Sử dụng phương pháp isoquantile để đo lường tính hiệu quả
thị trường chứng khoán việt nam
GVHD: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
1) Trần Hoài Nam
2) Nông Đức Đạt
3) Hà Huy Hoàng
4) Phạm Thị Thùy Thanh
5) Đặng Như Ý
Nhóm 7
Lớp TCDN ngày, Cao HọcK22
Tổng Quan
I. Mô tả chung về bài nghiên cứu
•
Mục tiêu nghiên cứu
•
Kết quả nghiên cứu
II. Các nghiên cứu trước đây
•
Nghiên cứu lý thuyết thị trường hiệu quả
•
Nghiên cứu kiểm định thị trường hiệu quả
III. Phương pháp nghiên cứu ISOQUANTILE
IV. Ứng dụng phương pháp ISOQUANTILE đo lường tính hiệu quả của thị trường chứng
khoán Việt Nam
V. Kết quả nghiên cứu
VI. Kết luận
Mô tả chung về bài nghiên cứu
•
Mục tiêu
o
Sử dụng phương pháp mới trong đo lường mức độ hiệu quả tại thị trường Việt Nam thông qua VN-Index và HNX-Index.

Thông tin kế toán tác động trên giá cổ phiếu, chứng khoán nguyên lốc, cổ phiếu mới, chia tách cổ phiếu và thực hiện quỹ tương hỗ hầu hết phù hợp với thị trường hiệu
quả dạng yếu và vừa nhưng không phù hợp với thị trường hiệu quả dạng mạnh.
•
Cá nhân có thể kiếm lợi nhuận bất thường với thông tin độc quyền, thể hiện sự không hiệu quả của thị trường, hơn là sự không hiệu quả của thị trường mua bán song
hành. Tổ chức cũng có thể có được lợi nhuận bất thường khi mua bán sỉ các chứng khoán mới.
•
Các sai lệch từ việc giải thích giá chứng khoán thông qua lý thuyết thị trường hiệu quả đưa đên một nhánh nghiên cứu mới: Tài chính hành vi
Lý thuyết thị trường hiệu quả & Tài chính hành vi-Chuvakhin (2002)
•
Các nhà quản lý danh mục đầu tư trong thực tế đều phải rất khó khăn trong việc đánh bại thị trường do những thay đổi trong giá cổ phiếu là độc lập, dường như không có
mô hình để dự đoán biến động tương lai trong giá.
Các nghiên cứu trước đây
•
Nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới
•
Lagoarde-Segot và Lucey (2008); Chordia và cộng sự (2008) phát hiện ra rằng việc cắt giảm độ biến chuyển tối thiểu và thời gian thanh khoản lớn sẽ làm giảm khả
năng dự báo.
•
Griffin và cộng sự (2010) sử dụng các chiến lược giao dịch đối với nhiều thị trường mới nổi và phát triển và chỉ ra rằng việc áp dụng các kiểm định thông thường
mà không tính đến các góc độ hiệu quả thông tin cá nhân và công khai có thể cho ra các kết quả sai lầm.
•
Rozeff và Kinney (1976) nghiên cứu về hiệu ứng tháng Giêng chỉ ra rằng người ta mua chứng khoán vào tháng 12 khi giá giảm và bán lại vào tháng Giêng khi giá
tăng dưới tác động của thuế.
•
Gibbons và Hess (1981) phát hiện ra hiệu ứng thứ Hai khi giá cổ phiếu có khuynh hướng giảm và tỷ suất sinh lợi bình quân xấu.
•
Formosa (2008), Giglio và cộng sự (2008), Shmilovici (2003), Ivankova và các đồng sự (2011) nghiên cứu về các phương pháp khác nhau để kiểm định thị trường
hiệu quả.
Các nghiên cứu trước đây
•

