Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
Ngi thc hin: V Hong Vit - Giỏo viờn t Vt Lớ Hoỏ hc Trng THPT
Sụng Mó Tnh Sn La
ti: ng dng phn mm Mụ phng mt s thớ nghim vt lý phn cm
ng in t trong dy hc ni dung iu kin xut hin dũng in cm
ng, nh lut len x v chiu dũng in cm ng chng : Cm ng in
t -Vt Lớ 11.
A.T VN
I. Lý do chn ti
I.1. Thc trng.
I.I.1, Giỏo dc.
- Theo tinh thn cụng vn s: 9584/BGDT-CNTT V/v Hng dn thc
hin nhim v nm hc 2007 2008 v CNTT ca B GD&T, nm hc
2009-2010 l Nm hc tip tc y mnh ng dng cụng ngh thụng
tin.
- Thc hin Ch th 47/2008/CTBGDT ngy 13 thỏng 8 nm 2008 ca B
Giỏo dc v o to v nhim v trng tõm ca giỏo dc mm non, giỏo dc
ph thụng, giỏo dc thng xuyờn, giỏo dc chuyờn nghip nm hc 2008 -
2009, Ch th 55/2008/CT-BGDT ngy 30 thỏng 9 nm 2008 v tng cng
ging dy, o to v ng dng cụng ngh thụng tin trong ngnh giỏo dc giai
on 2008-2012, Cụng vn s 9772/BGDT-CNTT ngy 20 thỏng 10 nm
2008 ca B Giỏo dc v o to v vic Hng dn thc hin nhim v
CNTT nm hc 2008-2009, Cụng vn s 1482/GD&T-CNTT-KT&K
ngy 13 thỏng 5 nm 2008 ca S Giỏo dc v o to v K hoch trin
khai cỏc hot ng hng ng nm hc cụng ngh thụng tin (CNTT) 2008-
2009, Cụng vn s 4185/GD&T-CNTT-KT&K V/v Hng dn thc hin
nhim v CNTT nm hc 2008-2009 ca S Giỏo Dc v o To Thnh
Ph Nng.
- Nm hc 2009-2010 c chn l éi mi qun lý v nõng cao cht
lng giỏo dc, tip tc y mnh ng dng CNTT v xõy dng trng
hc thõn thin, hc sinh tớch cc. Vic ng dng CNTT trong dy hc l

gây ra dòng điện cảm ứng, trước hết là sự thay đổi số lượng đường cảm ứng
từ gửi qua ống dây dẫn kín. Chỉ từ việc quan sát tất cả các thí nghiệm gây lên
2
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
dòng điện cảm ứng , học sinh đều khó có thể nghĩ và phát hiện ra mối quan hệ
giữa việc xuất hiện dòng điện cảm ứng và sự biến đổi số lượng các đường
cảm ứng từ gửi qua ống dây dẫn kín , vì các đường sức từ của nam châm điện
và nam châm vĩnh cửu đều không thể nhìn thấy. Để giúp học sinh phát hiện ra
mối quan hệ này , giáo viên thường vẽ nam châm , các đường sức của nó và
ống dây dẫn kín trên mặt phẳng giấy trong suốt ( trong không gian 2 chiều) ,
sau đó di chuyển tờ giấy có hình vẽ nam châm ( hay ống dây) lại gần tờ giấy
vẽ ống dây ( hay nam châm) .Đến nay , với các phương tiên day học truyền
thống , một hình ảnh hay mô hình động trong không gian 3 chiều mô tả các
thí nghiệm về dòng điện cảm ứng điện từ đều khó hoặc không thực hiện được.
Đặc biệt không thể tạo ra được hình ảnh hay mô hình động trong không gian
3 chiều về sự biến đổi dòng điện của nam châm điện khi đóng ngắt mạch hay
di chuyển con chạy, do mật độ các đường cảm ứng từ trong trường hợp này
luôn thay đổi.
I.2 Giải pháp.
Năm học 2008 – 2009 , tôi đã nghiên cứu và ứng dụng phần mềm “Mô phỏng
một số thí nghiệm vật lý phần cảm ứng điện từ”kết hợp PowerPoint(với đồ
dùng dạy học kèm theo: laptop, máy chiếu Projector) trong dạy học chương “cảm
ứng điện từ” Vật Lí lớp 11, chương trình chuẩn - viết tắt là C và nâng cao - viết
tắt là NC. Việc thiết kế, sử dụng các thí nghiệm ảo, chứng minh, mô phỏng các
hiện tượng Vật Lí đã và đang đem lại hiệu quả cao trong dạy học Vật Lí. Với
phương pháp thay thế các thí nghiệm thật(không kể bài thực hành) sẽ giảm được
nhiều chi phí trong việc mua trang thiết bị dạy học. Vì vậy, trong năm học 2009 -
2010, tôi đã mạnh dạn viết sáng kiến kinh nghiệm với đề tài: Ứng dụng phần
mềm “Mô phỏng một số thí nghiệm vật lý phần cảm ứng điện từ” trong dạy
học nội dung “Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng ,Định luật len xơ về

