ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TIỂU LUẬN VÀ BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ
MÔN ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
Giảng viên hướng dẫn: GS.TS. Nguyễn Đức Chính
Học viên: Lưu Đức Anh
HÀ NỘI
1
Hạn nộp bài theo qui định: ngày tháng năm
Thời gian nộp bài: ngày tháng năm
Nhận xét của giảng viên chấm bài:

Điểm: Giảng viên (kí tên):
2
ĐỀ BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ:
Chứng minh đánh giá là một khoa học. Mô tả việc sử dụng
một trong những thành tựu của khoa học đánh giá để quản lý.
Bình luận.
BÀI LÀM
Đánh giá giáo dục vừa là một lĩnh vực nghiên cứu khoa học
quản lý giáo dục, vừa là công cụ quản lý hữu hiệu của quản lý giáo
dục nhằm phán đoán giá trị của sự nghiệp giáo dục để điều chỉnh,

lượng, hiệu quả và sự công bằng trong đánh giá. Trong đánh giá sự
nghiệp giáo dục chủ thể và khách thể đánh giá là tương đối và có thể
hoán đổi vị trí cho nhau tùy mục đích đánh giá.
+ Chức năng đánh giá trong giáo dục: là sự tác động của quá trình
đánh giá lên đối tượng đánh giá, được phát huy trước, trong và sau
đánh giá theo chiều hướng mà chủ thể đánh giá mong muốn.
+ Các loại hình đánh giá trong giáo dục: có nhiều loại hình đánh giá
trong giáo dục. Mỗi loại nhằm tới một đối tượng đánh giá, mục đích
đánh giá nhất định. Một vài cách phân loại; Phân loại theo phạm vi
đối tượng đánh giá, phân loại theo tiêu chuẩn đánh giá, phân loại
theo chức năng đánh giá, phân loại theo nội dung đánh giá….
- Đối tượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu đánh giá giáo dục
4
+ Đối tượng nghiên cứu của đánh giá giáo dục: là loại hình hoạt
động giáo dục, mối quan hệ giữa chúng, các chức năng của hoạt
động giáo dục và nhu cầu thực thi của chức năng ấy trong hệ thống
giáo dục.
+ Nội dung nghiên cứu của đánh giá trong giáo dục: Nghiên cứu cơ
sở lí luận và thực tiễn của hoạt động đánh giá; nghiên cứu tcác
phương pháp thực thi cụ thể; nghiên cứu các loại hình đánh giá cụ
thể…
- Các phương pháp nghiên cứu trong đánh giá giáo dục: những
phương pháp thường dùng đánh giá hoạt động giáo dục bao gồm:
Phương pháp lịch sử, phương pháp điều tra, phương pháp thực
nghiệm, phương pháp quan sát, phương pháp thống kê.
- Thành tựu của khoa học đánh giá: Các bộ chuẩn về tiêu chí đánh
giá, quy trình đánh giá (chuẩn cơ sở giáo dục, chuẩn chức danh,
chuẩn kiến thức, kĩ năng…); các mô hình đánh giá trong giáo dục.
- Những vấn đề đang tồn tại của khoa học đánh giá: Nhiều tiêu chí
đánh giá chưa rõ ràng, một số kết quả của công tác đánh giá còn

