class="bi x0 y0 w1 h1"
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
1
Lời cám ơn
Lời đầu tiên, em xin chân thành cám ơn thầy GS.TSKH Hoàng Kiếm đã nhiệt tình
giảng dạy em cũng như các học viên cao học khóa 22 trong môn Phương pháp nghiên
cứu khoa học. Thầy đã tạo điều kiện và định hướng cho em về các phương pháp luận
sáng tạo trong khoa học nói chung và trong lĩnh vực công nghệ thông tin nói riêng. Môn
học này quả thật rất mới và cần thiết cho những người sắp thực hiện những công trình
nghiên cứu khoa học, hỗ trợ trong việc nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp cấp
bậc thạc sĩ.
Một lần nữa xin cảm ơn thầy và chúc thầy thật nhiều sức khỏe, thật nhiều niềm
vui để đạt được nhiều thành tựu trong nghiên cứu khoa học cũng như công việc giảng
dạy.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
2
Lời nói đâu
Trên thế giới hiện nay đang chứng kiến những thành công rực rỡ của mô hình
thương mại điện tử. Trong lĩnh vực công nghệ thông tin, không ai còn xa lạ với những
website nổi tiếng toàn cầu như: Amazone, Buy, eBay, Alibaba, Groupon, Apple Store,
Có bao giờ bạn tự hỏi tại sao những CEO hàng đầu như Jeffrey Bezos, Steve Jobs hay
John Donahoe lại có thể thành công và đầy sáng tạo như vậy ? Không phải chúng ta quá
kém cõi hay không có khả năng sáng tạo mà vì chúng ta chưa có hướng suy nghĩ đúng và
đa dạng. Chúng ta dễ bị đi theo lối mòn và khuôn mẫu có sẵn. Vì thế cần có những
nguyên tắc để đánh thức sự sáng tạo trong mỗi con người. Đó cũng là thông điệp mà giáo
sư Genrikh Altshuller - kỹ sư, nhà sáng chế, người khai sinh ra phương pháp luận sáng
tạo TRIZ muốn gửi đến chúng ta.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
3
Như vậy thương mại điện tử là gì? Nó đem đến những thay đổi gì trong đời sống
chúng ta? Những CEO đã vận dụng những nguyên lý sáng tạo như thế nào để thành công

1.15Nguyên tắc linh động 14
1.16Nguyên tắc giải "thiếu" hoặc "thừa" 15
1.17Nguyên tắc chuyển sang chiều khác 15
1.18Nguyên tắc sử dụng các dao động cơ học 16
1.19Nguyên tắc tác động theo chu kỳ 16
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
6
1.20Nguyên tắc liên tục tác động có ích 17
1.21Nguyên lý "vượt nhanh" 17
1.22Nguyên ỉý biến hại thành lợi 18
1.23Nguyên ỉý quan hệ phản hồi 18
1.24Nguyên lý sử dụng trung gian 18
1.25Nguyên lý tự phục vụ 18
1.26Nguyên lý sao chép 19
1.27Nguyên lý "rẻ" thay cho “đắt" 19
1.28Thay thế sơ đồ cơ học 20
1.29Sử dụng các kết cấu khí và lỏng 20
1.30Sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng 20
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
7
1.31Sử dụng các vật liệu nhiều lỗ 21
1.32Nguyên ỉý thay đổi màu sắc 21
1.33Nguyên lý đồng nhất 22
1.34Nguyên lý phân hủy hoặc tái sinh các phần 22
1.35Thay đổi các thông số hóa lý của đối tượng 22
1.36Sử dụng chuyển pha 23
1.37Sử dụng sự nở nhiệt 23
1.38Sử dụng các chất oxỵ hóa mạnh 23
1.39Thay đổi độ trơ 24
1.40Sử dụng các vật liệu hợp thành (composỉte) 24

- Tách phần gây “phiền phức” (tính chất “phiền phức”) hay ngược lại tách phần
duy nhất “cần thiết” (tính chất “cần thiết”) ra khỏi đối tượng.
1.3 Nguyên lý phẩm chất cục bộ
- Chuyển đối tượng (hay môi trường bên ngoài, tác động bên ngoài) có cấu trúc
đồng nhất thành không đồng nhất.
- Các phần khác nhau của đối tượng phải có các chức năng khác nhau.
- Mỗi phần của đối tượng phải ở trong những điều kiện thích họp nhất đối với công
việc.
1.4 Nguyên lý phản đối xứng
- Chuyển đối tượng có hình dạng đối xứng thành không đối xứng (nói chung
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
11
giảm bậc đối xứng).
1.5 Nguyên lý kết hợp
- Ket hợp các đối tượng đồng nhất hoặc các đối tượng dùng cho các hoạt động kế
cận.
1.6 Nguyên lý vạn năng
- Đối tượng thực hiện một số chức năng khác nhau, do đó không cần sự tham gia
của các đối tượng khác.
1.7 Nguyên lý "chửa trong"
- Một đối tượng được đặt bên trong đối tượng khác và bản thân nó lại chứa đối
tượng thứ ba.
- Một đối tượng chuyển động xuyên suốt bên trong đối tượng khác.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
12
1.8 Nguyên lý phản trọng lượng
- Bù trừ trọng lượng của đối tượng bằng cách gắn nó với các đối tượng khác có
lực nâng.
- Bù trừ trọng lượng của đối tượng bằng tương tác với môi trường như sử dụng các
lực thủy động, khí động.