Khái niệm isoquantile
•
Các isoquantile được xác định trong hệ tọa độ cực. Phép biến đổi một vectơ khác không vào hệ tọa độ cực tổng quát được cho bởi:
Trong đó là chuẩn Euclide của vectơ x. Chú ý rằng, góc tổng quát chỉ là một điểm trên S
d-1
, mặt cầu bán kính đơn vị trong
d
.
•
Chúng ta sẽ sử dụng định nghĩa về isoquantile được đưa ra trong Delcroix & Jacob (1991): Với mọi , isoquantile mức u được xác định như là ánh xạ
của một góc cố định lên giá trị của hàm phân phối ngược cho khoảng cách Eclide tính từ gốc tọa độ :. Tên gọi “isoquantile mức u” cũng có thể được
sử dụng thay thế cho hình ảnh của phép ánh xạ đó - mặt phẳng .
Phương pháp nghiên cứu

Giả định rằng mẫu của chúng ta xuất phát từ biến ngẫu nhiên X = (R,Θ) với R là một biến ngẫu nhiên trong phạm vi và Θ là một biến ngẫu
nhiên trong phạm vi S
d-1
. Ngoài ra, chúng ta giả định hàm mật độ biên hàm mật độ có điều kiện và hàm phân phối có điều kiện đều có tính
liên tục, tính khả nghịch (hàm phân phối) và phép ánh xạ đang xét cũng có tính liên tục và cộng tính dương nghiêm ngặt.

Ánh xạ có thể được sử dụng để sắp xếp dữ liệu đa chiều trong miền của nó theo từng mức của isoquantile. Về hình thức, cho một mẫu gồm n đại
lượng ngẫu nhiên của biến ngẫu nhiên X, ví dụ như X = (R
i
, Θ
i
), , với mỗi i tồn tại một isoquantile duy nhất chứa X
i
. Ký hiệu X
i,n
là các đại

•
Với một dãy số tuần hoàn cho trước , , trong đó m là độ lớn của dãy số, áp dụng biến đổi Fourier cho dãy số ta được các hệ số tần suất phức , , được xác định bởi:
Trong trường này chúng ta lấy mẫu từ ,
•

với ,
•
Để thực hiện phép biến đổi Fourier rời rạc nhóm tiến hành lập trình trên phần mềm R dành cho tính toán khoa học được phát triển bởi R Development Core
Team (2011). Giá trị m được lựa chọn thể hiện một điểm nhạy cho quy mô dữ liệu.
•
Độ lớn của các hệ số tần suất (được chuẩn hóa nhằm loại bỏ hiệu ứng theo quy mô thị trường) như sau:
Phương pháp nghiên cứu
•
Và chúng tôi lấy trung bình các hệ số được chuẩn hóa còn lại bằng cách sử dụng các trung bình lũy thừa (Hölder):
•
Những giá trị này sẽ lượng hóa hình isoquantile đồng dạng với một đường tròn; các giá trị tương ứng lần lượt là giá trị cực tiểu, trung bình hình học, trung bình số học,
căn bậc hai và cực đại của
Hồi quy phi tham số và các tiền kiểm định
•
Hồi quy phi tham số
Kiểm định tính tương quan giữa các biến trong phương trình sau:
Trong đó là tỷ suất sinh lợi chứng khoán ngày t; là tỷ suất sinh lợi chứng khoán ngày t – i (i = 1, 2, …); là hệ số chặn và là các hệ số chặn. Rõ ràng các tham số trong mô
hình này là hữu hạn.
Mô hình hồi quy phi tham số thường có dạng tổng quát:
Phương pháp nghiên cứu
Kiểm định hồi quy phi tham số và kỹ thuật hồi quy
•
Hệ số tương quan hạng Spearman sẽ được sử dụng Hệ số này đánh giá mức độ mà mối quan hệ giữa hai biến được mô tả bởi một hàm đơn điệu. Hệ số Spearman bằng 1
khi hai biến so sánh có mối liên hệ đơn điệu, ngay cả khi mối quan hệ đó là phi tuyến tính. Khi đó, tương quan Pearson (đo lường mối quan hệ phụ thuộc tuyến tính giữa
hai biến) ngược lại sẽ không hoàn toàn. Hệ số Spearman và Pearson sẽ xấp xỉ nhau nếu dữ liệu phân phối gần dạng elip và không có các giá trị ngoại lai nổi bật.

