Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ĐỖ HÙNG ĐỨC
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG ĐẦU TƯ
PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN HÀM YÊN,
TỈNH TUYÊN QUANG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ NHUNG THÁI NGUYÊN - 2014 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
i : “Giải pháp tăng cường đầu tư phát triển nông
nghiệp tại huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang”
. Đỗ Hùng Đức
Đỗ Hùng Đức
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
iii
MỤC LỤC
i
ii
MỤC LỤC iii
vi
DANH MỤC CÁC BẢNG vii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ viii
MỞ ĐẦU 1
1. Sự cần thiết phải nghiên cứu đề tài 1
2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2
3. Mục tiêu nghiên cứu 3
4. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu 4
5. Đóng góp mới của đề tài 4
2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu 33
2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu 33
Chƣơng 3. THỰC TRẠNG ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TẠI
HUYỆN HÀM YÊN TỈNH TUYÊN QUANG 37
3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của Hàm Yên ảnh hưởng đến đầu tư
phát triển nông nghiệp 37
3.1.1. Điều kiện tự nhiên 37
3.1.2. Tình hình kinh tế Hàm Yên giai đoạn 2008-2012 38
3.2. Thực trạng đầ ển nông nghiệp huyện
Hàm Yên giai đoạn 2008- 2012 40
3.2.1. Một số chính sách đầu tư phát triển nông nghiệp 40
3.2.2. Thực trạng đầu tư phát triển nông nghiệp huyện Hàm Yên 46
64
3.3.1. Kết quả và hiệu quả đầu tư phát triển nông nghiệp Hàm Yên 64
3.3.2. Một số hạn chế đầu tư phát triển nông nghiệp Hàm Yên 75
3.3.3. Nguyên nhân hạn chế đầu tư phát triển nông nghiệp 79
Chƣơng 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN HÀM YÊN 81
4.1. Cơ sở đề xuất các giải pháp đầu tư phát triển nông nghiệp huyện Hàm Yên 81
4.1.1. Chiến lược phát triển nông nghiệp Việt Nam 81
4.1.2. Quan điểm phát triển nông nghiệp huyện Hàm Yên đến năm 2020
và tầm nhìn năm 2030 83 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
v
4.1.3. Vận dụng phân tích SWOT đối với đầu tư phát triển nông nghiệp
Hàm Yên 88
4.2. Đề xuất các giải pháp đầu tư phát triển nông nghiệp huyện Hàm Yên 96
:
TTB : T
TTBQ : Tăng trưởng bình quân
TTTT :
TSCĐ :
ƯD KHKT :
VĐT :
XDCSHT :
XDMH :
XKNS :
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
3.1: ơ ện Hàm Yên 39
Bảng 3.2: Nguồn vốn đầu tư phát triển nông nghiệp Hàm Yên 46
Bảng 3.3: Nguồn vốn trong nước đầu tư vào nông nghiệp Hàm Yên 46
Bảng 3.4: Vốn đầu tư theo ngành trong nông nghiệp Hàm Yên 50
Bảng 3.5: Vốn đầu tư theo lĩnh vực trong nông nghiệp Hàm Yên 51
Bảng 3.6: Vốn đầu tư phát triển khuyến nông 52
Bảng 3.7: Vốn đầu tư phát triển khoa học công nghệ 54
3.8: ư 55
Bảng 3.9: Diện tích, sản lượng và giá trị xuất khẩu chè trên địa bàn huyện
Hàm Yên 57
Bảng 3.10: Vốn đầu tư phát triển nông nghiệp các thành phần kinh tế 61
để phát triển cây ăn quả, cây lương thực và chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng
hàng hóa. Huyện Hàm Yên đang dần từng bước phá thế độc canh, đa dạng hóa các
mặt hàng nông nghiệp. Tuy nhiên, nông nghiệp huyện Hàm Yên vẫn mang tính tự
cung tự cấp, trình độ thâm canh còn thấp, giá trị sản phẩm cây trồng chưa cao, chăn
nuôi chưa tập trung, chưa tạo được nguồn cung cấp nguyên liệu cho ngành công
nghiệp ổn định và chất lượng cao. Chính vì điều này, mà vấn đề đầu tư trong nông
nghiệp càng trở nên cấp bách hơn.
