
nợ. Hoạt động tín dụng có đảm bảo hay không tùy thuộc và việc thực hiện tốt các
quy định ở từng bước và sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các bước trong
quy trình tín dụng. Sự phối hợp khoa học, nhịp nhàng giữa các bước trong quy
trình tín dụng sẽ tạo điều kiện cho vốn tín dụng được luân chuyển bình thường,
theo đúng kế hoạch đã định, nhờ đó đảm bảo chất lượng để phát triển hoạt động
tín dụng.
Sáu là, công tác tổ chức điều hành
Do cơ chế quản lý dân chủ, trình độ chuyên môn và quản lý của cán bộ còn
có hạn, lại hoạt động trong lĩnh vực nhạy cảm nên các QTDND dễ bị mọi đối tượng
lợi dụng, khiến hoạt động của QTDND đi chệch mục tiêu tôn chỉ hoặc hoạt động sai
Copyright: Tài liệu đại học ©