Lời cảm ơn
Để hoàn thành tiểu luận này, em xin chân thành cảm ơn
TS. Nguyễn Thị Bích Thúy đã giúp đỡ để em hoàn thành tiểu luận.
Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu, tiếp cận với một nền văn học
mới hoàn toàn với mình, nếu không có sự giúp đỡ, hướng dẫn nhiệt
tình của cô, chắc chắn em sẽ không thể hoàn thành tiểu luận. Trong
khi nghiên cứu một tác phẩm còn mới, với khả năng trình độ hạn
chế, rất mong cô giúp đỡ và góp ý để niên luận hoàn thiện hơn.
Em cũng chân thành cảm ơn Khoa Ngữ văn đã có những
hỗ trợ kịp thời để em có thể hoàn thành tiểu luận của mình (về việc
định hướng đề tài, các thắc mắc…)
Em cũng chân thành cảm ơn Thư viện trường ĐH Sư
phạm TP. Hồ Chí Minh đã có những sự hỗ trợ về tài liệu tham khảo
cho em.
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 1 – 2009
Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
Mục lục
Lời cảm ơn 1
Mục lục 2
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của
Kawabata 3
Phần 1: Mở đầu 3
Phần 2: Nội dung 6
1. KAWABATA – CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP VĂN CHƯƠNG 6
2. GIỚI THIỆU TÁC PHẨM “ĐẸP VÀ BUỒN” 14
3. NHÂN VẬT KEIKO SAKAMI TRONG TÁC PHẨM “ĐẸP VÀ BUỒN” CỦA
KAWABATA 17
Kết luận 41
TƯ LIỆU THAM KHẢO 44

dành cho chồng. Có một Oki sâu sắc, từng trải về cái đẹp, về cuộc sống, cũng có một
Taichiro tài năng và say đắm trong tình yêu. Và tất nhiên, không thể quên được Keiko
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 3
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
Sakami, người con gái đặc biệt trong tác phẩm, một người con gái với những cảm xúc,
những nét tính cách tưởng chừng như trái ngược nhau, vừa là một con người nung nấu
ý định trả thù, nhưng cũng là trái tim ngây dại tha thiết yêu thương. Keiko Sakami đã
là một sự quyến rũ, một sự dụng công của tác giả, chính vì thế, tìm hiểu nhân vật này,
là góp phần làm sáng tỏ vẻ đẹp và nỗi trong truyện.
Tìm hiểu về Keiko Sakami cho ta có một cái nhìn toàn diện hơn về nhân vật
này. Dường như trong toàn bộ các tác phẩm của Kawabata, chỉ có mỗi Keiko Sakami
là một nhân vật đồng tính luyến ái nữ. Chính vì thế, tìm hiểu về nàng cũng khác với
tìm hiểu về Komako hay Yoko, hay những người con gái khác trong các tác phẩm của
nhà văn này. Chính vì thế, khám phá thế giới của Keiko Sakami, ta dường như bóc
tách được những lớp của đời sống tâm hồn cô, khiến ta cảm thấy nhân vật này có
những điều đáng ghét, nhưng lại không thể không thương. Có một cái nhìn toàn diện
về nhân vật này, cũng không hẳn là một điều dễ dàng.
Trong niên luận này, người viết tập trung tìm hiểu về vẻ đẹp ngoại hình và
tài năng, tình yêu và tính cách của Keiko Sakami thông qua đó hiểu được bản chất tình
yêu của nàng, một tình yêu đầy đam mê và mâu thuẫn. Ai đó đã nói rằng, văn học
Nhật Bản là văn học dựa trên sự cảm nhận, chính vì thế, tìm hiểu về Keiko Sakami
cũng là một trong những cảm nhận của người viết, có thể khác với ý kiến của nhiều
người khi tìm hiểu về nhân vật này, nhưng đã là văn học của cảm nhận thì ta chỉ có thể
lấy vốn sống và sự từng trải trong cuộc đời ra để cảm nhận, và không thể nói rằng ai
đúng ai sai, tất cả chỉ là tương đối.
Viết niên luận này, người viết đã cố gắng trình bày một cách tương đối khoa
học những cảm nhận của mình dựa trên văn bản ngôn từ “Đẹp và buồn” để từ đó thấy
rõ được con người Keiko Sakami.

