Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
A - đặt vấn đề
I.
Lời giới thiệu
Nâng cao chất lợng dạy và học môn GDCD là một yêu cầu cơ
bản và quan trọng trong sự nghiệp GD & ĐT. Môn GDCD có vai
trò rất quan trọng trong việc trang bị cho học sinh một cách có hệ
thống những kiến thức phổ thông, cơ bản, thiết thực của triết học
duy vật biện chứng, của lý luận về Chủ nghĩa xã hội, nhà nớc, pháp
luật, đạo đức, Môn học bớc đầu hình thành và bồi dỡng t tởng
khoa học và cách mạng, phơng pháp t duy biện chứng trong việc
phân tích, đánh giá thế giới hiện thực, nhất là các hiện tợng xã hội
luôn vận động và biến đổi. Bên cạnh đó môn học còn hình thành
một cách đúng đắn về t tởng chính trị, đạo đức, lối sống cho mỗi
công dân.
Song để làm đợc điều đó đòi hỏi ngời giáo viên phải biết sử
dụng khéo léo các phơng pháp dạy học, trong đó có phơng pháp
Sử dụng phơng pháp trực quan. Vậy thế nào là dạy học bằng ph-
ơng pháp trực quan? Phơng pháp trực quan có vai trò nh thế nào
trong dạy học bộ môn GDCD? Sử dụng nh thế nào để đạt hiệu quả?
Trong khuôn khổ bài viết này tôi xin đề cập đến vấn đề Sử dụng
phơng pháp trực quan trong việc giảng dạy môn GDCD lớp 11 -
THPT
II.
Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu và sử dụng phơng pháp trực quan tôi muốn tìm đến
một trong những phơng pháp có hiệu quả trong dạy môn GDCD lớp
11 nhằm đáp ứng nhiệm vụ của bộ môn. Qua đó giúp học sinh có
cách nhìn nhận, đánh giá đúng đắn các vấn đề xã hội đang diễn ra.
Trong khuôn khổ bài viết này tôi xin đề cập đến vấn đề Sử dụng
phơng pháp trực quan trong việc giảng dạy môn GDCD lớp 11 -

Các môn khoa học khác đã đợc xây dựng một cách cơ bản các ph-
ơng tiện dạy học nh : sơ đồ, biểu đồ, các dụng cụ thí nghiệm, thực
hành, các phơng tiện này đã và đang phát huy tác dụng đối với
quá trình dạy học.
Đối với môn GDCD là một môn khoa học mà lợng kiến thức
không ít, mang tính chất khái quát hóa, trừu tợng hóa, tổng hợp cao
nhng nó gắn liền với đời sống hàng ngày, tác động trực tiếp, thờng
xuyên đến suy nghĩ và hành động của học sinh. Vì vậy đòi hỏi giáo
viên trong quá trình giảng dạy phải làm cho những tri thức khái
quát, trừu tợng, lý luận mang tính đậm nét gắn liền với thực tiễn
thông qua các phơng tiện trực quan.
Mặc dù sử dụng các phơng tiện trực quan đem lại hiệu quả cao
trong giảng dạy nhng thực tế hiện nay việc sử dụng còn hạn chế,
các giờ dạy nếu có các phơng tiện trực quan thì đợc ghi nhận đó là
sự cố gắng của giáo viên, còn nếu không thì cũng chẳng sao, coi
nh đơng nhiên là không có. Vì vậy chất lợng giờ dạy cha cao.
2. Nguyên nhân của thực trạng.
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
2
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
- Các cấp quản lí cha thực sự tạo điều kiện về cơ sở vật chất, ph-
ơng tiện dạy học, tài liệu tham khảo đối với bộ môn này.
- Do đặc điểm của bộ môn: tổng hợp, khái quát, trừu tợng, lí
luận, vì vậy đòi hỏi giáo viên phải đầu t nhiều thời gian để xây
dựng, lựa chọn các phơng tiện trực quan.
- Bản thân giáo viên cha tự ý thức tìm tòi, sáng tạo để xây dựng
các phơng tiện trực quan
B - giải quyết vấn đề
I.
Hiểu nh thế nào là dạy học bằng phơng pháp

quan và các chuẩn mực của xã hội.

