H󰗍C VI󰗇N CHÍNH TR󰗋 QU󰗑C GIA H󰗓 CHÍ MINH
TR󰖧N VN TH󰖡CH
BIÕN §æI PH¢N TÇNG X· HéI
NGHÒ NGHIÖP ë THµNH PHè §µ N½NG
Tõ N¡M 2002 §ÕN N¡M 2010
Chuyên ngành : Xã h󰗚i h󰗎c
Mã s󰗒 : 62 31 30 01
LU󰖭N ÁN TI󰖿N S XÃ H󰗙I H󰗍C
Ng󰗞i h󰗜ng d󰖬n khoa h󰗎c: 1. GG,TS LÊ NG󰗍C HÙNG
2. PGS,TS NGUY󰗅N CHÍ DNG
HÀ N󰗙I - 2014
L󰗝I CAM OAN
Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c󰗪u c󰗨a
riêng tôi. Các s󰗒 li󰗈u, k󰗀t qu󰖤 nêu trong lu󰖮n án là trung
th󰗲c, có ngu󰗔n g󰗒c rõ ràng và 󰗤c trích d󰖬n 󰖨y 󰗨 theo
quy 󰗌nh.
Tác gi󰖤
TR󰖧N VN TH󰖡CH
M󰗥C L󰗥C
Trang
M󰗟 󰖧U
1
Chng 1: T󰗕NG QUAN NGHIÊN C󰗩U V󰗁 PHÂN T󰖧NG XÃ H󰗙I
NGH󰗁 NGHI󰗇P
13
1.1. Nh󰗰ng nghiên c󰗪u v󰗂 phân t󰖨ng xã h󰗚i và phân t󰖨ng xã h󰗚i ngh󰗂
nghi󰗈p trên th󰗀 gi󰗜i
13
1.2. Nh󰗰ng nghiên c󰗪u v󰗂 phân t󰖨ng xã h󰗚i và phân t󰖨ng xã h󰗚i ngh󰗂
nghi󰗈p 󰗠 Vi󰗈t Nam
20

102
4.2. Tác 󰗚ng c󰗨a các y󰗀u t󰗒 thu󰗚c v󰗂 󰖸c trng cá nhân ng󰗞i lao 󰗚ng
112
Chng 5: XU H󰗛NG BI󰖿N 󰗕I VÀ M󰗙T S󰗑 GI󰖣I PHÁP I󰗁U
CH󰗉NH PHÂN T󰖧NG XÃ H󰗙I NGH󰗁 NGHI󰗇P 󰗟 THÀNH
PH󰗑 À N󰖵NG SAU NM 2010
128
5.1. D󰗲 báo xu h󰗜ng bi󰗀n 󰗖i phân t󰖨ng xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p 󰗠 thành
ph󰗒 à N󰖶ng
128
5.2. M󰗚t s󰗒 gi󰖤i pháp i󰗂u ch󰗊nh phân t󰖨ng xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p, phát
tri󰗄n xã h󰗚i b󰗂n v󰗰ng
138
K󰖿T LU󰖭N
147
DANH M󰗥C CÔNG TRÌNH KHOA H󰗍C C󰗧A TÁC GI󰖣 LIÊN QUAN
󰖿N 󰗁 TÀI LU󰖭N ÁN Ã 󰗣C CÔNG B󰗑
150
DANH M󰗥C TÀI LI󰗇U THAM KH󰖣O
152
PH󰗥 L󰗥C
162
DANH M󰗥C CÁC CH󰗯 VI󰖿T T󰖯T TRONG LU󰖭N ÁN
BBXH :
B󰖦t bình 󰖴ng xã h󰗚i
CCXH :
C c󰖦u xã h󰗚i
CNH :
Công nghi󰗈p hóa
CTBQ :

Trung h󰗎c c s󰗠
THPT :
Trung h󰗎c ph󰗖 thông
THCN :
Trung h󰗎c chuyên nghi󰗈p
TP :
Thành ph󰗒
UBND :
󰗧y ban nhân dân
XHH:
Xã h󰗚i h󰗎c
XHCN:
Xã h󰗚i ch󰗨 ngha
DANH M󰗥C CÁC B󰖣NG TRONG LU󰖭N ÁN
Trang
B󰖤ng 3.1.
Dân s󰗒 trung bình nm c󰗨a thành ph󰗒 à N󰖶ng
72
B󰖤ng 3.2.