Trong những năm qua, huyện Hàm Yên đã chú trọng đầu tư vào ngành nông
nghiệp góp phần tạo nên diện mạo mới cho huyện, xóa đói giảm nghèo cho đa số đồng
bào dân tộc vùng sâu, vùng xa, những vùng còn nhiều khó khăn, giữ vững ổn định kinh
tế - xã hội cho huyện. Cơ cấu nông nghiệp của huyện đang dịch chuyển dần theo
hướng tích cực; tăng tỷ trọng ngành chăn nuôi, giảm tỷ trọng ngành trồng trọt. Sản xuất
trong nông nghiệp đang chuyển dần từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa.
Tuy nhiên, hoạt động đầu tư trong nông nghiệp còn gặp nhiều hạn chế như:
Quy mô vốn đầu tư còn thấp, cơ cấu vốn chưa hợp lý, nguồn vốn đầu tư chưa đa
dạng… nên kết quả đạt được chưa thực sự xứng đáng với tiềm năng của huyện, các
mặt hàng có thế mạnh của huyện vẫn chưa có sức cạnh tranh cao, sản xuất mang
tính nhỏ lẻ và làm theo phong trào chưa có định hướng rõ ràng.
Chính vì vậy, nghiên cứu đầu tư trong nông nghiệp để tìm ra giải pháp thu hút
vốn đầu tư, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là vấn đề quan trọng của huyện Hàm
Yên. Đầu tư phát triển nông nghiệp là nội dung quan trọng để hướng nền nông
nghiệp từ tự cung tự cấp sang nền nông nghiệp hàng hóa. Vấn đề đặt ra ở đây đó là,
thực trạng đầu tư trong nông nghiệp của huyện như thế nào, phải có những biện
pháp gì để đầu tư vào nông nghiệp có hiệu quả hơn? Từ những vấn đề trên - tôi đã Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
2
lựa chọn đề tài luận văn thạc sĩ của mình là “Giải pháp tăng cường đầu tư phát
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
3
đầu tư trong nông thôn như: đầu tư cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, khoa học công
nghệ…
.
Tác giả Phạm
-
.
Trong nghiên cứu “Thu hút và sử dụng vốn ODA cho nông nghiệp và phát
triển nông thôn ở Việt Nam đến năm 2010” của tác giả Võ Thị Liên đã đưa ra các
loại hình
.
Tác phẩm “Đầu tư phát triển nông nghiệp tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2006-
2020” của tác giả Khương Thị Hồng Xoan đã đưa ra được các hì
huyện Hàm Yên.
Tác phẩm “Đầu tư phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An giai đoạn 2006 - 2015”
của tác giải Nguyễn Thị Thanh Thảo đã phân tích được những điểm
.
3. Mục tiêu nghiên cứu
3.1. Mục tiêu chung
Thông qua việc nghiên cứu thực trạng đầu tư phát triển vào ngành nông
nghiệp của huyện Hàm Yên để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư và tác động
của đầu tư tới tình hình kinh tế của huyện. Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm
nâng cao hiệu quả đầu tư vào ngành nông nghiệp huyện Hàm Yên.
3.2. Mục tiêu cụ thể
Góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về đầu tư phát triển
nông nghiệp.
Nghiên cứu và phân tích thực trạng đầu tư nông nghiệp huyện Hàm Yên giai
đoạn 2008- 2012. Từ đó, đưa ra những điểm mạnh để phát huy và hạn chế cần khắc
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 4 chương:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về đầu tư phát triển nông nghiệp
Chƣơng 2. Phương pháp nghiên cứu
Chƣơng 3. Thực trạng đầu tư phát triển nông nghiệp tại huyện Hàm Yên tỉnh
Tuyên Quang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
5
Chƣơng 4. Giải pháp đầu tư phát triển nông nghiệp tại huyện Hàm Yên Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ ĐẦU TƢ
PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP
1.1. Nông nghiệp và vai trò của nông nghiệp
1.1.1. Khái niệm
Nông nghiệp được hiểu theo hai nghĩa
- Theo nghĩa hẹp: nông nghiệp chỉ có ngành trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ
nông nghiệp.