III. Cách sử dụng phơng pháp trực quan

Phơng pháp trực quan là sự miêu tả hiện thực khách quan bằng
những hình ảnh cụ thể mang tính chất cảm tính, vì vậy giáo viên có
thể sử dụng phơng pháp trực quan bằng nhiều cách thức khác nhau:
Sử dụng để giới thiệu bài mới, sử dụng để nêu vấn đề, sử dụng để
chứng minh, sử dụng để củng cố bài học
- Sử dụng phơng pháp trực quan để giới thiệu bài học:
* Giảng bài 15: Chính sách đối ngoại:
Giảng bài 10: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
4
CT n ớc: Nguyễn Minh Triết
thăm Hoa kỳ
T.T: Nguyễn Tấn Dũng
thăm Hoa Kỳ
TBT: Nông Đức Mạnh
thăm Triều Tiên
Câu hỏi: Qua các hình ảnh em hiểu nh
thế nào về đối ngoại?
=> Vậy đối với Việt Nam chính sách
đối ngoại có vị trí, vai trò nh thế nào?
Nguyên tắc trong quan hệ đối ngoại của
Việt Nam là gì? Cần có những phơng h-
ớng nào để thực hiện chính sách đối
ngoại? Mỗi công dân cần phải làm gì để
góp phần thực hiện thắng lợi chính sách
đối ngoại?=> Bài 15 Chính sách đối

Câu hỏi: Những ngời công nhân đang làm gì?
Câu hỏi: Qua hình ảnh này em hãy cho biết
thế nào là sản xuất vật chất?
Câu hỏi: Sản phẩm của quá trình này chỉ trở
thành hàng hoá khi nào?
Câu hỏi: Hàng hoá là gì?
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
+ Giá cả thị trờng ảnh hởng đến cung cầu
* Giảng bài 15, đơn vị kiến thức 3- Phơng hớng cơ bản để thực hiện
chính sách đối ngoại

Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
6
Đ/C Nguyễn Tấn Dũng
thăm Trung Quốc
CT n ớc phê chuẩn hiến ch
ơng ASEAN
Hội nghị ASEM7 về vấn
đề toàn cầu
BT thứ nhất TW Đoàn tiếp
đại sứ
Cộng Hoà Cu- ba
Đ/C Nguyễn Phú Trọng
tiếp đón các nhà dầu t
Austalia
Kí tuyên bố chung Việt
Nam - Lao - Capuchia -
Mianma
Đ/c Nguyễn Tấn Dũng tiếp
Tổng tham m u tr ởng QĐ

bình
chứa
Kết cấu
hạ tầng
sản xuất
Loại có
sẵn
trong tự
nhiên
Loại đã
trải qua
tác động
của
LĐ
T liệu SX
Sức lao động
Sản phẩm
+
(Sơ đồ 3)
Phát triển kinh tế
Tăng tr
ởng
kinh tế
Cơ cấu
kinh tế
hợp lí
Tiến bộ và
công bằng
xã hội
(Sơ đồ 1)

do lao
động tạo
ra
Có công
dụng
nhất định
Thông qua
trao đổi và
mua bán
Chức năng của
thị tr ờng
(Sơ đồ 5)
Thực hiện Cung
cấp
thông
tin
Điều tiết,
kích thích
SX, tiêu dùng
Các chức năng của tiền tệ
Ph ơng
tiện l u
thông
Ph ơng tiện
thanh toán
Tiền tệ
thế giới
Th ớc đo
giá trị
Ph ơng tiện