C c󰖦u lao 󰗚ng phân theo ngành kinh t󰗀
75
B󰖤ng 3.3.
GDP theo giá th󰗲c t󰗀 phân theo ngành kinh t󰗀
76
B󰖤ng 3.4.
Bi󰗀n 󰗖i t󰗸 l󰗈 dân s󰗒 c󰗨a 9 nhóm ngh󰗂 nghi󰗈p t󰗬 2002-2010
79
B󰖤ng 3.5.
T󰗸 tr󰗎ng thu nh󰖮p c󰗨a 40% dân s󰗒 có thu nh󰖮p th󰖦p nh󰖦t
trong t󰗖ng s󰗒 thu nh󰖮p c󰗨a toàn b󰗚 dân c

B󰖤ng 4.4.
C c󰖦u tu󰗖i các nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p nm 2002
116
B󰖤ng 4.5.
C c󰖦u tu󰗖i các nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p nm 2010
118
B󰖤ng 4.6.
Tng quan gi󰗰a nhóm tu󰗖i v󰗜i phân t󰖨ng thu nh󰖮p nm 2010
118
B󰖤ng 4.7.
󰗌a bàn c trú c󰗨a 9 nhóm ngh󰗂 nghi󰗈p chia theo khu v󰗲c
thành th󰗌 - nông thôn 󰗠 thành ph󰗒 à N󰖶ng
120
B󰖤ng 4.8.
Trình 󰗚 h󰗎c v󰖦n (b󰖲ng c󰖦p cao nh󰖦t) c󰗨a 5 nhóm thu nh󰖮p
122
B󰖤ng 4.9.
K󰗀t qu󰖤 h󰗔i quy bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p v󰗂 thu nh󰖮p
trên 󰗌a bàn thành ph󰗒 à N󰖶ng
126
DANH M󰗥C BI󰗃U 󰗓 TRONG LU󰖭N ÁN
Trang
Bi󰗄u 󰗔 3.1.
T󰗒c 󰗚 tng tr󰗠ng kinh t󰗀 thành ph󰗒 à N󰖶ng
73
Bi󰗄u 󰗔 3.2.
Mô hình tháp ngh󰗂 nghi󰗈p c󰗨a lao 󰗚ng ang có vi󰗈c
làm c󰖤 n󰗜c t󰗬 nm 2002 󰗀n 2010
78
Bi󰗄u 󰗔 3.3.

m󰖢nh công nghi󰗈p hóa, hi󰗈n 󰖢i hóa và h󰗚i nh󰖮p qu󰗒c t󰗀 ã và ang t󰖢o ra s󰗲
thay 󰗖i nhi󰗂u m󰖸t trong 󰗞i s󰗒ng kinh t󰗀 - xã h󰗚i. S󰗲 thay 󰗖i 󰖨u tiên và cn
b󰖤n ó là chuy󰗄n t󰗬 c ch󰗀 t󰖮p trung quan liêu bao c󰖦p sang c ch󰗀 th󰗌 tr󰗞ng;
t󰗬 ch󰗘 ch󰗊 có 2 thành ph󰖨n kinh t󰗀 thu󰗚c s󰗠 h󰗰u nhà n󰗜c và t󰖮p th󰗄 sang
nhi󰗂u thành ph󰖨n kinh t󰗀 (hi󰗈n nay là 4) v󰗜i nhi󰗂u hình th󰗪c s󰗠 h󰗰u khác
nhau. S󰗲 thay 󰗖i t󰗬 ch󰗘 vi󰗈c làm c󰗨a ng󰗞i lao 󰗚ng hoàn toàn do s󰗲 phân
công, s󰖰p 󰖸t c󰗨a Nhà n󰗜c, c󰗨a t󰖮p th󰗄 t󰗜i ch󰗘 ng󰗞i lao 󰗚ng ch󰗨 󰗚ng t󰖢o
ra vi󰗈c làm và t󰗲 tìm ki󰗀m vi󰗈c làm cho mình. Các lo󰖢i hình ngh󰗂 nghi󰗈p thì
ngày càng phát tri󰗄n theo h󰗜ng phong phú a d󰖢ng hn. S󰗲 d󰗌ch chuy󰗄n lao
󰗚ng gi󰗰a các lnh v󰗲c ngh󰗂 nghi󰗈p di󰗆n ra m󰖢nh m󰖾 theo h󰗜ng gi󰖤m d󰖨n
2
lao 󰗚ng trong các ngh󰗂 mang 󰖸c trng c󰗨a xã h󰗚i nông nghi󰗈p truy󰗂n th󰗒ng
và tng lên áng k󰗄 lao 󰗚ng trong các ngh󰗂 c󰗨a xã h󰗚i công nghi󰗈p hi󰗈n 󰖢i.
