MỤC LỤC
1
A. MỞ BÀI
Trong cuộc sống, mọi người đều biết muốn đạt được thành công là điều hoàn
toàn không dễ dàng, nhưng đa số họ lại sợ khó, sợ khổ, không có ý chí, không có
quyết tâm để đi đến cái đích thành công. Có nhiều người luôn rơi vào tình trạng
“chóng chán, nhụt chí”, khi họ mới bắt tay vào làm thì rất quyết tâm nhưng sau một
thời gian phải đối mặt với những khó khăn, thất bại thì họ lại chán nản và nhan
chóng bỏ cuộc. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn có những con người kiên trì theo đuổi
mục tiêu, có ý chí, nghị lực để vượt qua khó khăn, thất bại và đi đến thành công. Sở
dĩ họ khác nhau như vậy là do tâm lí của mỗi người khác nhau, và chỉ có người nào
có quy luật tâm lí ổn định thì người đó mới dễ dàng đi đến cái đích thành công hơn.
Napoléon Bonaparte từng nói:“Tôi thành công bởi vì tôi quyết chí thành công”, câu
nói này đã trở thành kim chỉ nam dẫn đến thành công cho rất nhiều người, mặc dù
ra đời cách đây hàng thế kỉ nhưng giá trị của nó thì mãi còn nguyên vẹn giá trị cho
đến tận ngày hôm nay. Sau đây em xin trình bày một số hiểu biết của mình trong
lĩnh vực tâm lí để làm rõ câu nói trên.
B. NỘI DUNG
1. Giải thích các khái niệm “Thành công” và “Quyết chí”
Có người từng nói: “Để có thể thành công thì hãy làm những gì bạn muốn làm,
mơ những gì bạn muốn mơ, tới đâu bạn muốn tới, trở thành những gì bạn muốn, bởi
bạn chỉ có một cuộc sống và một cơ hội để làm tất cả những gì bạn muốn”. Và để
có thể thành công thì phải cần có sự quyết tâm nỗ lực không ngừng nghỉ trong mỗi
con người chúng ta.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về “thành công”. Có người cho rằng: “Thành
công có nghĩa là đạt được kết quả tốt nhất với những gì ta đang có”. Cũng có người
lại cho rằng: “Thành công là thoát khỏi lo lắng,tâm trí của tôi tự do sáng tạo. Trong
con người thành công, họ luôn cảm thấy hài lòng dù ở đâu,làm gì, không cố gắng
phán xét, điều chỉnh người khác…”. Tuy nhiên, khái niệm thành công lại được thể
hiện một cách khái quát nhất, súc tích và đầy đủ nhất trong từ điển tiếng Việt, theo

vấn đề bí quyết của sự thành công trong đó ý chí đóng một vai trò hết sức quan
trọng. Quả đúng như vậy. Nếu không có ý chí bạn sẽ không làm được gì. Chẳng hạn
như một con người rụt rè, không dám đương đầu với thử thách, những lúc gặp khó
khăn thường nản lòng nhụt chí thì sẽ không làm được việc gì lớn. Ví dụ như một
cậu học sinh nọ có khả năng học ngoại ngữ rất giỏi. Các bạn trong lớp rủ cậu ta
tham gia thi tiếng anh ở một trung tâm ngoại ngữ để có cơ hội được nhận học bổng
từ nước ngoài. Nhưng vì thấy lớp khác rất nhiều bạn học ngoại ngữ giỏi tham gia
cuộc thi này nên cậu học trò e ngại không dám tham gia, sợ rằng nếu như thi trượt
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình tâm lý học đại cương, NXB Công an nhân dân, Hà Nội, 2007
3
thì sẽ rất xấu hổ với bạn bè trong lớp. Đến khi các bạn cậu tham gia thi và mang đề
thi về cho cậu ta xem, cậu thấy đề này quá dễ so với sức lực của cậu và cậu hoàn
toàn có cơ hội được đi du học nước ngoài nếu như tham gia cuộc thi này . Lúc bấy
giờ cậu ấy mới hối hận vì sao mình lại không tham gia cuộc thi này. Nhưng điều ấy
bây giờ đã quá muộn và không còn ý nghĩa gì nữa. Người ta thường nói “Lửa thử
vàng, gian nan thử sức”. Trong tình huống này cậu học trò đã không dám tham gia
cuộc thi, không dám thử sức mình, vì thế cậu ta không thể biết mình là ai và không
thể có cơ hội thành công được.
