Đề tài:Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh học
môn giáo dục công dân(GDCD) phần công dân với
đạo đức (GDCD lớp 10) qua hỗ trợ hình ảnh, vi deo.
A-ĐẶT VẤN ĐỀ
Đổi mới chương trình GD phổ thông là chủ trương lớn, cần thiết của ngành
giáo dục và của toàn xã hội.Trước yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại
hóa (CNH,HĐH) đất nước,đổi mới về nội dung chương trình sách giáo khoa và
đổi mới về phương pháp dạy học( PPDH) trong nhà trường là một cuộc cách
mạng,là một yêu cầu tất yếu.Đổi mới chương trình dạy học mà mấu chốt là đổi
mới PPDH.
Song song với việc rèn luyện trí tuệ ,môn GDCD còn có vai trò quan trọng trong
hình thành và phát triển nhân cách của học sinh,rèn luyện đạo đức của học
sinh.Tuy nhiên hiện nay với lối sống thực dụng “thi gì học nấy”nên không ít học
sinh xem nhẹ không trú trọng vào học môn GDCD.
Trong khi đó môn GDCD kiến thức đặc thù là mang tính lý luận,trừu tượng,khái
quát hóa đôi khi dễ tạo nên sự khó hiểu ,nhàm chán và ít hứng thú học ở học
sinh nếu giáo viên không có phương pháp phù hợp.
Chương trình môn GDCD ở trường THPT được phân theo 3 khối lớp 10,lớp
11.và 12. Mỗi khối lớp có nội dung riêng và kiến thức đặc thù , đối với chương
trình lớp 10 gồm 2 phần:
Phần 1:Công dân với hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học
Phần 2:Công dân với đạo đức
Nếu như ở nội dung kiến thức phần 1 công dân đã được trang bị ,hình
thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học thì ở phần 2 học sinh được
tìm hiểu và hình thành những tình cảm và cách ứng xử đạo đức trong các mối
quan hệ xã hội.Với đặc thù kiến thức về đạo đức gần với đời sống nhưng thực tế
cho thấy phần lớn những ‘’kinh nghiệm”,”bài học’’,của cuộc sống là do chúng
ta trãi nghiệm và trả giá chứ ít muốn tích lũy từ ông cha cộng với tâm lí chung
của con người là thường không muốn ai đó dạy cho chúng ta quá nhiều khi
chúng ta không có nhu cầu muốn hỏi ,muốn biết .Chính vì vậy các em học sinh
Với nhu cầu đổi mới chương trình,đổi mới sách giáo khoa giáo GDCD
yêu cầu đổi mới PPDH môn GDCD là điều tất yếu .
Vốn dĩ môn GDCD là môn có nhiều đơn vị kiến thức trừu tượng khái
quát mang tính lý thuyết cộng với tâm lý môn phụ học cũng chẳng để làm gì
của học sinh nên không ít học sinh ngại học và chán học. Ví như phần II,chương
trình GDCD lớp 10 Công dân với đạo đức,dường như tâm lý của con người ta là
không thích người khác “dạy khôn”, và không muốn lắng nghe người khác
khuyên : nên làm thế này không nên làm thế kia hoặc phải làm thế này phải
làm thế kia đặc biệt là học sinh mới lớn tự cho mình là “đã lớn”.
Mặt khác ở môn GDCD bị xem là môn phụ nên có những giờ học diễn
ra đơn điệu nên sử dụng phương pháp phương tiện dạy học cũng chỉ là hình thức
phương pháp cũng chỉ là thuyết trình nên học sinh thụ động ,nhàm chán ,không
hứng thú.
Để hạn chế được tâm lý xã hội đó, giờ dạy phần công dân với đạo đức
đạt hiệu quả thì người giáo viên phải đổi mới PPDH .Muốn vậy người Giáo
viên phải là người tổ chức thiết kế cho hoạt động hạn chế độc thoại bằng cách
sử dụng phương tiện dạy học bằng cách sử dụng phương tiện trực quan trong
dạy học cụ thể là sử dụng hình ảnh ,video để tạo hứng thú phát huy khả năng
phân tích,đánh giá của học sinh,khắc ghi kiến thức bài học thông qua mọi giác
quan.Những hình ảnh video mà giáo viên công phu chuẩn bị trong bài dạy sẽ
có tác động tích cực đến học sinh,tạo hứng thú niềm tin đối với học sinh,từ đó
tạo ở học sinh tâm lý thích học và muốn học giờ GDCD.
2
II. TÊN ĐỀ TÀI VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1. Tên đề tài:
Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh học môn GDCD phần công với
đạo đức(GDCD lớp 10) qua hỗ trợ hình ảnh ,video.