Phần 2: Nội dung
1. KAWABATA – CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP VĂN
CHƯƠNG
1.1. Bối cảnh lịch sử và văn học Nhật Bản
Nước Nhật đã có chuyển biến lớn vào năm 1866, vua Minh Trị lên ngôi
khởi xướng “đổi mới” đất nước với tinh thần “học hỏi phương Tây, đuổi kịp phương
Tây, vượt lên phương Tây” (seiyo o marabi, seiyo ni oitsuki, seiyo o oiniku). Từ đó
nước Nhật mở ra trang sử mới. Hình ảnh nước Nhật như một vận động viên trẻ hăm
hở chạy đua với lòng mong muốn chiến thắng.
Chỉ trong vài ba mươi năm, tính đến lúc Kawabata ra đời (1899), nước Nhật
đã thay đổi căn bản. Một nước Nhật công nghiệp đang vươn tới. Nhiều bước nhảy vọt
trong kinh tế khiến cả thế giới kinh ngạc, nhiều dân tộc châu Á phải khâm phục.
Rabindranath Tagore nhà thơ lớn Ấn Độ sau khi đến thăm Nhật vào năm
1916 đã nhận xét: “Châu Á thức dậy khỏi giấc ngủ hàng thế kỉ, Nhật Bản nhờ những
mối quan hệ và va chạm với phương Tây đã chiếm một vị trí danh dự trên thế giới.
Bằng cách đó, người Nhật đã chứng tỏ rằng họ sống bằng hơi thở thời đại chứ không
phải bằng những thần thoại hão huyền của quá khứ”.
Sự đổi mới về kinh tế tác động mạnh mẽ đến nền văn học nghệ thuật của
Nhật Bản. Bộ mặt xã hội Nhật đã thay da đổi thịt, văn học nghệ thuật cũng thay màu
đổi sắc.
Nếu trước đây văn học chịu ảnh hưởng tư tưởng Nho, Phật của Trung Quốc
thì đến thời kì mở cửa lại tiếp thu nhiều luồng tư tưởng tự do dân chủ của phương
Tây: Anh Mĩ, Pháp…đặc biệt tư tưởng dân quyền của Jăng Jắc Rusô (Jean Jacques
Rousseas,1712-1778) nhà tư tưởng Pháp và những nhà lí luận hiến pháp của Đức đã có
ảnh hưởng đến tri thức và văn nghệ sĩ Nhật Bản. Tư tưởng tự do dân chủ như luồng
gió mới thổi vào mặt trận văn học chủ nghĩa tự do, chủ nghĩa lãng mạn, chủ nghĩa
tượng trưng, chủ nghĩa hiện thực, chủ nghĩa tự nhiên ngày càng phát triển trong sáng
tác văn học.
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 6
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An

GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 7
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
qua đời, sau đó người bà từng chăm sóc cậu cũng rời xa cậu. Tám tuổi ông đã mang
nặng nỗi đau thương buồn tủi.
Kawabata đuợc ông gửi tới một trường dành cho trẻ em nghèo ở gần thành
phố Osaka. Học sinh ở trường này được miễn học phí cho nên Kawabata có điều kiện
đi học. Trong các môn học thì Kawabata thích nhất môn hội họa và mơ ước sau này
trở thành họa sĩ.
Đến năm mười ba tuổi bắt đầu say mê văn chương. Kawabata sưu tầm và
chép thơ haikư của Basho. Tìm đọc truyện Genji của Murasaki Sikibu và các tác phẩm
văn học cổ điển khác.
Năm Kawabata mười lăm tuổi thì cậu bắt đầu viết văn.
Do liên tiếp gặp những buồn đau, Kawabata dường như già đi trước tuổi:
cậu mang nặng nỗi buồn đau, thích trầm tư mặc tuởng, có những uẩn khúc trong lòng
ít nói với ai. Ở truờng trung học cậu ít giao du với bạn bè chỉ cặm cụi vào đống sách
vở muợn được ở thư viện
Năm 1920 Kawabata trúng tuyển vào trường Đại học Quốc gia Tokyo. Ban
đầu thì Kawabata học Khoa Anh văn nhưng vì thấy không có hứng thú nên đã xin
chuyển qua Khoa Văn học Nhật Bản. Học năm thứ hai Kawabata cùng bạn bè thành
lập tạp chí Trào lưu mới. Từ đó Kawabata say mê văn chuơng và quên đi mộng làm
hoạ sĩ.
Hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất và trận động đất tháng 9/1923
làm cho cuộc sống của Kawabata càng khó khăn. Kawabata phải viết báo làm việc vặt
để sinh sống và cố gắng hoàn thành luận án tốt nghiệp.
Sau tốt nghiệp đại học (1924) Kawabata trở thành một trong những nhà sáng
lập tạp chí văn học Văn nghệ thời đại (Bungei Jidai), đại biểu cho trào lưu Tân cảm
giác (Shinkankakuha) theo định hướng văn học và văn hóa tiên phong Châu Âu, phủ
nhận chủ nghĩa tự nhiên, cổ xúy cho những thử nghiệm phong cách và đặt cảm xúc và

nhà văn, ông đã truyền đạt một nhận thức văn hóa có thẩm mỹ và đạo đức cao, bằng
một phong cách nghệ thuật độc đáo, do đó đóng góp vào cầu nối tinh thần Đông - Tây
theo cách của ông”
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 9
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
E. G. Seidenstickơ - nhà văn Mỹ, ngừơi từng dịch nhiều tác phẩm của
Kawabata cho rằng nên xếp Kawabata vào dòng văn chương của những bậc thầy haikư
ở thế kỷ XVII. Thơ haikư cổ điển đã hòa lẫn cái động và bất động với nhau một cách
độc đáo. Cũng theo cách ấy kawabata thường cho các giác quan pha lẫn với nhau
không chút ngần ngại.
N. Phêđôrencô nhận xét: “Tất cả những phát hiện nghệ thuật có đựơc trong
tác phẩm của ông như những yếu tố mang tính cá nhân độc đáo, bất ngờ đều xuất
phát từ những ngọn nguồn xa xưa của văn học Nhật, từ cội nguồn văn hòa dân tộc”,
“Kawabata – con mắt nhìn thấu cái Đẹp” .
Aônô Xuêkiti trong cuốn các nhà văn Nhật Bản hiện đại 1953 nhận xét:
“Mỗi lần đọc tác phẩm của Kawabata tôi cảm thấy cái âm thanh xung quanh tựa hồ
như lắng đi, không khí bỗng trở nên trong trẻo còn tôi thì hòa tan vào trong đó”
Kawabata cũng tự nhận mình là “người sinh từ cái Đẹp Nhật Bản”
Tất cả những lời nhận xét đánh giá trên đã nói lên được vị trí của các tác
phẩm Kawabata đối với nền văn học Nhật Bản và văn học thế giới. Con người của cái
đẹp, yêu cái đẹp và tôn thờ cái đẹp ấy, đã có những tác phẩm thực sự đẹp và mang một
nỗi bi cảm sâu sắc. Tác phẩm của Kawabata mở ra thế giới rộng lớn khôn cùng của cái
đẹp và nỗi buồn Nhật Bản. Kawabata tạo nên những tác phẩm bất tử có vai trò thúc
đẩy sự phát triển của nền văn học Nhật Bản nói riêng và của thế giới nói chung.
Những tác phẩm của ông là chiếc cầu nối văn hoá văn học Nhật Bản với thế giới và
ngược lại. Tác phẩm của Kawabata rất đa dạng về thể loại, bao gồm cả tiểu thuyết,
truyện ngắn, tùy bút, tự truyện…
Kawabata là một trong những nhà văn Nhật Bản được dịch nhiều nhất ở

Xứ tuyết (雪国), tiểu thuyết đầu tiên của Kawabata, được bắt đầu năm 1934,
đăng nhiều kỳ từ 1935 đến 1937, và chỉ hoàn tất năm 1947. Chuyện tình giữa một tay
chơi từ Tokyo và một nàng ca kỹ (geisha) tỉnh lẻ diễn ra tại một thị trấn xa xôi đâu đó
phía tây rặng Alps Nhật Bản (dãy núi chia đôi đảo Honshu). Vẻ đẹp của tuyết, của các
mùa, của người nữ hòa quyện trên từng trang sách, đẹp như thơ, đưa tác phẩm ngay
lập tức trở thành cổ điển, và như lời Edward G. Seidensticker, "có lẽ là kiệt tác của
Kawabata", đã đưa Kawabata vào số những nhà văn hàng đầu nước Nhật.
