Trường em http://truongem.com

1

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC HỌC SINH
TRONG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong hệ thống tổ chức của các trường phổ thông, đơn vị cơ bản được
thành lập để tổ chức giảng dạy và giáo dục học sinh là lớp học. Để quản lí lớp
học, nhà trường cử ra một trong những giáo viên đang giảng dạy làm chủ
nhiệm lớp. Giáo viên chủ nhiệm được hiệu trưởng lựa chọn từ những giáo
viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín với học sinh, được Hội đồng giáo dục
nhà trường nhất trí phân công chủ nhiệm lớp học để thực hiện mục tiêu giáo
dục. Như vậy khi nói đến Giáo viên chủ nhiệm là đề cập đến vị trí, vai trò,
chức năng của người làm công tác chủ nhiệm lớp, còn nói đến công tác chủ
nhiệm lớp là đề cập đến những nhiệm vụ, nội dung công việc mà người Giáo
viên chủ nhiệm phải làm, cần làm và nên làm để giáo dục học sinh của lớp.
Đối với giáo dục phổ thông, người giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò
quan trọng trong việc giáo dục học sinh. Ngoài việc trực tiếp giảng dạy ở lớp
chủ nhiệm, Giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là nhà giáo dục, là người tổ
chức các hoạt động giáo dục, quan tâm tới từng học sinh, chăm lo đến việc
rèn luyện đạo đức, hành vi, những biến động về tư tưởng, nhu cầu, nguyện
vọng của các em. Giáo viên chủ nhiệm lớp bằng chính nhân cách của mình, là
tấm gương tác động tích cực đến việc hình thành các phẩm chất đạo đức, nhân
cách của học sinh. Mặt khác, Giáo viên chủ nhiệm còn là cầu nối giữa tập thể
học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoài nhà trường, là người tổ chức
phối hợp các lực lượng giáo dục, Có thể nói vai trò xã hội của người giáo
viên chủ nhiệm trong việc giáo dục học sinh là hết sức quan trọng.
Xuất phát từ nhận thức và suy nghĩ ở trên, qua thực tiễn giảng dạy và

chủ nhiệm lớp, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt động chủ
nhiệm lớp ở nhà trường phổ thông.
Trường em http://truongem.com

7. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu
7.1. Quan điểm nghiên cứu
7.1.1. Quan điểm khách quan: Đánh giá sự vật, hiện tượng luôn dựa trên các
tư liệu, số liệu, bằng chứng cụ thể. Quan điểm này được vận dụng trong nhóm
phương pháp nghiên cứu thực tiễn. Các giải pháp đưa ra phải phù hợp với
thực tiễn của nhà trường.
7.1.2. Quan điểm hệ thống-cấu trúc: Xem xét đối tượng một cách toàn diện,
nhiều mặt, nhiều mối quan hệ khác nhau trong chỉnh thể trọn vẹn, ổn định của
một hệ thống. Quan điểm này được vận dụng trong nhóm phương pháp
nghiên cứu lý luận và nhóm nghiên cứu thực tiễn.
7.1.3. Quan điểm lịch sử-lôgic: Chú ý đến hoàn cảnh cụ thể (không gian, thời
gian) của đối tượng nghiên cứu, giúp người nghiên cứu xác định phạm vi
không gian, thời gian và điều kiện, hoàn cảnh cụ thể để điều tra, thu thập số
liệu chính xác, phù hợp với mục đích nghiên cứu.
7.2. Phương pháp nghiên cứu
7.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu, phân tích, tổng hợp những tài liệu lý luận, các công trình
nghiên cứu về những nội dung có liên quan đến đề tài.
7.2.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Tham khảo ý kiến của các chuyên gia, các giáo viên chủ nhiệm nhiều
kinh nghiệm.
Tham khảo ý kiến, trao đổi với các giáo viên bộ môn, học sinh, đại diện
cha mẹ học sinh.