.2. Phạm vi nghiên cứu:
Trong quá trình dạy học bản thân tôi luôn trăn trở tìm tòi để tìm ra
phương pháp, cách thức trong dạy phù hợp với nội dung của từng bài để kích
chú ý của học sinh,kích thích tư duy của học sinh đạt hiệu quả cao hơn. Vì vậy
ở một số bài tôi đã thiết kế trên powerpoint sử dụng hình ảnh ,vi deo hỗ trợ
nhằm tăng hiệu quả và chất lượng của giờ dạy .
3
2.Tạo hứng thú trong dạy học môn GDCD phần công với đạo
đức(lớp 10) thông qua việc hỗ trợ hình ảnh ,video.
2.1 Bố cục nội dung phần GDCD lớp 10
Phần GDCD 10 gồm 2 phần :
phần1là công dân với việc hình thành thế giới quan khoa học và hình thành
phương pháp luận khoa học.
Phần 2:Công dân với đạo đức. Trong đó phần II công dân với đạo đức gồm 6 bài:
Bài 10:-Quan niệm về đạo đức.
Bài 11-Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học
Bài 12-Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình
Bài 13-Công dân với cộng đồng
Bài 14-Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Bài 15- Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại
Bài 16- Tự hoàn thiện bản thân
2.2.Sử dụng hình ảnh vi deo hỗ trợ trong một số bài giảng cụ thể
2.2.1 Bài12 : Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình.
*Mục tiêu của bài học này:
-Học sinh phải có hiểu biết cơ bản về tình yêu ,hôn nhân và gia đình.
-HS phải nhận thấy được sự tiến bộ của hôn nhân ,gia đình hiện nay.
-Hs phải có khả năng nhận xét đánh giá được một số vấn đề về tình
yêu,hôn nhân và gia đình.
*Ở bài học này chia làm 2 tiết theo phân phối chương trình trong đó ở tiết
1 đơn vị kiến thức là học sinh tìm hiểu về tình yêu.Sau khi nắm được khái
niệm ,biểu hiện của một tình yêu chân chính học sinh tìm hiểu những điều nên
tránh trong tình yêu, có 3 điều nên tránh trong tình yêu:
+Yêu đương quá sớm
lý nhưng tôi thiết nghĩ với sự phát triển nhanh chóng của xã hội và sự “tập
nhiễm”xã hội ở giới trẻ nói chung và một bộ phận học sinh nói riêng thì những
hình ảnh này là cần thiết và thiết thực. Bản thân tôi thiết nghĩ những hình ảnh
trên là thông điệp tôi muốn gửi đến học sinh sau tiết học này vì thực tế sau mỗi
bài học và mỗi tiết học của môn GDCD người GV đã chuyển đến học sinh thông
điệp gì và thông điệp đó có giá trị ý nghĩa như thế nào đối với học sinh và đối
với đời sống xã hội.
2.2.2 Bài 14-Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
*Mục tiêu của bài học:sau khi học xong bài này yêu cầu học sinh nắm được:
-Khái niệm lòng yêu nước và những biểu hiện của lòng yêu nước
-Thấy được trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ tổ quốc.
-Bản thân học sih có tình cảm và việc làm thiết thực thể hiện lòng yêu nước.
* Nội dung của bài 14 công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
gồm có 3 đơn vị kiến thức và chia làm 2 tiết .Sau khi hướng dẫn học sinh tìm
hiểu khái niệm lòng yêu nước và biểu hiện của lòng yêu nước tôi sẽ chuyển
đến học sinh một đoạn video về giờ chào cờ của các em học sinh bị khuyết tật.
Video giờ chào cờ từ trái tim
Sau khi học sinh theo dõi giờ chào cờ này các em trả lời câu hỏi sau:.
Việc hát quốc ca có phải là biểu hiện của lòng yêu nước không? Suy nghĩ gì về
việc thực hiện nghi lễ hát quốc ca của bản thân?
Tôi đưa ra đoạn vi deo này vào nội dung tiết học này vì mục đích giáo dục và
khơi dậy ở các em tình yêu ,lòng tự hào dân tộc là được thể hiện thường ngày,
ngay cả ở những hành động mà lâu nay học sinh cho rằng đó là hình thức ,là bắt
buộc đó là giờ chào cờ.Bởi tình yêu nước được bắt nguồn và xuất phát từ những
tình cảm gần gũi ,thân quen nhất.
3.2.3 Bài 15- Công dân với những vấn đề cấp thiết của nhân loại.
*Mục tiêu của bài học: sau khi học xong bài này yêu cầu học sinh đạt
được:
-Những vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay là :ô nhiễm môi
Thông điệp dành cho tất cả mọi người trên thế giới.
15
3.Những điều cần chú ý khi sử dụng hình ảnh ,video trong giảng dạy:
Yêu cầu giáo viên phải chuẩn bị ,nghiên cứu nội dung bài thật kỹ và lựa chọn
bài cho phù hợp vì không phải bài nào chúng ta cũng sử dụng được hình ảnh
,video.
