Sáng kiến kinh nghiệm GV : Trần Thị
Lan Anh
th
1
Trng thpt Tnh gia 5
Sở GD& ĐT THANH HOá
Trờng thpt tĩnh gia 5
đề tài
GIO DC í THC HC SINH THễNG QUA
MT S BI GING GIO DC CễNG DN LP 10

Ngi thc hin: Trần Thị Lan Anh
Chc v : Giỏo Viờn
SKKN thuc lnh vc (mụn ) : GDCDthanh ho năm 2013
Sáng kiến kinh nghiệm GV : Trần Thị
Lan Anh
Phần A những vấn đề chung
I. Lí DO CHN TI
Có rất nhiều ý kiến cho rằng học môn GDCD vừa khó vừa khô khan và không
gây hứng thú gì cho ngời học, cũng có ý kiến cho rằng môn GDCD quá dễ ,
ai cũng học đợc và ai cũng dạy đợc vì đó là môn không quan trọng. Với cơng
vị là ngời trong cuộc tôi cho rằng cả hai quan điểm trên đều sai cả , học môn
học này khó thật nhng lại rất hay , rất phong phú thậm chí còn có ý nghĩa
thực tiẽn cao, nó giúp cho con ngời có quan điểm ,cách nhìn nhận và phơng
hớng đúng đắn trên con đờng tơng lai của mình. Vấn đề là ở chỗ ngời giáo

Trong vic ging dy mụn GDCD lớp 10 nh trng THPT, mt yờu
cu tng quỏt t ra cho mi ngi giỏo viờn l truyờn th chớnh xỏc, y cỏc
tri thc khoa hc v ch ngha Mỏc-LờNin, cỏc ng li ch trng chớnh sỏch
ca ng ti i tng hc sinh THPT cũn ớt tui, vn sng thc tin nghốo
nn, kh nng t duy khỏi quỏt cha cao.
Chớnh vỡ vy vic quỏn trit cỏc nguyờn tc, tớnh ng, tớnh khoa hc, tớnh thc
tin vo trong vic ging dy mụn GDCD lớp 10 nh trng THPT Tĩnh gia 5
núi riờng v cỏc trng THPT núi chung l mt lun im cú tớnh ch o ton
b hot ng dy ca ngi giỏo viờn v hot ng hc ca ngi hc sinh.
III. C S THC TIN
* Th nht : Xut phỏt t nhng thc t trờn, bn thõn tụi l mt giỏo
viờn THPT, mc dự dy mụn GDCD lớp 10 cng luụn trn tr v i mi
phng phỏp ging dy ca mỡnh, v i tng ging dy ca mỡnh lm
sao ú cho mi gi ging phi t kt qu cao nht.
* Th hai: Xut phỏt t c trng ca b mụn GDCD lớp 10 vi ni
dung l nhng nguyờn lý ca ch ngha Mỏc-LờNin, những phạm tru đạo đức cơ
bản giúp học sinh hình thành nhân cách sống và trách nhiệm của mình đối với
cộng đồng , xã hội Qua thc t ỏp dng kinh nghim Cn quỏn trit sõu sc cỏc
nguyờn tc tớnh ng, tớnh khoa hc v tớnh thc tin trong quỏ trỡnh ging dy
mụn GDCD lớp 10 nh trng THPT tụi thy gi dy ca mỡnh t hiu qu
cao hn.
IV. MC CH CA TI
1.i vi giỏo viờn
3
Trng thpt Tnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ
Lan Anh
Nguyên tắc tính Đảng sẽ giúp cho người giáo viên có một lòng nhiệt
huyết trong quá trình giảng dạy, trung thành với quan điểm của chủ nghĩa Mác-
LêNin, đấu tranh không khoan nhượng với những khuynh hướng sai lầm đi

