Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
MÔN: MỸ THUẬT
BÀI:MỘT SỐ TÁC GIẢ TÁC PHẨM TIÊU BIỂU CỦA MỸ
THUẬT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945 - 1954
1. Tình huống cần giải quyết là:
Em được cử làm người giới thiệu cho đoàn du khách nước ngoài về
họa sĩ Tô Ngọc Vân và một vài tác phẩm tiêu biểu của ông tại Bảo tàng Mỹ
thuật.
2. Mục tiêu: Bài viết phải đảm bảo các yêu cầu về:
+ Vị trí địa lí
+ Đặc điểm địa hình
+ Lịch sử đấu tranh
+ Hoạt động kinh tế
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình
huống:
- Cần kết hợp các kiến thức của môn Lịch sử, Địa lý, Văn học.
- Vị trí địa lý và địa hình của Điện Biên Phủ.
- Quá trình đấu tranh của quân và dân trong kháng chiến chống Thực dân
Pháp.
- T ình hình kinh tế của đất nước trong giai đoạn 1945 – 1954.
- Một số tác phẩm tiêu biểu.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
Vận dụng các kiến thức liên môn:
- Lịch sử - nguồn gốc, lịch sử đấu tranh;
- Ngữ văn – sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp;
- Địa lí – vị trí địa lí, địa hình, đặc điểm kinh tế;
- Giáo dục công dân – bài học về lòng yêu nước.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội

Bản đồ nước Việt Nam
Điện Biên là một tỉnh miền núi nằm ở phía Tây Bắc tổ quốc, mới được
phân tách từ tỉnh Lai Châu cũ, có toạ độ địa lý là:
Từ 102010' đến 103036' kinh độ Đông và từ 20054' đến 22033' vĩ độ Bắc.
Phía Bắc giáp với tỉnh Lai Châu, phía Đông và Đông Bắc giáp với tỉnh Sơn La,
phía Tây và Tây Nam giáp với nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào và giáp
với tỉnh Vân Nam - Trung Quốc tại khu vực xã Sín Thầu - huyện Mường Nhé.
Tỉnh Điện Biên gồm các đơn vị hành chính sau: TP Điện Biên Phủ, các huyện
Mường Nhé, Mường Chà, Điện Biên, Điện Biên Đông, Tuần Giáo, Mường Ảng,
Tủa Chùa và thị xã Mường Lay.
Diện tích tự nhiên của tỉnh là 9.554,11 km2. Dân số trung bình tính đến thời
điểm 31/12/2005 là: 450.684 người.
Trên địa bàn tỉnh Điện Biên hiện có 21 dân tộc sinh sống, trong đó dân tộc Thái
chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 42,2%, tiếp đến là dân tộc H’Mông chiếm 27,2%,
dân tộc Kinh chiếm 19%, dân tộc Khơ Mú 3,9%, còn lại là các dân tộc khác như
Dao, Hà Nhì, Hoa, Kháng. La Hủ Các dân tộc ở Điện Biên có những nét văn
hoá đặc trưng của đồng bào khu vực Tây Bắc, có nền văn hóa rất đa dạng với
nhiều ngôn ngữ, phong tục tập quán khác nhau Đây là một lợi thế lớn để khai
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội
Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
thác phục vụ phát triển du lịch, song cũng đặt ra nhiệm vụ hết sức quan trọng
trong vấn đề giữ gìn khối đại đoàn kết các dân tộc và ổn định chính trị xã hội.
Trung tâm tỉnh lỵ là thành phố Điện Biên Phủ - cách Thủ đô Hà Nội 502km theo
đường quốc lộ 6. Điện Biên được nối với vùng đồng bằng sông Hồng và các tỉnh
lân cận bằng các quốc lộ 6, quốc lộ 12, đường thuỷ là hệ thống sông Đà, qua
Lào Cai có tuyến đường sắt và tuyến hàng không Hà Nội - Điện Biên.
Là tỉnh miền núi cực Tây của tổ quốc, cửa ngõ phía Tây Bắc của Thủ đô Hà Nội
và cả vùng Bắc Bộ, có đường biên giới dài với nước CHDCND Lào và CHND
Trung Hoa, địa thế hiểm trở tỉnh Điện Biên có ví trí đặc biệt quan trọng về
quốc phòng, an ninh đối với Vùng Trung du miền núi Bắc Bộ và cả nước. Trong

