Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
KHI SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THẢO LUẬN NHÓM TRONG GIẢNG
DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN BẬC THPT
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Xã hội ngày càng phát triển, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa diễn ra
ngày càng mạnh mẽ, kéo theo đó giáo dục cũng phát triển không ngừng. Để đáp
ứng kịp thời những yêu cầu của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì giáo
dục và đào tạo có vai trò to lớn trong việc trực tiếp tham gia bồi dưỡng nguồn lực
con người. Con người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú
về tinh thần, trong sáng về đạo đức là động lực và mục tiêu của công cuộc xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Chính vì vậy, trong văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VIII của Đảng cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh: “Giáo dục và
đào tạo phải xác định rõ mục tiêu, thiết kế nội dung, chương trình đổi mới phương
pháp giáo dục, đào tạo, lựa chọn, những nội dung có tính cơ bản, hiện đại. Tăng
cường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác Lê - nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục đạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bản sắc văn
hóa dân tộc, ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước.
Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương pháp hiện đại vào quá
trình đào tạo ”
Đến đại hội X vẫn tiếp tục nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn
diện, đổi mới tổ chức, nội dung, phương pháp và dạy học ”
Quán triệt nhiệm vụ đó, là một giáo viên, tôi luôn tìm tòi, nghiên cứu, sáng
tạo để làm thế nào cho học sinh có hứng thú trong học tập nhất là bộ môn Giáo
dục công dân.
Môn Giáo dục công dân là môn khoa học xã hội, gắn với đường lối của
Đảng, cùng với các bộ môn khác, nó góp phần đào tạo người lao động mới vừa có
tri thức vừa có đạo đức, có năng lực hoạt động thực tiễn, có trách nhiệm với gia
đình, xã hội, có phương pháp suy nghĩ, hành động phù hợp với điều kiện hoàn
cảnh xã hội, lịch sử đất nước và nhân loại. Góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục

lượng học tập của học sinh nên tôi đã thực hiện đề tài: “Một số kinh nghiệm khi
sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng dạy môn Giáo dục công
dân bậc THPT”.
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận của đề tài
Những vấn đề chung về dạy học
1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học
Thuật ngữ phương pháp dạy học có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp là
“Methodos”, có nghĩa là con đường, cách thức hoạt động nhằm đạt được mục
đích.
Có khá nhiều khái niệm về phương pháp dạy học, tuy nhiên dù ở những
phạm vi quan niệm khác nhau tất cả đều cho rằng:
- Phương pháp dạy học phản ánh hình thức vận động của nội dung dạy học.
- Phương pháp dạy học phản ánh sự vận động quá trình nhận thức của học
sinh nhằm đạt được mục đích học tập.
- Phương pháp dạy học phản ánh cách thức hoạt động, thao tác, trao đổi thông
tin, dạy học giữa thầy và trò.
1.1.2. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là phương pháp mà trong đó học sinh được
chủ động tham gia vào bài học, được làm những việc cả về các hoạt động trí tuệ
GVTH: Trang 2
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
lẫn các hoạt động chân tay, miễn là các hoạt động đó phù hợp với nội dung bài học
và đặc biệt là các hoạt động chứa đựng nhiều các hoạt động tư duy nhằm kích
thích phát triển trí óc của học sinh trở thành những con người năng động sáng tạo.
1.1.3. Các định hướng trong quá trình dạy học tích cực
Trong chương trình hành động của ngành giáo dục nhằm triển khai thực
hiện nghị quyết hội nghị lần 6 của BCH TW về chiến lược phát triển giáo dục