Sau Đệ nhị thế chiến, ông tiếp tục thành công với những tiểu thuyết như
“Ngàn cánh hạc” ( 千 羽 鶴 , một chuyện tình bất hạnh trong khung cảnh trà đạo),
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 11
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
“Tiếng rền của núi” (山の音), Người đẹp say ngủ (眠れる美女) và “Đẹp và buồn”
(美しさと哀しみと, tiểu thuyết cuối cùng của ông, lại một câu chuyện đam mê với
kết cuộc buồn).
Bản thân Kawabata cho rằng tác phẩm hay nhất của mình là Danh thủ cờ
vây (名 人, 1951), truyện ngắn này tương phản rõ rệt với những tác phẩm khác. Truyện
kể lại (có hư cấu thêm) một ván cờ vây năm 1938, mà ông đã tường thuật cho báo
Mainichi. Đó là ván cờ cuối cùng của danh thủ Shūsai, ông này đã thua người thách
đấu trẻ hơn mình, rồi qua đời một năm sau. Mặc dù truyện có vẻ hời hợt, chỉ là thuật
lại một cuộc đấu tranh lên đến đỉnh điểm, một số độc giả cho rằng đó là ẩn dụ thất bại
của Nhật Bản trong Đệ nhị thế chiến, số khác lại coi là cuộc đấu tranh giữa truyền
thống và hiện đại.
Năm 1968, Kawabata được trao tặng giải Nobel với lời ca ngợi của Viện
Hàn lâm Thụy Điển: "Ông là người tôn vinh cái đẹp hư ảo và hình ảnh u uẩn của hiện
hữu trong đời sống thiên nhiên và trong định mệnh con người" (diễn văn của tiến sĩ
Anders Usterling trong lễ trao giải). Là chủ tịch Hội Văn Bút Nhật Bản trong nhiều
năm sau chiến tranh, Kawabata đã thúc đẩy việc dịch văn học Nhật sang tiếng Anh và
các thứ tiếng phương tây khác.

cùng của nhà văn. Tác phẩm cùng với “Xứ tuyết”, “Người đẹp say ngủ” tạo thành
một phong cách riêng trong nghệ thuật xây dựng và phân tích tâm lý nhân vật của
Kawabata, không lẫn vào đâu được.
Lời đầu trang nhà xuất bản khi tái bản “Đẹp và buồn” đã nhận định: Truyện
ông thường không mở đầu, không kết luận. Những sự cố không bắt đầu bằng chương
một, mà cũng không giải quyết bằng chương cuối. Vạn sự vô thủy vô chung, và không
chỉ vì nhà văn cầm bút viết mà cuộc đời trở nên giới hạn trong một tác phẩm. Ông
không phê phán cái xấu mà cũng không suy tôn cái tốt. Với ông xấu tốt có trong mọi
cuộc sống, mà có khi thật ra cũng không phân biệt rõ ràng với nhau. Quan niệm tiểu
thuyết như vậy làm ta nhớ tới Anton Chekhov. Thật ra ta nhớ đến Thiền - cái tôn giáo
hay triết lý - vì gốc Á đông tất nhiên ảnh hưởng đến cách nhìn cuộc sống cũng như
cách nhìn thế gian của những nhà văn lớn Á đông, ít nhất những nhà văn biết thưởng
lãm tiếng chuông chùa cuối năm ông ghi lại trong Đẹp và Buồn
Đẹp và Buồn là câu chuyện cuối đời của một nhà văn nổi tiếng về thăm lại
cố đô để nghe chuông giao thừa. Chuyến đi thơ mộng lẽ ra êm ả lại khơi lại một mối
hận tình hai mươi năm trước. Cái mầm của bất an tiềm tàng hai thập niên bỗng trở
thành một loài cây độc. Cây độc cho hoa độc, đem sự hôn mê đến đam mê tang tóc
cho những nhân vật chính cũng như phụ.