vực hạ lưu.
Lược đồ Điện Biên Phủ
Trận Điện Biên Phủ là trận đánh lớn nhất trong Chiến tranh Đông
Dương lần thứ nhất diễn ra tại lòng chảo Mường Thanh, châu Điện Biên, tỉnhLai
Châu (nay thuộc thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên), giữa Quân đội Nhân
dân Việt Nam (QĐNDVN) và quân đội Liên hiệp Pháp (gồm lực lượng viễn
chinh Pháp, lê dương Pháp, phụ lực quân bản xứ và Quân đội Quốc gia Việt
Nam).
Đây là chiến thắng quân sự lớn nhất trong cuộc kháng chiến chống
Pháp 1945 – 1954 của Việt Nam. Bằng thắng lợi quyết định này, lực lượng
QĐNDVN do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chỉ huy đã buộc quân Pháp tại Điện
Biên Phủ phải đầu hàng vào tháng 5 năm 1954, sau suốt 2 tháng chịu trận. Giữa
trận này, quân Pháp đã gia tăng lên đến 16.000 người nhưng vẫn không thể
chống nổi các đợt tấn công của QĐNDVN. Thực dân Pháp đã không thể bình
định Việt Nam bất chấp nhiều năm chiến đấu và sự hỗ trợ ngày càng gia tăng
của Hoa Kỳ, và họ đã không còn khả năng để tiếp tục ứng chiến sau thảm bại
này.
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội
Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
Trên phương diện quốc tế, trận này có một ý nghĩa rất lớn: lần đầu tiên quân đội
của một nước thuộc địa châu Á đánh thắng bằng quân sự một quân đội của
một cường quốc châu Âu. Được xem là một thảm họa bất ngờ đối với thực dân
Pháp và cũng là một đòn giáng mạnh với thế giớiphương Tây, đã đánh bại ý chí
duy trì thuộc địa Đông Dương của Pháp và buộc nước này phải hòa đàm và rút
ra khỏi Đông Dương, các thuộc địa ở Châu Phi được cổ vũ cũng đồng loạt nổi
dậy. Qua đó, đại thắng của QĐNDVN trong Chiến dịch Điện Biên Phủ còn được
xem là một thảm họa đánh dấu thất bại hoàn toàn của nước Pháp trong nỗ lực tái
gây dựng thuộc địa Đông Dương nói riêng và đế quốc thực dân của mình nói
chung sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, qua đó chấm dứt thời đại hơn 400 năm
của chủ nghĩa thực dân kiểu cổ điển trên thế giới.

mấy cây vàng bán đi để nuôi học trò học tiếp thêm một năm cho trọn khóa
Không dưng mà khóa học ấy sau này được nhiều người nhắc tới với cái tên gọi
đầy yêu thương trìu mến "Khóa hội họa Tô Ngọc Vân".
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội
Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễnNgười ngã xuống sát ngày đình chiến
Đến nay, nói về cái chết của họa sĩ Tô Ngọc Vân, nhiều người chỉ biết đại khái
là ông hy sinh vào giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp, trong khi
đang vẽ tranh về các chiến sĩ Điện Biên Phủ chiến thắng trở về. Thực tế thì cái
chết của nhà danh họa diễn ra thật xót xa, bi tráng. GS-TS Tô Ngọc Thanh,
người từng trực tiếp cải táng cha mình đã kể lại: Khi ông đang dạy học ở Bắc
Giang thì nhận được tin cha mình bị trúng bom trên đèo Lũng Lô, Yên Bái. Bấy
giờ tuy ta đã chiến thắng vang dội tại chiến trường Điện Biên Phủ, song Hiệp
định Geneve vẫn chưa được ký nên cuộc chiến, trong thực tế vẫn chưa thể chấm
dứt.
Trưa ngày 17/6/1954, họa sĩ Tô Ngọc Vân cùng đoàn văn nghệ sĩ đi chiến dịch
trở về, đang hý hoáy ký họa chân dung một cụ già người Tày trong một căn nhà
sàn ở lưng đồi thì một loạt bom nổ dữ dội gần đó đã khiến một hòn đá đập trúng
người ông (sau này kiểm điểm lại thì do một toán dân công khi qua đèo đã sơ ý
nấu cơm lộ khói khiến máy bay Pháp phát hiện ra, ập đến giội bom). Sau vụ
đánh phá này, hơn một trăm dân công chết tại chỗ. Họ được chôn chung một hố.
Tô Ngọc Vân được cụ già người Tày chôn riêng bên bờ suối.
Nhận được hung tin, Tô Ngọc Thanh đã hối hả đạp xe vượt hàng trăm cây số
đến nơi. Khi ấy, cha ông đã chôn được hơn mười ngày. Phần vì lo mộ cha đặt
bên suối, sau này có nguy cơ bị lũ cuốn, phần vì bán tín bán nghi không rõ
người dưới mộ có phải cha mình không, Tô Ngọc Thanh đã đau đớn đào mộ lên.
Sau khi nhận diện đó đích thực cha mình, ông đã chôn cất cha trên đỉnh một quả
đồi gần đó. Một năm sau, cơ quan cho bốc mộ Tô Ngọc Vân, đưa về an táng tại

Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
tạo nên sắc ửng hồng trên má thiếu nữ… Ngay trong lần triển lãm đầu tiên tại
Hà Nội, bức họa đã được nhiều người chú ý. Năm 1945, "Thiếu nữ bên hoa huệ"
được trưng bày tại Nhà Khai Trí Tiến Đức (Hà Nội) cùng với tranh của Nguyễn
Đỗ Cung, Lê Văn Đệ…
Thiếu nữ bên hoa huệ
Bác Hồ đã đến xem triển lãm này. Tại triển lãm, đã có hai người khách Nhật
Bản ngỏ lời mua bức tranh, nhưng tác giả từ chối không bán.
Kiệt tác "Thiếu nữ bên hoa huệ" quả là có số phận của một "hồng nhan đa
truân". Theo GS-TS Tô Ngọc Thanh, trưởng nam của họa sĩ Tô Ngọc Vân kể lại
thì: "Khi gia đình đi kháng chiến, bức tranh được để lại trong nhà chúng tôi ở
ngõ Trại Khách, phố Khâm Thiên, nay là ngõ Thổ Quan. Đến khi hòa bình trở
về Hà Nội thì nó đã trở thành sở hữu của nhà sưu tập nổi tiếng Đức Minh. Ông
Đức Minh nói là ông mua lại bức tranh từ một người khác".
Bốn năm sau ngày tác giả bức vẽ hy sinh, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã mượn
"Thiếu nữ bên hoa huệ" từ bộ sưu tập của nhà sưu tập Đức Minh để đưa đi tham
gia "Triển lãm mỹ thuật 12 nước XHCN" tổ chức tại Liên Xô, Hungary, Ba Lan,
Rumani… Đây là lần đầu tiên "Thiếu nữ bên hoa huệ" được "xuất ngoại". Ngay
lập tức, Tô Ngọc Vân được báo chí của những nước này ca ngợi như một hiện
tượng của hội họa Việt Nam.
Sau khi triển lãm kết thúc, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam có nhờ họa sĩ Nguyễn
Văn Thiện chép lại bức tranh và treo ở đây, nhưng không ghi chú là tranh chép.
Sau năm 1990, phiên bản này mới được gỡ bỏ bởi nỗ lực chỉ treo tranh bản
chính của bảo tàng.
Theo một tài liệu thì năm 1965, nhà sưu tập Đức Minh có nhã ý nhượng toàn bộ
số tranh, trong đó có "Thiếu nữ bên hoa huệ" cho Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội
Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
chỉ với điều kiện: Lập một gian trưng bày riêng, ghi rõ xuất xứ tranh của nhà
sưu tập Đức Minh tặng bảo tàng. Hẳn vì quan niệm "không dính líu với tư sản"

trong cuộc sống.
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội
Bài dự thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn
Nguyễn Hồng Sơn - Trường THCS Phú Nam An – Chương Mỹ - Hà Nội