1

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số……………………………………………………….

1. Tên sáng kíên: “Giải pháp tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tập làm văn
lớp 5 ở

Trường Tiểu học”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn Tiểu học (Phân môn Tập làm văn).
3. Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết:
Để đáp ứng được mục tiêu giáo dục Tiểu học ở nước ta là: “Giáo dục Tiểu học
nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về
đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học Trung học
cơ sở”. (Luật Giáo dục sửa đổi, bổ sung- 2009). Chính vì vậy, người thầy cần phải kích
thích ham muốn học tập của học sinh. Horaceman đã từng nói: “Một ông thầy mà không
dạy cho học sinh được ham muốn học tập thì chỉ là đập búa trên sắt nguội mà thôi”.
Muốn vậy người giáo viên cần phải đào sâu suy nghĩ, không ngừng trau dồi kiến thức để tìm
ra phương pháp dạy học hiệu quả nhất.
Tập làm văn là một phân môn quan trọng trong chương trình Tiếng Việt ở trường
Tiểu học. Thông qua môn học này, học sinh có điều kiện tiếp cận với vẻ đẹp của con người,
thiên nhiên qua các bài văn, đoạn văn điển hình. Các em có dịp hướng tới cái chân, thiện, mĩ
từ đó làm nảy nở tình yêu thiên nhiên, gắn bó với thiên nhiên, với người và việc xung quanh
mình. Tâm hồn, tình cảm càng thêm phong phú. Đó là những nhân tố góp phần hình thành
nhân cách tốt đẹp của trẻ thơ.

các em hứng thú hoặc do ít khi được thảo luận nhóm nên các em không có thói quen hợp tác
thảo luận;
- Tiết dạy có kết hợp Power point nhưng hiệu quả chưa cao do giáo viên sử dụng chưa
phù hợp gây cho học sinh sự nhàm chán, thụ động không tạo được hứng thú cho học sinh.
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
- Mục đích của giải pháp:
Nghiên cứu giải pháp này nhằm để góp phần nâng hiệu quả của đổi mới phương pháp
dạy học phân môn Tập làm văn ở Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng

3

tạo của học sinh, góp phần gây hứng thú học tập phân môn Tập làm văn cho học sinh, giúp các
em tự tin trong việc lĩnh hội tri thức, củng cố và khắc sâu các tri thức đó, góp phần cùng các môn
học khác phát triển ngôn ngữ, mở rộng vốn từ, rèn luyện tư duy logic, tư duy hình tượng, bồi
dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ, hình thành nhân cách cho học sinh. Đồng thời giúp cho giáo
viên có nhiều tiết dạy đạt hiệu quả như mong muốn.
- Nội dung giải pháp:
* Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ:
“ Việc đổi mới phương pháp dạy học phân môn Tập làm văn ở Tiểu học theo hướng phát
huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh” là công việc mà nhiều giáo viên ở nhiều nơi
đã làm. Tuy nhiên, vấn đề “ Về tạo hứng thú cho học sinh trong tiết học Tập làm văn lớp 5” được
xây dựng trên cơ sở tìm ra biện pháp khắc phục những hạn chế ở trên để góp phần giúp học sinh
giảm bớt khó khăn trong việc lĩnh hội kiến thức là điểm mới mà tôi đã nghiên cứu và thực hiện có
hiệu quả trong giải pháp này.
* Cách thức thực hiện, các bước thực hiện của giải pháp mới:
Để có một tiết học đạt hiệu quả cao, giáo viên cần tạo cho các em niềm say mê, hứng
thú học tập. Từ đó các em sẽ dễ dàng nắm vững được nội dung bài học. Qua một năm
nghiên cứu và thực hiện, tôi đã đúc kết được những kinh nghiệm chủ yếu sau:
- Sử dụng kết hợp nhiều hình thức học tập với tăng cường trò chơi tích cực một cách
hợp lí, có sáng tạo phù hợp với từng nội dung bài học

