LỜI MỞ ĐẦU
Trong quá trình tìm hiểu về Luật hôn nhân và gia đình, người học sẽ được tiếp cận
2 vấn đề chính trong lĩnh vực này thông qua hai học phần. Cụ thể, ở học phần thứ nhất
chủ yếu xoay quanh mối quan hệ gia đình như mối quan hệ giữa vợ chồng, giữa cha
mẹ với con, những nghĩa vụ cấp dưỡng…, còn ở học phần thứ hai người học chủ yếu
tìm hiểu về quan hệ tài sản giữa vợ và chồng chẳng hạn trong đó đề cập đến cách thức
xác định đâu là tài sản chung của vợ chồng và đâu là tài sản riêng của vợ, tài sản riêng
của chồng.
Trong đó mục tiêu của học phần “quan hệ tài sản giữa vợ và chồng” là giúp
người học tìm hiểu quy định của pháp luật Hôn nhân và gia đình quá các thời kỳ về tài
sản chung của vợ và chồng. Bên cạnh đó, đề ra các nguyên tắc giúp người học xác
định được đâu là tài sản chung của vợ chồng cũng như đâu là tài sản riêng của vợ, tài
sản riêng của chồng trong thời kỳ hôn nhân. Ngoài ra, học phần còn giúp người học
xác định xem tài sản nào trong ba khối tài sản của vợ chồng sẽ dùng để thực hiện
nghĩa vụ do họ xác lập theo từng trường hợp cụ thể. Và những vấn đề tuy đã được đề
cập luật nhưng dường như vẫn còn lạ lẫm và ít xảy ra trong trong thực tiễn như việc
chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân cũng sẽ được đề cập đến trong
học phần này. Và nội dung sau cùng trong học phần được đề cập là việc chấm dứt
quan hệ tài sản giữa vợ và chồng qua đó nêu ra cách thanh toán và phân chia tài sản tài
sản giữa vợ và chồng nhằm giúp người học tự tin và vững vàng khi tiếp cận vấn đề
này.
Do đó, trong phạm vi của môn học này, người học sẽ nghiên cứu năm vấn đề
chính, bao gồm:
Chương 1: Thành phần của các khối tài sản có;
Chương 2: Thành phần của các khối tài sản nợ;
Chương 3: Thay đổi thành phần thực tế của các khối tài sản;
Chương 4: Quản lý các khối tài sản;
Chương 5: Chấm dứt quan hệ tài sản.
1
PHÁP LUẬT VỀ QUAN HỆ TÀI SẢN GIỮA VỢ VÀ CHỒNG
1/ Khái niệm chung về quan hệ tài sản giữa vợ và chồng:

quan trọng nhất và cũng là nguồn đảm bảo chính đối với cuộc sống vật chất của gia
đình.
1.2/ Không có khái niệm tài sản thay thế
VD: việc bán 1 căn nhà để mua 1 căn nhà khác -> căn nhà được bán là vật ra đi,
căn nhà được mua là vật thay thế.
• Nếu khái niệm tài sản thay thế được ghi nhận trong quan hệ tài sản giữa vợ và
chồng -> khi dùng tiền riêng để mua 1 tài sản, tài sản được mua là của riêng người
mua; dùng tiền chung để mua 1 tài sản thì tài sản được mua là của vợ chồng.
• Hệ quả của sự thiếu vắng khái niệm tài sản thay thế: tạo ra 1 lực hút của khối tài
sản chung đối với các khối tài sản riêng -> khi tài sản riêng đi ra theo 1 giao dịch
chuyển nhượng có đền bù, thì vật đền bù lại đi vào khối tài sản chung chứ không phải
vào khối tài sản riêng.
2/ Các đối trọng của các tư tưởng chủ đạo:
2.1/ Lý thuyết về công sức đóng góp
• Vd: 1.Trường hợp vợ chồng dùng tiền lương, thu nhập để tu bổ 1 căn nhà riêng.
• 2. Trường hợp vợ hoặc chồng góp tiền riêng vào ngân quỹ chung để mua
sắm 1 tài sản trong thời kỳ hôn nhân.
-> Do đó, trong sự phát triển của khối tài sản chung có phần đóng góp của khối tài
sản riêng và ngược lại.
• Khi hôn nhân chấm dứt, các phần đóng góp này sẽ được ghi nhận như là 1 trong
những căn cứ xác định phần quyền của vợ, chồng trong khối tài sản chung.
• Lý thuyết về công sức đóng góp được sử dụng như 1 trong những đối trọng cơ
bản của các tư tưởng chủ đạo.
2.2/ Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân
Là việc vợ và chồng có thể tiến hành chia tài sản chung ngay trong TKHN để
mỗi người có đủ tài sản riêng đặt cơ sở vật chất cho hoạt động nghề nghiệp, xác lập và
thực hiện giao dịch 1 cách độc lập với người còn lại.
Mục 2/ KHỐI TÀI SẢN CHUNG
1/ Tài sản chung do hoạt động tạo thu nhập
1.1/ Thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất kinh doanh