Việc sử dụng hình ảnh, vi deo phải kết hợp với các phương pháp khác như
thuyết trình ,vấn đáp thảo luận để đạt hiệu quả cao .Hình ảnh video chỉ mang
tính chất hỗ trợ cho giảng dạy chính vì vây không nên lạm dụng. Nếu người
giáo viên đưa ra quá nhiều hình ảnh dẫn đến gây nhiễu đến học sinh,học sinh sẽ
không xác định được trọng tâm của bài học.
Yêu cầu giáo viên trong quá trình thiết kế nội dung bài học sử dụng hình ảnh
vi deo phải có sự chọn lọc, điển hình với nội dung kiến thức,đảm bảo lượng thời
gian cần thiết.
Hình ảnh video được sử dụng phải đảm bảo độ rõ ràng ,sắc nét và độ thẩm
mỹ cao. Bên cạnh đó để sử dụng có hiệu quả hình ảnh video ,thì yêu cầu giáo
viên phải có kỹ năng tạo bài giảng powerpoint cùng với khả năng sử dụng máy
vi tính và máy chiếu để tạo hiệu quả cao.
Đưa hình ảnh video phải có thông tin, có lời dẫn đi kèm và khi khai thác
thông tin phải xác định được nguồn gốc của thông tin có đáng tin cậy không.
4.Kết quả đạt được:
Trên đây là một số hình ảnh vi deo hỗ trợ cho quá trình giảng dạy ở một số bài
đạo đức cụ thể.Tuy nhiên đối với bản thân tôi nó có tác dụng và hiệu quả cao.
*Đối với giáo viên:để có thể thiết kế một bài giảng có sự hỗ trợ của hình ảnh và
video thì yêu cầu đầu tiên và bắt buộc đó là phải nghiên cứu nội dung bài thật
kỹ,phải chuẩn bị bài và khai thác tài liệu chính vì vậy thông qua quá trình chuẩn
bị bài chu đáo thì quá trình truyền thụ kiến thức người giáo viên chủ động.
- Hoạt động của người giáo viên trong giờ dạy được nhẹ nhàng thoải mái hơn.
-Với sự hỗ trợ của hình ảnh ,video,phương tiện trực quan giờ học vẫn đảm bảo
được thời gian mà vẫn đảm bảo được nội dung trong tâm của tiết học.Thông qua
C- KẾT LUẬN
1.Kết luận
Lớp Học
sinh
HS hứng thú với
môn học GDCD
HS không hứng thú
học môn GDCD
SL Tỉ lệ % SL Tỉ lệ %
10B 43 23 53 20 47
10C 43 24 56 19 44
10G 45 23 51 22 49
Lớp Học
sinh
HS hứng thú với
môn học GDCD
HS không hứng thú
học môn GDCD
SL Tỉ lệ % SL Tỉ lệ %
10B 43 39 91 4 9
10C 43 40 93 3 7
10G 45 40 89 5 11
17
Đổi mới nội dung và phương pháp dạy học đã và đang là nhu cầu cần
thiết trong thời kỳ xã hội hóa giáo dục,đòi hỏi phải nâng cao chất lượng giáo dục
xét cả 2 góc độ: giáo viên và học sinh.
Người giáo viên dạy học là quá trình phải đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi:dạy
cái gì ?dạy như thế nào?.Người giáo viên tổ chức dạy học thực chất là dạy cho
học sinh cách học,cách lĩnh hội tri thức để học sinh hình thành kỹ năng cần thiết
một cách đơn giản ,dễ nhớ và dễ vận dụng nhất
nghiệp tham khảo, bổ sung cho bài giảng đi đến hoàn thiện và nâng cao dần vị
thế của bộ môn.Tôi xin chân thành cảm ơn !
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ Thanh hóa, ngày 25 tháng 3 năm
2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết không sao chép nội dung
của người khác.
Người viết
Dương Thị Hải
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
19
1.Sách Giáo khoa GDCD10 của Nhà xuất bản Giáo Dục.
2.Phương pháp giảng dạy môn GDCD ở trường THPT-BGD&ĐT-NXBGD
3.Phạm Viết Vượng,Giáo dục học,NxbĐại học quốc gia HN,2000
4.Vũ Hồng Tiến,Bồi dưỡng nội dung và phương pháp giảng dạy môn
GDCD,Nxb ĐHQGHN
5.Phân phối chương trình các cấp lớp của Bộ GD&ĐT.
6 .Một số trang website :-tài liệu.vn
-violet.vn
-bạch kim
-giáo viên sáng tạo
20
MỤC LỤC
A.ĐẶT VẤN ĐỀ trang 1
B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ trang 2
I. Cơ sở của đề tài trang 2
THANH HÓA NĂM 2013
23