I. Tên chuyên đề
MỘT VÀI BIỆN PHÁP DẠY HỌC PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA HỌC
SINH TRONG HỌC TẬP MÔN HOÁ HỌC
II. Sự cần thiết phải thực hiện chuyên đề
Dạy-học tích cực trong bộ môn hoá học cũng như các bộ môn khác trên cơ sở lấy học
sinh làm trung tâm là quá trình dạy học tích cực; với mục tiêu đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục phổ thông, theo kịp các nước có nền giáo dục tiến bộ trên thế giới đồng thời
đáp ứng yêu cầu phát triển nhân lực trong cơ chế thị trường và lợi ích quốc gia.
Dạy học tích cực bộ môn Hoá học có những đặc điểm chung và có đặc thù của bộ môn
Hoá học.
1. Tổ chức các hoạt động nhận thức giúp phát huy tính tích cực, chủ động sáng
tạo của học sinh trong giờ học tập Hoá học.
2. Chú ý đến phương pháp nhận thức tích cực của học sinh, hình thành kĩ năng
học tập Hoá học tích cực, bồi dưỡng kĩ năng tự học để các học sinh đều được tham gia
hoạt động tìm tòi phát hiện kiến thức và lĩnh hội kiến thức.
3. Tạo điều kiện để các học sinh đều được vận dụng kiến thức để giải quyết một
số vấn đề thực tiễn có liên quan đến hoá học, thông qua giải các dạng bài tập đã được
quy định trong chuẩn kiến thức và kĩ năng thực hành
4. Thực hiện cho các em tự kiểm tra đánh giá bản thân, đánh giá kết quả học tập
lẩn nhau đồng thời kết hợp với đánh giá của giáo viên, từ đó rút ra kiến thức đúng để
các em cùng nhau lĩnh hội.
5. Học sinh có kiến thức cơ bản của hóa học nhằm bảo vệ môi trường sống ngày
càng tốt hơn.
Do vậy, để đáp ứng đổi mới phương pháp dạy học trong điều kiện hiện nay tôi xây
dựng chuyên đề, “Một vài biện pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh
trong học tập môn hóa học” nhằm giúp các em học tập như: các em tự tham gia làm
thí nghiệm dưới sự hướng dẫn của thầy cô; học trên bạn bè làm tiết học nhẹ nhàng, dễ
dàng tiếp thu kiến thức tạo điều kiện bài học gần gũi với đời sống và lôi cuốn học sinh
ham thích học để môn Hóa học không còn mang tính đặc thù khó hiểu.
III. Nội dung thực hiện
Như chúng ta đã biết, học sinh lớp 8 và 9 học môn Hóa học các em thường gặp rất

hoá học, các kết luận về các hiện tượng, bản chất hoá thông qua các hoạt động học ở
trên lớp.
- Thiết kế và thực hiện việc sử dụng các phương tiện trực quan hiện có bằng giáo
án điện tử, thực hành thí nghiệm hoá học, mô hình mẫu vật như là nguồn để học sinh
khai thác, tìm kiếm, phát hiện những kiến thức kĩ năng về hoá học.
- Tạo điều kiện cho học sinh được rèn luyện kĩ năng học tập tích cực, vận dụng
sáng tạo nhiều hơn những tri thức của mình để giải quyết một số vấn đề có liên quan
tới hoá học trong đời sống sản xuất.
- Giáo viên chỉ đóng vai trò tổ chức mọi hoạt động của học sinh hướng dẫn giúp
các em thảo luận làm thí nghiệm, hay tìm hiểu kiến thức mới hoặc giải một số bài tập
theo yêu cầu của giáo viên.
- Vì môn hóa học nhiều bài nó gắn liền với đời sống của chúng ta, giáo viên
thường liên hệ thực tế bên ngoài vào bài học giúp các em dễ tiếp thu và không bị
nhàm chán trong giờ học.
Ví dụ: Khi dạy đến phần sự cháy nổ của khí mêtan tôi đưa tranh ảnh sự cháy nổ
xảy ra ở hầm lò, qua đó các em thấy được nguy hiểm của chất dễ cháy nổ trong đời
sống và biết cách phòng tránh những nguy hiểm đó.
2
Ví dụ:
-Dạy bài Protein đến phần tính chất ở mục sự đông tụ Prôtein tôi liên hệ thực tế
đến công việc làm đậu khuôn
-Phần sản xuất rượu êtylic tôi đưa hình ảnh qui trình sản xuất rượu êtylic v.v
Giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ và nhớ lâu.
2. Hoạt động học tập tích cực của học sinh
- Học hoá học không chỉ là quá trình nghe thầy cô truyền đạt kiến thức bằng lý
thuyết, tiếp nhận một cách thụ động những tri thức hoá học mà chủ yếu là quá trình
học sinh tự nghiên cứu, qua sự giúp đỡ hướng dẫn của giáo viên mà tự nhận thức, tự
khám phá tìm tòi các tri thức hoá học một cách chủ động, tích cực, qua quá trình tự
phát hiện và giải quyết các vấn đề dưới sự hướng dẫn chỉ đạo của giáo viên.
Học sinh tiến hành các hoạt động sau.

