SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HÀ GIANG
TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MÔN: THỂ DỤC
ĐỀ TÀI : MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC THỂ CHẤT PHÁT HUY
TÍNH TÍCH CỰC NHẰM PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN CHO ĐỐI TƯỢNG
HỌC SINH TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
Họ Và Tên : Hoàng Tiến Sỹ
Ngày tháng năm sinh : 10 / 04 /1979
Hộ khẩu thường trú : Trường THPT Liên Hiệp
Nơi sinh : Hà Quảng - Cao Bằng
Đơn vị công tác :Trường THPT Liên Hiệp - Bắc Quang - Hà Giang
Năm học 2008-2009
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC THỂ CHẤT PHÁT HUY TÍNH TÍCH
CỰC NHẰM PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN CHO ĐỐI TƯỢNG HỌC SINH
TRƯỜNG TRUNG HỌC PTTH LIÊN HIỆP
PHẦN MỘT: MỞ ĐẦU
I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Căn cứ vào tình hình thực tế của trường THPT Liên Hiệp và phong
tràoTDTT ở địa phương tôi đã trăn trở và suy nghĩ cần xây dựng một kế hoạch giáo
dục phù hợp với trình độ nhận thức và điều kiện hoàn cảnh của học sinh .
Là một giáo viên thể dục trong trường THPT Liên Hiệp tôi nhận thấy rằng
ngoài việc trang bị cho học sinh những động tác thể dục cơ bản theo phân phối
trương trình của sở GD - ĐT ban hành thì vấn đề rèn luyện đạo đức, tác phong, ý
thức chấp hành nội quy của nhà trường, cần được giáo dục thông qua các giờ học thể
dục một cách tích cực
Từ thực tế chung này để khơi dậy và thúc đẩy phong trào tự luyện tập thể
dục thể thao trong học sinh, từ bắt buộc sang tự nguyện, tự giác, từ các nhóm nhỏ tự

Hình thành cho học sinh ý thức tổ chức kỷ luật trong học tập, sinh hoạt vui chơi,
có tinh thần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống.
Hình thành cho học sinh ý thức tổ chức học tập, sinh hoạt vui chơi, có tinh thần
đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống .
a. Đối tượng nghiên cứu :
Là học sinh trường THPT Liên Hiệp đối với học sinh ở lứa tuổi này hệ thống
thần kinh trung ương đã khá hoàn thiện hoạt động phân tích trên vỏ não về tri giác có
định hướng sâu sắc hơn, khả năng nhận nhiều cấu trúc động tác hơn và tái hiện chính
sác những hoạt động vận động được và được nâng cao dần.
b. Phạm vi nghiên cứu :
Đây là sáng kiến được sử dụng cho đối tượng là học sinh THPT được căn cứ
vào hệ thống giáo dục thể chất trong trường THPT nó là một bộ phận quan trọng
trong toàn bộ
3
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
sự nghiệp thể dục thể thao nói chung, và sự nghiệp giáo dục thể chất nói riêng nó
được tiến hành phù hợp với đặc điểm giải phẫu tâm sinh lý, giới tính, của từng học
sinh, từng lứa tuổi.
c. Khách thể nghiên cứu:
- Học sinh các lớp, 10A, 10B; 11A, 11B
d. Phương pháp nghiên cứu ;
Sử dụng phương pháp thực nghiệm và kết hợp một số phương pháp khác trong
thực tiễn giảng dậy tại trường THPT Liên hiệp.
e. Giả thuyết nghiên cứu
Nghiên cứu, xây dựng thành công phương pháp giáo dục thể chât nhằm phát huy
tính tích cực nhằm phát triển toàn diện, nâng cao ý thức rèn luyện sức khoẻ đối với
học sinh trường THPT liên hiệp đưa vào giảng dạy sẽ giúp cho giáo viên khai thác
tối hơn những nội dung bài giảng.
g. Những điểm mới của đề tài:
Lần đầu tiên xây dựng kết hợp một số phương pháp nhằm nâng cao tính tích cực