đã có.
GVTH: Trang 3
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Khi tham gia vào quá trình học tập có 2 loại kiến thức mà học sinh phải tiếp
thu đó là kiến thức thông báo và kiến thức quy trình.
- Kiến thức thông báo(kiến thức khái niệm): giáo viên cần làm cho học sinh trả
lời được câu hỏi “Nó là cái gì ?”. Như vậy, để trả lời được câu hỏi này học sinh
cần biết và hiểu. Điều này cần học sinh phải liên kết với những kiến thức thông tin
đã biết (đi từ cái chưa biết thành cái đã biết).
- Kiến thức qui trình (kiến thức kỹ năng).
Nếu như kiến thức thông báo giúp học sinh hình thành những khái niệm về
những vấn đề cần tiếp thu thì kiến thức qui trình sẽ giúp cho học sinh hình thành
những kiến thức kỹ năng.
Với kiến thức qui trình sẽ trả lời cho câu hỏi “làm cái đó như thế nào ?”. Kiến
thức này giúp học sinh hành động (trí tuệ và tay chân) để thực hiện một nội dung
có liên quan tới chuyên môn một cách khoa học, hoàn thành kỹ năng làm việc. Để
trả lời được câu hỏi giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức nội dung,
phương pháp dạy học cho học sinh.
Định hướng 3: Phát triển tư duy thông qua việc mở rộng và tinh lọc kiến
thức.
Cái đích của việc học là học sinh hiểu sâu sắc các kiến thức quan trọng sao
cho học sinh có thể vận dụng chúng ở trường và trong cuộc sống, như vậy việc
học mới có kết quả. Khái niệm mở rộng và tinh lọc kiến thức được hiểu ngắn gọn
là quá trình làm cho người học biến kiến thức giáo khoa được mở rộng bằng các
quá trình tư duy thành tri thức của riêng mình. Học sinh có thể phát biểu kiến thức
ấy bằng ngôn ngữ của mình, có thể sử dụng nó như công cụ của mình.
Định hướng 4: Phát triển tư duy bằng việc sử dụng kiến thức có ý nghĩa.
Với định hướng 3, giáo viên làm cho học sinh tinh lọc và mở rộng kiến

Thảo luận nhóm là gì? Theo tác giả: Phan Trọng Ngọ “ Thảo luận nhóm là
phương pháp trong đó nhóm lớn (lớp học) được chia thành các nhóm nhỏ để tất cả
các thành viên ở trong lớp đều được làm việc, được bàn bạc và trao đổi về một chủ
đề cụ thể và đưa ra ý kiến chung của nhóm mình về vấn đề đó”.
Thảo luận nhóm là phương pháp để trao đổi ý kiến với người khác về một vấn
đề nào đó nhằm phát hiện ra mọi khía cạnh của vấn đề với mục đích cuối cùng là
nhóm đạt được một cách hiểu thống nhất về điều đó.
Phương pháp thảo luận nhóm có sự phát triển của phương pháp thảo luận trên
lớp, phương pháp này hiện nay được sử dụng khá phổ biến ở tất cả các môi trường
THPT , trong đó có môn Giáo dục công dân.
Mục đích của phương pháp này là làm tăng tối đa cơ hội để học sinh làm việc
và khả năng của mình, được chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm ý kiến để giải quyết
một vấn đề có liên quan đến nội dung bài học
Đây là phương pháp dạy học hợp tâm lý con người mọi cá nhân từ nhỏ đến
lớn đều có xu hướng thích sinh hoạt quan hệ và làm việc trong nhóm nhỏ.Trong
đó, cá nhân không những thoải mãn được nhu cầu giao tiềp, có cảm giác an toàn
mà còn xuất hiện những hứơng khởi làm tăng hiệu xuất làm việc do có sự tương
tác mặt đối mặt giữa các thành viên, có sự phụ thuộc lẫn nhau một cách tích cực
và trách nhiệm phải giải thích vấn đề thuộc về từng cá nhân trong nhóm và kĩ năng
xử lí tình huống trong nhóm.
Như vậy, phương pháp thảo luận nhóm một mặt vừa chú trọng phát huy tính
tích cực, tính chủ thể của người học; mặt khác lại chú trọng sự phối hợp, hợp tác
cao giữa các chủ thể đó trong quá trình học tập. Cần kết hợp tốt giữa năng lục
cạnh tranh và năng lực hợp tác của người học.Để sự dụng hiệu quả phương pháp
này, giáo cần phải chú trọng xây dựng trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm nhóm,
GVTH: Trang 5
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
xây dựng vị thế cuả người học trong nhóm và trong lớp, hình thành kĩ năng làm