được nhiều thành tựu đáng kể.
1.2. Nhiệm vụ và quyền hạn của giáo viên chủ nhiệm lớp
1.2.1. Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm trong trường trung học phổ
thông
Trường em http://truongem.com

Giáo viên chủ nhiệm, ngoài các nhiệm vụ quy định của giáo viên:
a) Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục, kế hoạch
dạy học của nhà trường theo chế độ làm việc của giáo viên do Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo quy định; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục
do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách
nhiệm về chất lượng, hiệu quả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư
phạm ứng dụng.
b) Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương.
c) Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ
để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục; vận dụng các phương
pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, rèn
luyện phương pháp tự học của học sinh.
d) Thực hiện Điều lệ nhà trường; thực hiện quyết định của Hiệu trưởng,
chịu sự kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng và các cấp quản lý giáo dục.
đ) Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo, gương mẫu trước học
sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh, bảo vệ
các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh, đoàn kết, giúp đỡ đồng nghiệp,
tạo dựng môi trường học tập và làm việc dân chủ, thân thiện, hợp tác, an toàn
và lành mạnh.
e) Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học
sinh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong dạy học và giáo dục học
sinh.
g) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
còn có những nhiệm vụ sau đây:

cơ sở giáo dục khác nếu thực hiện đầy đủ những nhiệm vụ quy định tại Điều
30 của Điều lệ này và được sự đồng ý của Hiệu trưởng.
g) Được bảo vệ nhân phẩm, danh dự, an toàn thân thể.
h) Được hưởng các quyền khác theo quy định của pháp luật.
còn có những quyền sau đây:
- Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớp mình.
Trường em http://truongem.com

- Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật
khi giải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình.
- Được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm.
- Được quyền cho phép cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên
tục.
- Được giảm giờ lên lớp hàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp.
1.3. Các yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm là cán bộ quản lý lớp cho nên người dạy giỏi và
người chủ nhiệm giỏi không nhất thiết là một. Có đồng thuận, có lệch pha
trong thực tế là bình thường. Tố chất quan trọng của giáo viên chủ nhiệm là tố
chất của một con người hành động. Cũng như hiệu trưởng, chủ nhiệm lớp
phải nghiêm túc và cần một bộ óc kế hoạch hoá. Đối tượng quản lý trường
học, lớp học là con người phải giáo hoá do đó không thể có một chương trình
cài đặt sẵn. Phải lao vào làm. Thấy đúng thì tổng kết và áp dụng tiếp, thấy sai
phải điều chỉnh kế hoạch kịp thời hoặc huỷ bỏ theo quy trình: xây dựng kế
hoạch - thực hiện kế hoạch - kiểm tra kế hoạch - tổng kết và vạch kế hoạch
mới. Rất cần ở chủ nhiệm lớp các phẩm chất nhiệt tình, sâu sát, cần cù trí nhớ
tốt, quan sát tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng đội ngũ cán bộ HS. Giáo
viên chủ nhiệm phải vừa là thầy vừa là bạn của học trò.
Trong lớp học, giáo viên chủ nhiệm là người để học sinh noi theo. Cách
hành động, suy nghĩ, cư xử của giáo viên chủ nhiệm sẽ ảnh hưởng rất nhiều
về quan niệm của học sinh và phụ huynh về người giáo viên chủ nhiệm.

cho nhân loại thì kèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến đối tượng
học sinh: xu hướng đua đòi chưng diện theo trang phục, mái tóc của các ca sĩ,
diễn viên trong phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online. Chính
những vấn đề này ảnh hưởng không ít đến việc học tập, việc hình thành nhân
cách, đạo đức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ
nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức học sinh.
Nguyên nhân chủ yếu là do nhiều công nghệ kinh doanh chỉ chú ý đến
lợi nhuận. Hầu hết các điểm truy cập Internet đều trang bị những trò chơi bạo
Trường em http://truongem.com

