9/8/2009
1
Chương 6:
THUẾ
VÀ SỰ PHÂN PHỐI THU NHẬP
ThS. Đỗ Gioan Hảo
9/8/2009 2
Ý TƯỞNG
• Xem xét tác động của thuế đến giá cả thị trường
=> quan hệ giá cả - thu nhập.
• Khởi đầu bằng mô hình cục bộ - chú trọng đến
một lĩnh vực và bỏ qua lĩnh vực khác.
9/8/2009 3
MÔ HÌNH CÂN BẰNG CỤC BỘ
• Thị trường mua bán các loại hàng hóa bị đánh
thuế có quy mô tương đối nhỏ.
• Mô hình cung cầu vận động trong cơ chế cạnh
tranh hoàn toàn.
9/8/2009
2
9/8/2009 4
THUẾ GIÁN THU
• Xem xét thuế đơn vị (thuế tuyệt đối).
• So sánh thị trường trước thuế và sau thuế.
• Xét một sắc thuế đơn vị ảnh hưởng pháp lý
đến người mua.
• lưu ý rằng: đường cầu phản ánh giá mà
người mua sẵn lòng trả đế có được hàng hóa.
9/8/2009 5
D
1

cầu xuống dưới một
lượng đúng bằng
mức thuế ($0.50).)
THUẾ ĐÁNH VÀO NGƯỜI MUATHUẾ ĐÁNH VÀO NGƯỜI MUA
9/8/2009 6
THUẾ GIÁN THU
• Thuế làm cho sản lượng cân bằng trên thị
trường giảm xuống
• Thuế làm cho người mua phải trả giá cao hơn
và giá người mua nhận được là thấp hơn.
• Thuế điều tiết thu nhập của cả người mua lẫn
người bán.
9/8/2009
3
9/8/2009 7
ĐẶC ĐIỂM CỦA THUẾ ĐƠN VỊ
• Tác động của thuế đơn vị không phụ thuộc
vào phạm vi ảnh hưởng pháp lý của thuế
• Suy ra: thuế đơn vị đánh vào người bán và
người mua tác động như nhau.
• Thực tế cho thấy: tổ chức thu thuế ở người
sản xuất sẽ hiệu quả hơn.
9/8/2009 8
D
1
S
1
0
Sản lượng
thuốc lá

• Tác động của thuế phụ thuộc vào độ co dãn
của cung và cầu
• Nguyên tắc: nếu đường cầu ít co dãn hơn thì
người mua chịu thuế nhiều hơn và ngược lại.
• Cần nhớ: phân tích này đặt trong giả định các
yếu tố khác không đổi.
9/8/2009
4
Cung co giãn, Cầu không co giãn
Số lượng0
Giá
Cầu
Cung
Thuế
1. Khi cung co giãn hơn cầu
2. tác động
thuế rơi nhiều
hơn vào người
mua
3. hơn là
người bán
Giá không thuế
Giá người
mua trả
Giá người bán nhận
9/8/2009 10
Cung co giãn, Cầu không co giãn
Số lượng0
Giá
Cầu

5
9/8/2009 13
THUẾ TRỰC THU
a. thuế đánh vào yếu tố sản xuất
• Có thể coi đây là thuế bảo hiểm xã hội (ở Việt
Nam chuẩn bị áp dụng).
• Đường cung lao động là hoàn toàn không co
giãn.
• Đây là thuế tỷ lệ (dịch chuyển đường cầu lao
động không song song).
• Tiền lương người lao động nhận được thấp
hơn.
• Người lao động chịu toàn bộ thuế.
Thuế bảo hiểm xã hội
Số lượng lao động0
Giá
D
S
Tiền lương
trước thuế
Tiền lương
Sau thuế
9/8/2009 14
D’
9/8/2009 15
THUẾ TRỰC THU
b. thuế thu nhập công ty
• Lợi nhuận kinh tế (???) = doanh thu trừ chi phí
kinh tế
• Chi phí kinh tế (???)

• Ông ta sẽ giảm nhu cầu thuê mướn lao động và vốn.
• Nếu đường cung thị trường lao động hoàn toàn co dãn
=> tiền lương không đổi.
• Nếu đường cung thị trường vốn hoàn toàn không co
=> lãi suất giảm xuống:
• Như vậy: thuế đánh vào bữa ăn tác động đến thị
trường lao động và vốn, phân tích cục bộ cho thấy chủ
nhà hàng chịu thuế hoàn toàn, nhưng phân tích tổng
thể cho thấy ông ta sẽ chia sẻ gánh nặng với người
cho vay.
9/8/2009 18
CÁC VẤN ĐỀ LƯU Ý KHI PHÂN TÍCH
MÔ HÌNH CÂN BẰNG TỔNG THỂ
• Yếu tố thời gian: ngắn hạn >< dài hạn
• Phạm vi đánh thuế tác động đến ảnh
hưởng của thuế.
• Sự lan tỏa của các thị trường hàng hóa.
9/8/2009
7
9/8/2009 19
Hết chương 5Hết chương 5