Vài nét về Âm nhạc thiếu nhi Việt Nam
1. Vai trò của Âm nhạc trong đời sống trẻ em
- Âm nhạc nói chung và ca hát nói riêng là nhu cầu về tinh thần hết sức cần thiết đối với thiếu nhi
- Các bài hát thiếu nhi thật phong phú, đa dạng và giàu tính giáo dục.
- Nhiều bài hát đạt tới trình độ cao đợc cả ngời lớn và trẻ em yêu thích
- Có những bài tồn tại lâu dài cùng năm tháng
2. Sự phát triển của nền Âm nhạc thiếu nhi Việt Nam
a. Từ Cách mạng tháng Tám đến 1954:
- Âm nhạc thiếu nhi phát triển song song với phong trào thiếu niên nhi đồng, hoạt động ca hát
của các em đợc quan tâm, bài hát của lứa tuổi thiếu nhi đợc những nhạc sĩ sáng tác chú ý: Ai
yêu Bác Hồ Chí Minh hơn thiếu niên nhi đồng, Hành khúc đội TNTP Hồ Chí Minh
b. Từ năm 1954 đến năm 1975:
- Giai đoạn này đánh dấu bằng sự ra đời các bài hát có tính nghệ thuật cao. Các nhạc sĩ đem đến
cho tuổi thơ những bài hát hồn nhiên trong sáng, đầy cảm xúc. Nh các bài hat: Cánh én tuổi thơ,
Chiếc đèn ông sao, Truờng chúng cháu là trờng mầm non, Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ
b. Từ năm 1975 đến nay:
- Phong trào ca hát thiếu nhi phát triển mạnh mẽ. Nhiều nhà thiếu nhi tổ chức ca múa hát thu
hút sự tham gia sáng tác của các nhạc sĩ. Nhiều nhóm ca nhạc thiếu nhi hình thành và hoạt động
tích cực. Trong đó điển hình là các nhạc sĩ: Nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện, Nhạc sĩ Hàn Ngọc
Bích, Nhạc sĩ Bùi Đình Thảo,Nhạc sĩ Trơng Quang Lục, Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
3. Nhỡn nhn v s tin trin ca õm nhc thiu nhi Vit Nam mi nm u th k 21
Trong dũng chy ca õm nhc Vit Nam, õm nhc thiu nhi dự ch l mt nhỏnh nh khiờm tn
nhng nú liờn quan ti hng chc triu cụng chỳng tr em c nc
m nhc cho thiu nhi khụng ch l gii trớ, tiờu khin m chc nng giỏo dc ca nú c t
lờn v trớ hng u. Cựng vi cỏc ni dung khỏc, õm nhc gúp phn quan trng trong vic xõy
dng thm m cho lp tr v hỡnh thnh nhõn cỏch ca cỏc em.
Nu núi sỏng tỏc l khõu u tiờn trong chui cỏc hot ng õm nhc thỡ dũng chy õm nhc
dnh cho tr em va qua vn c lng l ra i khỏ nhiu ca khỳc. Hng nm, nh vn húa trung
tõm thnh ph v nh vn húa cỏc qun huyn thng xuyờn ra mt cỏc tp bi hỏt dnh cho hc
sinh, vi s lng vi chc bi trong mi tp, c ph bin vo cỏc dp hố v cỏc kỡ tp hun
cho cỏn b ph trỏch vn ngh cỏc n v.
- 12 con giáp (của Hoàng Giai), kèm theo đĩa nhạc, Nhà xuất bản Kim Đồng.
- Tập bài hát bổ trợ học tiếng Việt (của Phan Trần Bảng), kèm theo đĩa nhạc, Nhà xuất bản Đại
học Sư Phạm Hà Nội, 2001.
- Mùa xuân tình bạn (50 ca khúc, ca cảnh, hợp xướng, tiểu phẩm khí nhạc của Cao Minh
Khanh), Nhà xuất bản Dân trí, 2011.
- Bài hát cho học sinh tiểu học và mẫu giáo, (115 bài của Hoàng Long- Hoàng Lân), Nhà xuất
bản Giáo dục.
- Một số ca khúc và hợp xướng thiếu nhi (của Đoàn Phi), tác giả tự biên tập.
- Tuyển chọn các bài hát thiếu nhi (của Vũ Nhân), tác giả tự biên tập.