Bi󰗀n 󰗖i v󰗂 c c󰖦u kinh t󰗀 kéo theo bi󰗀n 󰗖i v󰗂 m󰖸t xã h󰗚i: Phân t󰖨ng xã
h󰗚i, phân hoá giàu nghèo di󰗆n ra khá gay g󰖰t. Tr󰗜c ây v󰗜i c ch󰗀 t󰖮p trung
quan liêu bao c󰖦p ít d󰖬n 󰗀n s󰗲 khác bi󰗈t v󰗂 m󰗪c s󰗒ng gi󰗰a các t󰖨ng l󰗜p ngh󰗂
nghi󰗈p. Nay c ch󰗀 th󰗌 tr󰗞ng ã tác 󰗚ng m󰖢nh m󰖾 t󰖢o ra s󰗲 khác bi󰗈t v󰗂
kinh t󰗀, cng nh kh󰖤 nng ti󰗀p c󰖮n các nhu c󰖨u v󰖮t ch󰖦t, tinh th󰖨n gi󰗰a các
nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p. T󰖨ng l󰗜p giàu có u th󰗀 trong vi󰗈c ti󰗀p c󰖮n các
d󰗌ch v󰗦 y t󰗀, giáo d󰗦c, th󰗦 h󰗠ng vn hóa tinh th󰖨n, c h󰗚i thng ti󰗀n󰜧 còn
t󰖨ng l󰗜p nghèo thì ang g󰖸p r󰖦t nhi󰗂u khó khn v󰗂 nhi󰗂u m󰖸t trong cu󰗚c s󰗒ng.
Có th󰗄 nói r󰖲ng, s󰗲 thay 󰗖i v󰗂 c󰖦u trúc phân t󰖨ng xã h󰗚i (PTXH) là m󰗚t
trong nh󰗰ng d󰖦u hi󰗈u 󰖨u tiên và rõ nét nh󰖦t v󰗂 s󰗲 bi󰗀n 󰗖i xã h󰗚i trong giai
o󰖢n t󰗬 1986 󰗀n nay; 󰖸c bi󰗈t là trong th󰖮p niên 󰖨u c󰗨a th󰗀 k󰗸 XXI, khi
n󰗜c ta ch󰗨 trng thúc 󰖪y nhanh ti󰗀n trình công nghi󰗈p hóa, hi󰗈n 󰖢i hóa và
phát tri󰗄n kinh t󰗀 th󰗌 tr󰗞ng. Vì v󰖮y, vi󰗈c nghiên c󰗪u, kh󰖤o sát th󰗲c t󰗀 󰗄 nh󰖮n
di󰗈n s󰗲 bi󰗀n 󰗖i xã h󰗚i nói chung, 󰖸c bi󰗈t là s󰗲 bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p
là yêu c󰖨u có ý ngha c󰖦p thi󰗀t cho vi󰗈c qu󰖤n lý s󰗲 phát tri󰗄n xã h󰗚i.
Không n󰖲m ngoài xu th󰗀 chung c󰗨a c󰖤 n󰗜c, 󰗠 thành ph󰗒 à N󰖶ng cng
ã và ang di󰗆n ra quá trình bi󰗀n 󰗖i kinh t󰗀 - xã h󰗚i trên nhi󰗂u m󰖸t d󰗜i tác

2.1. M󰗦c tiêu nghiên c󰗪u: Góp ph󰖨n làm rõ thêm nh󰗰ng v󰖦n 󰗂 lý lu󰖮n
và phng pháp nghiên c󰗪u v󰗂 PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p và bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂
nghi󰗈p; nh󰖮n di󰗈n th󰗲c tr󰖢ng bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p t󰗬 nm 2002 - 2010,
tìm hi󰗄u nh󰗰ng y󰗀u t󰗒 tác 󰗚ng 󰗀n s󰗲 bi󰗀n 󰗖i cng nh h󰗈 qu󰖤 c󰗨a nh󰗰ng
bi󰗀n 󰗖i ó 󰗀n s󰗲 phát tri󰗄n kinh t󰗀 - xã h󰗚i 󰗠 thành ph󰗒 à N󰖶ng; 󰗂 xu󰖦t
các gi󰖤i pháp nh󰖲m phát tri󰗄n xã h󰗚i b󰗂n v󰗰ng.