Trong giảng dạy giáo viên cần chọn vị trí sao cho hợp lí tránh di chuyển
nhiều ảnh hưởng đến thời gian học tập của học sinh. Để bồi dưỡng học sinh giáo
viên cần chủ động hướng học sinh theo những bài tập đã định.
CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN
Hiện nay trong thực tiễn giảng dạy môn Thể Dục ở trường THPT Liên Hiệp
giáo viên cần phải biết khai thác những bài tập mang tính phát triển toàn diện
nâng cao thể lực chung bên cạnh đó kích thích cho học sinh được những tố chất
như sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khả năng phối hợp khéo léo đưa vào
những bài tập mang tính quấn hút để học sinh thực hiện bài tập đó mang tính yêu
thích thật sự thì đạt được những hiệu quả nhất định. Ngược lại nếu tập những bài
tập mang tính gò bó quá dẫn đến nhàm chán thì học sinh khi tập luyện dẫn đến
ức chế không đạt được hiệu qủa cao và những yêu cầu cơ bản về tính tích cực và
5
phát triển toàn diện, nhằm nâng cao thể lực chung xẽ không đạt được như mong
muốn.
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
Bên cạnh đó trường THPT Liên Hiệp đa số các em học sinh là những con em
dân tộc thiểu số vùng xã, vùng sâu do đó việc khả năng nhận thức về kiến thức
còn hạn chế (mặt khác nhìn chung hình thể các em cũng còn hơi nhỏ so với lứa
tuổi) vì vậy việc giáo viên đưa ra các bài tập đơn giản mà hiệu qủa là rất cần thiết
cho việc tiếp thu kiến thức của học sinh và đưa ra lượng vận động phù hợp cho
từng học sinh không nên áp dụng một dạng bài tập chung vì mỗi học sinh có bài
tập hơi khác nhau một chút về lượng vận động nhưng phù hợp với bản thân thì
hiệu quả cao hơn tránh được hiện tượng quá tải và cũng tránh được sự quá nhẹ
của bài tập.
CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP KHAI THÁC BÀI GIẢNG VÀ CÁC VÍ DỤ
MINH HOẠ
Sử dụng các phương pháp phải ngắn gọn, trọng tâm, không đi sâu giảng giải,
chứng minh làm cho học sinh phải nghe mà không nhớ lắm vì đây là đặc thù của
môn học ngoài trời, học mà không được tập luyện, dẫn tới kiến thức, kỹ năng và

hoá học sinh bằng phương pháp tự nhận xét, tự đánh giá kết quả học tập của bản
thân, của các bạn. Việc tự đánh giá và đánh giá sẽ giúp cho học sinh mạnh dạn, tự
tin, nắm vững kiến thức, phát triển kỹ năng, khả năng độc lập tư duy và sáng tạo.
Đổi mới phương pháp dạy học thể dục cần hiểu rằng không có phương pháp
nào là vạn năng, càng không phải đổi mới là loại bỏ tất cả phương pháp dạy học
truyền thống, vấn đề chính ở đây là dạy cho học sinh cách học, cách tự học, tự rèn
luyện, tự làm giàu kiến thức, kỹ năng.
7
Dạy học thể dục là quá trình dạy học động tác và giáo dục các tố chất vận động,
phẩm chất đạo đức ý trí … vì vậy giáo viên cần phải lựa chọn một cách hợp lý, từ
việc tổ chức lớp (chia tổ, nhóm, tập luyện đồng loạt, quay vòng …) sử dụng một cách
hợp
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
lý các phương tiện trực quan khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá nhận xét
cho bạn.
A. Có thể tóm tắt phương pháp dậy học như sau:
A.1. Phương pháp dạy học động tác
Việc dạy học động tác thường bắt đầu hình thành khái niệm chung về cách
thức thực hiện hợp lý động tác đó và hình thành tâm thế tốt để tiếp thu cách thức thực
hiện. Trước hết thường dùng phương pháp sử dụng lời nói (kể chuyện có giải thích,
hướng dẫn có tính chất khêu gợi) cũng như các phương pháp làm mẫu động tác.
Trước khi mô tả bằng lời cần làm mẫu một lần hoàn chỉnh, giáo viên làm mẫu chính
xác đẹp đẽ gây hứng thú cho học sinh ham muốn học động tác. Không nên giải thích
quá nhiều về kỹ thuật, về góc độ mà chỉ mang tính hướng dẫn nhanh động tác chỉ
nhằm vào những yếu tố cơ bản nhất, những nét chung nhất, bởi núc này những thông
tin cần thiết chưa cần và cũng chưa có tác dụng. Nghệ thuật sư phạm ở đây chính là
tạo cho người tập sự liên tưởng giữa nhiệm vụ vận động trước mắt với kinh nghiệm
vận động sẵn có của mình. Sự so sánh, đối chiếu, đặc biệt là sự so sánh đối chiếu có
tính chất hình tượng là rất quan trọng. K.D.U sinxkin đã nói: “Tất cả những gì trên
thế giới này mà ta biết được đều không phải bằng cách nào khác ngoài việc thông

