hiên cứu sinh Hồ Thị Hà
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI Hồ Thị Hà NGHIÊN CỨU HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA MỘT SỐ HỢP CHẤT
CHIẾT TÁCH TỪ LÁ ĐU ĐỦ (Carica papaya Linn)
Chuyên ngành: Công nghệ sinh học
Mã số: 62420201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CÔNG NGHỆ SINH HỌC
ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành Luận án Tiến sĩ này, bên cạnh sự cố gắng nỗ lực của bản thân, tôi
đã nhận được sự động viên và giúp đỡ rất lớn của nhiều thầy, cô giáo và tập thể nghiên
cứu khoa học.
Tôi xin bày tỏ lòng cảm tạ và đội ơn sâu sắc đến PGS.TS Đỗ Thị Hoa Viên và
TS. Lê Quang Hòa – Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, là những người đã tận tình
hướng dẫn, định h
ướng, đào tạo và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn
thành Luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô ở Bộ môn Công nghệ sinh học - Viện
Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm - ĐHBKHN đã giảng dạy, chỉ bảo và
tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô Viện Công nghệ Sinh học và Công nghệ
Thực phẩm - ĐHBKHN đã giảng dạy, chỉ bảo và tạ
o điều kiện giúp đỡ tôi trau dồi
kiến thức chuyên môn và cuộc sống.
Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới TS. Phạm Văn Cường, TS. Đoàn
Thị Mai Hương, ThS. Nguyễn Thùy Linh phòng Tổng hợp hữu cơ, Viện Hóa Sinh Biển,
Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã hướng dẫn tôi quy trình công nghệ
tách chiết các chất trong lá đu đủ.
Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp trong khoa công nghệ Lương
thự
1.4. Sơ lược về nhóm alkaloid 22
1.4.1. Phân bố trong thiên nhiên 22
1.4.2. Cấu tạo hóa học và phân loại alkaloid 23
1.4.3. Tính chất chung của alkaloid 24
1.4.4. Các alkaloid có trong lá đu đủ 25
1.5. Quá trình caspase 27
1.5.1. Khái niệm caspase 27
1.5.2. Phân loại caspase 27
1.5.3. Cơ chế của quá trình caspase 28
1.6. Kích thích miễn dịch 30
1.6.1. Các tế bào tham gia đáp ứng miễn dịch 30
1.6.2. Cơ chế chống ung thư của hệ miễn dịch 32
CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 33
2.1. Thiết bị nghiên cứu 33
2.1.1. Các thiết bị dùng cho nghiên cứu hóa học 33
2.1.2. Các thiết bị dùng cho nghiên cứu sinh học 33
2.2. Vật liệu nghiên cứu 33
2.2.1. Mẫu thực vật 33
iv
2.2.2. Hóa chất và các vật liệu khác 33
2.3. Các phương pháp phân lập và xác định cấu trúc hợp chất 34
2.3.1. Phương pháp chiết 34
2.3.2. Sắc ký cột 34
2.3.3. Sắc ký lớp mỏng 35
2.3.4. Phổ hồng ngoại 35
2.3.5. Phổ khối lượng 35
2.3.6. Phổ cộng hưởng từ hạt nhân 36
2.4. Các phương pháp thử hoạt tính sinh học 36
2.4.1. Phương pháp nuôi cấy tế bào in vitro 36
49
3.2. Xác định cấu trúc của các hợp chất đã được phân lập 52
3.2.1. Hợp chất CP1 52
3.2.2. Hợp chất CP2 55
3.2.3. Hợp chất CP3 60
3.2.4. Hợp chất CP4 61
3.2.5. Hợp chất CP5 65
3.2.6. Hợp chất CP6 68
v
3.3. Đánh giá khả năng gây độc tế bào ung thư của các phân đoạn cặn chiết 71
3.3.1. Đánh giá khả năng gây độc tế bào ung thư của các phân đoạn cặn chiết 71
3.3.2. Đánh giá khả năng gây độc tế bào ung thư biểu mô KB của các phân đoạn từ
cặn chiết CH
2
Cl
2
75
3.4. Đánh giá khả năng gây độc tế bào của các hợp chất phân lập từ lá đu đủ 77
3.4.1. Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư biểu mô KB của các hợp chất