lực thu hút học sinh. Vì thế, hiện tượng trốn tiết, giấu tiền học phí để chơi
game là điều không tránh khỏi. Không những thế, hậu quả do những tác động
của những trò chơi nguy hiểm này dẫn đến các hành vi bạo lực khôn lường.
Mặt khác, nhiều gia đình do quá bận rộn với công việc nên thời gian
dành cho việc giáo dục con cái không nhiều, gần như phó mặc cho nhà trường
và xã hội, thậm chí cung cấp tiền bạc dư thừa không nghĩ đến hậu quả. Nhiều
phụ huynh chỉ gặp gỡ trao đổi với giáo viên chủ nhiệm trong vài buổi họp phụ
huynh trong một năm học, còn chủ yếu là trao đổi qua điện thoại trong những
trường hợp cần thiết. Trẻ thiếu thốn tình cảm, thiếu sự quan tâm của gia đình,
dễ bị kẻ xấu lôi cuốn sa ngã. Một số em do được chiều chuộng và chăm sóc
quá chu đáo nên nảy sinh tính ích kỉ, ương bướng, khó bảo.
Hơn nữa, công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, thực tế hiện nay
chưa có một khoá đào tạo chính thức nào cho giáo viên chủ nhiệm. Chính vì
vậy, không nhiều giáo viên chủ nhiệm thực sự có năng lực, làm chủ nhiệm
chủ yếu bằng kinh nghiệm của bản thân, cộng với trao đổi học hỏi trong nhà
trường. Bên cạnh đó, số tiết dành cho giáo viên chủ nhiệm còn quá ít, chỉ 4
tiết trên tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ
nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm. Nội
dung chương trình giảng dạy còn nặng về kiến thức thuần tuý, số tiết giành
cho giáo dục công dân, giáo dục đạo đức học sinh còn quá ít, trong khi xã hội

Trên cơ sở nắm được mục tiêu, nhiệm vụ của nhà trường trong năm học, đặc
điểm tình hình lớp, địa phương, cơ sở vật chất của nhà trường, GVCN tiến
hành xây dựng kế hoạch giáo dục. Trong kế hoạch giáo dục phải xác định rõ
ràng mục đích, chỉ tiêu phấn đấu và các biện pháp chính. Đặc biệt chú trọng
chiến lược phối hợp giữa các lực lượng giáo dục để đạt mục đích đề ra, cần có
phương hướng phát triển lớp, sự thực hiện tuần tự hợp lí nhằm đi đến mục
đích. Kế hoạch phải phát huy được mặt mạnh, khắc phục được hạn chế của
lớp. Biện pháp thực hiện cần thể hiện tính phong phú, đa dạng. Tuy nhiên các
biện pháp đề ra trong kế hoạch chỉ là “phần cứng”. Trong quá trình thực hiện
Trường em http://truongem.com

cần phải vận dụng, điều chỉnh một cách linh hoạt các biện pháp giáo dục sao
cho phù hợp với tình hình thực tế để công việc đạt hiệu quả cao.
2.2.2. Tìm hiểu và nắm vững đối tượng giáo dục
Nhà giáo dục Nga K.D Usinski từng nói: “Muốn giáo dục con người về
mọi mặt thì phải hiểu con người về mọi mặt”. Để làm tốt công tác chủ nhiệm
lớp, giáo viên chủ nhiệm phải nắm vững tâm sinh lí, nhu cầu, nguyện vọng,
ước mong, khả năng trình độ của học sinh, nắm vững hoàn cảnh sống, những
tác động của gia đình, mối quan hệ xã hội, bạn bè của học sinh. Tôi đã cố
gắng tìm hiểu học sinh thông qua nhiều biện pháp. Cụ thể như sau:
- Tìm hiểu học sinh qua các tài liệu liên quan: Xem học bạ, sơ yếu lí lịch,
bản tự nhận xét của học sinh, nhận xét của GVCN cấp THCS hoặc của GVCN
cũ. Đây là tài liệu đáng tin cậy ban đầu giúp tôi nhận biết và phân loại học
sinh.
- Tìm hiểu học sinh thông qua quan sát trực tiếp: Quan sát trực tiếp học
sinh hằng ngày trong các hoạt động trên lớp, ngoài lớp để biết hành vi thái độ
học sinh. Đây là tài liệu sống, qua đó tôi cố gắng tìm ra những nét cá tính nhất
của từng em. Tôi quan sát lớp chủ nhiệm cả trong giờ ra chơi xem em nào
nghịch thái quá, em nào từ tốn, hiền lành, có khi trên đường vào dạy lớp khác
tôi cũng ngang qua lớp chủ nhiệm. Nếu thấy những sai phạm của học sinh thì