Tập làm văn
Công nghệ thông tin trong dạy học cũng rất quan trọng vì nó dễ tạo hưng phấn cho
học sinh trong tiết học. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giờ học phải đảm bảo tính
khoa học, tính thẩm mĩ, tính sư phạm thì mới đạt hiệu quả.
Để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học Tập làm văn, giáo viên cần nghiên cứu trước
để lựa chọn bài dạy phù hợp, từng hoạt động phù hợp với đối tượng học sinh. Trong tiết học cần
hướng học sinh đến việc tự làm bài và tự đánh giá nhận xét bài làm của nhau tức là phải biết
phối hợp các hoạt động dạy - học từ máy chiếu và các hoạt động thực hành của học sinh tránh
để xảy ra tình trạng ôm đồm kiến thức trong một tiết dạy có sử dụng công nghệ thông tin làm
học sinh “ngộp”, không tập trung vào kiến thức chính của bài dạy hoặc không khéo sẽ rơi vào
dạng biến hình thức dạy học từ “Thầy đọc, trò chép” sang “Thầy chiếu, trò chép”.
Mỗi bài dạy tôi luôn lựa chon thật kĩ từ những hình ảnh đến con chữ ngay cả hình ảnh
nền cho toàn bộ bài học để học sinh tiếp nhận lượng kiến thức vừa đủ, các em sẽ hứng thú
với tiết học. (Xem chi tiết ở phần III – Phụ lục 1. Đính kèm).
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp:
Từ những kinh nghiệm mà bản thân đã thực hiện và qua việc phân tích những biện pháp
trên đã được áp dụng tốt trong phân môn Tập làm văn cho bậc Tiểu học từ lớp 4 đến lớp 5 ở
huyện Chợ Lách và một số trường Tiểu học khác trong các huyện bạn.

5

3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp:
* Ý kiến của các giáo viên khi vận dụng sáng kiến: Tất cả đều cho rằng:
- Học sinh thích học tiết Tập làm văn hơn khi chưa vận dụng sáng kiến này;
- Lớp học sôi nổi, vui tươi hơn; học sinh nhẹ nhàng tiếp thu kiến thức nên nhớ bài
lâu hơn;
- Học sinh trung bình, yếu có chú ý hơn trong tiết trả bài viết nên những lỗi sai từng
bước được khắc phục; tiết học diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên mà hiệu quả.
* Ý kiến của tác giả:
Trong năm học này tôi đã tiếp tục áp dụng những kinh nghiệm trên vào việc giảng


I. Sử dụng kết hợp nhiều hình thức học tập với tăng cường trò chơi tích cực một cách hợp
lí, có sáng tạo phù hợp với từng nội dung bài học
Đối với dạng bài “Hình thành kiến thức mới” để tạo hứng thú cho học sinh, trước khi vào
phần cơ bản của tiết học nên cho các em tham gia trò chơi “Phóng viên” mang tính chất gợi mở
để đi vào bài mới hoặc trò chơi “Đi học” để kiểm tra bài cũ…
Đối với tiết Trả bài viết, tôi rất quan tâm đến tiết học này ngay từ việc giới thiệu tiết
học là hoạt động tưởng như rất nhỏ nhưng lại vô cùng quan trọng. Một tiết học có thành
công hay không, bên cạnh việc chuẩn bị công phu, kĩ lưỡng của giáo viên còn phụ thuộc rất
lớn vào học sinh. Chính vì vậy, việc kích thích hứng thú học tập ban đầu cho các em là vô
cùng cần thiết. Cổ nhân có câu “Vạn sự khởi đầu nan”, việc làm này sẽ giúp các em tạo
được hứng khởi trong các hoạt động tiếp theo. Chính vì vậy tôi đã suy nghĩ cách tổ chức để
tạo ra một không khí vui, gây hứng thú cho các em trong tiết học. Tôi đã tìm ra được khá
nhiều cách mở bài thú vị như:
+ Cách 1: Cho các em hát một bài hát gắn với một đề gần gũi nhất trong tiết trả bài, sau
đó gợi mở cho các em nhớ và nhắc lại đề đó rồi nối tiếp nêu các đề còn lại.
Ví dụ: Khi dạy tiết Tập làm văn trả bài “Tả người”, trong đó có đề: “Tả một người
thân (ông, bà, cha, mẹ…) của em”, tôi cho các em hát bài “Tổ ấm gia đình” hoặc “Cả nhà
thương nhau”, rồi gợi lại cho các em: Ai cũng có một tổ ấm gia đình. Đó là nơi ta được sống
trong tình yêu thương vô bờ bến của mỗi người thân. Tiết trước, các em cũng viết một bài
văn về người thân. Đó là đề nào?”
Sau khi học sinh nêu đề: “ Tả một người thân (ông, bà, cha, mẹ…) của em”, tôi yêu
cầu một vài em khác nối tiếp nêu những đề còn lại.
+ Cách 2: Cho học sinh xem một số hình ảnh liên quan đến các vấn đề có trong tiết trả bài
và yêu cầu học sinh nhớ lại từng đề. Khi dạy bài Tập làm văn trả bài “Tả cảnh”, tôi cho học sinh
xem một số hình ảnh về một buổi sáng ở công viên, một cơn mưa, một ngôi nhà và hỏi: “Những
hình ảnh này gợi cho em nhớ đến những đề văn nào trong tiết kiểm tra viết trước?”.
+ Cách 3: Cũng có thể mở đầu tiết học bằng một trò chơi để tạo hứng thú cho học sinh
học tập.