phân lập từ lá đu đủ 77
3.4.2. Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư máu HL-60 của các hợp chất
phân lập từ lá đu đủ 79
3.4.3. Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư phổi LU-1 của các hợp chất phân
lập từ lá đu đủ 82
3.4.4. Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư vú MCF-7 của các hợp chất phân
lập từ lá đu đủ 83
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
ADN Acid deoxyribo nucleic
ATCC American Type Culture Collection
br Broad
BuOH Buthanol
CASP Caspase
CC Column Chromatography
CH
2
Cl
2
Diclorometan
13
C-NMR Carbon - 13 Nuclear Magnetic Resonance Spectroscopy
d Doublet
dd doublet doublet
DEPT Distortionless Enhancement by Polarisation Transfer
DMEM Dulbecco’s Modified Eagle Medium
DMSO Dimethylsulfoxide
DPPH 1,1-diphenyl-2-picrylhydrazyl
ED
50
Effetive Dose
ESI-MS Electron Spray Ionization – Mass Spectroscopy
EtOAc Ethyl acetate
EtOH Ethanol
FBS Fetal bovine serum
HL-60 Human acute promyelocytic leukemia
HMBC Heteronuclear Multiple Bond Correlation
1
s
Ribosome inactivating protein
s Singlet
SI Stimulate index
SRB Sulforhodamine B
t Triplet
TAC Acid trichloracetic
TBA Acid Thiobarbituric
TLC Thin Layer Chromatography
TSB Tryptic Soy Broth
δ (ppm) δ (ppm = part per million)
viii
DANH MỤC CÁC BẢNG,SƠ ĐỒ
Bảng 1.1: Tác dụng của chất chiết từ đu đủ lên các dòng tế bào ung thư khác nhau 13
Bảng 1.2: Hoạt tính chống ung thư của glucosinolate, phenolic và carotenoid trong đu đủ
14
Bảng 1.3: Tính chất hoá học của carpaine và dẫn xuất của carpaine trong lá đu đủ Carica
papaya 26
Bảng 3.1: Kết quả chiết phân đoạn cặn chiết trong lá đu đủ 45
ix
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Cây và lá đu đủ 5
Hình 1.2: β- sitosterol Hình 1.3: Daucosterol 6
Hình 1.4: Sterculin A, Hình 1.5: Cycloart-25-ene-3β,24 (R/S)-diol 6
Hình 1.6: Carpaine, Hình 1.7: Pseudocarpaine 8
Hình 1.8: Dehydrocarpaine I, Hình 1.9: Dehydrocarpaine II 8
Hình 1.10: Prunasin Hình 1.11: Sambunigrin 8
Hình 1.12: 5,7 - dimethoxycoumair Hình 1.13: Axit protocatechuic Hình 1.14: Axit
chlorogenic 9
Hình 1.15: Axit malic Hình 1.16: Axit quinic 9
Hình 1.17: Nicotiflorin Hình 1.18: Rutin 10
Hình 1.19: Caffeoyl malate, Hình 1.20: ρ-coumaroyl malate, Hình 1.21: Feruloyl malate 10
Hình 1.22: Benzyl isothiocyanate Hình 1.23: Benzyl glucosinolate 14
Hình 1.24: Quá trình hoạt hóa tiền caspase xúc tác bởi các caspase đã hoạt hóa 28
Hình 1.25: Quá trình hoạt hóa caspase hành quyết và qua đó khuếch đại mức độ caspase
hoạt hóa trong tế bào 28
Hình 2.1. Sơ đồ biểu diễn phản ứng trung hòa gốc DPPH của các chất chống oxy hóa 39
Hình 2.2: Tương quan giữa độ hấp thụ và nồng độ DPPH 40
Hình 2.3: Phản ứng tạo phức màu giữa MDA và axit thiobarbituric 41
Hình 3.1: Phổ
1
H-NMR của hợp chất CP4 63
Hình 3.18: Một số tương tác chính trên phổ COSY và HMBC của chất CP4 63
Hình 3.19: Cấu trúc hóa học của hợp chất apocynol A 64
Hình 3.20: Phổ
13
C-NMR của hợp chất CP5 65
Hình 3.21: Phổ
1
H-NMR của hợp chất CP5 66
Hình 3.22: Một số tương tác chính trên phổ HMBC và COSY của hợp chất CP5 66
Hình 3.23: Phổ DEPT của hợp chất CP5 67
Hình 3.24: Cấu trúc hóa học của hợp chất carpaine 67
Hình 3.25: Phổ
13
C-NMR của hợp chất CP6 69
Hình 3.26: Phổ
1