V. Giáo án thực nghiệm
Bài 6: Công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nớc
(Tit 1)
A. MC TIấU BI HC
1- V kin thc
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
9
Sö dông ph¬ng ph¸p trùc quan trong gi¶ng d¹y m«n GDCD líp 11- THPT
- Hiểu được thế nào là CNH, HĐH; vì sao phải CNH, HĐH đất
nước.
- Nêu được nội dung cơ bản của CNH, HĐH ở nước ta.
- Hiểu được trách nhiệm của công dân trong sự nghiệp CNH,
HĐH đất nước.
2- Về kỹ năng
Biết xác định trách nhiệm của bản thân trong sự nghiệp CNH,
HĐH đất nước.
3- Về thái độ
- Tin tưởng ủng hộ đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước
ta về CNH, HĐH đất nước.
- Quyết tâm học tập, rèn luyện để trở thành người lao động đáp
ứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH ở nước ta.
B. CHUẨN BỊ
1- Phương tiện:
- SGK, SGV GDCD lớp 11
2- Thiết bị
- Bảng biểu, đèn chiếu nếu có
- Tranh , ảnh, sơ đồ có liên quan nội dung bài học.
C. TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ: Không

+ Tớnh tt yu khỏch quan
ca CNH, HH?
+Tỏc dng ca CNH, HH?
- HS: Tr li, b sung.
- GV: N/xột, kt lun.
- HS rỳt ra bi hc thc tin
* HH: L vic da vo K ca
t nc ỏp dng nhng phỏt
minh, thnh tu khoa hc v
cụng ngh tiờn tin, hin i vo
quỏ trỡnh sx, kinh doanh, dch v
v qun lớ KT XH.
b) Tớnh tt yu khỏch quan v tỏc
dng ca CNH, HH t nc
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
12
+ Vỡ CNH,
HH l gii
phỏp cú tớnh
cht quyt
nh nc
ta xõy dng c
s vt cht k
thut, a
nc ta sm
thoỏt khi
nghốo nn,
lc hu
- Do yờu
cu phi

húa ton cu
To K phỏt trin nn vn
húa tiờn tin, m bn sc dõn
tc
To ra LLSX mi, cng c mi
quan h cụng nhõn, nụng dõn,
trớ thc
- Tỏc
dng
ca
CNH,
HH
Gúp phn phỏt trin LLSX,
nõng cao nng xut lao ng,
ci thin i sng nhõn dõn
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
4. Cng c h thng b i h c
GV cho HS làm bài tập :
Bài 1: Quá trình ứng dụng và trang bị những thành tựu kha học
công nghệ tiên tiến hiện đại vào quá trình sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ, quản lí kinh tế và XH là quá trình nào sau đây?
a, Hiện đại hóa b, Công nghiệp hóa
c, Tự động hóa d, Công nghiệp hóa, hiện đại
hóa
Bi 2: CNH, HH cú tỏc dng:
a.a nc ta ra khi tỡnh trng kộm phỏt trin
b.To iu kin p.trin LLSX v tng nng sut L xó hi
c.To iu kin nc ta hi nhp kinh t quc t
d.Nõng cao uy tớn ca nc ta trờn trng quc t
Bài 12 : Chính sách tài nguyên và bảo vệ môI

2. Giới thiệu bài mới
Tài nguyên, môi trờng có vai trò quan trọng đối với đời sống
của mỗi con ngời và sự phát triển của xã hội. Trên thế giới cạn kiệt
tài nguyên, ô nhiễm môi trờng đã trở thành vấn đề nghiêm trọng.
Đảng và nhà nớc ta và đang làm gì để bảo vệ tài nguyên và môi tr-
ờng?
3. Dạy bài mới:
Hoạt động dạy và học Nội dung cần đạt đợc
Hoạt động 1 Tìm hiểu tình hình TN
và MT nớc ta hiện nay
Học sinh xem một số hình ảnh về TN-
MT
1. Tình hình tài
nguyên- môi trờng nớc
ta hiện nay.
a,Tình hình tài
nguyên và môI trờng
nớc ta
+ Khoỏng sn khỏ
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
15
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
Thảo luận
Nhóm 1: Chứng minh sự đa dạng và
phong phú của tài nguyên thiên nhiên
nớc ta?
Nhóm 2: Đánh giá thực trạng TN nớc
ta hiện nay?
Nhóm 3: Đánh giá thực trạng MT nớc
ta hiện nay?