hạn: quy định học sinh thống nhất viết bút mực thay cho bút bi (cùng một loại
mực), thống nhất sử dụng một loại giấy kiểm tra (học sinh nộp tiền và lớp đặt
mua) cũng tạo cho các em tác phong học tập tốt.
2.2.4. Phát huy khả năng tự quản của học sinh
Việc này phải dựa vào ban cán sự lớp và Ban chấp hành chi đoàn. Điều
quan trọng là phải chọn được những học sinh nhiệt tình và có năng lực công
tác. Song dù có năng lực tốt thế nào thì các em vẫn đang ở lứa tuổi học trò, do
đó GVCN phải giáo dục cho học sinh ý thức được đầy đủ vai trò, nhiệm vụ
của người cán bộ lớp để các em thực sự có trách nhiệm, và nâng cao tinh thần
trách nhiệm đối với công tác được giao.
Trường em http://truongem.com

Khi xây dựng đội ngũ tự quản cần xuất phát từ đặc điểm, nhiệm vụ từng
năm học và tính chất phát triển của tập thể học sinh. Nhiều GVCN chỉ căn cứ
vào một số tiêu chuẩn cán bộ lớp như học giỏi, đạo đức tốt, rất ít GVCN dựa
vào đặc điểm của quá trình phát triển của tập thể để xây dựng cấu trúc đội ngũ
tự quản. Nên căn cứ vào 3 giai đoạn phát triển của tập thể lớp mà lựa chọn đội
ngũ tự quản. Ví dụ: ở giai đoạn đầu (tập thể mới hình thành) rất cần có một
lớp trưởng, bí thư chi đoàn (thủ lĩnh) biết hi sinh, có uy tín, biết quan tâm đến
người khác, gương mẫu, biết cảm hoá các bạn , không nhất thiết phải là học
sinh học giỏi nhất lớp. Nhưng sang giai đoạn 2 và 3 (khi tập thể đã phát triển)
rất cần có “thủ lĩnh” năng động, sáng tạo, luôn tìm tòi nội dung, phương pháp,
hình thức tổ chức hoạt động mọi mặt để cuốn hút các bạn. Giáo viên chủ
nhiệm nên lấy hoạt động chiều sâu của nội dung học tập, hoạt động ngoại
khoá, văn hoá xã hội làm phương tiện giáo dục tập thể, rèn luyện năng lực tự
quản, thái độ, tình cảm và hành vi của học sinh. Để phát huy vai trò cố vấn,
GVCN cần có năng lực dự báo chính xác khả năng của học sinh trong lớp,
biết khêu gợi tiềm năng sáng tạo của các em trong việc đề xuất các nội dung
hoạt động, xây dựng kế hoạch hoạt động toàn diện phù hợp với nhiệm vụ và
điều kiện của mỗi tháng, mỗi học kì của từng năm học. Giáo viên chủ nhiệm

giúp GVCN sử dụng vũ khí tâm lí để giáo dục học sinh có hiệu quả.
Đối với những học sinh ngoan, có ý thức thì chỉ cần nhắc nhở chung. Nhưng
đối với những học sinh có cá tính, có hoàn cảnh khó khăn thì lại phải vừa
nghiêm khắc khi xử lý những sai phạm của các em, vừa phải tình cảm, động
viên, thậm chí phải dỗ dành. Giáo dục những học sinh cá biệt điều quan trọng
là phải tạo được mối quan hệ gần gũi, cảm thông giữa thầy và trò. Muốn vậy
GVCN không chỉ đứng ở cương vị người thầy mà phải biết nhập vai, biết lắng
nghe các em nói, tìm hiểu tâm tư của các em, tạo cho các em có cảm giác
mình được chia sẻ, cảm thông, được giúp đỡ thì các em sẽ tự giác sửa chữa
khuyết điểm, tự giác phấn đấu hơn. Có những học sinh khi mắc khuyết điểm
đã nói với bạn bè rằng: không sợ bị kỷ luật, bị phạt mà chỉ sợ làm ảnh hưởng
đến thành tích thi đua của lớp, sợ làm cô giáo buồn…
Trường em http://truongem.com