2.2. Nhi󰗈m v󰗦 nghiên c󰗪u: 󰗄 󰖢t 󰗤c m󰗦c tiêu nói trên, Lu󰖮n án có
các nhi󰗈m v󰗦 sau:
4
- Xác 󰗌nh c s󰗠 lý lu󰖮n, phng pháp lu󰖮n và các khái ni󰗈m PTXH
ngh󰗂 nghi󰗈p và bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p.
- Phân tích d󰗰 li󰗈u 󰗄 nh󰖮n di󰗈n th󰗲c tr󰖢ng bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p.
- Lu󰖮n gi󰖤i nh󰗰ng nhân t󰗒 ch󰗨 y󰗀u tác 󰗚ng làm bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p
- ánh giá 󰖤nh h󰗠ng c󰗨a s󰗲 bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p 󰗀n s󰗲 phát
tri󰗄n kinh t󰗀 - xã h󰗚i.
- D󰗲 báo xu h󰗜ng bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p trong nh󰗰ng nm t󰗜i 󰗠
thành ph󰗒 à N󰖶ng.
- 󰗂 xu󰖦t gi󰖤i pháp i󰗂u ch󰗊nh PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p h󰗜ng 󰗀n phát tri󰗄n
xã h󰗚i b󰗂n v󰗰ng.
3. 󰗒i t󰗤ng, khách th󰗄, ph󰖢m vi nghiên c󰗪u c󰗨a lu󰖮n án
3.1. 󰗒i t󰗤ng nghiên c󰗪u: Lu󰖮n án nghiên c󰗪u s󰗲 bi󰗀n 󰗖i phân t󰖨ng
xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p.
3.2. Khách th󰗄 nghiên c󰗪u: Lu󰖮n án nghiên c󰗪u các nhóm xã h󰗚i ngh󰗂
nghi󰗈p ang ho󰖢t 󰗚ng kinh t󰗀 th󰗞ng xuyên trong 12 tháng qua 󰗠 th󰗞i i󰗄m
i󰗂u tra. Vì các nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p nh nông dân, lao 󰗚ng gi󰖤n n,
buôn bán - d󰗌ch v󰗦 có ho󰖢t 󰗚ng kinh t󰗀 không b󰗌 gi󰗜i h󰖢n b󰗠i tu󰗖i ngh󰗊 hu
cho nên s󰗒 li󰗈u 󰗤c s󰗮 d󰗦ng trong Lu󰖮n án bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng
󰗨 15 tu󰗖i 󰗀n trên 60 tu󰗖i ang có ngh󰗂 nghi󰗈p (ã 󰗤c lo󰖢i tr󰗬 i nh󰗰ng
ng󰗞i ang i h󰗎c).
3.3. Ph󰖢m vi nghiên c󰗪u: Lu󰖮n án nghiên c󰗪u s󰗲 bi󰗀n 󰗖i phân t󰖨ng xã

5.2. Khung phân tích
a. Các bi󰗀n 󰗚c l󰖮p
- H󰗈 th󰗒ng chính sách
+ Chính sách 󰖪y m󰖢nh ti󰗀n trình công nghiêp hóa, hi󰗈n 󰖢i hóa và
ô th󰗌 hóa.
+ Chi󰗀n l󰗤c phát tri󰗄n c c󰖦u n󰗂n kinh t󰗀 hi󰗈n 󰖢i (d󰗌ch v󰗦 - công
nghi󰗈p - nông nghi󰗈p).
+ Chính sách u tiên phát tri󰗄n giáo d󰗦c - ào t󰖢o ngu󰗔n nhân l󰗲c
+ Chính sách thu hút và tr󰗎ng d󰗦ng ng󰗞i tài.