Tình huống trên đã cho chúng ta thấy rằng, không có tính tự chủ cũng như lòng
dũng cảm, con người ta sẽ khó có thể chạm chân tới đỉnh vinh quang - nơi chứa
đựng niềm vui và hạnh phúc. Như vậy, người ta có được thành công là nhờ phần lớn
vào ý chí. Ý chí xuất hiện trong hành động, nhưng không phải trong mọi hành động
mà chỉ trong những hành động có khó khăn trở ngại, nghĩa là nếu chủ thể hành động
không có sự cố gắng thì sẽ không đạt mục đích, không hoàn thành nhiệm vụ, do đó
họ sẽ phải nỗ lực,phải huy động sức mạnh của mình để vượt qua khó khăn. Những
khó khăn này có thể là khó khăn bên ngoài, như thiếu phương tiện làm việc, thời tiết
không thuận lợi, dư luận không đồng tình; có thể là khó khăn bên trong như những
xúc cảm, tình cảm trái ngược với nhận thức, những mâu thuẫn nội tâm…Khi những
khó khăn này xuất hiện và chủ thể hành động ý thức được chúng, nghĩa là biết được
sự tồn tại của những khó khăn đó và hiểu rằng, nếu không cố gắng, không nỗ lực thì

Ta có thể thấy mối quan hệ đó như sau: Một người có nhận thức đúng nhưng
không có ý chí tức là người đó biết mình phải làm gì để thành công nhưng lại không
có đủ ý chí, can đảm để vượt qua những khó khăn thử thách. Họ hoàn toàn biết phải
làm gì nhưng họ lại không có đủ ý chí, nghị lực để làm. Ví dụ như: đối với sinh
viên, họ nhận thức được rằng nếu không đọc trước giáo trình một cách kỹ càng
trước khi đi nghe giờ học lí thuyết thì sẽ không thể hiểu được điều giảng viên muốn
truyền đạt và do đó sẽ không học tốt được giờ thảo luận, và như vậy thì sẽ để lại cho
5
mình những lỗ hổng kiến thức, nhưng với những lí do như trời mưa to, mệt mỏi, do
đêm qua ngủ muộn nên giờ không thể bước ra khỏi giường để tới trường được; cuối
cùng, họ quyết định nghỉ học để thỏa mãn những nhu cầu cá nhân của mình. Ngược
lại, có những người có ý chí nghị lực nhưng nhận thức lại không đúng, không đủ.
Người ta nói ngu dốt cộng nhiệt tình thì bằng phá hoại, người nhận thức sai vấn đề,
không nhìn ra được mọi mặt của vấn đề mà cứ cắm đầu cắm cổ làm điều mình
muốn thì kết cục cũng chẳng đi đến đâu. Ví dụ như hiện nay có một số lượng không
nhỏ học sinh, sinh viên đi học với ý nghĩ rằng học là cho bố mẹ vui lòng, học chẳng
qua chỉ là nghĩa vụ mà mình bị buộc phải thực hiện, do đó mà chẳng cần phải học
tốt chỉ cần thường thường để đủ không phải thi lại là được, có thể họ đi học rất
chăm chỉ, thường xuyên bài tập làm đầy đủ, nhưng, do nhận thức sai lầm như trên
mà kết quả học tập của họ thường không cao và điều quan trọng là không tích lũy
cho mình đủ kiến thức để có thể làm việc sau này.
3.2. Thành công có được từ những phẩm chất cơ bản của ý chí
Để có thể thành công thì trước hết chúng ta phải đặt ra cho mình mục tiêu cụ thể
vì đây là điều không hề đơn giản. Ngoài sự may mắn, điều ta cần đến nhiều nhất,
giúp ta vươn tới thành công chính là sự nỗ lực từ chính bản thân mình. Ví dụ, muốn
thi đỗ đại học bạn phải vạch ra mục tiêu trước mắt là phải nắm thật chắc kiến thức
từ bài giảng của thầy cô ở trên lớp rồi sau đó về nhà ôn luyện, làm bài tập thật kỹ
càng, tỉ mỉ, phải luyện tập thật chăm chỉ để có thể làm được thành thạo tất cả các
loại bài tập liên quan đến những môn mà mình sẽ thi đại học sau này. Khi đã có
mục tiêu rõ ràng rồi phải xác định rõ bạn là ai? Kiến thức của bạn đang ở trình độ

tịch và CEO của tổ chức quốc tế Life Without Limbs và là Giám đốc công ty thái độ
sống Attitude Is Altitude.