sản chung
• Bởi vì, việc tặng cho có mối liên hệ mật thiết với công việc nào đó và công việc
nào là 1 phần trong công tác của người được tặng cho.
• Hoặc, việc tặng cho nhằm mục đích thưởng cho đối tác vì đã chấp nhận giao
dịch với nhau
2.2.2/ Trường hợp tặng cho mang tính chất xã giao
• Áp dụng luật chung về quan hệ tài sản giữa vợ chồng để xác định tính chất
chung hay riêng: nếu tặng cho chung -> tài sản chung, nếu tặng cho riêng -> tài sản
riêng
• Dựa vào tính chất của sự kiện để xác định:
Tặng cho nhân ngày cưới, tân gia, tết, thăng chức -> tặng cho chung
Sinh nhật -> tặng cho riêng
3/ Tài sản chung do áp dụng luật chung về xác lập quyền sở hữu theo phương
thức trực tiếp (điều 236 -> 244, 247 BLDS)
Bao gồm các trường hợp sau:
4
3.1/ Nhặt được của rơi, của vô chủ, đào được tài sản, bắt được gia súc gia
cầm bị thất lạc
3.2/ Sáp nhập, trộn lẫn, chế biến (điều 236, 237, 238 BLDS)
• Tài sản chung được chế biến -> tài sản mới thuộc tài sản chung
• Tài sản chung trộn lẫn + tài sản của người khác -> tài sản mới thuộc khối tài
sản chung của vợ chồng
• Tài sản chung sáp nhập + tài sản của người khác -> tài sản mới có tài sản chung
đóng vai trò làm vật chính -> tài sản mới thuốc khối tài sản chung
3.3/ Xác lập quyền sở hữu theo thời hiệu
• Đối với động sản là: 10 năm
• Đối với bất động sản là 30 năm
• Ví dụ: vợ (chồng) chiếm hữu ngay tình đối với 1 động sản do mua lại của 1
người khác không phải là chủ sở hữu mà không biết -> thuộc tài sản chung của vợ
chồng.

• Lưu ý ở trường hợp sáp nhập, trộn lẫn, chế biến
Ví dụ: Nếu 1 tài sản được sáp nhập vào tài sản riêng mà tài sản riêng là vật chính
-> vật mới được tạo là của riêng
4/ Chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (đề cập sau ở chương 3)
5/ Tài sản riêng có tính chất mập mờ
5.1/ Tài sản hình thành trong những trường hợp phát triển 1 tài sản riêng
• Chia 1 tài sản mà vợ (chồng) có quyền sở hữu chung theo phần với
người khác.
• Xây dựng hoặc trồng cây lâu năm trên đất thuộc quyền sử dụng riêng
5.2/ Các quyền tài sản có mối liên hệ chặt chẽ với nhân thân
+ Tiền bồi thường thiệt hại:
• Nếu coi tiền bồi thường là gắn liền với nhân thân của người bị hại -> nên xem
đây tài sản riêng của người bị thiệt hại
• Nếu coi tiền bôi thường là dùng tiền chung để lo chữa trị -> nên xem đây là tài
sản chung.
+ Tiền bồi thường thiệt hại do tai nạn lao động
• Nếu coi đó là thay thế cho thu nhập bị mất -> tài sản chung
• Nếu coi đó là hình thức bồi thường thiệt hại về sức khỏe -> tài sản riêng
5.3/ Tài sản hỗn hợp
+ Quyền sở hữu trí tuệ:
• Tác phẩm: loại tài sản đặc biệt, xuất xứ con tim, khối óc -> thực tiễn chỉ có tác
giả mới có quyền tài sản đối với tác phẩm ( cho sao chép…)
• Giá trị tài sản của tác phẩm -> sẽ thuộc tài sản chung (như tiền, hoa lợi, giải
thưởng)
+ Phần hùn, cổ phần trong công ty:
• Người nắm giữ cổ phần, phần hùn mới là thành viên của công ty, được thảo
luận, biểu quyết tại các cuộc họp
• Hoa lợi, lợi tức gắn với phần hùn, cổ phần đó-> thuộc tài sản chung
Mục 4/ SUY ĐOÁN TÀI SẢN CHUNG
Ý nghĩa của sự suy đoán -> đơn giản hóa công tác kiểm kê tài sản.