- Cần thay đổi các đặc trưng của đối tượng hay môi trường bên ngoài sao cho
chúng tối ưu trong từng giai đoạn làm việc.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
15
- Phân chia đối tượng thành từng phần, có khả năng dịch chuyển với nhau.
1.16 Nguyên tắc giải "thiếu" hoặc "thừa"
- Neu như khó nhận được 100% hiệu quả cần thiết, nên nhận ít hơn hoặc nhiều
hơn “một chút”. Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản hơn và dễ giải hơn.
1.17 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác
- Những khó khăn do chuyển động (hay sắp xếp) đối tượng theo đường (một
chiều) sẽ được khắc phục nếu cho đối tượng khả năng di chuyển trên mặt phang (hai
chiều). Tương tự, những bài toán liên quan đến chuyển động (hay sắp xếp) các đối
tượng trên mặt phang sẽ được đơn giản hoá khi chuyển sang không gian (ba chiều).
- Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành nhiều tầng.
- Đặt đối tượng nằm nghiêng.
- Sử dụng mặt sau của diện tích cho trước.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
16
- Sử dụng các luồng ánh sáng tới diện tích bên cạnh hoặc tới mặt sau của diện tích cho
trước.
1.18 Nguyên tắc sử dụng các dao động cơ học
- Làm đối tượng dao động. Nếu đã có dao động, tăng tầng số dao động (đến tần
số siêu âm).
- Sử dụng tần số cộng hưởng.
- Thay vì dùng các bộ rung cơ học, dùng các bộ rung áp điện.
- Sử dụng siêu âm kết họp với trường điện tò.
1.19 Nguyên tắc tác động theo chu kỳ
- Chuyển tác động liên tục thành tác động theo chu kỳ.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
17

- Thay thế đối tượng hoặc hệ các đối tượng bằng bản sao quang học (ảnh, hình vẽ) với
các tỷ lệ cần thiết.
- Neu không thể sử dụng bản sao quang học ở vùng biẻu kiến (vùng ánh sáng nhìn
thấy được bằng mắt thường), chuyển sang sử dụng các bản sao hồng ngoại hoặc tử
ngoại.
1.27 Nguyên lý "rẻ" thay cho “đắt"
- Thay thế đối tượng đắt tiền bằng bộ các đối tượng rẻ có chất lượng kém hơn (thí
dụ như về tuổi thọ).
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
20
1.28 Thay thế sơ đồ cơ học
- Thay thế sơ đồ cơ học bằng điện, quang, nhiệt, âm hoặc mùi vị.
- Sử dụng điện trường, từ trường và điện từ trường trong tương tác với đối tượng.
- Chuyển các trường đứng yên sang chuyển động, các trường cố định sang thay đổi
theo thời gian, các trường đồng nhất sang có cấu trúc nhất định.
- Sử dụng các trường kết hợp với các hạt sắt từ.
1.29 Sử dụng các kết cấu khí và lỏng
- Thay cho các phần của đối tượng ở thể rắn, sử dụng các chất khí và lỏng: nạp
khí, nạp chất lỏng, đệm không khí, thủy tĩnh, thủy phản lực.
1.30 Sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng
- Sử dụng các vỏ dẻo và màng mỏng thay cho các kết cấu khối.
- Cách ly đối tượng với môi trường bên ngoài bằng các vỏ dẻo và màng mỏng.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
21
1.31 Sử dụng các vật liệu nhiều lỗ
- Làm đối tượng có nhiều lỗ hoặc sử dụng thêm những chi tiết có nhiều lỗ (miếng
đệm, tấm phủ )
- Neu đối tượng đã có nhiều lỗ, sơ bộ tẩm nó bằng chất nào đó.
1.32 Nguyên ỉý thay đổi màu sắc
- Thay đổi màu sắc của đối tượng hay môi trường bên ngoài

- Thay không khí thường bằng không khí giàu oxy.
- Thay không khí giàu oxy bằng chính oxy.
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học Học viên: Võ Đăng Khoa -1211033
24
- Dùng các bức xạ ion hoá tác động lên không khí hoặc oxy.
- Thay oxy giàu ozon (hoặc oxy bị ion hoá) bằng chính ozon.
1.39 Thay đổi độ trơ
- Thay đổi môi trường thông thường bằng môi trường trung hòa.
- Đưa thêm vào đối tượng các phần, các chất phụ gia, trung hòa.
- Thực hiện quá trình trong chân không.
1.40 Sử dụng các vật liệu hợp thành (composỉte)
- Chuyển từ các vật liệu đồng nhất sang sử dụng những vật liệu hợp thành
(composite). Hay nói chung sử dụng các vật liệu mới.