Một điều quan trọng không thể thiếu nữa là chúng ta phải biết nhận ra điểm yếu,
điểm mạnh của mình, suy nghĩ đến những thành công - thất bại trong quá khứ, hiện
tại đồng thời đưa ra lời giải vì sao mình lại thất bại. Việc suy nghĩ về những thành
công hay thất bại ở hiện tại cũng như quá khứ giúp chúng ta rút ra được những kinh
nghiệm cho bản thân, phục vụ cho những bước tiến tiếp theo. Đồng thời khi đó
chúng ta mới hiểu rõ thực chất bản thân mình như thế nào, biết mình phải làm gì và
không nên làm gì. Khi có vấn đề xảy ra, hãy bình tĩnh tìm ra nguyên nhân và giải
pháp. Có rất nhiều người vấp ngã nhưng sau đó đứng dậy rất nhanh và sau đó họ lại
gặt hái thêm được nhiều kết quả to lớn hơn. Có thể kì thi đại học năm đầu không đỗ
nhưng bạn vẫn kiên trì cố gắng ôn tập lại và năm sau bạn đã đỗ vào ngôi trường mà
mình mơ ước với số điểm khá cao.
Tiếp đến, ta hãy tập cho mình thói quen sống tích cực, suy nghĩ tích cực và làm
việc hết mình, tự tin vào khả năng của bản thân. Chúng ta vẫn thường nghe nói đến
7
câu: “Thất bại là mẹ của thành công”. Vì vậy, đừng vì những thất bại tạm thời trước
mắt lúc này mà nản lòng buông xuôi mọi thứ. Nhiều khi chúng ta cũng phải nghĩ
rằng không ai là hoàn hảo, là trọn vẹn với tất cả mọi chuyện và mất cái này sẽ được
cái kia, đừng tự tạo áp lực cho mình nhất là khi chuẩn bị làm một việc gì đó quan
trọng. Ví dụ như khi bạn đặt ra cho mình mục tiêu là phải thi đỗ vào một trường đại
học nào đó mà mình thực sự cần cho nghề nghiệp mình mong muốn sau này thì bạn
phải đầu tư rất nhiều thời gian và công sức vào việc học tập và ôn luyện. Quá trình
này sẽ rất vất vả và khó khăn thế nhưng nếu bạn nỗ lực và tự tin vào chính bản thân
mình thì chắc chắn bạn sẽ thành công. Cho dù bạn không đỗ vào trường đó đi chăng
nữa thì điều đó cũng không có nghĩa là bạn thất bại bởi vì bạn đã cố gắng, nỗ lực
hết mình rồi. Và điều quan trọng là bạn cũng không được nản lòng bởi tất cả những
kiến thức mà bạn đã tiếp thu trong quá trình ôn thi đã là một nền tảng rất vững chắc
giúp bạn có thể tiếp tục con đường học tập của mình.
Không chỉ dừng lại ở đó, ta còn phải chăm chỉ rèn luyện và phải kiên nhẫn, kỉ

thầy giáo ưu tú Nguyễn Ngọc Ký. Năm lên 4 tuổi, cậu bé Nguyễn Ngọc Ký gặp cơn
bạo bệnh và bị liệt cả hai tay. Bản thân ông và gia đình đều rất buồn và xót xa. Tuy
vậy, Nguyễn Ngọc Ký vẫn nuôi ước mơ được đi học như chúng bạn cùng trang lứa.
Năm lên 7 tuổi, cậu bé Ký lân la đến trường, đứng ngoài nghe cô giáo giảng bài,
xem các bạn học. Về nhà, cậu bắt đầu hì hụi tập viết bằng chân. Thời gian đầu
việc tập viết với Ký quả như cực hình. Dần dần Ký viết được chữ O, chữ V Không
những thế, Ký còn vẽ được hình bằng thước và com-pa, làm được lồng chim để
chơi Nhờ sự cố gắng tuyệt vời đó, cậu đã được đi học và học rất giỏi. Năm 1962,
Nguyễn Ngọc Ký được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý của Người. Năm 1963, Ký
tham dự kì thi chọn học sinh giỏi Toán toàn quốc và xuất sắc đứng thứ năm. Cậu lại
được Bác Hồ tặng Huy hiệu cao quý lần thứ hai.