+ Giới thiệu phân tích giảng giải (cần ngắn gọn mạch lạc, cơ bản, chính xác,
dễ nhớ).
+ Khẩu lệnh (dõng dạc, chính xác, dứt khoát …).
+ Trao đổi thảo luận theo nhóm (gợi ý một số câu hỏi nhằm định hướng trước
những vấn đề cần thảo luận, không lan man).
+ Nhận xét, đánh giá (khuyến khích H/S tham gia nhận xét, đánh giá) có như
vậy mới khuyến khích tích cực và giúp các em tự bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng trong
học tập bộ môn.
+ Giao nhiệm vụ cho học sinh (ngắn gọn, cụ thể, dễ nhớ …)
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
+ Nêu lên các vấn đề về kỹ thuật cần ngắn gọn, kết hợp làm mẫu động tác và
cho học sinh thực hiện, tránh phân tích quá sâu dễ dẫn đến khó nhớ, khó thực hiện,
học sinh cảm thấy nhàm chán .
d. Phương pháp trực quan:
Dạy học thể dục không thể xây dựng được khái niệm về động tác (hình dạng
động tác và cảm giác vận động) không thể thiếu đi phương pháp trực quan. Vấn đề là
sử dụng phương pháp này như thế nào để kích thích được người tập (H/S). Sử dụng
hợp lý các hình thức trực quan, trực tiếp, gián tiếp (làm mẫu, mô hình, băng hình tập
luyện lặp lại ở mức cần thiết để có cảm giác về không gian, thời gian, biên độ, nhịp
điệu …). Khi dạy động tác mới, giáo viên cần làm mẫu, thị phạm nhiều lần hoặc cho
học sinh xem tranh ảnh một số lần nhất định, khi học sinh tập luyện và có khái nịêm
về động tác thì cũng là lúc giáo viên phải tạo nhu cầu cho học sinh, mỗi lần xem làm
mẫu, sử dụng mô hình hoặc trực tiếp thực hiện động tác thì học sinh sẽ hiểu nhanh và
hình thành được kỹ năng… học sinh cần tự đánh giá mức độ hoàn thành, thậm chí có
thể mô tả về hình dạng động tác, cảm giác không gian, thời gian khi thực hiện động
tác.
10
Ví dụ: Giới thiệu kỹ thuật cầu lông , học kỹ thuật cầm vợt và các tư thế chuẩn
bị (tiết 37 lớp 10).
+Bước 1: Giới thiệu tác dụng của tập cầu lông là môn mang tính phát triển