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
Hình 2. Phân phối tần suất tỷ suất sinh lợi theo ngày và theo tuần của 4 chỉ số thị trường chứng khoán
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
ĐO LƯỜNG MỨC ĐỘ HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG BẰNG HAI PHƯƠNG PHÁP
Phương pháp đánh giá trực quan isoquantile:
Hình 3A. Tương quan tỷ suất sinh lợi VN-Index với các độ trễ 1 – 12 ngày
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
Hình 3B. Ước lượng isoquantile mức 0.5 đối với chỉ số VN-Index với các độ trễ 1 – 12 ngày
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
Hình 4A. Tương quan tỷ suất sinh lợi HNX-Index với các độ trễ 1 – 12 ngày
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
Hình 4B. Ước lượng isoquantile mức 0.5 đối với chỉ số HNX-Index với các độ trễ 1 – 12 ngày
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
Hình 5. Tương quan tỷ suất sinh lợi và các isoquantile của 4 chỉ số thị trường với các độ trễ 1 ngày và 1 tuần
ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP ISOQUANTILE ĐỂ ĐO LƯỜNG TÍNH HIỆU QUẢ CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
VIỆT NAM
•
Như chúng ta có thể thấy, hình dạng các isoquantile ở bậc trễ 1 ngày của VN-Index có dạng elip, không tròn – điều này, như đã đề cập, ám chỉ rằng chỉ
số VN-Index có thể không tuân theo giả thiết thị trường hiệu quả với trường hợp độ trễ là 1 ngày. Ngược lại, các độ trễ như 3 và từ 6 – 12 có xu hướng
tròn hơn, tuy nhiên vẫn chưa đạt mức hoàn hảo. Điều này dự báo mức độ hiệu quả của chỉ số thị trường VN-Index không ở mức cao, và thường cao
hơn ở các độ trễ lớn (ở đây là theo ngày). Hình 4A và Hình 4B ở trên thể hiện điều tương tự đối với chỉ số HNX-Index. Cũng như VN-Index, HNX-
Index cũng có thể không tuân theo giả thiết thị trường hiệu quả, bằng chứng là các isoquantile mức 0.5 ứng với các độ trễ theo ngày của nó vẫn mang
xu hướng hình elip với phần nhọn hơn ở góc một phần tư thứ I và góc một phần tư thứ III của đồ thị.
•

Quadrant I 3653 34.03% 0.0000 0.1116 4701 29.35% 0.0000 0.0873
Quadrant II 2335 21.75% -0.1017 0.1325 3751 23.42% -0.2292 0.1096
Quadrant III 2436 22.69% -0.1204 0.0000 3694 23.06% -0.2292 0.0000
Quadrant IV 2307 21.49% -0.0938 0.1325 3672 22.93% -0.0935 0.1096
10736 100.00% -0.1204 0.13253 16017 100.00% -0.2292 0.10964

Weekly VN-INDEX HNX-INDEX
Obs Pct Min Max Obs Pct Min Max
O(0,0) 0 0.00% 0.0000 0.0000 0 0.00% 0.0000 0.0000
Quadrant I 167 29.14% 0.0009 0.3081 95 23.63% 0.0001 0.2071
Quadrant II 114 19.90% -0.2440 0.1850 86 21.39% -0.2376 0.2071
Quadrant III 177 30.89% -0.2390 -0.0001 134 33.33% -0.2376 -0.0001
Quadrant IV 115 20.07% -0.2440 0.3081 87 21.64% -0.1732 0.1927
573 100.00% -0.244 0.30811 402 100.00% -0.2376 0.20708
Weekly NASDAQ S&P500
Obs Pct Min Max Obs Pct Min Max
O(0,0) 0 0.00% 0.0000 0.0000 6 0.19% 0.0000 0.0000
Quadrant I 718 33.46% 0.0000 0.1738 1024 32.03% 0.0000 0.1321
Quadrant II 482 22.46% -0.2917 0.2291 788 24.65% -0.2008 0.1321
Quadrant III 465 21.67% -0.2917 0.0000 610 19.08% -0.2008 0.0000
Quadrant IV 481 22.41% -0.1306 0.2291 769 24.05% -0.1113 0.1136
2146 100.00% -0.2917 0.22912 3197 100.00% -0.2008 0.13213