- Theo nghĩa rộng: nông nghiệp bao gồm các ngành nói trên và cả ngành lâm
nghiệp, thủy sản.
1.1.2. Vai trò của nông nghiệp
1.1.2.1. Vai trò của nông nghiệp đối với đời sống kinh tế - xã hội
Nông nghiệp có vai trò to lớn trong đời sống con người được thể hiện trước
hết là cung cấp lương thực thực phẩm nuôi sống con người. Lương thực, thực phẩm
là yếu tố tiên quyết đối với sự tồn tại và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ngành sản xuất đã tạo ra cơ sở vật chất cơ bản trong việc phát triển kinh tế ở
nông sản không ngừng được biến đổi: từ sử dụng phổ biến nông sản sang nông sản
đã qua chế biến, từ chỗ nông sản chủ yếu được dùng để đáp ứng nhu cầu ăn uống
đến việc dùng trong lĩnh vực phi ăn uống (các sản phẩm phục vụ nhu cầu thẩm mỹ:
hoa, cây cảnh, sinh vật cảnh…) và chất lượng nông sản càng được nâng cao (hàm
lượng dinh dưỡng trong nông sản, vệ sinh an toàn thực phẩm).
Nông nghiệp cung cấp lao động cho các ngành phi nông nghiệp trong quá
trình công nghiệp hóa.
Nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp của các nước đang phát triển, là khu dự
trữ và cung cấp lao động cho phát triển công nghiệp và dịch vụ. Với đặc điểm của
ngành nông nghiệp, đặc biệt là ngành trồng trọt có thời kỳ nông nhàn, cùng với việc
áp dụng KHKT vào nông nghiệp ngày càng nhiều thì lực lượng lao động được giải
phóng ngày càng tăng. Vì thế, khu vực nông nghiệp, nông thôn thật sự là nguồn dự
trữ nhân lực dồi dào cho sự phát triển công nghiệp và đô thị. Trong quá trình CNH-
HĐH, lực lượng lao động nông nghiệp được giải phóng ngày càng nhiều và được
dịch chuyển, bổ sung cho phát triển công nghiệp và dịch vụ. Đó là xu hướng có tính
quy luật của mọi quốc gia trong giai đoạn CNH - HĐH đất nước. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
7
Cung cấp một phần vốn tích lũy cho phát triển kinh tế.
Khu vực nông nghiệp là nguồn cung cấp vốn lớn nhất cho sự phát triển kinh tế
trong đó có công nghiệp, nhất là giai đoạn đầu của công nghiệp hóa, bởi vậy đây là
khu vực lớn nhất xét cả về lao động và sản phẩm quốc dân. Nguồn vốn từ nông
nghiệp có thể được tạo ra bằng nhiều cách như tiết kiệm của nông dân đầu tư vào
các hoạt động phi nông nghiệp, thuế nông nghiệp, ngoại tệ thu được do xuất khẩu
nông sản… Việc huy động vốn từ nông nghiệp là cần thiết, đúng đắn trên cơ sở
thực hiện bằng cơ chế thị trường, chứ không phải bằng sự áp đặt của chính phủ.
Những điển hình về sự thành công của sự phát triển ở nhiều nước đều đã sử dụng
Như vậy, nông nghiệp là một trong những ngành kinh tế hết sức quan trọng.
Phát triển nông nghiệp không chỉ để tự cung tự cấp mà còn cần vươn tới nền nông
nghiệp - dịch vụ, sản phẩm nông nghiệp thực sự là những hàng hóa có chất lượng
mang lại thu nhập cao cho người nông dân. Đồng thời, nông nghiệp cần góp phần
quan trọng vào việc gìn giữ và hoàn thiện môi trường sống của con người. Hiện
nay, việc hướng tới việc phát triển ngành nông nghiệp bền vững là mục tiêu phát
triển của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
1.1.2.3. Vai trò của nông nghiệp đối với đời sống con người
Nông nghiệp có vai trò to lớn trong đời sống con người được thể hiện trước
hết là cung cấp lương thực, thực phẩm nuôi sống con người. Lương thực, thực phẩm
là yếu tố tiên quyết đối với sự tồn tại và phát triển kinh tế - xã hội đất nước.