- Các y󰗀u t󰗒 󰖸c trng cá nhân ng󰗞i lao 󰗚ng
+ Gi󰗜i tính
+ 󰗚 tu󰗖i
+ H󰗎c v󰖦n
+ 󰗌a bàn c trú (thành th󰗌, nông thôn)
Môi tr󰗞ng t󰗲 nhiên, kinh t󰗀 - xã h󰗚i
H󰗈 th󰗒ng chính sách
H󰗈 qu󰖤 xã h󰗚i
󰖸c i󰗄m cá nhân
ng󰗞i lao 󰗚ng
V󰗌 th󰗀 kinh t󰗀
ngh󰗂 nghi󰗈p
V󰗌 th󰗀 quy󰗂n
l󰗲c ngh󰗂 nghi󰗈p
V󰗌 th󰗀 xã h󰗚i
ngh󰗂 nghi󰗈p
Bi󰗀n 󰗖i
PTXH ngh󰗂
nghi󰗈p
7
b. Bi󰗀n ph󰗦 thu󰗚c

* B󰗚 s󰗒 li󰗈u kh󰖤o sát m󰗪c s󰗒ng h󰗚 gia ình nm 2002
- Nhóm ngh󰗂 lãnh 󰖢o, qu󰖤n lý là nh󰗰ng ng󰗞i n󰖰m gi󰗰 các ch󰗪c v󰗦
ch󰗨 ch󰗒t trong các c quan 󰖤ng, nhà n󰗜c, oàn th󰗄 t󰗬 Trung ng 󰗀n 󰗌a
phng (bao g󰗔m 7 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17).
- Nhóm ngh󰗂 doanh nhân là nh󰗰ng ng󰗞i gi󰗰 v󰗌 trí quan tr󰗎ng trong
các c quan Liên hi󰗈p, t󰗖ng công ty, công ty, doanh nghi󰗈p, xí nghi󰗈p (bao
g󰗔m 2 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 18 và 19).
- Nhóm ngh󰗂 chuyên môn cao là nh󰗰ng ng󰗞i có trình 󰗚 chuyên môn
cao, k󰗺 thu󰖮t cao trong các lnh v󰗲c y t󰗀, giáo d󰗦c, khoa h󰗎c k󰗺 thu󰖮t, (g󰗔m
4 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 21, 22, 23, 24).
- Nhóm ngh󰗂 nhân viên là nh󰗰ng ng󰗞i ph󰗦c v󰗦 trong các lnh v󰗲c
khoa h󰗎c, k󰗺 thu󰖮t, giáo d󰗦c, y t󰗀, vn phòng, (g󰗔m 6 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒
31, 32, 33, 34 và 41, 42).
- Nhóm ngh󰗂 công nhân là nh󰗰ng th󰗤 chuyên nghi󰗈p và có k󰗺 thu󰖮t.
H󰗎 v󰖮n hành, l󰖰p ráp máy móc, lái xe, i󰗂u khi󰗄n các máy móc (g󰗔m 3 nhóm
ngh󰗂 có mã s󰗒 81,82, 83).
- Nhóm ngh󰗂 buôn bán - d󰗌ch v󰗦 là nh󰗰ng ng󰗞i bán hàng, làm d󰗌ch v󰗦,
ng󰗞i m󰖬u, b󰖤o v󰗈, ti󰗀p th󰗌 hàng hóa (g󰗔m 3 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 51, 52 và 91).
- Nhóm ngh󰗂 ti󰗄u th󰗨 công bao g󰗔m các lo󰖢i th󰗤 xây d󰗲ng, khai thác
m󰗐, th󰗤 th󰗨 công m󰗺 ngh󰗈 (5 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 71, 72, 73, 74 và 79).
- Nhóm ngh󰗂 lao 󰗚ng gi󰖤n n bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng gi󰖤n
n trong khai thác m󰗐, xây d󰗲ng, và các lnh v󰗲c khác (có mã s󰗒 ngh󰗂 93).
- Nhóm ngh󰗂 nông dân bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng trong nông,
lâm ng nghi󰗈p (2 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 61 và 92).
* B󰗚 s󰗒 li󰗈u kh󰖤o sát m󰗪c s󰗒ng h󰗚 dân c nm 2010:
- Nhóm ngh󰗂 lãnh 󰖢o, qu󰖤n lý là nh󰗰ng ng󰗞i n󰖰m gi󰗰 các ch󰗪c v󰗦
ch󰗨 ch󰗒t trong các c quan 󰖤ng, nhà n󰗜c, oàn th󰗄 t󰗬 TW 󰗀n 󰗌a phng
(bao g󰗔m 7 nhóm ngh󰗂 có mã s󰗒 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17).