cầu thiết yếu.
Điều kiện chung để xem là nhu cầu thông thường: phải thể hiện được sự cần thiết
và phù hợp với cách sống của gia đình.
Thực hiện nghĩa vụ:
• Nghĩa vụ do cả 2 cùng xác lập -> có 3 khối tài sản sẽ dùng để thực hiện nghĩa
vụ (tài sản chung, tài sản riêng vợ, tài sản riêng của chồng)
• Nghĩa vụ do 1 người xác lập, nhưng là giao dịch hợp pháp + đáp ứng nhu cầu
thiết yếu -> vẫn 3 khối tài sản dùng thực hiện nghĩa vụ
1.2/ Nhu cầu về duy trì tình cảm với người ngoài gia đình hộ
• Nghĩa vụ cấp dưỡng -> 2 khối tài sản (tài sản riêng, tài sản chung)
+ Thành viên bình thường (cha, mẹ, ông bà, anh chị )
+ Thành viên không bình thường ( vợ, chồng, con của cuộc hôn
8
2/ Nghĩa vụ gắn với khối tài sản
2.1/ Nghĩa vụ gắn với tài sản thừa kế riêng, tặng cho riêng -> tài sản riêng dùng
để thực hiện nghĩa vụ
2.2/ Nghĩa vụ xác lập nhằm bảo quản hoặc tu bổ tài sản riêng
• Bảo quản theo nghĩa đích thực, sữa chữa tài sản riêng -> 2 khối ( tài sản riêng
chủ sở hữu, tài sản chung)
Nếu tài sản riêng có hoa lợi là nguồn sống chủ yếu của gia đình -> 3 khối
• Thuế sử dụng tài sản (thuế nhà, thuế sử dụng đất ) -> 2 khối tài sản (tài sản
riêng, tài sản chung)
• Tu bổ, nâng cấp tài sản-> 1 khối tài sản (tài sản riêng)
2.3/ Nghĩa vụ gắn với tài sản chung -> 3 khối tài sản
Ngoại lệ, nếu tu bổ, nâng cấp tài sản chung mà vợ hoặc chồng tự đứng ra xác lập
giao dịch -> 2 khối tài sản ( tài sản chung, tài sản riêng của người tự tu bổ)
3/ Nghĩa vụ gắn với giao dịch
3.1/ Giao dịch xác lập trước khi kết hôn -> khối tài sản riêng của người đứng ra
giai dịch tự chịu trách nhiệm.
Nếu giao dịch xác lập trước khi kết hôn nhưng khối tài sản chung được thụ hưởng

• Việc nhập tài sản riêng vào khối tài sản chung -> là 1 hình thức đóng góp của
chủ sở hữu riêng vào sự phát triển của khối tài sản chung -> chủ sở hữu có quyền yêu
cầu ghi nhận sự đóng góp này -> xác định giá trị phần quyền khi hôn nhân chấm dứt.
Mục 2/ CHIA TÀI SẢN CHUNG TRONG THỜI KỲ HÔN NHÂN
1/ Tổng quan
1.1/ Khái niệm
Là việc chuyển 1 hoặc nhiều tài sản vốn thuộc khối tài sản chung vào khối tài sản
riêng của vợ hoặc chồng
1.2/ Các trường hợp chia tài sản chung
1.2.1/ Đầu tư kinh doanh riêng
Nhằm giúp nhà đầu tư kinh doanh (chồng hoặc vợ) muốn định đoạt tài sản hoặc
xác lập các giao dịch quan trọng có liên quan đến tài sản như cầm cố, thế chấp theo
những thủ tục đơn giản và không mất nhiều thời gian.
1.2.2/ Thực hiện nghĩa vụ dân sự riêng
Tầm quan trọng của nghĩa vụ -> nếu tài sản riêng đủ thực hiện nghĩa vụ thì không
được chia tài sản chung.
1.2.3/ Lý do chính đáng khác
Vấn đề có hay không có lý do chính đáng chỉ được đặt ra 1 khi giữa vợ và chồng
không có sự nhất trí về việc chia tài sản chung -> do đó sự việc được đưa ra trước Toà
án giải quyết.
2/ Tiến hành phân chia
2.1/ Điều kiện về hình thức
2.1.1/ Phân chia theo thỏa thuận
• Lập thành văn bản
• Có những nội dung chủ yếu: lý do chia, phần tài sản chia, phần tài sản không
chia (nếu có), thời điểm có hiệu lực của việc chia tài sản chung.
2.1.2/ Phân chia bằng con đường tư pháp
10
• Vợ chồng không có được sự thỏa thuận cần thiết,
• Hay chia tài sản chung theo yêu cầu của chủ nợ riêng.