Ngành sản xuất này đã tạo ra cơ sở vật chất cơ bản trong việc phát triển kinh
tế ở hầu hết các nước trên thế giới. Ngay cả với những nước có nền công nghiệp
phát triển cao, mặc dù ngành nông nghiêp chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu GDP
nhưng khối lượng nông sản lại lớn và không ngừng tăng cao. Do đó, nông nghiệp
đảm bảo cung cấp đủ những sản phẩm tối cần thiết như lương thực, thực phẩm cho
con người. Đối với các nước đang phát triển thì nông nghiệp lại giữ vai trò lớn hơn,
bởi đại bộ phận dân cư sống bằng nghề nông.
Xã hội càng phát triển, đời sống của con người ngày càng được nâng cao. Vấn
đề lương thực, thực phẩm không chỉ đáp ứng được về số lượng mà còn cả về chất
lượng và chủng loại. Đặc biệt, dưới sức ép của gia tăng dân số thì vấn đề lương thực
thực phẩm lại càng trở lên cấp thiết.
1.2. Khái niệm, đặc điểm và các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư phát triển
nông nghiệp Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
9
1.2.1. Khái niệm
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
10
Đây là đặc điểm nổi bật của ngành nông nghiệp vì quá trình thực hiện đầu tư và
kết quả của nó chịu ảnh huởng nhiều của các điều kiện tự nhiên. Vì, khi đầu tư vào
lĩnh vực nông nghiệp, do đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu nên chúng ta phải
nghiên cứu rất kĩ về các điều kiện của đất, chất lượng và đặc điểm của đất, đặc
điểm về địa hình. Bởi vì đất tốt hay xấu ảnh hưởng rất lớn tới quá trình thực hiện
đầu tư và thành quả thu được. Nếu đất tốt thì cây trồng phát triển thuận lợi, có xây
dựng hạ tầng cơ sở thì cũng giảm chi phí và ngược lại. Nghiên cứu về đất còn cho
chúng ta biết nên trồng loại cây nào, nên nuôi loại động vật gì, để từ đó có kế
hoạch sản xuất. Địa hình cũng có ảnh hưởng tới đầu tư, nếu địa hình bằng phẳng
thì có thể đầu tư nhiều loại cây trồng, vật nuôi thích hợp cho vùng đồng bằng, đỡ
tốn công san lấp và thuận lợi về giao thông do vậy việc vận chuyển các nông sản
ra thị trường nhanh và đảm bảo tươi sống. Khi đầu tư dựa vào điều kiện của địa
hình để có những chính sách đầu tư phù hợp nhất.
Là một trong những ngành chịu ảnh hưởng rất nhiều của yếu tố thiên nhiên,
nên khi quyết định đầu tư vào ngành này thì phải nguyên cứu rõ điều kiện tự nhiên,
bởi nó ảnh hưởng rất nhiều đến kết quả đầu tư. Ví dụ như khi tiến hành đầu tư phát
triển một loại giống cây trồng mới, giống cây này phải thích nghi được điều kiện tự
nhiên của khu vực, nếu không thích nghi được điều kiện tự nhiên của vùng sẽ cho
năng suất không cao. Hoặc xây dựng hệ thông thuỷ lợi thì thường tiến hành vào
mùa nước cạn, bởi khi nước lên thì việc xây dựng rất khó khăn và cực kì tốn kém.
Do vậy mà khi đầu tư vào nông nghiệp các nhà đầu tư phải nghiên cứu rất kĩ điều
kiện tự nhiên của từng vùng để có thể lựa chọn những phương án đầu tư mang hiệu
quả cao nhất, tránh được những ảnh hưởng xấu của thiên nhiên.