9
- Nhóm ngh󰗂 doanh nhân là nh󰗰ng ng󰗞i gi󰗰 v󰗌 trí quan tr󰗎ng trong

123 h󰗚 v󰗜i 525 nhân kh󰖪u, trong ó có 267 ng󰗞i ang ho󰖢t 󰗚ng kinh t󰗀
th󰗞ng xuyên trên 9 nhóm ngh󰗂 nghi󰗈p khác nhau 󰗠 th󰗞i i󰗄m i󰗂u tra (tr󰗬 l󰗲c
l󰗤ng quân 󰗚i). Nhóm 󰗒i t󰗤ng ang ho󰖢t 󰗚ng kinh t󰗀 nói trên (267 tr󰗞ng
h󰗤p) có 󰗚 tu󰗖i th󰖦p nh󰖦t là 16, cao nh󰖦t là 70 tu󰗖i; v󰗂 gi󰗜i tính, có 49,4%
nam, 50,6% n󰗰; 85,1% tr󰗞ng h󰗤p 󰗠 thành th󰗌, 14,9% 󰗠 khu v󰗲c nông thôn.
Nh v󰖮y, s󰗒 ng󰗞i ang ho󰖢t 󰗚ng kinh t󰗀 th󰗞ng xuyên trên các nhóm
xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p khác nhau (tr󰗬 l󰗲c l󰗤ng quân 󰗚i) là nhóm 󰗒i t󰗤ng ch󰗨
y󰗀u mà Lu󰖮n án l󰗲a ch󰗎n nghiên c󰗪u. T󰗬 ngu󰗔n tài li󰗈u g󰗒c c󰗨a c󰗨a T󰗖ng c󰗦c
Th󰗒ng kê k󰗄 trên, tác gi󰖤 lu󰖮n án ã ti󰗀n hành x󰗮 lý d󰗰 li󰗈u và phân tích nh󰖲m
góp ph󰖨n nh󰖮n di󰗈n s󰗲 bi󰗀n 󰗖i PTXH ngh󰗂 nghi󰗈p 󰗠 à N󰖶ng, nh󰖦t là khía
c󰖢nh di d󰗚ng ngh󰗂 nghi󰗈p trong c󰖦u trúc mô hình tháp phân t󰖨ng ngh󰗂 nghi󰗈p
c󰗨a lao 󰗚ng l󰖦y làm tiêu chí 󰗄 ánh giá m󰗪c 󰗚 quy󰗂n l󰗲c c󰗨a các nhóm xã
h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p t󰗬 nm 2002 󰗀n nm 2010.
* B󰗚 s󰗒 li󰗈u i󰗂u tra ch󰗎n m󰖬u do tác gi󰖤 lu󰖮n án th󰗲c hi󰗈n:
Do file d󰗰 li󰗈u c󰗨a 2 cu󰗚c kh󰖤o sát nói trên c󰗨a T󰗖ng c󰗦c Th󰗒ng kê có
nh󰗰ng h󰖢n ch󰗀 nh󰖦t 󰗌nh nh s󰗒 l󰗤ng m󰖬u nh󰗐 và 󰗤c ch󰗎n m󰖬u 󰖢i di󰗈n c󰖦p
vùng, nên 󰗄 có thêm c s󰗠 d󰗰 li󰗈u tin c󰖮y hn v󰗂 à N󰖶ng, tác gi󰖤 còn ti󰗀n
hành nghiên c󰗪u b󰗖 sung v󰗜i s󰗒 l󰗤ng 451 phi󰗀u trng c󰖨u ý ki󰗀n. S󰗒 phi󰗀u
i󰗂u tra này có c c󰖦u m󰖬u nh sau: V󰗂 gi󰗜i tính, có 258 nam (57.2%), 193 n󰗰
(42.8%); 󰗌a bàn thành th󰗌 có 382 ng󰗞i (84.7%), nông thôn g󰗔m 69 ng󰗞i
(15.3%); v󰗂 c c󰖦u nhóm tu󰗖i t󰗬 30 tr󰗠 xu󰗒ng có 45 ng󰗞i (9.9%), t󰗬 31 - 40
tu󰗖i có 114 ng󰗞i (25.3%), t󰗬 41 - 50 tu󰗖i có 216 ng󰗞i (47.9%), t󰗬 51 - 60
tu󰗖i có 63 ng󰗞i (14%) và nhóm tu󰗖i trên 60 có 13 ng󰗞i (2.9%). Th󰗞i i󰗄m
i󰗄m i󰗂u tra 󰗤c ti󰗀n hành vào cu󰗒i nm 2011. M󰖬u kh󰖤o sát 󰗤c phân chia
g󰖨n 󰗂u cho 7/7 n v󰗌 qu󰖮n/huy󰗈n; trên m󰗘i n v󰗌 qu󰖮n/huy󰗈n, nghiên c󰗪u
sinh l󰗲a ch󰗎n ng󰖬u nhiên m󰗚t i󰗄m dân c, sau ó m󰗞i t󰖦t c󰖤 nh󰗰ng ng󰗞i t󰗬
󰗨 15 tu󰗖i tr󰗠 lên, ang làm vi󰗈c trên các ngh󰗂 nghi󰗈p khác nhau 󰗄 kh󰖤o sát.