III.5, Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
4
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
a Thu thập những thông tin lý luận ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học Vật Lí trên các tập san giáo dục, các bài tham luận ở các diễn đàn Vật
Lí trên các Website (Internet).
- Phương pháp quan sát:
Quan sát các hoạt động của học sinh trong các tiết Vật Lí.
- Phương pháp điều tra:
Trò chuyện, trao đổi với học sinh. Phiếu điều tra.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
+ Tham khảo những bản báo cáo , tổng kết hàng năm của nhà trường.
+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn.
+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên khác trong trường mình.
- Phương pháp thử nghiệm:
Áp dụng dạy học Vật Lí cho học sinh ở lớp 11, Trường THPT Sông Mã – Tỉnh
Sơn La năm 2008 - 2009.
III.6, Thời gian thực hiện.
- Bắt đầu : 01/01/2009
- Kết thúc : 01/02/2010
B. NỘI DUNG
I. Tổng quan về phần mềm“Mô phỏng một số thí nghiệm vật lý
phần cảm ứng điện từ”
I.1, Thông tin về nhóm tác giả, chương trình.
PGS TS: Phạm Xuân Quế.
Th.s : Nguyễn Quang Vinh
Cử nhân tin học: Phạm Tuấn Tài
I.2, Giới thiệu phần mềm.


Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
VIST0S01!:H
=
I.6, u im.
* Thớ nghim mụ phng cỏc quỏ trỡnh vt lý cú c im:
- Cỏc ng sc t ca nam chõm cng nh ng dõy dn kớn ni vi in k
c mụ phng trong khụng gian 3 chiu , trc quan vi cỏc mu sc hi ho .
-Cỏc thớ nghim mụ phng ny l cỏc thớ nghim ng cú th l li vụ hn ln ,
iu khin chy hoc dng li bt c thi im no , bt c v trớ tng
i no gia cỏc i tng c nghiờn cu trong thớ nghim
- Mụ phng s thay i mt cỏc ng cm ng t trong thớ nghim v s
bin i dũng in ca nam chõm in khi úng ngt mch in hay di chuyn
con chy.

úng khoỏ K Di chuyn con chy sang phi
9
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
* Thí nghiệm thực hành vật lý thật( video) có ưu điểm:
- Học sinh có thể quan sát, nhận biết tất cả các thiết bị trong thí nghiệm
- Các quá trình vật lý xảy ra thực sự,trược quan.
. Đặc điểm môn vật lý các tri thức đều được xây dựng theo nguyên tắc: thực
nghiệm → qui luật → lý thuyết, do đó các bài giảng được lồng ghép với các thí
nghiệm là phương án được nhiều giáo viên vật lý lựa chọn và là điều kiện bắt buộc
của 1 giờ dạy vật lý giỏi, nên thí nghiệm biểu diễn, chứng minh ảo là rất cần thiết
trong giáo án điện tử.
10
Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
II. Mt s ni dung dy hc cú ng dng phn mm Mụ phng
mt s thớ nghim vt lý phn cm ng in t
II.1) Vt lý 11 (C bn & nõng

khỏi nim
t thụng
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
!+,%&'-)
^_U"O`/*=
a< Sb#]6cL.#/`
6dOJY5 
]6.e< S#fIg=\ <:6h
S]6< fa0')
g=
 !"#$#%&$'(
OJY5 <]6.1S;6 U
)*!!+$,-- +#- ./+.0(
I0+c- 6;01c,L.9:6C6+9..,
9.1d
.Thí nghiêm 1A ) .Thí nghiêm 1 B )
)_;UaC6+9.91E+,6 6 9W J
SH86F65I 5=
>^_U)B6i< Td
)_;UI,91"I 5C6+9.*WZ=
>^_U#!WJ;SL]69. !TH- 686(YjZ
d
)_;UFYYWJ,6Z=
>^_UO]!k)YY,6Z, 5
0+6- 6;0/,01<
Z, 59WZ=
12
.Thí nghiêm 1A )
Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
>^_U#/.+,`69,TWd