nhớ lâu hơn
- Tự học thông qua việc tham khảo thông tin từ sách giáo khoa, các tài liệu tham
khảo, các phượng tiện thông tin đại chúng thực tiển đời sống
- Chú ý rèn cách học tập chủ động sáng tạo.
3. Các hình thức tổ chức dạy học tích cực
- Các hình thức tổ chức dạy học cần tạo ra một môi trường đảm bảo được mối
liên hệ tương tác giữa các hoạt động giáo viên, hoạt động của học sinh và môi trường
an toàn để học sinh tiến hành các hoạt động học tập có hiệu quả, chất lượng.
- Học tập trên lớp:
+ Học tập cá nhân;
+ Học tập hợp tác theo nhóm ( nhóm 2, nhóm 4);
- Học tập ở nhà, trong thư viện, trên mạng,…
4. sử dụng thiết bị dạy học Hoá học theo hướng tích cực
-Giáo viên phải chuẩn bị dụng cụ và hóa chất đảm bảo chính xác không được sai
sót những thí nghiệm biểu diễn vì đây là chỗ tin cậy của các em tiếp thu kiến thức nếu
thí nghiệm không thành công thì việc truyền thụ kiến thức cũng không đạt hiệu quả.
-Tích cực sử dụng đầy đủ và có hiệu quả các đồ dùng dạy học Hoá học tối thiểu:
tranh ảnh, dụng cụ, hoá chất,…
-Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin góp phần tích cực hoá hoạt động của học
sinh.
-Thực hiện sử dụng thiết bị dạy học theo định hướng tích cực: thiết bị dạy học
được sử dụng như là phương tiện hỗ trợ nguồn kiến thức để HS tìm tòi, nghiên cứu rút
ra kiến thức, kiểm tra, vận dụng kiến thức và kĩ năng giúp HS hiểu sâu, nhớ lâu kiến
thức đã học.
-Không sử dụng thiết bị một cách hình thức, hời hợt thiếu hiệu quả như: Chỉ xem
lướt qua, chỉ nhìn mà không có yêu cầu học sinh thu thập thông tin, rút ra nhận xét
hoặc kết luận cần thiết.
5. Một số định hướng phương pháp dạy học Hoá học theo hướng tích cực
được chú ý như:
5

7. Một vài phương pháp dạy học tích cực
a/ Môn hóa học là môn học thực nghiệm nên dạy học tôi thường dùng phương
pháp sau để dạy học trong các tiết học
- Đối với những thí nghiệm đơn giản giáo viên hướng dẫn học sinh thưc hành, cả lớp
quan sát nhận xét hiện tượng, viết phương trình phản ứng
- Đối với thí nghiệm khó hơn, học sinh không có thể làm được, giáo viên làm thực
hành, cho học sinh theo dõi nhận xét và các em lên bảng viết PTPƯ
- Còn những thí nghiệm độc hại, làm mất thời gian của tiết học, tôi cho học sinh quan
sát thí nghiệm ảo.
Ví dụ:
7
[Type a quote from the document or the summary of
an interesting point. You can position the text box
anywhere in the document. Use the Text Box Tools
tab to change the formatting of the pull quote text
box.]
Fe
Khí Clo
Hoặc Benzen phản ứng thế với Brom Mô hình P/Ư cộng benzen với Hydro
b/ Trong quá trình dạy học tôi thường cho các em thảo luận nhóm (nhóm 2
hoặc nhóm 4) thông thương cho HS thảo luận nhóm 2 nhiều hơn vì đỡ mất thời gian
duy chuyển và gây mất trật tự giờ học, các em thảo luận trong các trường hợp khi tìm
kím kiến thức mới, cùng nhau giải bài tập, sau đó một em đại diện nhóm lên trình bày
kết quả của nhóm mình, sau đó cả lớp góp ý rút ra kết luận

- Dạy đến phần ứng dụng và sản xuất tôi dùng một số hình ảnh minh họa
Ví dụ: Sơ đồ khai thác và chế biến dầu mỏ