g. Phương pháp thi đấu:
Thi đấu, kiểm tra đều là những phương pháp tích cực hoá hoạt động của học sinh,
thông qua đó giúp học sinh tự đánh giá năng lực của bản thân.
Ví dụ : trong môn học cầu lông lớp 11 tiết 53 sau quá trình học tập từ lớp 10
đến lớp 11 học sinh đã tích luỹ một số kỹ thuật cơ bản và nắm được luật thi đấu vì
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
vậy tổ chức thi đấu nhằm nâng cao khả năng phản xạ và khả năng di chuyển trên
sân nhằm tạo sự hứng thú của môn học.
h. Phương pháp giáo dục các tố chất vận động
Sử dụng lượng vận động và quãng nghỉ một cách hợp lý để đạt được mục tiêu
bài học nhằm giáo dục và phát triển các tố chất vận động như sức (nhanh, mạnh,
bền, khéo…).
*Ví dụ :sử dụng bài tập lập lại như nội dung chạy ngắn có quáng nghỉ 5 giây
k. Phương pháp tổ chức dạy học:
Giáo viên phân nhóm, chia tổ, sắp xếp đội hình, giao nhiệm vụ … học sinh tự
nghiên cứu, trao đổi, tập luyện, nhận xét, đánh giá chính là tạo cơ hội cho học
sinh tham gia học qua thực hành, làm như vậy không những tăng lượng vận động
ở mức cần thiết trong giờ học, mà còn bồi dưỡng cho các em kỹ năng tự học, tự
12
rèn luyện. Giúp các em tự tin trong cuộc sống. Hiện nay tổ chức chia nhóm là một
phương pháp đạt được hiệu quả cao.
Ví dụ : Tổng hợp về một số phương pháp giáo dục thể chất phát huy tính tích
cực nhằm phát triển toàng diện như tiết 41 của lớp 11
Tiết 41
Nhẩy xa , cầu lông, chạy bền
Mục đích :
- Học sinh từng bước hình thành kỹ thuật cơ bản từng bước hoàn thiện
kỹ thuật nâng cao thành tích.
- Học sinh chú ý trong giờ học đủ khối lượng, đúng bài tập.
Địa điểm phương tiện :

hàng dọc thực hiện những động tác bổ
trợ như : dậm nhảy đá lăng thu chân dậm
chính diện. Sử dụng phương pháp chia
nhóm nhỏ hơn, các nhóm thực hiện kỹ
thuật trên không ưỡn thân, căng thân
hình cánh cung gập thân nhanh về phía
trước tiếp đất hoãn xung
xxxxxxx
xxxxxxx
xxxxxxx
xxxxxxx
- Từng nhóm một đánh giá nhóm kia và
chỉnh sửa cho nhau.
- Sau khi các em học sinh chỉnh sửa cho
nhau lúc này giáo viên sử dụng hình ảnh
chỉ ra những điều cần lưu ý để các em
hiểu rõ hơn và hình dung nhanh hơn
động tác kỹ thuật và so sánh bản thân
mình thực hiện đến đâu so với những kỹ
thuật trong hình ảnh chuẩn.
14
b. Đổi nhóm:
- Nhóm nam tập cầu lông

- Nhóm nữ tập nhẩy xa ưỡn thân
c. Chạy bền
III. Phần kết thúc
- Lớp thả lỏng tích cực
- Tập hợp lớp
- Nhận xét đánh giá giờ học cho

SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
nghiên cứu và thực tế và áp dụng thực tế bản thân tôi nhận thấy với phương pháp
nhằm nâng cao tính tích cực của học sinh lớp 10 - 11đã giúp cho giáo viên có được
những cách thức điều chỉnh khối lượng trong giờ học nhưng học sinh thực hiện một
cách hiệu quả đạt yêu cầu về khả năng rèn luyện thân thể học sinh luôn chủ động tập
luyện, chủ động nhằm đạt hiệu quả cao về khối lượng bài tập.
Kết quả sau 2 năm thử nghiệm đối với bộ môn thể dục của lớp 10 năm học
2006 - 2007 và lớp 11 năm học 2007 - 2008 đạt được như sau
Năm học Lớp
Số học
sinh
Giỏi(%) Khá(%)
TB
(%)
Yếu
(%)
Kém (%)
Học kỳ I
2006-
2007
Lớp thực
nghiệm :
10a,10b
82 9,8% 24,4% 60,9% 4,9% 0%
Năm học Lớp
Số học
sinh
Giỏi(%
)
Khá(%)

sinh
Giỏi(%) Khá(%) TB (%) Yếu (%) Kém (%)
Học kỳ I
2007-
2008
Lớp
thực
nghiệm
:11a-
11b
85 12% 30% 58% 0% 0%
Năm học Lớp
Số học
sinh
Giỏi(%) Khá(%) TB (%) Yếu (%) Kém (%)
Học kỳ II
2007-
2008
Lớp
thực
nghiệm
:11a-
11b
85 14% 30% 56% 0% 0%
Năm học Lớp Số học
sinh
Giỏi(%) Khá(%) TB (%) Yếu (%) Kém (%)
Cả năm
2007-
2008