H-NMR của hợp chất CP6 69
Hình 3.27: Phổ DEPT của hợp chất CP6 70
Hình 3.28: Cấu trúc hóa học của hợp chất pseudocarpaine 70
Hình 3.29: Hoạt tính gây độc tế bào ung thư biểu mô KB của các phân đoạn cặn chiết từ lá
đu đủ 71
Hình 3.30: Hoạt tính gây độc tế bào ung thư phổi LU-1 của các phân đoạn cặn chiết từ lá
đu đủ 72
Hình 3.31: Hoạt tính gây độc tế bào ung thư vú MCF-7 của các phân đoạn cặn chiết từ lá
đu đủ 73
Hình 3.32: Kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào ung thư của các phân đoạn cặn chiết 74
xi
Hình 3.42: Tác dụng ức chế tế bào ung thư phổi LU-1 của hợp chất pseudocarpaine ở các
nồng độ 20; 4; 0,8 µg/ml 83
Hình 3.43: Hoạt tính gây độc tế bào ung thư vú MCF-7 của các hợp chất phân lập từ lá đu
đủ 84
Hình 3.44: Tác dụng ức chế tế bào ung thư vú MCF-7 của hợp chất carpaine ở các nồng độ
20; 4; 0,8 µg/ml 85
Hình 3.45: Tác dụng ức chế tế bào ung thư vú MCF-7 của hợp chất pseudocarpaine ở các
nồng độ 20; 4; 0,8 µg/ml 85
Hình 3.46: Hoạt tính gây độc tế bào thường NIH 3T3 của các hợp chất phân lập từ lá đu đủ
86
Hình 3.47: Tác dụng ức chế tế bào thường NIH 3T3 của hợp chất carpaine ở các nồng độ
20; 4; 0,8 µg/ml 87
Hình 3.48: Tác dụng ức chế tế bào thường NIH 3T3 của hợp chất pseudocarpaine ở các
nồng độ 20; 4; 0,8 µg/ml 87
Hình 3.49: Tổng hợp kết quả thử hoạt tính gây độc tế bào của các hợp chất phân lập từ lá
đu đủ 88
Hình 3.50: Kết quả kích hoạt enzyme caspase 3/7 của hợp chất carpaine lên tế bào 90
Hình 3.51: Kết quả kích hoạt enzyme caspase 3/7 của hợp chất pseudocarpaine lên tế bào
91
ng đu đủ của cả nước ước khoảng
10000 – 17000 hecta với sản lượng khoảng 200 – 350 nghìn tấn quả [17]. Cây đu đủ có lợi
thế là loại cây dễ trồng, ra quả sớm, năng suất cao đồng thời toàn bộ thân, lá, quả đều được
sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Ngoài việc lấy quả tươi, dùng làm nguyên liệu cho
chế biến, đu đủ còn được trồng để l
ấy nhựa, dùng làm thức ăn chăn nuôi.
Trong dân gian lá cây đu đủ được sử dụng để sát khuẩn, kháng nấm, kháng viêm,
chữa sốt rét, trừ giun sán,…Đã có nhiều công trình nghiên cứu về hoạt tính sinh học của lá
đu đủ. Lá đu đủ được chứng minh là có khả năng chống oxy hóa rất mạnh [32, 88]. Hoạt
tính chống oxy hóa này do các hợp chất phenol gây ra [33]. Lá đu đủ có hoạt tính kháng
khuẩn tốt, có khả năng kháng nhiều loại vi khuẩn gram âm, gram dươ
ng, các loại nấm
[2,73]. Ngoài ra, lá đu đủ còn có khả năng kháng viêm, giảm đau [23, 35].
Đặc biệt, người dân Việt Nam đã dùng lá đu đủ chữa trị bệnh ung thư. Ở nước ta,
cao chiết với cồn từ lá đu đủ được nghiên cứu trong một số mô hình ung thư thực nghiệm
và được chứng minh có tác dụng ức chế sự phát triển của khối u gây bởi tế bào ung thư
Sarcoma TG-180 ở chuột nh
ắt trắng [10]. Người dân nước Úc đã dùng lá đu đủ chữa trị
bệnh ung thư [96]. Đầu năm 2010, một nhóm nghiên cứu Nhật Bản và Mỹ đã thông báo
dịch chiết nước lá cây đu đủ có tác dụng ức chế một số dòng tế bào ung thư người như ung
thư dạ dày, ung thư phổi, ung thư máu,…. Ngoài ra, dịch chiết từ lá đu đủ còn có tác dụng
2
hỗ trợ hệ miễn dịch để tấn công vào các tế bào ung thư. Bằng cách thúc đẩy sự gia tăng các
sản phẩm cytokine dạng Th1 như là IL-12p40, IL-12p70, INF-γ và TNF-α, các cytokine
này có khả năng chống lại khối u [72].
Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu cho thấy lá đu đủ có tác dụng phòng và điều trị ung
thư. Tuy nhiên, những công bố đều chỉ sơ lược ở dạng dịch chiết và chưa xác định
được
thành phần nào là hoạt chất. Vì vậy, việc tìm hiểu thành phần hóa học và cao hơn nữa là
Phân lập và xác định cấu trúc của một hợp chất mới từ lá đu đủ (Carica papaya
Linn) được đặt tên là carpainone.
Đã xác định hoạt tính gây độc lên một số dòng tế bào ung thư của các hợp chất
phân lập từ lá đu đủ, trong đó hợp chất carpaine và pseudocarpaine thể hiện hoạt tính gây
độc tế bào ung thư rõ rệt.
Lần đầu tiên xác định được khả năng kích hoạt enzyme caspase 3/7 của hợp ch
ất
carpaine và pseudocarpaine trên tế bào ung thư phổi LU-1.
Đánh giá được khả năng chống oxy hóa, kháng vi khuẩn, kháng nấm và khả năng
kích thích miễn dịch của một số hợp chất phân lập từ lá đu đủ.
4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
1.1. Giới thiệu về cây đu đủ
Họ đu đủ (Caricaceae) trên thế giới gồm có 4 chi và 45 loài, phân bố ở các vùng nhiệt
đới và cận nhiệt đới [28]. Ở nước ta có 1 chi và một loài. Cây đu đủ có tên khoa học là
Carica papaya Linn. Cây nhỏ hoặc nhỡ, cao từ 2 - 4 mét, thân thẳng, không phân nhánh.
Lá to, mọc so le, tập trung ở ngọn. Cuống lá rất dài, xẻ 5 - 7 thùy sâu, gốc hình tim, đầu
nhọn, mỗi thùy lại chia tiếp thành nhiều thùy nhỏ không đều, gân lá hình chân vịt, hai mặt
nhẵn [2].
Ở Việt Nam, đu đủ là cây trồ
ng khá lâu đời và chưa xác định được cụ thể thời gian
cây được nhập vào. Đu đủ trồng gồm nhiều giống, gần như ở mỗi vùng sinh thái đều có
một giống khác nhau. Nhưng vài năm gần đây, một vài giống cho quả sớm, năng suất và
chất lượng cao được nhập trồng [17].
Một số giống đu đủ hiện nay đang được trồng ở Việt Nam bao g
ồm: giống đu đủ ta,
đu đủ Mêhico, đu đủ So Lo, đu đủ Trung Quốc, đu đủ Thái Lan, đu đủ Đài Loan [17].
* Giống đu đủ ta: bao gồm các giống đu đủ có từ lâu đời ở nước ta. Đặc tính chung
của nhóm cây này là sinh trưởng khỏe, lá xanh đậm, song phiến lá mỏng, cuống lá dài,
trồng chủ yếu, với diện tích tương đối lớn. Giống đu đủ Đài Loan được trồng là giống lai
F1 được nhập từ Đài Loan. Tại Hà Nội, chỉ
có duy nhất giống đu đủ Đài Loan được trồng
ở các huyện: Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, Thạch Thất,…Với mục đích trồng lấy quả nên
cây đu đủ Đài Loan được trồng là đu đủ cái.
Với điều kiện thực tế như vậy nên chúng tôi chọn lá đu đủ Đài Loan cho nghiên cứu
này.
Hình 1.1: Cây và lá đu đủ
6
1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
1.2.1. Nghiên cứu về thành phần hóa học của lá đu đủ
Ở trong nước, cho đến nay đã có một số công bố về các chất có trong lá đu đủ. Năm
1983, Nguyễn Tường Vân và cộng sự đã chiết xuất và xác định được alkaloid carpaine
trong lá đu đủ [19].
Năm 2007, Hà Thị Bích Ngọc đã sử dụng kỹ thuật HPLC phân tích các chất
carotenoid trong lá đu đủ. Kết quả cho thấy β-carotene, luteine chiếm tỷ lệ
tương ứng là
57,05 và 11,864% so với tổng các chất carotenoid, tuy nhiên không xác định được
lycopene [11].