Lên cấp III, theo lời động viên của bạn bè khắp nơi trên cả nước, Nguyễn Ngọc
Ký đã chọn ngành Văn. Năm 1966, ông nhận được giấy báo nhập học ngành Ngữ
Văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Trong 4 năm học Đại học, dù bệnh tật
luôn đe dọa tính mạng, song Nguyễn Ngọc Ký vẫn miệt mài đèn sách. Ông quan
niệm: “Xa trường, xa lớp nhưng không xa sách vở”. Năm 1970, ông bảo vệ thành
công Luận văn Tốt nghiệp và cho ra đời tập truyện ký viết bằng chân đầu tiên với
nhan đề : “Những năm tháng không quên” (sau đổi là “Tôi đi học”, tái bản nhiều
lần). Tốt nghiệp Đại học ngành Ngữ Văn, Nguyễn Ngọc Ký đã nghe theo lời
9
khuyên của cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng về Hải Hậu, Nam Định (quê ông) làm
thầy giáo để “dạy các em phấn đấu vượt mọi trở ngại, khó khăn, góp phần thống
nhất nước nhà”.
Để có thể giảng bài với đôi tay tật nguyền, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký đã suy
nghĩ, tìm tòi nhiều phương pháp, cách thức dạy học. Ông đã nghĩ ra phương pháp
dạy học rất sáng tạo, hiệu quả. Ông tự thiết kế các mô hình, dàn bài trên bìa một tờ
giấy cứng, bên ngoài có một tờ giấy trắng che lại. Giảng đến đâu, ông dùng chân
kéo tờ giấy che ở bên ngoài xuống, thế là những con chữ xuất hiện. Cùng với đó là
giọng giảng sinh động, truyền cảm, ông đã thuyết phục được học trò. Cứ thế, người
thầy tật nguyền nhưng sáng ngời ý chí và nghị lực ấy đã truyền lửa cho biết bao thế

mà thành tích học tập của Hương luôn khiến gia đình tự hào và thầy cô, bạn bè nể
phục.Suốt 12 năm học, Hương đều đạt thành tích học sinh giỏi và luôn đứng trong
top đầu của trường. Đặc biệt, trong kỳ thi tuyển sinh vào đại học năm 2010, Hương
đã trúng tuyển vào lớp CQ4821.14 khoa Kế toán Học viện Tài chính với số điểm
23,5. Với sự kiên nhẫn, miệt mài trong học tập mà suốt 4 năm đại học, Hương luôn
là sinh viên giỏi xuất sắc với điểm tổng kết trên 8,6, có kì hơn 9,0. Ngoài ra, Hương
còn vinh dự được nhận những suất học bổng của trường, của khoa cho Top 10 sinh
viên xuất sắc nhất, học bổng Thắp sáng niềm tin, học bổng do Nick Vujicic trao
tặng và nhiều học bổng khác
Qua ví dụ trên đây ta có thể hiểu rằng, ý chí đóng một vai trò rất quan trọng đối
với sinh viên. Nếu như những khó khăn, trở ngại của cuộc sống được xem như là
rào cản để sinh viên bước tới thành công thì ý chí chính là chìa khóa giúp ta bước
qua rào cản đó để vươn tới thành công. Trên thực tế, nếu như không có ý chí thì ta
khó có thể đạt được những mục tiêu mà mình mong muốn.
C. KẾT LUẬN
Thành công là thứ ai cũng khát khao đạt được nhưng có đạt được hay không thì
còn phải xem ý chí của người đó tới đâu. Quả đúng như Napoléon nói, một khi có
nhiệt huyết, có đam mê thì chắc chắn chúng ta sẽ làm được. Napoléon qua cuộc đời
của mình với sự tài ba, uyên bác về học vấn đã đúc kết được một câu nói đúng đắn
và vô cùng sâu sắc, có thể thấy sự am hiểu tâm lí con người ở vị vua sáng suốt này.
11
Và đây cũng chính là hành trang không thể thiếu của những con người đang trên
hành trình đi tới đích thành công.
12