cấp cho học sinh những kỹ năng vận động cơ bản làm cơ sở cho các em biết rèn
luyện cơ thể bồi dưỡng cho các em tác phong đạo đức con người mới, phát hiện
những học sinh có năng khiếu thể thao, tổ chức và bồi dưỡng huấn luyện góp phần
tạo thành nhân tài thể thao cho đất nước.
Giáo dục thể chất gắn bó hữu cơ với các mặt giáo dục khác của học sinh trong
nhà trường cả về (trí dục, mỹ dục, đạo đức, lao động) cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng
đã nói: “Thể dục là một mục tiêu không thể thiếu được trong quan điểm giáo dục trí
dục, mỹ dục và lao động” nhận thức vai trò giáo dục thể chất là việc nâng cao chất
lượng dạy và học môn thể dục luôn được trú trọng, trong quá trình giáo dục chất
lượng giáo dục chịu nhiều ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố.
Các em học sinh trong giai đoạn từ 15 - 18 tuổi cơ thể các em có rất nhiều sự
biến đổi về tâm lý và các em phát triển mạnh về chiều cao, cơ chưa phát triển mạnh
do cơ thể phát triển nhanh nên dẫn đến sự rối loạn các chức năng hoạt động của hệ
tim mạch và các yếu tố khác như: đỏ mặt, nhức đầu, chóng mệt mỏi. Chính vì vậy
SỞ GD - ĐT HÀ GIANG TRƯỜNG THPT LIÊN HIỆP
người giáo viên TDTT phải nắm vững tâm lí từng học sinh để điều chỉnh lượng vận
động cho phù hợp với từng đối tượng.
Giáo dục thể chất phải thông qua những biện pháp vệ sinh và thể dục, cải tạo
điều kiện sinh hoạt học tập và lao động … Tạo ảnh hưởng tốt đến sức khoẻ của các
em học sinh có sức chống đỡ với bệnh tật.
18
Căn cứ vào mục tiêu yêu cầu của công tác giáo dục thể chất mà cần phải đổi
mới phương pháp dạy học, kết hợp hài hoà giữa kiến thức và kỹ năng, sức khoẻ và
thể lực. Bởi vậy hình thức tổ chức lên lớp để giúp học sinh tích cực chủ động chiếm
lĩnh nội dung môn học cũng được quán triệt một cách sâu sắc, cụ thể là phân nhóm
(tổ) thảo luận góp ý, sử dụng các hình thức trò chơi , thi đấu, thi đua với nhau …
Để trang bị truyền đạt cho học sinh một số kiến thức, kỹ năng phổ thông cơ
bản về TDTT, trước hết giáo viên phải truyền đạt cho học sinh một số kiến thức rèn
luyện và kỹ năng thể dục cần thiết phù hợp với lứa tuổi và giới tính để các em vận
dụng trong thực tiễn đời sống.

Trong giảng dạy tôi luôn nhiệt tình, truyền thụ hết khả năng của mình đến các
em học sinh, giúp các em hiểu bài ngay tại lớp, hướng dẫn các em những kiến thức,
kỹ năng về chăm sóc bảo vệ sức khoẻ luyện tập TDTT để nâng cao sức khoẻ vì có
sức khoẻ tốt là cơ sở để các em học tập tốt, lao động tốt, phấn đấu tu dưỡng để sau
này trở thành những người có ích cho nhân dân cho xã hội, xây dựng và bảo vệ tổ
quốc. Trong công tác bản thân tôi luôn tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ .
Trên đây là một số kinh nghịêm trong quá trình giảng dạy mà bản thân tôi đã
vận dụng vào thực tế giảng dạy các em học sinh của trường THPT trong những năm
qua đã thu được một số kết quả nhất định . Rất mong được sự đóng góp ý kiến của
hội đồng khoa học nhà trường .

Mục lục
Phần một: Mở đầu
Trang
20
I. Lý do chọn đề tài 2
II. Mục đích 2
Phần hai: Nội dung nghiên cứu 4
Chương I: Cơ sở lý luận
4
Chương II: Cơ sở thực tiễn
5
Chương III: Phương pháp khai thác bài giảng và các ví dụ minh hoạ
6
Phần ba: Kết luận 14
I. Kết quả nghiên cứu 14
II. Kết luận chung 16
21
Tài liệu tham khảo