Có em học sinh đầu năm học lớp 10 thường xuyên đi học muộn, nhiều
hôm không vào được trường lại ra quán Internet. Tôi đã sắp xếp thời gian đến
thăm gia đình học sinh này, mới hay em ở với ông bà nội (bố em mất từ khi
em mới được 3 tuổi, mẹ đi lấy chồng khác). Vì ít được quan tâm nên em cũng
sao nhãng chuyện học hành. Được cô giáo đến thăm nhà, động viên nên em
tiến bộ rất nhanh, chấm dứt hiện tượng đi học muộn và tham gia rất tích cực
vào các hoạt động của lớp.
Qua những trường hợp cụ thể vừa nêu, tôi thấy việc sắp xếp thời gian
đến thăm gia đình học sinh (đặc biệt là những học sinh cá biệt) cũng đem lại
nhiều hiệu quả trong công tác chủ nhiệm.
Ngoài ra, để tạo không khí cởi mở trong tập thể lớp và cũng là để giúp
cho mình hiểu học sinh hơn, tôi thường động viên các em ghi nhật ký lớp
hằng ngày. Thi thoảng tôi lại cho học sinh viết cảm nhận về lớp mình. Có
những điều thường ngày có khi khó nói ra được, nhưng khi viết cảm nhận
hoặc ghi nhật kí lớp các em lại có dịp để giãi bày. Qua những bài cảm nhận và
những trang nhật ký lớp, thầy trò, bạn bè hiểu nhiều về nhau hơn và đương

hoạt. Giờ sinh hoạt lớp không nên chỉ kiểm điểm học sinh, hoặc có kiểm điểm
thì cũng không nên máy móc. Đôi khi có thể biến giờ sinh hoạt thành những
hội thảo nhỏ với những chủ đề phù hợp với học đường như: chọn nghề cho
tương lai, sự lạc quan trong cuộc sống, những mơ ước tuổi trẻ, làm thế nào để
sống đẹp mỗi ngày, văn minh trong cách tặng quà, Có thể thay những lời
phê bình gay gắt bằng một câu chuyện nào đó. Chẳng hạn:
- Để nhắc nhở các em việc đi học đầy đủ, nghỉ học phải viết giấy xin
phép tôi kể câu chuyện Bác Hồ khi đã làm Chủ tịch nước, một lần phải đi
công tác nước ngoài, Bác đã viết giấy xin phép nghỉ kỳ họp Quốc hội, hoặc
Bác viết đơn xin ứng cử Đại biểu Quốc hội. Kết quả là những lớp tôi được
phân công chủ nhiệm học sinh rất hạn chế nghỉ học và hầu như không có hiện
tượng học sinh nghỉ học không xin phép.
Trường em http://truongem.com

- Lưu ý các em về vấn đề học thêm như thế nào cho phù hợp hoặc giúp
các em lớp 12 trong việc lựa chọn các khối trường để đăng ký dự thi tôi đã
đọc cho các em nghe bài báo đưa tin một học sinh chỉ học ở trường và tự học
ở nhà nhưng thi đỗ thủ khoa Đại học Y Hà nội với 30,5 điểm.
- Trước đây khi chủ nhiệm một lớp Hệ B, có tuần lớp có nhiều cá nhân
vi phạm nội quy, nhiều giờ trung bình, yếu…Giờ sinh hoạt của tuần đó thay
vì kiểm điểm tôi cho các em được phép phát biểu thoải mái. Tôi gợi ý để các
em nói ra những dự định trong tương lai về việc chọn ngành nghề, chọn
trường học. Nhìn chung các em rất cởi mở và tỏ ra hưng phấn với đề tài này.
sau khi nghe các em nói, tôi mới đặt vấn đề: “Mọi dự định, mọi ước mơ của
các em đều đẹp cả, điều quan trọng là cần phải cố gắng thực hiện cho bằng
được. Song nếu các em học hành như thế này thì liệu có đạt được mục đích
của mình không?”.
Như vậy không kiểm điểm mà lại hoá ra kiểm điểm nhưng giờ sinh hoạt
rõ ràng đỡ căng thẳng hơn và lại có hiệu quả.
2.2.9. Chú trọng việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