Trong quá trình giảng dạy với những kiến thức được học ở trường ĐH tôi
nhận thấy rằng học thuyết Mác-Lênin là học thuyết xã hội mang tính đúng đắn
sâu sắc, vì thế khi soạn giảng tôi cố giảng chắt lọc những kiến thức cơ bản nhất
của bài học để học sinh dễ hiểu dễ nhớ dễ vận dụng, nhưng đồng thời vẫn đảm
bảo được tính chính xác tính trung thực với quan điểm của chủ nghĩa Mác-
Lênin.
Mặt khác trong quá trình giảng bài ở trên lớp khi đưa ra nhiều tình huống,
nhiều bài tập … nếu học sinh có cách hiểu sai không đúng với bản chất của chủ
nghĩa Mác-LêNin và đường lối chủ trương của Đảng ta, thì tôi tìm cách phân
tích, giảng giải để học sinh thấy được cái sai của mình. Đó chính là một yêu cầu
của nguyên tắc tính Đảng (đấu tranh không khoan nhượng với các quan điểm
thù địch).
Hơn thế nữa tri thức của chủ nghĩa Mác-LêNin bao giờ cũng mang tính
khoa học cho nên tôi thấy mình càng phải trình bày diễn giải và đưa ra các kiến
thức cơ bản một cách tinh giản, cô đọng lôgíc. Điều đó sẽ làm cho các em dễ
hiểu và dễ nhớ hơn. (Vì kiến thức ở bài học đã được tinh giản nhất).
Và để thu hút sự chú ý của học sinh vào bài giảng thì tôi cố gằng tìm cách
liên hệ kiến thức với thực tiễn để phân tích đánh giá và tìm hiểu các câu chuyện
có liên quan đến bài học để kể cho các em nghe. Qua đó sẽ làm tăng tính hấp
dẫn, tính thuyết phục của bài giảng.
II. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Những ảnh hưởng về phẩm chất và năng lực của người thầy, cô giáo
trong giáo dục đạo đức cho học sinh.
Giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là một việc làm rất quan trọng đối với sự tồn
vong của một dân tộc, bởi thế hệ trẻ là người chủ tương lai của nước nhà và
điều này được thông qua:
Thứ nhất : Nguyên tắc tính Đảng
5
Trường thpt Tĩnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ

6
Trường thpt Tĩnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ
Lan Anh
có hành động đúng để tác động vào tự nhiên một cách phù hợp với quy luật của
nó.
Hơn thế nữa trong khi giảng bài này người giáo viên cũng không thể quên
không phê phán các quan điểm duy tâm về nguồn gốc của con người.
( Bà Nữ Oa dùng bùn nặn ra con người và thổi vào đó sự sống. Đất sét
nặn ra đàn ông, xương sườn người đàn ông tạo ra đàn bà) ấy.
(Con người có hai phần: Phần thể xác được tạo thành từ đất, nước, lửa,
không khí. Thể xác là vật hữu hình nên có sinh tử. Còn linh hồn con người do
thượng đế tạo ra, nên nó là bất tử. Khi con người chết đi linh hồn thoát ra khỏi
thể xác tới ngụ ở một ngôi sao nào đó. Khi một thể xác mới ra đời thì linh hồn
đó lại nhập và tạo ra con người hoàn chỉnh – Pla ton).
2. Nguyên tắc tính khoa học
Như chúng ta đã biết việc giảng dạy môn GDCD líp 10 là một khoa học
xét cả về mặt nội dung tri thức và cả hình thức tổ chức.
Do đó, việc xây dựng tư tưởng chính trị và phẩm chất đạo đức cách mạng,
cho học sinh không phải là một cái gì khác mà chính là ở ngay trong việc truyền
thụ tri thức qua các bài học GDCD ở chương trình lớp 10
Quan niệm trên đòi hỏi người giáo viên dạy môn GDCD líp 10 phải
truyền thụ kiến thức một cách lôgic, khoa học. Chính vì vậy ta cần quán triệt
một số yêu cầu trong việc đảm bảo tính khoa học như sau:
Một là: Phải truyền thụ chính xác các khái niệm phạm trù, nguyên lí quy
luật của CN Mác-Lê nin:
- Bất kỳ một môn học nào cũng bao gồm hệ thống các khái niệm, quy luật
… chúng là những công cụ, ngôn ngữ chung của tư duy dễ diễn đạt tư tưởng.
Nếu không hiểu đúng các khái niệm, quy luật… thì sẽ không nắm được nôi dung
khoa học của môn học từ đó sẽ nhầm lẫn giữa cái nọ với cái kia.

2
O trạng thái lỏng.
- Dưới 0
0
C: H
2
O ở trạng thái rắn.
Hoặc trong quan hệ khác thì ta có thể phân biệt các chất: Đường, ớt, gừng,
muối qua cùng một quan hệ là mùi vị:
- Đường: Vị ngọt, màu trắng, hạt nhỏ.
- Ớt: Vị cạy, màu đỏ.
- Gừng: Vị cay, màu vàng.
- Muối: Vị mặn, màu trắng, hạt to.
Hai là: Khi đưa ra sự kiện phải chân thực, khi khái quát phải đúng đắn,
khi kết luận phải chính xác.
Đây cũng là yêu cầu có tính nghiêm ngặt đối với việc giảng dạy môn
GDCD để nhằm đảm bảo tính khoa học của tri thức. Ăng ghen đòi hỏi rằng khi
chúng ta muốn nhận xét tự nhiên, xã hội, lịch sử loài người hay sự hoạt động
tinh thần của chính bản thân ta một cách có suy nghĩ thì phải tôn trọng bức tranh
hiện thực.
8
Trường thpt Tĩnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ
Lan Anh
Bởi vậy bất kỳ một sự kiện nào, một chi tiết nào khi đưa vào bài giảng
đều phải kiểm tra cẩn thận và phải có cơ sở vững vàng của nó.
Và trong khi nêu sự kiện chúng ta không nên lẩn tránh các vấn đề tiêu cực
của xã hội chính vì thế Lê nin cho rằng: Cần phải cho nhân dân ta biết sự thật và
sự thật dù có chua chát đến đâu, người ta cũng phải nhìn thẳng vào nó. Chỉ có
như thế nhân dân mới học được cách đấu tranh chống lại sự dối trá. Nếu không