Quả thật chuyến đi lý là để nghe chuông, nhưng thâm sâu là mong gặp lại cố
nhân của cuộc tình bất hạnh cũ. Cố nhân Otoko bấy giờ mới mười sáu, trong khi ông
đã ba mươi mốt và có gia đình. Cuộc tình tan vỡ, và khi đứa con sanh thiếu tháng qua
đời, cô gái đã toan tự vận. Mất trí một thời gian, sau cùng cô cũng bình phục, theo mẹ
về Kyoto và biệt tăm cho đến gần đây. Oki ở lại Tokyo, tiếp tục sống với vợ con sau
những sóng gió tất nhiên phải có. Ông trở thành nhà văn lớn, một phần nhờ tác phẩm
Cô gái mười sáu kể lại mối tình bất hạnh với Otoko. Tác phẩm là niềm thống khổ cho
vợ ông. Ngồi đánh máy bản thảo, Fumiko đã sảy thai trong một cơn xúc động mãnh
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 14
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata

SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
Keiko thương yêu cô giáo, nên căm thù Oki đã bạc tình với Otoko. Cô gái
lại ghen với mối tình xưa nghĩa cũ còn nặng trong tâm can cô giáo và người đàn ông.
Và Keiko lập tâm hại Oki, dùng tất cả thủ đoạn để thi hành mưu lược, kể cả việc cùng
một lúc chinh phục Oki và người con trai của ông Lấy cớ mang tranh của mình cho
Oki coi, Keiko đã thi hành bước đầu của kế hoạch bằng cách ngủ đêm với Oki tại
khách sạn rồi kể cho cô giáo nghe cái suy nhược và hư hỏng của người đàn ông. “Ra
gì đâu cái thứ đàn ông 50 ngoài, thèm khát gái chanh cốm mà cái hôn dài một chút
cũng không đủ hơi”, Keiko nói với cô giáo.
Sóng gió xảy ra trong liên hệ hai người đàn bà, nhưng Keiko tự tin, vẫn tiếp
tục thi hành thủ đoạn. Vì tình yêu, Keiko mỗi ngày mỗi sa đọa sâu hơn vào tội lỗi và
tội ác Và cuối cùng, cô đã thực hiện được hành vi tội lỗi của mình, đẩy Taichiro –
con trai của Oki vào chỗ chết. Truyện kết thúc, tất cả các nhân vật, dù có lỗi hay không
có lỗi, cũng đọng lại là một niềm bi cảm sâu xa.
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 16
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
3. NHÂN VẬT KEIKO SAKAMI TRONG TÁC PHẨM “ĐẸP VÀ
BUỒN” CỦA KAWABATA
Keiko Sakami là nhân vật để lại khá nhiều ám ảnh trong “Đẹp và buồn”. Nói
ám ảnh bởi vì, ta không biết nên yêu hay nên ghét nàng. Bởi vì, vẻ đẹp của nàng vẫn
tinh khôi, trong trắng, tình yêu của nàng chân thành mãnh liệt, cách sống của nàng
phóng khoáng, hết mình, nhưng hành vi của nàng lại đáng trách. Cho nên, tìm hiểu về
nàng, cũng là đang tìm một cái nhìn công tâm nhất về nhân vật này, nhân vật mà có lẽ,
đó là một sự dụng công không nhỏ của Kawabata.
3.1. Vẻ đẹp ngoại hình và tài năng
Hầu hết các nhân vật nữ trong tác phẩm của Kawabata đều có một vẻ đẹp có

sổ, ông thấy người con gái như trái cây chín tới”. Có thể nói, cái vẻ đẹp của người
con gái này, là vẻ đẹp tươi tắn và mơn mởn sức xuân. Miêu tả Keiko trong đối sánh
với “trái cây vừa chín tới” là tác giả đã lột tả hết cái thần trong cái vẻ trẻ trung, trong
sáng và đẹp đẽ của người con gái này. Trong truyện, tác giả cũng miêu tả vẻ đẹp của
Otoko qua đôi mắt của Oki: “Ông xúc động vì cái trẻ cái đẹp của người con gái nhỏ.