có lý do chính đáng, thì việc cấu tạo các phần tài sản chia cũng được thực hiện trên cơ
sở có xem xét lý do chính đáng ấy.
Ví dụ: nếu người muốn phân chia đang cần trả một món nợ riêng, thì phần của
người này nên có một số tiền đủ để trả số nợ đó; người muốn chia vì có nhu cầu kinh
doanh nên được chia những tài sản đầu tư phù hợp hoặc một số tiền cần thiết để mua
sắm những tài sản đầu tư phù hợp đó;
3. Hệ quả của việc chia tài sản chung
3.1. Thời điểm có hiệu lực của việc chia tài sản chung
Theo Nghị định số 70-CP điều 7 quy định thì:
11
1. Trong trường hợp văn bản thoả thuận chia tài sản chung của vợ chồng không
xác định rõ thời điểm có hiệu lực của việc chia tài sản-> tính từ ngày, tháng, năm lập
văn bản;
2. Trong trường hợp văn bản thoả thuận chia tài sản chung của vợ chồng được
công chứng hoặc chứng thực -> hiệu lực được tính từ ngày xác định trong văn bản
thoả thuận; nếu văn bản không xác định ngày có hiệu lực đó-> ngày văn bản đó được
công chứng, chứng thực;
3. Trong trường hợp văn bản thoả thuận chia tài sản chung của vợ chồng phải
công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật-> ngày văn bản đó được công
chứng, chứng thực;
4. Trong trường hợp Toà án cho chia tài sản chung, thì việc chia tài sản chung
của vợ chồng có hiệu lực kể từ ngày quyết định cho chia tài sản chung của Toà án có
hiệu lực pháp luật.
3.2. Hiệu lực đối với tài sản chia
• Tài sản chia trở thành tài sản riêng của người được chia và chủ sở hữu có trọn
quyền sử dụng, định đoạt đối với tài sản đó.
• Người được chia tài sản có quyền tự mình định đoạt tài sản mà không cần có sự
đồng ý của vợ (chồng).
3.3. Các hệ quả khác
Khối tài sản chung tiếp tục phát triển

đối với các tài sản chung mà việc quản lý riêng của một người tỏ ra phù hợp với lợi ích
của gia đình hơn là việc quản lý chung.
Quản lý chung toàn quyền: vợ hoặc chồng tự mình xác lập, thực hiện các giao dịch
liên quan đến các tài sản được quản lý mà không cần có vai trò của người còn lại.
Mục 1. QUẢN LÝ TÀI SẢN CHUNG
Có các phương thức quản lý sau:
1/ Quản lý chung toàn quyền
a. Đối tượng quản lý
Bao gồm các tài sản thông thường (trừ đồ dùng cá nhân hoặc tư trang phù hợp với
giới tính, tài sản chuyên dùng cho hoạt động nghề nghiệp của vợ hoặc chồng. )
Trường hợp vợ và chồng cùng khai thác tài sản trong hoạt động nghề nghiệp ->
được quản lý chung.
b. Nội dung quản lý
 Quản trị tài sản chung
• Bảo quản, sử dụng -> quản lý chung toàn quyền
• Tu bổ, nâng cấp hoặc sửa chữa lớn tài sản chung -> tùy thuộc vào tầm quan
trọng của dự án tu bổ cũng như của tài sản được tu bổ đối với gia đình
• Sửa chữa lớn 1 bất động sản, tu bổ nhà ở chung-> Quản lý chung
• Cho mượn tài sản chung trong thời hạn ngắn -> quản lý chung toàn quyền
-> Trừ tài sản dùng cho hoạt động nghề nghiệp riêng của người còn lại
• Cho thuê tài sản chung
+ Bất động sản -> phải được quản lý chung
+ Động sản-> nếu tài sản có giá trị lớn -> thì phải được quản lý chung
13
 Định đoạt tài sản chung
- Định đoạt có đền bù: lương, thu nhập khác do lao động -> quản lý chung toàn
quyền -> bao gồm các nhu cầu về ăn uống, đầu tư kinh doanh (mua cổ phiếu, trái
phiếu), tài sản tiêu dùng (bàn, tivi )
- Định đoạt không có đền bù
Nguyên tắc -> phải được quản lý chung (đối với bất động sản + động sản có giá trị