- Thông qua tài liệu có thể làm thay đổi quan điểm của cá nhân trên cơ sở các sự
kiện, thông tin một cách có logic từ các học sinh trong nhóm, lớp.
- Quá trình trảo luận dưới sự hướng dẫn của giáo viên còn tạo ra mối quan hệ
hai chiều giữa học sinh và học sinh, giúp cho giáo viên nắm được hiệu quả giáo
dục về các mặt nhận thức, thái độ, quan điểm, xu hướng, hành vi của học sinh.
2.3. Định hướng cách tiến hành phương pháp thảo luận nhóm ở môn Giáo dục
công dân
GVTH: Trang 6
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Có rất nhiều cách thức khác nhau để giáo viên có thể nâng cao hiệu quả giờ dạy.
Theo tôi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm có nhiều ưu việt và khả năng thực
thi tương đối cao so với các phương pháp dạy học khác. Để sử dụng có hiệu quả
phương pháp này trong dạy học môn Giáo dục công dân theo tôi giáo viên cần
phải:
Thứ nhất: Nắm được những nguyên tắc trong việc xây dựng quy trình thảo luận
nhóm, bao gồm:
- Nguyên tắc đảm bảo mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh.
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tế.
- Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện.
Thứ hai: Xây dựng quy trình phương pháp thảo luận nhóm.
Theo tôi, quy trình này có một hệ thống bao gồm 3 giai đoạn và 10 bước và
được thể hiện ở sơ đồ dưới đây:
GVTH: Trang 7
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Sơ đồ: Tích hợp quá trình dạy học theo phương pháp thảo luận nhóm)

theo cặp
Hợp tác với bạn
cùng bàn
6
Tổ chức thảo luận
trong nhóm
Hợp tác với bạn
trong nhóm
7
Tổ chức thảo luận
giữa các nhóm
Tham gia thảo luận
lớp
8
Trọng tài, cố vấn,
kiểm tra
Tổng kết,
đánh giá
Tự kiểm tra, đánh
giá
9
Tổng kết, nhận xét,
đánh giá chung
Tóm tắt rút ra kết
luận, kinh nghiệm
10
Giao nhiệm vụ cho
bài học mới
Tiếp nhận nhiệm vụ
của bài học

a. Chuẩn bị nội dung thảo luận.
- Trước tiên giáo viên cần lựa chọn chủ đề thảo luận thích hợp cho học sinh
thảo luận: Chủ đề thảo luận phải là những nội dung cơ bản, trọng tâm, đồng thời là
những tình huống có vấn đề, hướng dẫn buộc học sinh phải động não.
Ví dụ: Hãy chỉ ra yếu tố siêu hình trong truyện ngụ ngôn “ Thầy bói xem voi”?
Cần phải nhìn sự vật như thế nào để không siêu hình như 5 thầy bói trong truyện
này? ( GDCD - 10 )
Hay: Hãy thảo luận để giải thích vì sao cả thế giới chọn vàng làm vật ngang giá
chung nhất mà lại không chọn các kim loại khác? ( GDCD - 11 )
Vấn đề thảo luận môn Giáo dục công dân tập trung vào hai khía cạnh:
+ Những khái niệm hạt nhân.
+ Những tình huống có vấn đề trong thực tiễn.
- Giáo viên cần lưu ý khi chọn đề tài thảo luận là phải xem xét, nghiên cứu xem
học sinh biết gì về chủ đề đã nêu ra.
GVTH: Trang 9
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
- Khi đã chọn được chủ đề thảo luận đúng yêu cầu, giáo viên cần thông báo cho
học sinh chuẩn bị ý kiến (viết thành văn bản) để tham gia thảo luận.
- Từ đó học sinh ý thức được yêu cầu nội dung của chủ đề, các nguồn tài liệu
chính, kế hoạch thực hiện và nhiệm vụ của nhóm mình cũng như của từng cá
nhân.
- Để đảm bảo chất lượng của quá trình thảo luận cũng như chất lượng của giờ
lên lớp, giáo viên nên hướng dẫn học sinh đọc trước bài học và những vấn đề cần
lưu ý. Điều đó sẽ giúp học sinh chủ động hơn trong thảo luận.
b. Chia nhóm và chọn nhóm trưởng.
- Việc phân chia nhóm thường dựa trên: Số lượng học sinh của lớp học, đặc
điểm học sinh và chủ đề của bài học.
- Cách chia nhóm như thế nào là hợp lí: Có thể theo một tiêu chuẩn nào đó của