Sững sờ vì nét dung nhan mỹ miều quá sức tưởng tượng, ông quay lại”. Nhưng nếu
như cái vẻ đẹp của Otoko là vẻ đẹp mỏng manh, hao khuyết của người con gái bé nhỏ,
thì vẻ đẹp của Keiko lại tròn đầy, viên mãn như trái cây chín tới. Tất cả đều được
nhìn qua ánh nhìn của Oki. Dù không rõ, nhưng vô hình trung, ta đã có một sự so sánh
về vẻ đẹp của hai người phụ nữ trong truyện này, một là vẻ đẹp đầy đặn quyến rũ, một
là vẻ đẹp mảnh mai, mỏng manh và hao khuyết. Keiko đã thực sự nổi bật và thu hút
ánh nhìn bởi vẻ đẹp ấy.
Đó là cảm nhận của Oki về vẻ đẹp của Keiko. Còn với Fumiko, vợ Oki, thì,
cái cảm nhận ấy rất đỗi tinh tế và đàn bà: “Cô ta đẹp như gái liêu trai” và nàng xác
định “Ôi, nó đẹp như ma như quỷ”. Tại sao Fumiko lại có cảm nhận này? Có thể thấy
rõ rằng, qua đôi mắt nhìn của Fumiko thì cái đẹp ấy luôn ẩn chứa trong nó một sự bất
trắc, một sự không ổn định, và có thể nói, đối với Fumiko, đó là vẻ đẹp không bình
thường. Bởi vì, người phụ nữ từng trải này đã nhìn thấy ở Keiko có một sức hút đến
khó cưỡng lại. Nên nàng đã nói Nó đẹp như ma như quỷ, thông qua nhận định của
Fumiko, ta thấy Keiko có một sự quyến rũ đặc biệt. Ma quỷ nguy hiểm bởi ta biết nó
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 18
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
độc ác nhưng không thể cưỡng lại hấp lực và sức dẫn dụ của nó, điều đó càng làm tăng
thêm sự nguy hiểm. Và phải chăng, nói như vậy, nhà văn đã ngầm dự báo những bất
trắc sẽ xảy tới cho hai người đàn ông, khi họ cứ bị Keiko dẫn dụ, đi theo con đường
tình ái đầy gai độc hận thù? Cái vẻ đẹp kỳ lạ ấy, đặc biệt mà chỉ có Keiko Sakami lại
một lần nữa, được Oki cảm nhận rằng “Ông nói đùa, nhưng đang cười ông phải
dừng lại nửa chừng vì cái đẹp quyến rũ mà dị kỳ của cô gái”. Để rồi ông nói rằng

ông gặp một người đàn bà mà trình độ nhậy cảm hai núm vú lại khác nhau như
vậy”. Với hình ảnh này, ta thấy dường như sự quyến rũ toát lên trong từng đường nét,
từng chi tiết của Keiko, và càng lúc càng khiến người đọc choáng ngợp. Keiko không
phải là khối pha lê toàn bích toàn mỹ, càng không phải là một viên ngọc sáng lấp lánh,
vẻ đẹp của nàng không chỉ thánh thiện mà còn rất liêu trai, đó là vẻ đẹp rất khó nắm
bắt được.
Và chính Otoko, cô giáo của nàng, cũng đã thừa nhận những nét đẹp ở nàng,
từ bàn tay, đến lông mày, và nhất là cái cổ của cô. Không ít lần Kawabata đã đặc tả chi
tiết cái cổ, cũng bởi “Cái cổ thơ ngây lạ lùng, mảnh dẻ, xinh xắn, ngồn ngộn trẻ
trung”. Vẻ đẹp của Keiko cứ thế mà hiện ra qua từng câu, từng chữ, tựa như một ma
lực, để rồi chính Otoko cũng bị cuốn vào mối luyến ái say đắm trong với nàng.