định. Đó là từ phân tích nhu cầu của xã hội, trên cơ sở triết lí của nền giáo dục
và các cơ sở khác (hệ) mục tiêu của một cấp học, bậc học, ngành học được xác
định. Đây là cái mốc cơ bản để thiết kế chương trình, lựa chọn và sắp xếp nội
dung đào tạo. Hệ mục tiêu còn định hướng cho việc tìm ra các hình thức tổ
6
chức dạy – học phù hợp trong đó người dạy và người học tìm được các
phương pháp dạy – học tương ứng để đạt mục tiêu.
Trong sơ đồ trên kiểm tra - đánh giá là khâu cuối cùng và cũng là khâu
quan trọng nhất bởi lẽ nó không chỉ cho ta biết quá trình đào tạo có đạt mục
tiêu hay không, mà còn cung cấp các thông tin hữu ích để điều chỉnh toàn bộ
các hoạt động xảy ra trước đó.
Kiểm tra - đánh giá là một trong những hoạt động quan trọng nhất của
quá trình dạy học.
Bản chất của kiểm tra - đánh giá là thu thập các thông tin định tính và
định lượng, xử lý các thông tin đó và xác định xem mục tiêu của chương trình
đào tạo, của môn học có đạt được hay không và nếu đạt được thì ở mức độ nào.
Kiểm tra - đánh giá là định hướng tới đích cuối cùng để người dạy
hướng dẫn người học cùng vươn tới và cũng là để người học tuỳ theo năng lực
của bản thân tìm cách riêng cho mình hướng tới. Với nghĩa này, kiểm tra –
đánh giá sẽ định hướng cách dạy của thầy và cách học của trò sao cho hiệu quả
nhất, nghĩa là cùng hướng tới việc đạt mục tiêu.
Ngoài ra, các thông tin khai thác được từ kết quả kiểm tra - đánh giá sẽ
rất hữu ích cho việc điều chỉnh phương pháp dạy của thầy và phương pháp học
của trò, đồng thời giúp các nhà quản lí có những thay đổi cần thiết trong việc
tổ chức quá trình đào tạo (như điều chỉnh chương trình đào tạo, nội dung đào
tạo, hình thức tổ chức dạy – học).
Nếu xem chất lượng của quá trình dạy – học là sự “trùng khớp với mục
tiêu” thì kiểm tra - đánh giá là cách tốt nhất để đánh giá chất lượng của qui
trình đào tạo.
Kiểm tra đánh giá là khâu then chốt cuối cùng của qúa trình dạy học.

Hiện nay, ngành giáo dục nước ta, vấn đề phát huy tích cực chủ động sáng
tạo của người học được mọi người nhất trí nhưng vấn đề học tập tích cực
(HTTC) chưa phải là đã được mọi người chấp nhận và được quan niệm một
cách thống nhất. Có người phản đối vì cho rằng cách dịch thuật ngữ này sang
tiếng Việt không thành công, có thể gây ra sự hiểu lầm. Có người không
chấp nhận vị trí trung tâm của người học trong hoạt động dạy học vì e rằng
sẽ hạ thấp vai trò của giáo viên, tạo ra sự “đổi ngôi” trong nhà trường. Cũng
có người cho rằng học tập chủ động là một lý thuyết giáo dục đã lỗi thời,
thậm chí đã bị bác bỏ tại chính nơi sản sinh ra nó…
Thực hiện học tập chủ động không những không hạ thấp vai trò của giáo
viên mà trái lại đòi hỏi giáo viên phải có trình độ cao hơn nhiều về phẩm
chất và năng lực nghề nghiệp. S.Rassekh (1987) viết: “Với sự tham gia tích
cực của người học vào
9
quá trình học tập chủ động, với sự đề cao nhất trí sáng tạo của mỗi học sinh,
thì sẽ không còn mối quan hệ đơn phương và độc đoán giữa thầy và trò.
Quyền lực của giáo viên không còn ngự trị trên sự thụ động và kém tri thức
của học sinh. Giá trị của người giáo viên được tôn trọng bằng chính năng
lực của giáo viên góp phần tối đa vào sự phát triển của học sinh… Một
giáo viên sáng tạo là một giáo viên biết giúp học sinh tiến bộ nhanh chóng
bằng con đường tự học. Giáo viên phải là người hướng dẫn, người cố vấn,
hơn là chỉ đóng vai trò công cụ truyền đạt tri thức.”
Đặt người học vào vị trí trung tâm của hoạt động dạy - học, xem cá nhân
người học - với những phẩm chất và năng lực riêng của mỗi người - vừa là
chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó, phấn đấu tiến tới cá thể hóa quá
trình học tập với sự trợ giúp của các phương tiện thiết bị hiện đại, để cho
tiềm năng của mỗi học sinh được phát triển tối ưu, góp phần có hiệu quả
vào việc xây dựng cuộc sống có chất lượng cho cá nhân, gia đình và xã hội,
đó chính là cốt lõi tinh thần nhân văn trong dạy học HTCĐ.
II. YÊU CẨU CỦA ĐÁNH GIÁ HỌC TẬP CỦA GIÁO DỤC