Gần đây, Trần Thanh Hà đã phân lập được 4 chất từ phân đoạn chiết n-hexan của lá
đu đủ. Bao gồm, β- sitosterol, daucosterol, cycloart -23-ene-3β,25-diol (sterculin A) và
cycloart-25-ene-3β,24 (R/S)-diol. Trong đó, sterculin A và cycloart-25-ene-3β,24 (R/S)-
diol là 2 tritecpen lần đầu tiên phân lập từ lá đu đủ [4].
HO
H
H
HH
H
28
29
21
22
1
2
3
4
5
6
7
30
8
9
10
19
11
12
13
14
15
16
17
20
18
23
24
25
26
27
> O > A > B. Phân đoạn n-hexan: A > O > AB > B [3].
Năm 1999, Nguyễn Quốc Khang và Hà Thị Thanh Bình đã nghiên cứu tác dụng
kháng khuẩn của flavonoid chiết từ lá đu đủ. Các tác giả thí nghiệm với 5 chủng vi khuẩn
và 2 chủng nấm gây bệnh. Nồng độ flavonoid thí nghiệm là 0,4 mg/ml. Kết quả, flavonoid
trong lá đu đủ th
ể hiện tính kháng khuẩn tốt đối với các chủng vi khuẩn và nấm thử nghiệm
bao gồm: Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Salmonella typhi
T239, Salmonella typhi T241, Candida albicans, Candida stellaloides [6].
Như vậy, các kết quả nghiên cứu đã khẳng định trong lá đu đủ có các hợp chất
alkaloid carpaine, carotenoid, flavonoid và một số triterpene. Đồng thời, cặn chiết lá đu
đủ đã được chứng minh là có tác dụng gây độc một số dòng tế bào ung thư.
1.3. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
1.3.1. Nghiên cứu về thành phần hóa học của lá đu đủ
Cho đến nay, đã có nhiều công bố về thành phần hóa học của lá đu đủ. Kết quả phân
tích định tính cho thấy trong lá đu đủ ngoài các hợp chất trao đổi sơ cấp còn có các chất:
tannin, alkaloid, saponin, glycosid, phytosterol, phenol, flavonoid, steroid, terpenoid,…
[74, 99, 104]. Alkaloid có khung piperidin, chủ yếu là carpaine, pseudocarpaine,
dehydrocarpaine I, dehydrocarpaine II, choline, …[61, 74]. Ngoài ra còn có vitamin C, E,
nguyên tố khoáng Ca, K, Mg, Zn, Mn, Fe, [28, 74]
8
Năm 1965, Coke và Rice đã công bố cấu trúc của carpaine [87]. Cùng năm đó,
Govindachari đã xác định được cấu trúc của carpaine và pseudocarpaine [51].
N
C
H
2
C
H
C=O
O
N
C
H
2
C
CH
2
C
C
HCH
3
H
H(C H
2
)
7
O
C=O
N
C
C
CH
2
CH
2
C
HH
O
O
O
N
H
HH
Me
NMe
H
O
H
O
Hình 1.8: Dehydrocarpaine I Hình 1.9: Dehydrocarpaine II
Năm 2002, David và cộng sự đã xác định được prunasin và sambunigrin trong lá đu
đủ [42]. Trong cùng năm đó, Elin S. Olafsdottir và cộng sự cũng xác định được prunasin
trong lá đu đủ với hàm lượng rất nhỏ, khoảng 0,005% so với khối lượng lá khô [45].
Hình 1.10: Prunasin Hình 1.11: Sambunigrin
9
Năm 2007, Antonella Canini và cộng sự đã sử dụng kỹ thuật sắc ký khí khối phổ để
phân tích các hợp chất phenol trong lá đu đủ trồng tại West Cameroon (Africa). Kết quả đã
xác định được các thành phần với khối lượng như sau: mg/g (lá khô): axit caffeic: 0,25;
axit p - coumaric: 0,33; axit protocatechuic: 0,11; kaempferol: 0,03; quercetin: 0,04 và 5,7-
dimethoxycoumair: 0,14. Cấu trúc phân tử của một số phenolic trong lá đu đủ như sau
[27].