Đến cả bàn tay, bàn chân của nàng cũng đẹp, một vẻ đẹp dường như mà chỉ
có thể ma quỷ hoặc thiên thần mới có: “Keiko hay trang phục kiểu Nhật nên móng
chân không bị hư hại vì mũi giầy cao gót. Ngón chân cô gái thanh và xinh đẹp đến
nỗi như không phải là ngón chân người”. Hay: “Anh nắn nót từng ngón tay cô gái,
và anh lúng túng vì chúng quá xinh đẹp. Chúng thanh tao như không phải ngón
tay người mà là ngón tay tiên, sẵn sàng biến đi. Anh còn có cảm tưởng chúng có thể
tách rời khỏi bàn tay Keiko. Anh muốn hôn những ngón tay xinh đẹp cũng mảnh mai
như cô gái”. Như thế đủ biết, cái sức hấp dẫn đến đặc biệt của cô gái này, đến nỗi
dường như mọi bộ phận của cơ thể cô, dù có phô bày ra hay tìm hiểu thật sâu mới nhìn
thấy, thì nó cũng có một vẻ thanh thoát đến dường như không phải là của người. Chưa
từng thấy một nhân vật nào trong các tác phẩm của Kawabata lại có một cái đẹp đặc
biệt đến vậy, vừa dịu dàng nhưng cũng rất nổi loạn, vừa thanh thoát thánh thiện nhưng
cũng rất trần tục, quyến rũ, vừa như hiện thân của thiên thần nhưng cũng là biểu hiện
của ác quỷ. Nếu Yoko và Komako trong “Xứ tuyết” hiện lên với hai vẻ đẹp khác nhau,
một trong trắng, trinh nguyên ban sơ, một rực rỡ nổi loạn, thì ở “Đẹp và buồn”, Keiko
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 20
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata

Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
Trừu tượng không phải là trét màu sắc bậy bạ lên một tác phẩm để tác phẩm
có màu sắc, hương vị, mà là cả một cảm nhận tinh tế và đầy sáng tạo của người nghệ
sĩ. Sức sáng tạo đó không phải ai cũng làm được. Và Keiko Sakami đã làm được điều
đó. Nàng là một họa sĩ tranh trừu tượng, đầy tài năng và sức sống. Sinh lực của nàng
tuôn tràn trong những bức tranh của nàng vẽ, và dễ khiến người ta cảm thấy rung động
mạnh mẽ. Hãy thử xem một bức tranh của Keiko để cảm nhận điều đó:
“Một tấm có tên Cây Mận, nhưng chỉ vẽ một bông mận độc nhất to như
đầu đứa trẻ, không cành, không thân. Còn nữa, cánh hoa màu đỏ lẫn với cánh hoa
màu trắng. Màu đỏ của những cánh đỏ gồm nhiều cung bực đậm nhạt khác nhau.
Bông hoa không bị họa sĩ làm cho biến dạng, nhưng rõ ràng không phải là một
bông hoa để trang trí.
Một nguồn sinh lực kỳ lạ như vận chuyển bên trong, và bông hoa như
đang lắc lư. Có lẽ tại cái nền tranh mà mới đầu ông tưởng là những tảng nước đá,
nhưng nhìn kỹ hóa ra một dẫy núi tuyết. Phải là núi mới tạo được ấn tượng mênh
mông như vậy. Tất nhiên là núi thật ngoài thiên nhiên không sắc cạnh, không rách,
không thắt cổ bồng đến thế. Tất cả là cách nhìn trừu tượng riêng của Keiko. Cái
nền tranh tưởng là núi hay nước đá này có thể là cảnh trí nội tâm của chính cô gái.
Dù ông có cho là một dãy băng sơn trùng điệp, ý niệm lạnh của tuyết phối
hợp với cái ấm của những màu Keiko dùng để vẽ tuyết, tạo ra một thứ âm nhạc
riêng. Keiko không vẽ tuyết bằng màu trắng đơn thuần mà bằng những màu khác
nhau hợp lại như một hòa tấu, tương phản với hai màu trắng đỏ trên bông mận dị
kỳ. Ông có thể cho tấm tranh là nóng hay lạnh nhưng phải ghi nhận bông mận bừng
bừng cảm xúc và ăm ắp cái trẻ, cái sức sống của họa sĩ. Có lẽ Keiko chủ tâm vẽ bức
tranh để tặng ông, như đồng vọng với mùa xuân xung quanh. Tác phẩm thật ra chỉ
bán trừu tượng, vì bông mận vẫn còn là bông mận”.