Cùng nhiều tập nhạc khác của các nhạc sĩ Vũ Trọng Tường, Lê Minh Cường, Hà Hải và các bài
hát do nhạc sĩ khác đã viết trong các trại sáng tác do Hội tổ chức, trong đó có một số bài đã
được trình bày trong các sinh hoạt âm nhạc giới thiệu tác phẩm mới hàng tháng mà chúng tôi
không thể kể hết.
Đó là những minh chứng về mặt sáng tác. Khâu thứ 2 là hoạt động biểu diễn. Chúng ta đã gặp
nhiều chương trình liên hoan, hội thi văn nghệ diễn ra ở các quận huyện và thành phố hàng năm,
như Giai điệu tuổi hồng, hội thi Ca khúc măng non, các chương trình chào mừng các ngày kỉ
niệm lớn của đất nước cũng như của thành phố với nhiều sắc màu, được dàn dựng công phu,
khá phong phú và đa dạng. Ở đó đã thu hút hàng ngàn diễn viên nhỏ tuổi tham gia, tạo nên một
không khí sôi nổi, vui tươi, hào hứng trong công chúng nhỏ tuổi.
Trên các phương tiện phát thanh, truyền hình, các chương trình ca nhạc cho trẻ em cũng đã sử
dụng một số sáng tác mới nhưng chủ yếu là các chương trình đã được dàn dựng sẵn mà truyền
hình ghi lại qua các kì cuộc hội diễn. Nổi bật trong vài năm qua là chương trình Đô Rê Mi và
chương trình tìm kiếm tài năng nhí do Đài truyền hình Việt Nam thực hiện, tuy cũng có tiếng
vang và có ảnh hưởng tới thiếu nhi cả nước, nhưng không ít vấn đề mà các nhạc sĩ quan tâm vẫn
trăn trở, như sự bắt chước người lớn, việc lựa chọn sử dụng các bài hát không đúng tâm sinh lý
lứa tuổi
Về mặt lí luận, đã có một số hội thảo về âm nhạc thiếu nhi, về bài hát cho học sinh phổ thông
được nhiều nhạc sĩ, nhà lí luận, nhà sư phạm âm nhạc tham gia hết sức sôi nổi. Trên báo chí
cũng có nhiều bài viết và trả lời phỏng vấn về vấn đề này, những hồi chuông cảnh báo đã rung
lên, thậm chí có tính chất báo động đỏ về tình trạng âm nhạc thiếu nhi, về sự thiếu vắng các bài
Bác nay tuy đã già rồi
Già rồi nhưng vẫn vui tươi
Ngày ngày chúng cháu ước mơ
Mong sao Bác sống muôn đời để dẫn dắt nhi đồng thành người và kiến thiết nước nhà bằng
Người
Hồ Chí Minh kính yêu, chúng em kính yêu Bác Hồ Chí Minh trọn một đời
Hồ Chí Minh kính yêu, chúng em ước sao Bác Hồ Chí Minh sống muôn đời
Chiếc Đèn Ông Sao
Chiếc đèn ông sao sao năm cánh tươi màu.Cán đây rất dài cán cao quá đầu.
Em cầm đèn sao em hát vang vang. Đèn sao tươi màu của đềm rằm liên hoan !
Tùng rinh rinh, tùng tùng tùng rinh rinh ! Đây ánh sao vui chiếu xa sáng ngời. Tùng rinh rinh,
rinh rinh tùng rinh rinh. Ánh sao Bác Hồ toả sáng nơi nơi !
Đây đèn ông sao sao năm cánh tươi vàng. Ánh sao sáng ngời chiếu miền non ngàn.
Đây cầm đèn sao sao chiếu vô nam. Đây ánh hoà bình đuổi xua loài xâm lăng !
Tùng rinh rinh, tùng tùng tùng rinh rinh ! Đây ánh sao vui chiếu xa sáng ngời. Tùng rinh rinh,
rinh rinh tùng rinh rinh. Ánh sao Bác Hồ toả sáng nơi nơ
Đêm Qua Em Mơ Gặp Bác Hồ
Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ
Râu bác dài tóc Bác bạc phơ
Em âu yếm hôn đôi má bác
Vui bên bác là em múa hát
Hát bài Hồ Chí Minh muôn năm
Múa bài Hồ Chí Minh muôn năm
Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ
Râu bác dài tóc bác bạc phơ
Em âu yếm hôn đôi má bác
Vui bên Bác là em múa hát
Hát bài Hồ chí minh muôn năm
Múa bài Hồ chí minh muôn năm
Chú Voi Con Ở Bản Đôn
Khắp chốn Tây Nguyên cần nhiều voi
Mau xuống xây buôn làng đẹp tươi