Đánh giá - Mối tương tác quan trọng nhất giữa dạy và học
Trong phạm trù giáo dục (GD), hoạt động dạy luôn gắn với việc học và hỗ
trợ cho việc học. Mối tương tác quan trọng nhất giữa dạy và học là đánh giá.
Như vậy, phương pháp (PP) đánh giá cũng là một trong những vấn đề hàng
đầu mà hệ thống GD phải quan tâm, bên cạnh PP học, PP dạy và nội dung
chương trình.
Việc đánh giá cho phép chúng ta xác
định:
- Mục tiêu GD được đặt ra có phù hợp hay không và có đạt được hay
không,
- Việc giảng dạy có thành công hay không, người học có tiến bộ hay
không.
- Việc đánh giá để kết luận người học có tiến bộ hay không liên quan
đến
đánh giá kết quả học tập.
12
Đánh giá học sinh là sự xác nhận của giáo viên đối với mức độ đạt được của
học sinh theo những chuẩn mực giá trị của mục tiêu đào tạo nhà trường
hay của từng bài học, môn học. Những chuẩn mực giá trị ấy có thể qui ra
thành điểm số để chấm điểm gọi là đánh giá định lượng; không qui thành
điểm số mà chỉ nhận xét căn cứ vào các tiêu chí chuẩn mực gọi là đánh giá
định tính.
Như vậy đánh giá, nhất là đánh giá kết quả học tập phải được xem là một bộ
phận quan trọng, không thể thiếu trong việc cải cách chương trình dạy và
học ở các trường THCS ở nước ta.
III. THỰC TRẠNG ĐÁNH GIÁ HỌC SINH TRONG NHÀ
TRƯỜNG PHỔ THÔNG HIỆN NAY
Những bất cập ở cấp cơ
sở
Về giảng

“nêu vấn đề” để có năng lực giải quyết vấn đề. Từ đó, chất lượng sản phẩm
đào tạo về năng lực ở phổ thông trung học là không đáp ứng được yêu cầu
của đào tạo và của xã hội thông tin tri thức.
Những bất cập với hệ thống đánh giá ở nhà trường phổ
thông
Hệ thống đánh giá học sinh trong nhà trường bao gồm việc xác định
chuẩn mực
đánh giá, người đánh giá và phương thức đánh
giá
1. Chuẩn đánh giá học
sinh
Mục tiêu đào tạo nhà trường đề ra là giáo dục toàn diện thể hiện qua các tiêu
chí Đức, Trí, Thể, Mỹ, Lao động. Học sinh trong nhà trường phổ thông được
đánh giá “theo những chuẩn” sau:
- Về Đức, học sinh được đánh giá thông qua giáo viên chủ nhiệm có
tham khảo giáo viên bộ môn và tổ chức Đoàn, Đội định kỳ hàng năm
và học kỳ.
- Về Trí, học sinh được giáo viên bộ môn đánh giá qua điểm số đạt
được ở các môn học. Đây là nội dung đánh giá được nhà trường, gia
đình và xã hội quan tâm nhiều nhất với hệ thống đánh giá qui mô nhất
16
trong các tiêu chí.
- Về Thể chất, học sinh chỉ mới được giáo viên thể dục đánh giá qua
giờ học
bộ môn, chưa được đánh giá thể chất học sinh một cách toàn diện.
17
- Về Mỹ học, học sinh hầu như chưa được đánh giá, hay nói đúng hơn
là chỉ được đánh giá qua hai môn Nhạc, Họa ở trường Tiểu học và
Trung học cơ sở (nếu có giáo viên giảng dạy).
- Về Lao động hướng nghiệp, đây là nội dung quan trọng trong quá