Bức tranh của Keiko không phải là bức tranh để nhìn ngắm, mà là để cảm
nhận, cảm nhận bằng tất cả những giác quan của mình. Bức tranh ấy tràn trề sinh lực,
và luôn tạo được ấn tượng mạnh mẽ, quyến rũ, cũng như sự hấp dẫn của ngoại hình

khoảng giữa tranh một chút, và nhỏ phẩm nước xuống. Mảng màu sáng như một ô
cửa sổ, nhìn vào đấy, ông thấy được linh hồn bức tranh. Linh hồn ấy là tình yêu
còn lửa Otoko đã giữ lại cho ông”. Bức tranh ấy không phải là một bức tranh bình
thường. Nó đã đánh thức được tất cả những ký ức của những người trong cuộc. Rõ
ràng, tài năng ấy không phải là tài năng tầm thường, khi thông qua cây cọ của mình,
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 23
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An
Bước đầu tìm hiểu nhân vật Keiko Sakami
trong tác phẩm “Đẹp và buồn” của Kawabata
Keiko đã trực tiếp nói chuyện, đã gợi mở với người xem. Nàng đã vẽ được cả câu
chuyện tình yêu giữa Oki với Otoko bằng cây cọ của mình, thông qua một bức tranh
không tên. Nàng đã làm cho người xem thấu được cái tình yêu sâu kín, cái linh hồn
của người con gái bị phụ tình. Tâm trạng và thái độ của Oki khi xem tranh của Keiko
“Oki thấy lóe lên trong đầu tia sáng và mọi chuyện tỏ tường” – bức tranh của nàng
giống như có điện để truyền tải đến trái tim và lý trí người xem.
Và cứ qua những bức tranh, thì tài năng của Keiko Sakami đã lại hiện rõ
dần, càng xem lại càng khiến người xem “tức ngực”. Bởi vì, tất cả những gì nàng thấy,
nàng cảm, đều biểu hiện trong tranh của nàng thông qua một tư duy hết sức dị kỳ mà
có lẽ theo lời cô giáo nàng là điên, để rồi, như bức tranh vườn chè: “Khung tranh bằng
gỗ mộc. Màu lục là màu chính, những màu khác tùy hứng thêm vào rất bạo. Cả bức
tranh như dậy sóng”. Và ông đã nhận xét bức tranh của nàng rằng: “Đồi chè mà trông
như sóng cuộn. Một biển màu lục của lá chè nhờ tuổi trẻ của em mà dậy thủy triều
lên. Thoạt tiên ta đã tưởng em vẽ một trái tim đang vỡ tung thành những ngọn
lửa”. Bức tranh ấy, khơi gợi ở người đọc những tâm tưởng, nhìn thấy và đồng cảm với
tác giả, bởi nó được vẽ bằng chính tài năng, trái tim và những ấn tượng rất đỗi kỳ lạ từ
người con gái tài sắc này. Từ một màu đơn giản là màu lục, nàng đã làm sống của bức
tranh, đúng như lời Oki nói “một biển màu lục của lá chè nhờ tuổi trẻ của em mà dậy
thủy triều lên. Thoạt tiên ta đã tưởng em vẽ một trái tim đang vỡ tung thành những
ngọn lửa”. Bức tranh của nàng xóa nhòa khoảng cách giữa cái ảo và cái thực, cái hiện
hữu và cái không hiện hữu. Màu lục vốn không phải là màu tươi tắn và vui vẻ, càng

tình yêu của Keiko Sakami nữa Đẹp và buồn từ thiên nhiên, đến lòng người. Hai
phạm trù ấy có khi tách biệt rõ ràng nhau, những cũng có khi hòa nhập lại làm một. Sự
phân định tương đối trong cảm nhận về tình yêu của Keiko Sakami nhằm giúp người
đọc nhận thấy rõ hơn bản chất tình yêu và đam mê của Keiko.
Tình yêu của Keiko Sakami rất đặc biệt, đây là tác phẩm duy nhất của
Kawabata đề cập đến tình yêu đồng tính. Mối luyến ái giữa Keiko và Otoko, bản chất
của nó là gì, tình yêu của Keiko dành cho cô giáo mình như thế nào, đó là điều mà
chúng ta cần quan tâm khi tìm hiểu về Keiko.
3.2.1. Một tình yêu đẹp
Keiko Sakami đã yêu cô giáo mình, bằng một tình yêu trong lành và thuần
khiết. Điều này liệu có trái ngược với những gì ta đọc trong thiên truyện, tại sao một
GVHD: TS. Nguyễn Thị Bích Thúy Trang 25
SVTH: Văn Trịnh Quỳnh An