hầu hết mọi người đều được đi học, và nội dung học ở trường phổ thông gồm
nhiều lĩnh vực tự nhiên, xã hội cùng nhiều bài học về lối sống tốt đẹp của
những bậc tiền nhân mà học sinh cần học tập noi theo.
- Có thể tiến hành giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp chủ nhiệm
bằng các hình thức như:
+ Tổ chức các hoạt động tập thể, ngoại khoá để các em được tham gia
vào hoạt động thực tiễn của cuộc sống, tạo cơ hội bộc lộ chân thật những suy
nghĩ, tình cảm, hành vi trong công việc, chia sẻ những khó khăn và niềm vui
cũng như hoàn thiện dần dần các kĩ năng thực hành một cách tự nhiên. Từ
đây, tính ích kỷ cá nhân, ngại khó, vụng về, rụt rè sợ sệt sẽ nhường chỗ cho
lòng bao dung, sự tự tin, dũng cảm, tháo vát, nhanh nhẹn, khéo léo, tinh tế,
hoà đồng và thân thiện. Nội dung hoạt động cũng khá đa dạng như: hội trại,
thể thao, văn nghệ, tham quan bảo tàng và danh lam thắng cảnh; chăm sóc di
tích cách mạng, văn hoá lịch sử; trò chơi tập thể, câu lạc bộ xanh; thi phòng
Trường em http://truongem.com

tránh tai nạn giao thông, diễn thuyết tranh luận về bảo vệ môi trường, quyền
trẻ em, xử lý tình huống khẩn cấp… Có thể tổ chức theo lớp, khối, toàn
trường hoặc từng nhóm nhỏ từ 10 - 15 em và chú ý xác định rõ kĩ năng sống
cần đạt được cho học sinh sau mỗi hoạt động. Nên để cho học sinh viết lại,
nói lại những điều mà các em cảm thấy thú vị và bổ ích nhất.
+ Một hình thức nữa để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh đó là thông
qua hoạt động dạy học trên lớp. Trong mỗi tiết dạy, ngoài yêu cầu về kiến
thức thì yêu cầu về kĩ năng và thái độ luôn được đặt ra và đó cũng chính là
yêu cầu về giáo dục kĩ năng sống. Do vậy, trong các giờ lên lớp tôi đều có sự
liên hệ với thực tế cuộc sống của học sinh ở cả hai mặt tích cực và hạn chế.
Tuỳ theo bài học mà hình thành những kĩ năng tích hợp cho học sinh như kĩ
năng đặt câu hỏi và trả lời, kĩ năng trình bày, kĩ năng phân tích tổng hợp, kĩ
năng ra quyết định, kĩ năng xử lý tình huống, kĩ năng tự học, kĩ năng làm việc
hợp tác (còn gọi là hợp tác nhóm hay hoạt động nhóm)… Trong đó, kĩ năng

thông qua việc làm cụ thể và sự chủ động cao của các em.
- Cách rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh phải từ dễ đến khó. Chẳng
hạn khi học sinh mới vào lớp 10, trong mục cùng góp ý trong giờ sinh hoạt,
tôi yêu cầu học sinh “Em hãy nói vài ý kiến của mình về những vi phạm của
các bạn trong tuần vừa qua”. Ban đầu, các em còn nói năng lí nhí, mắt không
dám nhìn thẳng, gương mặt căng thẳng. Nhưng sau vài lần, các em không còn
những cái nhìn ái ngại, trở nên dạn dĩ hơn, cảm thấy tự tin và câu nói chắc
gọn, cộng thêm một môi trường giáo dục thân thiện hoà đồng, cho phép các
em tiến đến gần và hoà nhập với nhau, sau đó là những điều khác như đóng
góp ý kiến cho tập thể, ý tưởng độc đáo cho các hoạt động của lớp phong phú
hơn, hiệu quả hơn và đặc biệt kỹ năng làm việc nhóm, các em được trang bị lý
thuyết cụ thể, rồi thực hành để hiểu. Với kỹ năng làm việc nhóm, các em
được tập làm việc để biết cách hợp tác và chấp nhận lẫn nhau trong mọi hoàn
cảnh. Mục đích quan trọng nhất là giúp các em tự tin hơn, tự lập hơn trong
cuộc sống, đây là điều rất cần thiết trong cuộc sống của các em sau này.
Trường em http://truongem.com