Tài sản riêng -> chủ sở hữu có trọn quyền sử dụng
Hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng -> là tài sản riêng của người đó.
Tiền lương, tiền thưởng, thu nhập khác -> sẽ là tài sản riêng của người làm ra
Tài sản tạo ra sau khi hôn nhân chấm dứt là của riêng người tạo ra
Tài sản đã từng thuộc sở hữu chung hợp nhất của vợ chồng -> chuyển sang chế độ
sở hữu chung theo phần.
1.2/ Hệ quả đối với tài sản nợ
Áp dụng luật chung về nghĩa vụ tài sản
• Nghĩa vụ do một người xác lập, kể cả nghĩa vụ xác lập nhằm đáp ứng nhu cầu
thiết yếu của gia đình -> ràng buộc chính người đó
• Nghĩa vụ do vợ và chồng xác lập, tuỳ trường hợp, là nghĩa vụ theo phần hoặc
nghĩa vụ liên đới, theo luật chung về nghĩa vụ
1.3/Thanh toán và phân chia tài sản chung
• Thanh toán tài sản chung -> là việc xác định phần quyền của mỗi người trong
khối tài sản chung
• Phân chia -> khi giá trị phần quyền đã được xác định của mỗi chủ sở hữu chung
đối với khối tài sản chung (thanh toán) -> sẽ tiến hành phân chia khối tài sản chung
2. Chấm dứt quan hệ tài sản do vợ hoặc chồng chết
2.1/ Thanh toán quan hệ tài sản và phân chia tài sản chung giữa vợ chồng và
các thành viên khác trong đại gia đình
a/ Trường hợp phần tài sản chung không xác định được -> trích tài sản
chung của đại gia đình để cấp hẳn cho người vợ (chồng) của người chết ->được tính
toán trên cơ sở cân đối tài sản có-tài sản nợ của đại gia đình (tài sản có ròng)
b/ Trường hợp phần tài sản chung xác định được
Phần tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của đại gia đình + khối tài
sản chung của vợ chồng -> thanh toán quan hệ tài sản và phân chia tài sản chung của
vợ và chồng
2.2/ Thanh toán quan hệ tài sản và phân chia tài sản chung giữa vợ chồng
Di sản hỗn hợp. Theo một tập quán lâu đời, khi cha hoặc mẹ chết, thì không có
chuyện thanh toán phần quyền hay phân chia gì cả, đối với tài sản chung của vợ