em tư duy khái quát hoá, trừu tượng hoá để có thể hình thành các khái niệm
khoa học, để hiều rõ hơn về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ta.
Ví dụ ở bài 4 nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng
thực chất chính là quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập. Cho nên
trong bài này ngoài việc cần hiểu được khái niệm “ Mâu thuẫn ” mà còn phải
hiểu mâu thuẫn chính là nguồn gốc vận động phát triển của sự vật, hiện tượng.
Trong tự nhiên sở dĩ các giống loài mới xuất hiên là do sự đấu tranh giữa
hai mặt di truyền và biến dị.
Trong xã hội có giai cấp sở dĩ có sự thay đổi các xã hội cũ bằng xã hội
mới là do sự đấu tranh giữa hai giai cấp đối kháng .
Trong nhận thức sở dĩ các tư tưởng khoa học ngày càng phát triển vì luôn
có sự đấu tranh giữa nhận thức đúng và nhận thức sai.
Quá trình đó sẽ tạo nên sự vận động, phát triển vô tận của thế giới.
- Nếu cái lạc hậu mà chiến thắng cái tiến bộ (Xét trong một thời kì nào
đó) thì đó là vận động thụt lùi.
- Nếu cái tiến bộ mà chiến thắng cái lạc hậu thì đó là sự phát triển đi lên.
- Nhưng theo quy luật của tự nhiên và xã hội thì trước sau cái tiến bộ sẽ
là cái chiến thắng.
Như vậy kiến thức ở bài 4 đã có sự liên kết gắn bó với bài 3
3. Nguyên tắc tính thực tiễn
Nguyên tắc này cũng xuất phát từ nguyên tắc giáo dục của Đảng ta là học
phải đi đôi với hành, giáo dục phải kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường
gắn liền với xã hội. Nếu không những kiến thức sách vở kia sẽ trở thành một mớ
lý luận suông không có giá trị thực tiễn.
10
Trường thpt Tĩnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ
Lan Anh
Do đó, việc giảng dạy và học tập môn GDCD líp 10 phải đạt được cái
đích là nắm được chính xác kiến thức đã học đến mức làm chỉ được nó và sử

Lan Anh
Hai là: Đảm bảo tính thực tiễn trong hoạt động nhân thức và các hoạt
động rèn luyện phẩm chất đạo đức của học sinh.
Là một nguyên tắc mang tính chỉ đạo nội dung và phương pháp giáo dục.
Vì vậy lí luận liên hệ với thực tiễn không nên chỉ giới hạn trong những ví dụ,
những câu chuyện của giáo viên trên lớp mà cần quán triệt ở tất cả các khâu, các
hình thức tổ chức giảng dạy: thảo luận, giờ kiểm tra, hay ở nhà, ngoài nhà
trường… cũng đều phải quán triệt nguyên tắc này. Minh họa cho phần này,
trong quá trình giảng dạy người giáo viên cần phải liên hệ với thực tế đời sống
hàng ngày. (Cho học sinh làm bài tập dưới dạng trắc nghiệm).
2. Tạo niềm tin, thế giới quan và phương pháp luận cho học sinh
Trên thực tế hầu hết ở các trường học đều gặp khó khăn trong việc giáo
dục ý thức cho học sinh, đặc biệt là các trường vừa mới chuyển đổi mô hình từ
bán công sang công lập như trường chúng tôi lại càng là vấn đề nan giải. Điều
quan trọng là chúng ta phải tìm hiểu được nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó.
Tôi nhận thấy một nguyên nhân quan trọng là do học sinh đang bước vào tuổi
trưởng thành, tâm sinh lý chưa ổn định dễ gây kích động, dễ bị lôi kéo và càng
dễ bị sa ngã vào con đường hư hỏng
Vì vậy thông qua các bài giảng người giáo viên hướng dẫn, truyền đạt và
nhấn mạnh cho các em tìm hiểu thực tế, nhận biết về thế giới ,về con người, về
hướng đi và cả về con đường các em đi trong tương lai như thế nào cho đúng.
Các em phải hiểu rõ tương lai của mình là do mình quyết định, bản thân mình
phải nỗ lực cố gắng mới đạt
được. Để trở thành người có ích cho xã hội mới khó, còn trở thành kẻ xấu
bị xã hội lên án thì quá dễ, do đó thông qua các bài học có liên quan để hình
thành nhân cách sống cho học sinh
VD: Bài 1 : Thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng
Giáo viên giúp học sinh nhận thức được việc học tập ,cuộc sống là do
mình quyết định chứ không thể chờ vào vận may hay sự giúp đỡ của người
12