c cn kit
- Rng ang b thu
hp, nhiu loi ng,
thc vt quớ him cú
nguy c tuyt chng
- t canh tỏc b thu
hp dn, khụ cn. bc
mu
* Về môi trờng:
Đất, nớc và không khí
bị ô nhiễm ở nhiều nơi
Ngời thực hiện: Lê Thị Thu Hằng- THPT Ân Thi
17
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
* Hot ng 2
- GV t cõu hi: gii quyt nhng
vn trờn, ng v Nh nc ta
ra mc tiờu, phng hng bo v ti
nguyờn, mụi trng nh th no?
- HS tr li, HS khỏc b sung
- GV nhn xột, kt lun minh ha :
* Nguyên nhân:
+ Cha tớch cc tuyờn
truyn, ý thc bo v
TN,MT
+ Khai thỏc, s dng
ti nguyờn cũn ba
bói, ý thc bo v mụi
trng kộm.
+ Dõn s tng nhanh

tác quản lí của Nhà
nước về bảo vệ môi
trường, tài nguyên
+ Thường xuyên GD,
tuyên truyền, XD ý
thức trách nhiệm về
bảo vệ TN, MT
Ngêi thùc hiÖn: Lª ThÞ Thu H»ng- THPT ¢n Thi
20
Ngăn chặn ô nhiễm MT Bảo tồn TN
Sö dông ph¬ng ph¸p trùc quan trong gi¶ng d¹y m«n GDCD líp 11- THPT
Hoat động 3 :
- GV cho HS thảo luận về trách nhiệm
của công dân và trách nhiệm của bản
thân
- HS tự liên hệ bản thân.
- GV nhận xét, kết luận và cho VD
minh họa
+ Coi trong công tác
nghiên cứu khoa học
và công nghệ, mở rộng
hợp tác quốc tế, khu
vực về bảo vệ MT,
+ Ngăn chặn ô nhiễm,
cải thiện MT, bảo tồn
thiên nhiên
+ Khai thác, sử dụng
hợp lí, tiết kiệm TN,
TN.
Ngêi thùc hiÖn: Lª ThÞ Thu H»ng- THPT ¢n Thi

trường và địa phương
Hoạt động 4. Củng cố – hệ thống bài học
- GV cho HS làm bài tập:
Bài 1: Biện pháp nào sau đây nhằm tăng tỉ lệ che phủ rừng,
bảo vệ động, thực vật, bảo tồn đa dạn sinh học
a, Chủ động phòng ngừa, ngăn chặn ô nhiễm môi trường b,
Cải thiện môi trường
c, Bảo tồn thiên nhiên d, Cả
a,b,c đều đúng
Bài 2: Yếu tố nào sau đây là nguyên nhân chính gây ra ô
nhiễm không khí tại các nước công nghiệp hiện nay:
a, Khí thải từ phương tiện giao thông b, Từ
việc xử lí rác thải
c, Từ khí thải công nghiệp d, Từ
việc khai thác rừng
Ngêi thùc hiÖn: Lª ThÞ Thu H»ng- THPT ¢n Thi
24
Sử dụng phơng pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD lớp 11- THPT
Bi 3: Hu qu ca vn ti nguyờn v mụi trng l do
nguyờn nhõn chớnh no sau õy?
a, Khỏch quan b, Ch quan c, T nhiờn
d, Thiờn tai
IV. KT QU KIM NGHIM TI
Qua hc kỡ I ca nm hc 2012-2013 tụi s dng phng
phỏp trc quan i vi 5 lp c phõn cụng v ó t c kt
qu tng i kh quan, t l hc sinh khỏ gii cao, c th nh sau:
TT
Lp
Tng
s