O
OCH
O
OH
HO
HO
OH
OH
O
Hình 1.15: Axit malic Hình 1.16: Axit quinic
10
O
OH
CH
3
OH OH
O
O
O
OH
HO
OH
OH
O
O
OH
OH
OH
CH
2
O
HO
HO
O
OHO
HO
OO
OOH
O
OH
HO
OO
OOH
Hình 1.19: Caffeoyl malate Hình 1.20: ρ-coumaroyl malate Hình 1.21: Feruloyl malate
1.3.2. Nghiên cứu về hoạt tính sinh học của lá đu đủ
Trong y học cổ truyền, các bộ phận khác nhau của đu đủ bao gồm cả lá, vỏ cây, rễ,
mủ, hoa, hạt đều được sử dụng để điều trị một số bệnh. Người dân ở Indonesia đã dùng
dịch ép lá đu đủ uống chữa rốt rét và những bệnh sốt khác. Trong y học dân gian Ấn Độ,
quả
đu đủ chín làm dễ tiêu, lợi tiểu, trị đầy hơi. Nhựa từ quả xanh có tác dụng trị giun sán.
Lá được dùng đắp trị đau thần kinh. Ở Peru, quả đu đủ băm nhỏ dùng ngoài chữa vết
thương, chống nhiễm khuẩn tại chỗ. Nước hãm lá uống gây hạ huyết áp, làm dễ tiêu hóa. Ở
Haiti, nhân dân uống dịch ép quả để trị tăng huyết áp, uống nước ngâm rễ trị
viêm niệu
đạo, đắp lá nấu chín trị thấp khớp, chấn thương, bong gân [2, 9, 96].
1.3.2.1. Hoạt tính chống ung thư
Các hợp chất từ thực vật có khả năng điều trị, ngăn ngừa ung thư ngày càng được
chú ý do chi phí thấp, ít có tác dụng phụ so với việc điều trị bằng hóa chất hay chiếu xạ. Lá
và các bộ phận khác của cây đu đủ đã được nhiều dân tộc ở m
ột số nước trên thế giới sử
phân chia tế bào. Việc sử dụng lycopene như là một tác nhân chống ung thư để điều tiết
chu kỳ phân bào bằng cách ức chế sự tăng trưởng của tế bào bất thường [85].
Những tác động của chất chiết từ qủa đu đủ lên tế bào ung thư vú MCF-7 đã được
kiểm tra cùng với các loại quả
khác trong nghiên cứu của Garcia-Solis và cộng sự. Trong
nghiên cứu này, tác giả đã đánh giá tác dụng ức chế tế bào ung thư của các chất chống oxy
hóa như β–carotene, polyphenol, flavonoid. Trong số 14 loại cây thường sử dụng ở Mexico
(bơ, ổi, xoài, lê, nho, cà chua, đu đủ,…) Garcia-Solis đã công bố chỉ có đu đủ là ức chế
đáng kể sự phát triển của tế bào ung thư vú. Các chất chiết xuất từ quả đu đủ
đã có tác
dụng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư vú MCF7 ở cả 5 nồng độ thử nghiệm (0,01;
0,5; 1; 2; 4%) trong thời gian 72 giờ. Tại nồng độ 2 và 4% đã ức chế 30 và 53% sự sinh
trưởng của tế bào ung thư. Điều thú vị là, hoạt tính ức chế sự phát triển của tế bào ung thư
không tương quan với tổng hàm lượng phenolic hoặc các chất chống oxy hóa chiết từ qu
ả
[96].
Ngược lại, Jayakumar và cộng sự lại kết luận rằng trong số 13 loại quả (lựu, thanh
long, sầu riêng, nho, táo,…) những loại quả có hàm lượng polyphenol, flavonoid cao hơn
thì có tác dụng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư vú MCF7. Trong nghiên cứu này,
12
chất chiết vỏ quả đu đủ bằng etanol đã ức chế sự phát triển của tế bào ung thư và loại bỏ
nitric oxit (khoảng 35% nitric oxit đã được loại bỏ ở nồng độ chất chiết 640 µg/ml) [96].
Rumiyati và cộng sự đã chứng minh trong lá đu đủ có chứa protein bất hoạt ribosome
(RIPs). RIPs có khả năng gây độc tế bào ung thư vú T47D với IC
50
= 2,8 μg/ml. Đồng thời
nghiên cứu này đã chứng minh ảnh hưởng của protein có chứa RIPs lên gen p53 và Bcl-2,
ảnh hưởng của các protein đến quá trình phân bào của dòng tế bào ung thư vú T47D. Mức
độ biểu hiện của p53 tăng lên đến 59,4% còn protein Bcl-2 giảm xuống còn 63%. Các kết
điều kiện in vitro về việc dùng đu đủ để ức chế, tiêu diệt tế bào
ung thư được tóm tắt trong bảng sau.
Copyright: Tài liệu đại học ©