11
C c󰖦u m󰖬u i󰗂u tra trên 󰗌a bàn qu󰖮n/ huy󰗈n, nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p
và trình 󰗚 h󰗎c v󰖦n

43
9.5
3
H󰖤i Châu
74
16.4
Chuyên môn cao
65
14.4
THCS
64
14.2
4
Thanh Khê
62
13.7
Nhân viên
77
17.1
THPT
127
28.1
5
Liên Chi󰗄u
66
14.6
Công nhân
39
8.6
CNKT-

6.4
10
T󰗖ng s󰗒
451
100
451
100
451
100
M󰗦c ích c󰗨a nghiên c󰗪u b󰗖 sung là 󰗄 thu th󰖮p thông tin v󰗂 m󰗪c thu
nh󰖮p c󰗨a ng󰗞i lao 󰗚ng theo nhóm ngh󰗂 nghi󰗈p, ý ki󰗀n t󰗲 ánh giá c󰗨a các
nhóm xã h󰗚i v󰗂 v󰗌 th󰗀 kinh t󰗀 - xã h󰗚i c󰗨a 9 nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p 󰗠 th󰗞i
i󰗄m nm 2002 và nm 2010; s󰗲 c󰖤m nh󰖮n và ánh giá c󰗨a ng󰗞i dân v󰗂 m󰗪c
󰗚 tác 󰗚ng c󰗨a các chính sách 󰗀n kh󰖤 nng di 󰗚ng ngh󰗂 nghi󰗈p trên 󰗌a bàn
à N󰖶ng th󰗞i gian qua. Vi󰗈c thu th󰖮p thông tin v󰗂 thu nh󰖮p hàng tháng c󰗨a
ng󰗞i lao 󰗚ng 󰗠 th󰗞i i󰗄m cách ây 10 nm là vi󰗈c r󰖦t khó, song trong th󰖮p
niên 󰖨u c󰗨a th󰗀 k󰗸 XXI, nh󰗞 i󰗄m nh󰖦n c󰗨a à N󰖶ng là ti󰗀n hành gi󰖤i t󰗐a,
ch󰗊nh trang ô th󰗌 trên quy mô toàn thành ph󰗒 nên nhu c󰖨u th󰗤 h󰗔 (th󰗤 xây
d󰗲ng và ph󰗦 h󰗔) r󰖦t l󰗜n. Ngày công th󰗤 h󰗔 󰗤c nhi󰗂u ng󰗞i quan tâm 󰗀n và
tr󰗠 thành i󰗄m quy chi󰗀u giá tr󰗌 lao 󰗚ng 󰗠 các lnh v󰗲c công vi󰗈c khác. N󰖰m
b󰖰t th󰗲c t󰗀 ó, trong phi󰗀u i󰗂u tra b󰗖 sung, tác gi󰖤 ã ti󰗀n hành thu th󰖮p thông
tin thu nh󰖮p c󰗨a 󰗒i t󰗤ng t󰗬 ngày công lao 󰗚ng nên ã t󰖮p h󰗤p 󰗤c d󰗰 liêu
c󰖨n thi󰗀t. Ch󰗊 duy nhóm ngh󰗂 nghi󰗈p nông dân là g󰖸p khó khn vì ch󰗊 nh󰗰ng
nông dân chuy󰗄n sang s󰖤n xu󰖦t hàng hóa h󰗎 m󰗜i l󰗤ng hóa 󰗤c m󰗪c thu
nh󰖮p, còn nh󰗰ng nông dân s󰖤n xu󰖦t nh󰗐 theo hình th󰗪c truy󰗂n th󰗒ng thì có ít
ng󰗞i khai 󰗤c thu nh󰖮p chính xác.