đánh giá 2 lần mỗi năm, được gọi là kiểm tra học kỳ. Điểm kiểm tra học
kỳ được tính
19
chung với điểm đánh giá thường xuyên trong năm để công nhận việc
hoàn tất chương trình của học sinh, quyết định học sinh được lên lớp hay
không
Cuối mỗi bậc học, cấp học, thông qua kỳ thi để công nhận tốt nghiệp cho học
sinh. Phương thức đánh giá phổ biến qua các kỳ thi và kiểm tra nói trên là
làm bài viết
dưới hình thức tự luận. Một số cấp học, bậc học bắt đầu đưa hình thức trắc
nghiệm
khách quan vào kiểm tra và thi cử từ khi bắt đầu thực hiện đổi mới nội
dung chương trình giáo dục phổ thông theo tinh thần NQ 40/2000/QH10 của
Quốc hội.
IV. MỘT SỐ NHẬN XÉT
Hệ thống đánh giá học sinh trong nhà trường phổ thông như đã trình bày
trên đây, nhìn chung có những ưu khuyết điểm như sau:
- Thúc đẩy và công nhận quá trình học tập của học sinh, từ đó thúc đẩy
hoạt
động dạy - học của nhà trường, của thầy cô giáo
- Đã đề cập đến các mặt giáo dục toàn diện trong nhà trường phổ thông
thông qua các môn học (trí dục) và quan tâm đặc biệt đến vấn đề hạnh
kiểm của học sinh (đức dục), phần nào tới mỹ dục và thể chất của học
sinh.
- Với hệ thống văn bản hướng dẫn thi cử, đánh giá và sự đầu tư về
khảo thí của ngành đã cho thấy sự quan tâm khá đặc biệt đến hoạt
20
động đánh giá học sinh của nhà trường đối với kết quả học tập của học
sinh.
- Hệ thống chuẩn mực đánh giá chưa hoàn chỉnh và toàn diện. Cần

nghiệm khách quan cho tất cả các môn học và quy định dùng chung cho
toàn hệ thống giáo dục trung học phổ thông
Các câu hỏi trong ngân hàng này được xây dựng và thống nhất giữa các
chuyên gia, giáo viên cùng dạy môn học, cùng với chương trình chi tiết
soạn kỹ. Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm khách quan là chuẩn kiến thức của
môn học vì đã có đáp án xác định. Một số câu hỏi mẫu được cung cấp cho
22
học sinh trước khoá học và có trong hồ sơ tổ chức đào tạo mỗi khoá học
xác định của các nhà quản lý Ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm có số câu
hỏi càng nhiều thì hiệu quả những điều sau đây càng cao.
a. Đối với giáo
viên
Căn cứ vào ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm môn
học để
- Sử dụng một số câu hỏi để giao bài chuẩn bị ở nhà cho học sinh.
- Đối thoại và thảo luận tại lớp; để dạy nhận thức và tư duy bậc cao.
- Ra đề kiểm tra đánh giá tiếp thu các môn học đảm bảo chất lượng theo
mục tiêu môn học đã đề ra.
b. Đối với học
sinh
Căn cứ vào ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm môn
học để
- Lập kế hoạch tự học và tổ chức học nhóm
23
- Nắm vững nội dung chuẩn xác và đạt mục tiêu
môn học đã đề ra c. Đối với các nhà quản lý
Căn cứ vào ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm môn học để
- Đa dạng hóa các loại hình đào tạo (tại chức, từ xa, e-
learning….)
- Mở rộng quy mô đào tạo mà vẫn giữ vững được chất lượng