167H3H # #5I,' =>*
-D -J
14
Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
K)2%34"3 '*5&6
L7M+' ,' =>**:95$N3M+' O>*
9 5IP 9 (
L75I-QD*:95$N3# R*:95(
L75ICR"' =) E4SD*:95
(<S;i0S0;c< 6^_.01
&jn&on&p;6 W,;- 6;0T01<
_;Y5 U
Hình ảnh mô phỏng thí nghiệm : 1D; 1E, 1F
15
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
hq 6- 6;001T0i<W
J9. !., .D]6c66d
)_;U^ .D]=
>^_UF!WJ;SL9. !., 9B /R
Zd
)_;Ua;HY- 6916XT,B /
Z3ZrR,9,Y6;Hh
Y- 6916X=
>^_Ulse90]66m< i<30+
c; t0LJ UT*U*F#V' =4! 
*:##
  )_;Ua- 691L.<T,B /Z
3ZrR,9,Y6L.
<=
>^_UOJ9J69. !<]6m- 6;08T

nào?
Nhắc lại phương pháp xác định
chiều dòng điện căn cứ vào
chiều lệch của kim điện kế?
Xác định chiều dòng điện cảm
ứng trong các thí nghiệm mô
phỏng 1A, 1B, 1C.Cho biết
chiều dòng điện cảm ứng phụ
thuộc vào sự thay đổi từ thông
như thế nào?
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
II.2.2. Tiến trình bài dạy
>^_U"O`/*=
Fc9,;0i.%3]6cL.9- 691
6XT,B /RZ=ORYu
,.%39.01- 6;001
]6uc/v96XT9:6C6+9.7
H.,"J0Z*W]16L<03W
]16=)W T Z
B /,d
g :#- D)- ./A.XL#%
>*33-  4@"=(
)_;UjZB /,W 6X=
>^_UO]!=( <9,TZ6X  :6
ZWH<T%;2L.<69dF. WT
H- 6WJ.,d
OJY5 ]6m< .+,U
Giả
Thuyết
3

LB* #*D / 4H ,>*
#J<Ig*V?*#*D / 4H5 
I#J
K6<*5I?*D / 4He5I
H
L8**#gi(D/ 4H? / 4H4- 
#J
L8**#gL(D/ 4H? / 4H* 
#)4&J
68^5M=#*D / 4HU3c* 
J
K6K##
7&"d9*'D%+;4"434U3c*
#*D / 4H ;,4 TV 
\F *"=)*Df 4HW! 
3- #?' 4@- (
>^_U\5Y]6m2;H1c,.
%3RY- 6;00T81W=I0+c
- 6;0!eS0B0 Z]66!
i<JB0 Z,01W=
# - #%>*33-  4@./A.0A.B 
#5&*\*%U3c*' =U*Fd*:95 
3- (
19
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
  (<S;i9.- B0:6;^_!;6 W,;
- 6;001DNnD\nDIJ9J69.- B0
 Z:6;=
20
Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt

W;6W % :6Y\=F9@@- 6
91TZW ;6,,Y\yW;6W
m% :6Y\0#$&'
=(h(Giả thuyết 3).
>^_Ua.- <]6r1"&NnDN*#!9.- WW
],0Y9069dOJY5 +,0+]
6.,d
22
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
1%F5j#W!34"3- b
g) n'*5o(
^_;se01jnonpJ;- 6;0=(,01
u<  ;Y05 ;6 U
23
Sỏng kin kinh nghim GV: Vuừ Hoaứng Vieọt
Hình ảnh mô phỏng thí nghiệm : 2D; 2E, 2F
24
Sáng kiến kinh nghiệm  GV: Vuõ Hoaøng Vieät
h@Φ@- 6 539 5z46d
hI ZdI Y\y,Z56d
hl,;0 :6\y%\d
l6 9cm%;5101<^_;
< !B[Y5 U
hq 6- 6;035101]6WJ9. !.,H%
 .H- 686 Z%Y,6W
]6c66d
)_;U^ .c< 6]=
>^_UF.%]6cTJ 391J
S !Y6c6,90 Φ=#! Z
- 6.,%;2L.< Φd