xác định được
Phần tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của đại gia đình + khối tài
sản chung của vợ chồng -> thanh toán quan hệ tài sản và phân chia tài sản chung của
vợ và chồng (khoản 2 điều 96)và các thành viên khác trong gia đình
3.2. Thanh toán quan hệ tài sản và phân chia tài sản chung giữa vợ và chồng
3.2.1 Thanh toán quan hệ tài sản
Nguyên tắc chung: ghi nhận tại Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 Điều 95
khoản 2 điểm a và b -> về nguyên tắc được chia đôi nhưng có tính công sức đóng góp
của mỗi bên.
a/ Lý thuyết về công sức đóng góp
Có 2 loại hình thức đóng góp là đóng góp tích cực và đóng góp tiêu cực
 Đóng góp tích cực: có 3 loại
- Đóng góp không hoàn trả: hoa lợi của tài sản riêng -> phục vụ cho cuộc sống
vật chất hàng ngày -> sự đóng là của chung. Trúng thưởng -> kết cục có hậu trong
diễn biến của một cơ may, chứ không phải của ý chí tạo ra của cải
- Đóng góp đối xứng: giữa lao động với công việc nội trợ
-> Nếu đối xứng được ghi nhận -> mỗi người hưởng 1 phần bằng nhau
16
-> Nếu sự đối xứng không tồn tại -> dựa vào công sức đóng góp -> trích bớt
phần 1 người -> thêm cho người kia
- Đóng góp đích thực: bao gồm các hoạt động như
- Chuyển tài sản riêng thành tài sản chung
- Mua trọn tài sản có quyền sở hữu chung theo phần
- Bảo quản tài sản, thuế sử dụng tài sản
-> tức là những nghĩa vụ được thực hiện bằng khối tài sản chung -> nhưng tài sản
riêng đã dùng để thanh toán nghĩa vụ -> cần phải hoàn trả lại cho khối tài sản riêng đó
khi hôn nhân chấm dứt.
 Đóng góp tiêu cực: có 2 loại
 Đóng góp tiêu cực không hoàn trả -> Phá tán tài sản
 Đóng góp tiêu cực phải hoàn trả

không có thời điểm định giá nào tốt hơn và hợp lý hơn thời điểm phân chia. Giá được
ấn định tất nhiên là giá thị trường nơi có tài sản.
a.2/ Cấu tạo các phần tài sản chia
Nguyên tắc bình đẳng về giá trị.
Ví dụ: - Các công cụ lao động và, nói chung, các tài sản dùng cho hoạt động nghề
nghiệp riêng của một người được giao trọn cho người đó, bất kể giá trị của tài sản lớn
hay nhỏ.
- Các cổ phần, phần hùn do một người đứng tên thuộc về người đó.
Nguyên tắc bình đẳng về hiện vật -> các tài sản chung phải được chia như thế
nào để trong phần tài sản chia cho mỗi người đều có một phần tương ứng với phần
quyền của người đó đối với mỗi động sản, bất động sản thuộc khối tài sản chung. Vấn
đề tiền chênh lệch không được đặt ra, bởi vì sẽ không có người nào nhận được phần tài
sản có giá trị lớn hơn giá trị phần quyền của mình trong khối tài sản chung.
Ví dụ: - Trường hợp chia quyền sử dụng đất nông nghiệp trồng cây hàng năm,
nuôi trồng thủy sản.
- Trường hợp chia nhà ở.
b. Phân chia tài sản nợ
b1/Tài sản nợ được chia -> nợ được bảo đảm thực hiện bằng tài sản chung.
b2/ Thể thức phân chia
 Thực hiện nghĩa vụ

Các nghĩa vụ liên đới -> tiếp tục là nghĩa vụ liên đới sau khi hôn nhân chấm
dứt. Vợ hoặc chồng có thể bị chủ nợ yêu cầu thực hiện toàn bộ nghĩa vụ bằng toàn bộ
tài sản của mình.
Giả sử tài sản chung chưa được chia, thì cần lưu ý rằng trong trường hợp tài sản
riêng của mỗi người có nghĩa vụ không đủ để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, chủ nợ phải
yêu cầu phân chia tài sản chung để thực hiện quyền chủ nợ của mình, áp dụng BLDS
2005 Điều 224 khoản 2, chứ không được tiến hành kê biên các tài sản chung chưa chia
của vợ chồng đã chấm dứt quan hệ hôn nhân. Hẳn sẽ có rất nhiều chủ nợ cảm thấy bất
ngờ về điều này, bởi, khi hôn nhân còn tồn tại, thì việc kê biên tài sản chung nhằm