Thảo luận theo nhóm lớn: một lớp học có 2 dãy bàn được chia làm 4 tổ, chia
thành 4 nhóm, như vậy có 4 nhóm thảo luận trong lớp học.
Thảo luận theo nhóm lớn chỉ nên áp dụng ở những lớp có sĩ số học sinh ít (40
học sinh trở xuống).
Ví dụ: Khi dạy bài 5: Cách thức vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng
(GDCD – 10). Để học sinh hiểu rõ khái niệm chất theo quan điểm triết học. Giáo
viên chia lớp làm 4 nhóm để học sinh thảo luận tìm hiểu khái niệm chất.
Nhóm 1: Tìm các thuộc tính của muối.
Nhóm 2: Tìm các thuộc tính của đường.
Nhóm 3: Tìm các thuộc tính của ớt.
Nhóm 4: Tìm các thuộc tính của chanh.
. Học sinh thảo luận nhóm trong thời gian 3 phút.
. Sau đó đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận
. Lớp góp ý, bổ sung, thống nhất đáp án theo cách hiểu của các em.
. Giáo viên nhận xét, kết luận.
GVTH: Trang 11
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
+ Chia nhóm cùng trình độ: Giáo viên dựa vào trình độ học sinh để chia nhóm
khá, giỏi, trung bình, yếu Giáo viên nêu yêu cầu thảo luận khác nhau tùy vào
trình độ của nhóm.
+ Chia nhóm theo sở trường: Cách chia này thực hiện dựa trên việc các học
sinh tự do lựa chọn để tạo thành một nhóm, mỗi nhóm sẽ gồm các học sinh cùng
chung sở thích, hứng thú. Giáo viên sẽ giao nhiệm vụ cho các nhóm thực hiện
trong một thời gian nhất định (có thể áp dụng trong các buổi học tập ngoại khóa,
hoặc có thể quan sát tìm hiểu một vấn đề nào đó ở địa phương), kết quả sẽ được
đại diện nhóm trình bày trong giờ học sau.
Ví dụ: Trước khi học bài 5: Cung cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hóa
(GDCD - 11). Ở cuối tiết học trước giáo viên chia nhóm học sinh quan sát, tìm

dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
- Phải biết linh hoạt và nhạy bén, có khả năng điều động tất cả các thành viên
trong nhóm tham gia tích cực vào thảo luận. Theo dõi quan sát từng thành viên để
có biện pháp điều chỉnh kịp thời, lắng nghe ý kiến đóng góp thảo luận của các
nhóm viên, tôn trọng tất cả các ý kiến của các thành viên trong nhóm. Đồng thời
động viên, khuyến khích những bạn ít nói, rụt rè phát huy tính năng động, sáng tạo
của các bạn trong nhóm và có thể thay mặt nhóm lên trình bày ý kiến trước lớp.
Như vậy vai trò của nhóm trưởng là rất quan trọng, vì vậy trong quá trình
giảng dạy giáo viên cần phải quan sát thái độ và cách làm việc của từng học sinh
để lựa chọn các nhóm trưởng cho thích hợp. Tuy nhiên, nhóm trưởng không phải
là người quyết định hết tất cả cho buổi thảo luận.
c. Tổ chức thảo luận.
- Giao nhiệm vụ cho nhóm: Giáo viên nêu nhiệm vụ rõ ràng, ngắn gọn, xác
đinh thời gian, hướng dẫn cách thức thảo luận. Thông thường thời gian thảo luận
trung bình là 5 phút.
- Làm việc theo nhóm: Sau khi chia nhóm mỗi nhóm sẽ bắt thăm để chọn
nhóm trưởng, thư ký luôn phiên để khắc phục tình trạng có học sinh chuyên trách
nhiệm vụ này. Trong khi học sinh thảo luận, giáo viên đi tới các nhóm, quan sát,
gợi ý, giúp đỡ học sinh thảo luận (nếu thấy cần thiết) và nhắc nhở học sinh không
nói chuyện, làm việc riêng. Sau khi thảo luận, đại diện các nhóm lên trình bày, học
sinh quan sát, bổ sung.
d. Tổng kết thảo luận
Giáo viên tổng kết những ý kiến phát biểu, nêu lên một cách súc tích và có hệ
thống những ý kiến thống nhất và chưa thống nhất.
Tham gia ý kiến về những điều chưa thống nhất và bổ sung thêm những điều
cần thiết.
Giáo viên cần đánh giá các ý kiến phát biểu, nhận xét tinh thần, thái độ làm
việc chung của tập thể, của nhóm và của cá nhân học sinh. Giáo viên với vai trò là
trọng tài chốt lại những nội dung cơ bản, khen thưởng những nhóm thảo luận tốt,
động viên, khuyến khích để tạo hứng thú cho học sinh.