KẾT LUẬN

Nhìn chung giải pháp để làm tốt công tác chủ nhiệm thì nhiều, tuỳ theo
đặc điểm tình hình của mỗi lớp, giáo viên chủ nhiệm có thể tìm cho mình
những biện pháp thích hợp, không nên áp dụng rập khuôn máy móc bất kỳ
một phương pháp tiên tiến nào bởi lẽ sản phẩm đây chính là con người. Tuy
nhiên điều cơ bản nhất là giáo viên chủ nghiệm phải tạo được uy tín với học
sinh và đồng nghiệp về năng lực chuyên môn và tư cách đạo đức, tác phong
công việc. Chỉ có thể trở thành GVCN tốt khi thực sự là một tấm gương mẫu
mực trong cuộc sống, giải quyết tốt các mối quan hệ không chỉ đối với học
sinh lớp chủ nhiệm mà còn với gia đình, đồng nghiệp, với mọi người ở nơi cư
trú. Có thể thấy mọi cử chỉ, cách ăn mặc, nói năng, đi đứng, thái độ biểu hiện
của GVCN đối với mọi hiện tượng xã hội lúc có mặt học sinh hay không có

chim đầu đàn là yếu tố có phần lớn lao, tạo nên sự thành công hay thất bại ở
mỗi HS, mỗi lớp học, mỗi trường học…
ĐỀ NGHỊ
I- Đối với giáo viên:
1/ Xây dựng kế hoạch thực hiện công tác chủ nhiệm và giáo dục đạo đức
học sinh theo chương trình công tác Đoàn gắn với chủ đề năm học .
2 / Tăng cường giáo dục thích hợp qua các môn học có liên quan.: Xác
định trách nhiệm dạy bất kỳ môn học nào cũng phải tham gia thực hiện công
tác giáo dục đạo đức học sinh, kết hợp việc giáo dục đạo đức vào những bài
giảng, những tình huống sư phạm có liên quan, khai thác bài tập thực hành,
xử lý tình huống đạo đức. Phải xem nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh
là nền tảng để rèn nền nếp, kỷ cương của trường lớp, góp phần chống lưu ban,
bỏ học.
3/Mỗi giáo viên phát huy tốt vai trò chủ nhiệm .Phối hợp hoạt động giáo
dục theo chủ điểm của chường trình hoạt động, tăng cường giáo dục đạo đức
hàng ngày, nắm bắt đặc điểm học sinh để giáo dục cụ thể.
Trường em http://truongem.com

4/ Giáo viên phải nắm vững quy định về đạo đức nhà giáo, làm cơ sở để tự
rèn luyện phẩm chất đạo đức nhà giáo, qui tắc ứng xử sư phạm, có lối sống và
cách ứng xử chuẩn mực để thực sự làm tấm gương đạo đức học sinh noi theo
( lời nói gắn liền hành động thực tiễn), mỗi giáo viên luôn trau dồi chuẩn
mực đạo đức, gương mẫu qua từng hành động, luôn dịu dàng hết lòng thương
yêu học sinh, bằng lương tâm chức nghiệp của mình xây dựng chương trình
hành động riêng trong công tác giáo dục đạo đức học sinh. Các chương trình
hành động của giáo viên được tổng hợp theo các Tổ, Khối để gửi về Ban
Giám hiệu bổ sung vào kế hoạch của trường.
5/ Khuyến khích học sinh tự giác, tự chủ tham gia tích cực các hoạt động
phong trào đoàn, chấp hành nội quy, quy định của nhà trường, luật an toàn
giao thông, thực hiện phong trào 10 không , 10 biết, tăng cường giáo dục đảm

Trường em http://truongem.com TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học
phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học, 2011.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 58/2011: Ban hành Quy chế đánh giá,
xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông, 2011.
3. Báo GD&TĐ Online, Một số kinh nghiệm trong chủ nhiệm lớp, 2011.
4. Pháp lệnh cán bộ công chức - Bộ GD & ĐT.
5. Hồ Văn Quân (THPT Việt Bắc), Một vài kinh nghieemjtrong công tác chủ
nhiệm lớp ở trường phổ thông, 2011.