chồng tổng kết các khoản nợ chung chưa trả, trừ giá trị của các khoản nợ vào khối tài
sản có, chia với nhau phần tài sản có còn lại và giao trọn cho một người phần tài sản
có tương ứng với tổng số nợ chung phải trả để người này thanh toán cho các chủ nợ
khi nợ đến hạn. Hoặc, vợ và chồng cũng có thể thoả thuận về việc đóng góp vào việc
thực hiện nghĩa vu theo ý mình. Sự thoả thuận ấy chỉ cần tuân theo nguyên tắc tự do ý
chí, nghĩa là theo đúng các quy định thuộc luật chung về hợp đồng.
- Quyết định của Toà án: tiêu chí đầu tiên phải ghi nhận chắc chắn là tiêu chí về
chủ thể của lợi ích. Người duy nhất thụ hưởng lợi ích từ việc thực hiện nghĩa vụ là
người duy nhất phải chịu trách nhiệm tối hậu đối với việc thực hiện nghĩa vụ đó; trong
trường hợp cả vợ và chồng đều thụ hưởng lợí ích từ việc thực hiện nghĩa vụ, thì nghĩa
vụ được phân bổ cho mỗi người tương ứng với mức độ lợi ích mà người đó thu được.
19
CÂU HỎI ÔN TẬP
Anh A và chị B kết hôn vào ngày 4/1/2001. Trong thời gian chung sống, họ thực
hiện các hoạt động liên quan đến tài sản đáng chú ý sau đây.
* Anh A
Ngày 28/3/2002, A được cha mẹ ruột tặng cho một căn nhà ở đường Nguyễn Trãi.
A vay số tiền 50 triệu đồng của Ngân hàng để nâng cấp căn nhà này; sau đó, A đem
nhà cho thuê.
- Ngày 30/5/2003, trong một chuyến công tác nước ngoài, A được hãng máy bay
tiếp đón với tư cách người khách thứ 10 triệu. Nhân dịp này, A được tặng một chiếc ô
tô. Do không tiện mang về nước, A bán ô tô ngay tại nước ngoài, được 12000 đô la
Mỹ. A dành 1000 đô la Mỹ mua một chiếc nhẫn kim cương thật to. Khi về nước, A
tặng nhẫn cho vợ. Chiếc nhẫn này thường được B đeo riêng như 1 món trang sức, vào
những dịp tiệc tùng, lễ hội.
- Ngày 15/4/2004, A dùng số tiền 11000 đô la Mỹ còn lại, cộng với tiền dành dụm
được từ tiền lương và tiền cho thuê căn nhà đường Nguyễn Trãi, thanh toán cho người
anh trai phần quyền sở hữu của người sau này trong ngôi nhà đường Hùng Vương, vốn
được ông nội tặng cho chung hai người
* Chị B

trong thời kỳ hôn nhân, công sức đóng góp tích cực của B đối với khối tài sản chung
được ghi nhận (B bán một số vàng được thừa kế của cha mẹ được 120 triệu đồng góp
vào 240 triệu đồng tiền mua đất).
- Chiếc tàu sông là tài sản chung do quyền sở hữu được xác lập trong thời kỳ
hôn nhân, công sức đóng góp tích cực của B đối với khối tài sản chung được ghi nhận
(B góp 60 triệu đồng tiền bồi thường danh dự, nhân phẩm bị xúc phạm là tài sản riêng
của B vào việc mua chiếc tàu này).
- Miếng đất ở Q. Cái Răng là tài sản riêng của B do được thừa kế của cha mẹ.
Theo học thuyết pháp lý đất là vật chính nên nhà xem như được sáp nhập vào đất, vậy
nhà là tài sản riêng của B, công sức đóng góp tiêu cực của B đối với khối tài sản
chung được ghi nhận (B dùng 150 triệu đồng tiền vay ngân hàng trong thời kỳ hôn
nhân là tài sản chung để góp vào tiền xây nhà trên miếng đất này). Có thể áp dụng
giải pháp khác: nhà là tài sản chung do quyền sở hữu nhà được xác lập trong thời kỳ
hôn nhân, như vậy công sức đóng góp tích cực của B đối với khối tài sản chung được
ghi nhận (dùng 90 triệu đồng tiền bán nhẫn là tài sản riêng để góp vào tiền xây nhà).
- Một sổ tiết kiệm có số dư cuối 200 triệu đồng và một ôtô giá 240 triệu đồng
không nói rõ nguồn gốc nên có thể xem như là tài sản chung.
21
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ luật dân sự 1995;
2. Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;
3. Luật đất đai 2003;
4. Bộ luật dân sự 2005;
5. Nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 09/06/2000 về việc thi hành Luật hôn nhân và
gia đình
6. Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 hướng dẫn áp dụng pháp luật
trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình
7. Giáo trình Luật hôn nhân và gia đình, tập 2, Khoa Luật – Đại học Cần Thơ
8. Ts. Nguyễn Ngọc Điện, Bình luật khoa học Luật hôn nhân và gia đình Việt
Nam,tập 2 phần quan hệ tài sản giữa vợ và chồng, NXB Trẻ, 2004.