Bước 3: Giao nhiệm vụ, xác định thời gian, hướng dẫn cách thức thảo luận, giáo
viên dùng máy chiếu để trình chiếu hai hình ảnh:
- Hình ảnh 1 là quả trứng bị đập vỡ, cho vào chảo chiên lên.
- Hình ảnh 2 là quả trứng được gà mẹ ấp nở thành con gà con. Các nhóm quan
sát cả hai hình ảnh, sau đó :
Nhóm 1: Quan sát hình ảnh 1 và trả lời câu hỏi: nguyên nhân dẫn tới quả trứng
bị phủ định là gì? Kết quả của của sự phủ định này là gì? Thế nào là phủ định
siêu hình?
Nhóm 2: Nhóm 2 quan sát kĩ hình ảnh 2 và trả lời câu hỏi: Nguyên nhân dẫn
tới quả trứng bị phủ định là gì? Kết quả của sự phủ định này là gì? Thế nào là
phủ định biện chứng?
Thời gian thảo luận là 7 phút.
Bước 4: Tiến hành thảo luận.
Các nhóm nhỏ thảo luận theo từng bàn. Thư ký của nhóm lớn ghi ý kiến thảo
luận của nhóm nhỏ, nhóm trưởng và thư ký nhóm lớn tổng hợp, chọn lọc ý kiến.
Giáo viên đi tới các dãy bàn quan sát giúp đỡ. Sau đó nhóm trưởng lên trình bày ý
kiến thảo luận của nhóm mình trước lớp. Giáo viên chiếu lại hình ảnh cần thảo
luận của nhóm, cả lớp theo dõi quan sát, các thành viên trong từng nhóm bổ sung
ý kiến cho nhóm mình. Nhóm khác bổ sung ý kiến.
GVTH: Trang 14
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
Giáo viên nêu tiếp vấn đề để cả lớp thảo luận: Phân biệt sự giống và khác
nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình?
Bước 5: Giáo viên tổng kết chốt lại.
- Phủ định siêu hình là sự phủ định diễn ra do sự can thiệp, sự tác động từ bên
ngoài, cản trở hoặc xóa bỏ sự tồn tại, phát triển tự nhiên của sự vật.
- Phủ định biện chứng là sự phủ định diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật,
hiện tượng, có kế thừa những yếu tố tích cực của sự vật, hiện tượng cũ.