Thứ hai, đầu tư phát triển nông nghiệp có tính chất thời vụ. Bởi vì, chu kỳ
sinh trưởng của cây trồng vật nuôi có thể ngắn dài khác nhau (ngắn từ 1 đến 3
tháng, loại dài có thể kéo dài đến 40 năm như cây cao su). Khi tiến hành đầu tư vào
nông nghiệp, phải nghiên cứu tính thời vụ này để đưa ra một một thời điểm đầu tư
i
=
g * K * R
S
:
.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
12 :
.
.
:
.
dân
.
:
.
, tăng .
:
,
.
1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư phát triển nông nghiệp
trường còn giúp cho việc định hướng sản xuất cho người nông dân. Nhưng bên cạnh
đó thị trường nông nghiệp vẫn còn những vấn đề cần phải khắc phục đó là:
Đối với vùng sâu vùng xa, dân cư thưa thớt, giao dịch hàng hóa ít, chi phí
bình quân trên đầu người thấp. Vùng này gặp rất nhiều khó khăn trong việc tiếp
cận thị trường. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu
14
Sản phẩm nông nghiệp thường là những sản phẩm nhanh hỏng đã tạo ra tính
cứng nhắc trong việc cung cấp sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm ít thay đổi.
Giá cả bấp bênh, không đồng đều giữa các nơi đây là do sự cứng nhắc trong
việc cung hàng hóa và sản xuất theo mùa vụ. Người nông dân ít được tiếp cận thông
tin không cập nhật được thị trường.
Nông dân chưa hiểu biết nhiều về tiêu chuẩn sản phẩm đầu ra như, thành phần
dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, quy cách bảo quản… nên còn lung túng trong việc
tìm đầu ra cho sản phẩm của mình.
Năng suất nông nghiệp không cao do thiếu đầu tư và tâm lý sợ rủi ro của
người nông dân trước nhu cầu cần thay đổi.
Còn thiếu sự hướng dẫn của cán bộ khoa học, thiếu sự liên kết giữa người
nông dân và doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm để đảm bảo cam kết đầu ra của sản
phẩm giúp cho việc tiêu thụ sản phẩm được cải thiện hơn.
1.2.4.3. Vốn và sử dụng vốn
Đối với các nước đang phát triển như nước ta hiện nay thì tình trạng thiếu
vốn là thường xuyên xảy ra. Để thoát được tình trạng này thì ta phải tăng cường
hơn nữa việc thu hút và huy động vốn cho nền kinh tế nói chung và cho ngành
nông nghiệp nói riêng.
Do ngành nông nghiệp phát triển không đồng đều giữa các vùng, miền. Nguồn
vốn nông nghiệp có tác dụng làm giảm bớt sự mất cân đối đó, đưa những vùng kém
chuyển đổi sang.
1.2.4.4. Hệ thống chính sách đầu tư phát triển của Nhà nước
Nông nghiệp là ngành sản xuất kém hiệu quả nhất trong nhất trong nền kinh tế.
Do đó nhà nước cần phải quan tâm hơn nữa vào việc phát triển ngành nông nghiệp
bởi vì: nông sản là sản phẩm cần thiết cho toàn xã hội, sản xuất nông nghiệp còn phụ
thuộc nhiều vào tự nhiên nên nông nghiệp có độ rủi ro cao, dân số sống trong lĩnh
vực nông nghiệp và nông thôn chiếm tỷ trọng lớn. Do vậy, cần có sự can thiệp của
nhà nước vào nông nghiệp nhằm bảo đảm lợi ích của người sản xuất nông nghiệp.
Với các chính sách của nhà nước sẽ giúp cho việc phân bổ lại các nguồn lực
cho việc phát triển kinh tế như các chính sách về đầu tư, về tín dụng để hướng ưu
tiên vào nông nghiệp, giúp người nông dân có điều kiện phát triển kinh tế, phát triển
sản xuất. Chính sách về mở rộng thị trường nông sản, giúp cho nông sản tiếp cận thị
trường mới nhiều tiềm năng. Các chính sách phát triển cở sở hạ tầng nông thôn tạo
diều kiện cho cơ sở hạ tầng phát triển phục vụ cho ngành nông nghiệp tốt hơn.
Chính sách về khoa học kỹ thuật là cho nền nông nghiệp đáp ứng được các yêu cầu
Copyright: Tài liệu đại học ©