10 , tôi đã áp dụng ở lớp có nề nếp yếu nhất đó là lớp 10 C7
Học Kì 1 kết quả xếp loại hạnh kiểm như sau
13
Trường thpt Tĩnh gia 5
S¸ng kiÕn kinh nghiÖm GV : TrÇn ThÞ
Lan Anh
Sĩ số 39 Tốt Khá TB Yếu
Số lượng 14 16 6 3
Tỉ lệ(%) 36 41 15 8
Học kỳ 2 và cả năm kết quả xếp loại hạnh kiểm như sau
Sĩ số 33 Tốt Khá TB Yếu
Số lượng 15 10 8 0
Tỉ lệ(%) 45 31 24 0
Kết quả trên tuy không cao nhưng nó phản ánh được sự tiến bộ của học
sinh, đặc bệt là những em học sinh chậm tiến ở hoc kì 1. Ít nhất các em cũng
thấy lo lắng khi kì thi sắp đến, số ngày nghỉ đã nhiều hay khi kiểm tra mình
vắng mặt, khi chúng tôi bị chậm giờ phải điều học sinh đi học bù thì các em
cũng đã tham gia tương đối đã tham gia tương đối đầy đủ. Điều tôi thấy đáng
mừng là các em đã ý thức được mục đích của học tập và không em nào vi phạm
quy chế thi trong học kì 2 năm học 2012- 2013
Nếu người giáo viên GDCD kiên trì thực hiện dùng bài dạy của mình liên
hệ thực tiễn để giáo dục ý thức cho học sinh thì việc giáo viên GDCD tham gia
vào xếp loại hạnh kiểm của học sinh là dễ dàng và chính xác
Cùng với việc áp dụng nguyên tắc tính Đảng vào trong giảng dạy tôi đã
thấy mình tâm huyết hơn với nghề nghiệp của mình. Và thường xuyên để cho
học sinh nói ra những hiểu biết của mình từ đó tìm ra những chỗ hiểu không
đúng để mà uốn nắn kịp thời cho học sinh. Hoặc thấy những hiện tượng xã hội
đi ngược lại với quan điểm của chọc chủ nghĩa Mác-LêNin với đường lối chính
sách của Đảng để phân tích cho học sinh thấy được những mặt trái của hiện
tượng không đúng đó. Còn việc áp dụng tính khoa học và tính thực tiễn vào

Do đó người giáo viên phải luôn luôn tìm tòi cái phương pháp dạy học để khơi
dậy tính tích cực của học sinh trong việc tiếp thu kiến thức ở trên lớp.
Muốn vậy người giáo viên phải không ngừng học hỏi nâng cao trình độ
chuyên môn nghiệp vụ của mình. Trong thực tế tôi luôn luôn sưu tầm các ví dụ
thực tiễn cuộc sống để minh hoạ cho bài giảng hoặc lấy các số liệu mới nhất trên
báo, đài, mang Internet để làm tăng tính thuyết phục cho bài giảng.
Cho nên tôi cũng có một số khuyến nghị với các đồng chí lãnh đạo nhà
trường và Sở giáo dục và đào tạo trang bị cho chúng ta một số băng đĩa về hình
15
Trường thpt Tĩnh gia 5
Sáng kiến kinh nghiệm GV : Trần Thị
Lan Anh
nh hay hot ng kinh t xó hi chớnh tr ca t nc minh ho cho bi
ging. ( đặc biệt là chơng trình lớp 11,12 ) .Cú c nh vy tụi tin rng bi
ging mụn GDCD s khụng khụ khan, trỏi li hp dn v sinh ng hn nhiu
khụng nh mi ngi tng, vic ỏp dng kinh nghim cn quỏn trit sõu sc
cỏc nguyờn tc tớnh ng, tớnh khoa hc, tớnh thc tin vo trong quỏ trỡnh ging
dy mụn GDCD ó lm cho gi dy ca tụi cú hiu qu hn. Vỡ vy trong thi
lng nht nh biờn son sỏng kin ny rt eo hp, cho nờn tụi thit ngh
rng s khụng trỏnh khi hn ch v thiu sút. Rt mong cỏc ng nghip gúp ý
chõn thnh v thn thn cho ti ca tụi ngy cng hon thin hn.
XC NHN CA TH TRNG
N V
Thanh hoỏ, ngy 21 thỏng 5 nm 2013
Tụi xin cam oan õy l SKKN ca
mỡnh vit, khụng sao chộp ca ngi
khỏc
Giỏo viờn
Trn Th Lan Anh
MC LC

17
17
Trường thpt Tĩnh gia 5