trong các lĩnh vực của đời sống. Do đó, trong quá trình dạy học giáo viên không
nên chỉ trình bày lý thuyết một chiều mà cần nêu các vến đề, đặt ra các câu hỏi,
tình huống để học sinh vận dụng những hiểu biết, kinh nghiệm của bản thân học
được từ lý thuyết, từ thực tiễn cuộc sống để giải quyết các vấn đề đặt ra. Ngoài ra
việc giảng dạy môn Giáo dục công dân không dừng ở mức độ hiểu mà còn phải
GVTH: Trang 15
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
giúp các em vận dụng các kiến thức để giải thích các hiện tượng, khái niệm, phạm
trù, quy luật, nguyên nhân…hay vận dụng cho chính bản thân mình trong trong
thực tế. Để làm được những điều này, tôi thiết nghĩ việc áp dụng phương pháp dạy
học tình huống là cần thiết.
Phương pháp này đòi hỏi không gian rộng nhưng trên thực tế thì ở các trường
THPT hiện nay, việc sử dụng phương pháp này còn nhiều hạn chế, đồng thời do
thời gian hạn định của tiết học, cho nên giáo viên phải biết tổ chức hợp lí và học
sinh đã khá quen với phương pháp này thì mới có kết quả. Cần nhớ rằng, trong
hoạt động nhóm, tư duy tích cực của học sinh phải được phát huy và ý nghĩa quan
trọng của phương pháp này là rèn luyện năng lực hợp tác giữa các thành viên
trong nhóm. Cần tránh khuynh hướng hình thức và đề phòng lạm dụng, cho rằng
tổ chức hoạt động nhóm là dấu hiệu tiêu biểu nhất cho đổi mới phương pháp dạy
học và hoạt động nhóm càng nhiều thì chứng tỏ phương pháp dạy học càng đổi
mới.
Thực hiện phương pháp này mất nhiều thời gian để chuẩn bị và tiến hành cuộc
thảo luận. Vì vậy, giáo viên dạy cần phải cân nhắc giữa việc bảo đảm mục tiêu bài
học với thời gian quy định.
Như vậy, thảo luận nhóm là một trong những phương pháp dạy học tích cực,
được sử dụng thường xuyên trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học hiện
nay. Phương pháp này, phát huy tính chủ động, sáng tạo, năng lực diễn đạt, hợp
tác, làm việc theo nhóm của học sinh - một phẩm chất quan trọng của người công

quan, nhằm đánh giá được việc áp dụng phương pháp thảo luận nhóm trong dạy
học môn Giáo dục công dân. Mặt khác, nó cũng giúp giáo viên thấy được những
ưu, nhược điểm của phương pháp này trong quá trình dạy học để kịp thời sửa đổi
và phát huy theo hướng ngày càng tốt hơn, tạo điều kiện cho công tác giảng dạy
đạt hiệu quả cao nhất.
1. Thống kê số liệu từng lớp không thường xuyên áp dụng phương pháp
thảo luận nhóm( kết quả học kì I năm học 2011 – 2012)
Lớp
Tổng
số HS
Giỏi Khá Trung bình Yếu
10C1 40 3 7,5% 17 42,5% 17 42,5% 3 7,5%
10C3 42 4 9,5% 20 47,6% 16 38% 2 4,76%
11B4 43 2 4,65% 19 44% 18 41,8% 4 9,3%
11B5 41 3 7% 22 53,6% 11 26,8% 5 12%
2. Thống kê số liệu từng lớp thường xuyên áp dụng phương pháp thảo luận
nhóm. ( kết quả năm học 2011 – 2012)
Lớp
Tổng
số HS
Giỏi Khá Trung bình Yếu
10C2 43 10 23,2% 25 58% 8 18,6% 0 0
10C4 44 12 27,2% 22 50% 10 22,8% 0 0
11B1 40 9 2,2% 21 52,5% 10 25% 0 0
11B2 41 9 21,95% 23 56% 9 21,95% 0 0
Nhìn vào 2 bảng thống kê số liệu trên ta có thể dễ dàng nhận thấy:
Ở những lớp không thường xuyên áp dụng phương pháp thảo luận nhóm thì
kết quả học lực thấp hơn nhóm lớp thường xuyên được áp dụng phương pháp này
(số học sinh giỏi, khá tăng lên còn học sinh trung bình giảm và không còn học
sinh yếu). Nhìn chung nếu đề tài này được nhân rộng cho tất cả các khối lớp