được, từ đó giúp cho các em tập trung và nhớ lâu hơn những kiến thức đã học. Giáo viên
thay đổi các hình ảnh phù hợp để tránh làm học sinh quen mắt và nhàm chán, giúp các em
hứng thú hơn trong tiết học. Nhưng khi đã lập xong dàn bài thì không nên lạm dụng máy
chiếu nữa mà nên để học sinh thao tác thực hành, dùng từ, đặt câu hoàn chỉnh. Khi đó các
em sẽ không cảm thấy mệt mỏi vì phải ngồi nhìn, ngồi nghe quá lâu.
Tạo không gian lớp học sạch sẽ, thoáng mát, đẹp. Thỉnh thoảng cũng nên thay đổi
không gian học tập.

8

Ví dụ: Xếp bàn theo hình chữ U, tổ chức tiết học ngoài trời để quan sát cây cối…
Nói chung chương trình dạy học Tập làm văn cả năm của một lớp thì rất phong phú, đa
dạng. Chúng ta nghiên cứu cho mỗi tiết dạy, tạo mọi điều kiện sử dụng phương pháp và hình
thức phù hợp với lứa tuổi các em, đảm bảo tính vừa sức, hấp dẫn tạo nên sự hứng thú, kích
thích các em say mê học tập. Có hứng thú, say mê học tập thì các em mới tiếp thu bài tốt.

9

Phụ lục 2

MỘT SỐ TRÒ CHƠI 1. Trò chơi “Hộp thư chạy”
a. Mục đích:
- Cung cấp cho học sinh một số ý, từ để các em có cơ sở hình thành bài văn đầy đủ ý
cho những tiết tiếp theo và tạo cho các em tính nhanh nhẹn, mạnh dạn, tập trung.
- Rèn luyện khả năng quan sát, chú ý và tư duy của học sinh.
b. Chuẩn bị:
- 1 hộp thư

3.Trò chơi “Tuyển chọn biên tập viên”
Đối với những tiết trả bài viết, tôi thường tổ chức cho các em trò chơi “Tập phát hiện
câu” hay “Tuyển chọn biên tập viên”
a. Mục đích :
- Luyện kĩ năng vận dụng những kiến thức ngữ pháp đã học để chữa câu sai thành câu
đúng nhằm diễn đạt ý một cách chính xác.
- Rèn óc quan sát, nhận xét và phê phán các hiện tượng ngữ pháp sai quy tắc.
b. Chuẩn bị :
- Ghi lại một số câu sai ngữ pháp trong bài làm hoặc một số câu viết chưa có hình ảnh.
- Chép các câu sai vào một mảnh giấy nhỏ gấp lại bỏ vào hộp của tổ.
- Giấy, bút.
c. Cách tiến hành :
- Yêu cầu : Đọc kỹ câu sai, xác định rõ nguyên nhân sai và chữa lại cho đúng ngữ pháp
(chỉ được thay đổi 2-3 từ, không viết lại thành câu có ý khác hẳn ý của câu cũ), chữa lại
bằng nhiều cách thì càng tốt trong thời gian cho phép hoặc viết câu lại cho có hình ảnh.
VD: Sóng biển vỗ
Thuyền đang lướt sóng
- Quản trò điều khiển cho thực hiện theo kiểu tiếp sức: tổ 1 đến tổ 2, tổ 3.
- Giáo viên và cả lớp nghe từng nhóm đọc kết quả để đánh giá cho điểm. Kết thúc cuộc thi
giáo viên cộng điểm đạt được của từng nhóm (cá nhân) và công bố kết quả người (nhóm) có
điểm cao nhất được tuyển chọn làm “Biên tập viên”. 11

Phụ lục 3

MỘT SỐ CÂU VĂN, ĐOẠN VĂN HAY

1. Trước tầm nhìn của em, cánh đồng trải dài mênh mông với một màu xanh ngút

2011 – 2012

17/38

44.7 15/38 39.5 5/38 13.2 1/38 2.6
2012 – 2013

9/18 50.0 8/18 44.4 1/18 5.6 0 0 12

Phụ lục 5

Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến

STT

Họ và tên Ngày
tháng
năm
sinh
Nơi công tác
hoặc nơi
thường trú
Chức
danh
Trình
độ
chuyên

- Chợ Lách
Giáo
viên
ĐHTH
Tham gia áp
dụng giải
pháp mới
4
Lâm Quang Tâm 1970
Trường TH
Nhuận Phú
Tân 1 - Mỏ
Cày Bắc
Giáo
viên
ĐHTH
Tham gia áp
dụng giải
pháp mới
5
Nguyễn Thanh Tân 1972
Trường TH
Hương Mỹ 2 -
Mỏ Cày Nam
Giáo
viên
ĐHTH
Tham gia áp
dụng giải
pháp mới