Tóm lại: Để có được tiết dạy hay, bổ ích và thực tiễn còn phụ thuộc vào nhiều
yếu tố, nội dung bài học là yếu tố cốt lõi để có được bài giảng thành công. Nhưng
nếu chỉ chăm chú đến yếu tố của nội dung bài học thôi chưa đủ, học sinh của ngày
hôn nay không chỉ muốn nghe và tiếp nhận kiến thức một chiều từ giáo viên, mà
còn muốn được tham gia vào bài học, muốn được bày tỏ quan điểm, chia sẻ những
vướng mắc cần tháo gỡ. Dù muốn hay không, nguyện vọng, mong muốn của học
sinh phải được tính đến như một thước đo cho sự thành công của giáo viên bởi suy
cho cùng bài giảng chỉ hay khi những kiến thức giáo viên truyền tải, gần gũi và có
thể được áp dụng vào thực tiễn.
IV. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
GVTH: Trang 18
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng
dạy môn Giáo dục công dân bậc THPT
1. Kết luận
Hiện nay, với chủ trương đổi mới phương pháp dạy và học, “ lấy học sinh làm
trung tâm” dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên nhằm phát huy tư duy độc
lập, sáng tạo của học sinh đã trở thành một đòi hỏi, yêu cầu đối với mỗi giáo viên
trong quá trình giảng dạy. Giáo viên phải sử dụng nhiều phương pháp dạy học, có
như thế mới phát huy được tính tích cực học, khả năng ham thích học tập và tìm
hiểu ở học sinh.
Với phương pháp thảo luận nhóm sẽ giúp cho học sinh hiểu bài dễ dàng, khắc
sâu kiến thức hơn và có thể vận dụng những hiểu biết vào cuộc sống hàng ngày.
Phân biệt được đâu lá đúng, đâu là sai, cái gì là tiến bộ, cái gì là lạc hậu để nâng
cao nhận thức khoa học, phát triển nhân cách và rèn luyện phẩm chất đạo đức,
tránh được tình trạng học một cách thụ động, học vẹt và e ngại khi học môn này.
Từ đó có thể khẳng định, dạy học theo phương pháp thảo luận nhóm là một
hình thức khoa học về việc dạy cách học, học cách học. Phương pháp này không
tốn kém nhiều về vật chất mà còn có ý nghĩa sư phạm rất lớn, vì nó sinh động, cụ
thể, thực tế, đồng thời giúp giáo viên kịp thời phát hiện được những chỗ mạnh,

liên quan đến giảng dạy theo phương pháp dạy học tích cực.
+ Để hình thành kĩ năng thảo luận nhóm cho học sinh được tiến hành một
cách thuận lợi, nhà trường cần xem xét giảm sĩ số học sinh trong một lớp học
(khoảng 30 - 35 học sinh), bởi lớp học mà quá đông học sinh thì hiệu xuất học tập
và giảng dạy sẽ giảm.
- Đối với giáo viên:
+ Cần trau dồi chuyên môn, học hỏi kinh nghiệm để sử dụng phương pháp
dạy học thảo luận nhóm một cách hiệu quả nhất. Để hình thành kĩ năng thảo luận
nhóm cho học sinh, giáo viên cần có sự đầu tư về nội dung, chuẩn bị thật chu đáo
về mặt phương pháp và phương tiện giáo dục.
+ Tiếp tục thiết kế các bài giảng theo phương pháp dạy học thảo luận nhóm để
có thể triển khai áp dụng cho việc giảng dạy trong môn giáo dục công dân.
Trên đây là một số kinh nghiệm và những ý kiến đóng góp nhỏ mà bản thân
tôi đã đúc kết được trong quá trình giảng dạy với mong muốn quý thầy cô có thể
sử dụng phương pháp dạy học thảo luận nhóm một cách dễ dàng, hiệu quả, chất
lượng hơn và học sinh có thể tiếp thu bài học tốt hơn, có khả năng tự rèn luyện và
hoàn thiện bản thân qua các kiến thức đã học được.
Để hoàn thành tốt một đề tài và mang tính hiệu quả cao không phải là một
việc dễ dàng. Chính vì vậy, có thể sẽ còn những thiếu sót, tôi rất mong nhận được
những ý kiến trao đổi, góp ý, bổ sung của quý thầy cô để tôi có thêm những kinh
nghiệm quý báu và hoàn thiện hơn về phương pháp giảng dạy của mình.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Ngày … tháng … năm ………
Giáo viên thực hiện
Tên Giáo viên
TÀI LIỆU THAM KHẢO
GVTH: Trang 20
Đơn vị: Trường THPT
Đề tài: Một số kinh nghiệm khi sử dụng phương pháp thảo luận nhóm trong giảng