12
- Phng pháp 󰗌nh tính: Tác gi󰖤 th󰗲c hi󰗈n 27 m󰖬u ph󰗐ng v󰖦n sâu và 4
cu󰗚c th󰖤o lu󰖮n nhóm, trong ó, 󰗒i t󰗤ng ph󰗐ng v󰖦n sâu 󰗤c l󰗲a ch󰗎n ng󰖬u
nhiên trên 9 nhóm xã h󰗚i ngh󰗂 nghi󰗈p, m󰗘i nhóm ch󰗎n 3 ng󰗞i; th󰗲c hi󰗈n 1

V󰗁 PHÂN T󰖧NG XÃ H󰗙I NGH󰗁 NGHI󰗇P
1.1. NH󰗯NG NGHIÊN C󰗩U V󰗁 PHÂN T󰖧NG XÃ H󰗙I VÀ PHÂN T󰖧NG
XÃ H󰗙I NGH󰗁 NGHI󰗇P TRÊN TH󰖿 GI󰗛I
1.1.1. Nghiên c󰗪u v󰗂 phân t󰖨ng xã h󰗚i
Phân t󰖨ng xã h󰗚i (PTXH) là m󰗚t hi󰗈n t󰗤ng xã h󰗚i xu󰖦t hi󰗈n t󰗬 khi
công xã nguyên th󰗨y tan rã, ch󰗀 󰗚 t h󰗰u xu󰖦t hi󰗈n, d󰖬n 󰗀n hình thành các
giai c󰖦p. Tuy nhiên, hi󰗈n t󰗤ng xã h󰗚i này ch󰗊 󰗤c quan tâm nghiên c󰗪u
nhi󰗂u k󰗄 t󰗬 th󰗀 k󰗸 XIX 󰗀n nay.
Theo ý ki󰗀n c󰗨a nhi󰗂u nhà nghiên c󰗪u, Karl Marx là ng󰗞i cung c󰖦p cho
xã h󰗚i h󰗎c nh󰗰ng lu󰖮n i󰗄m g󰗒c, c b󰖤n v󰗂 PTXH. Tuy Karl Marx không 󰗂
c󰖮p riêng bi󰗈t 󰗀n PTXH hay các y󰗀u t󰗒 tác 󰗚ng 󰗀n PTXH, nhng xuyên su󰗒t
các tác ph󰖪m c󰗨a ông, chúng ta có th󰗄 th󰖦y Karl Marx ã quy s󰗲 phân chia giai
c󰖦p xã h󰗚i và PTXH 󰗂u b󰖰t ngu󰗔n t󰗬 s󰗲 phân chia và khác bi󰗈t v󰗂 quy󰗂n s󰗠
h󰗰u t li󰗈u s󰖤n xu󰖦t. Karl Marx coi ây là y󰗀u t󰗒 ch󰗨 y󰗀u d󰖬n 󰗀n phân hóa giai
c󰖦p và PTXH.
Cùng v󰗜i Karl Marx, Max Weber là ng󰗞i có nhi󰗂u óng góp quan
tr󰗎ng v󰗂 lý lu󰖮n phân t󰖨ng. Nh󰗰ng quan i󰗄m v󰗂 PTXH c󰗨a ông th󰗲c s󰗲 h󰗰u
ích trong vi󰗈c phân tích và lý gi󰖤i hi󰗈n t󰗤ng PTXH di󰗆n ra gi󰗰a các thành
viên xã h󰗚i.
Quan i󰗄m ch󰗨 󰖢o c󰗨a ông là xem xét PTXH d󰗲a trên ba y󰗀u t󰗒 ch󰗨
y󰗀u, ó là: V󰗌 th󰗀 kinh t󰗀 hay tài s󰖤n; v󰗌 th󰗀 xã h󰗚i hay uy tín; và v󰗌 th󰗀 chính
tr󰗌 hay quy󰗂n l󰗲c. Trong ba y󰗀u t󰗒 trên, Max Weber không tuy󰗀t 󰗒i hóa y󰗀u
t󰗒 nào mà cho r󰖲ng s󰗲 b󰖦t bình 󰖴ng xã h󰗚i, phân t󰖨ng xã h󰗚i ph󰖤i 󰗤c lý
gi󰖤i t󰗬 tác 󰗚ng c󰗨a c󰖤 ba y󰗀u t󰗒 trên. 󰖸c bi󰗈t, khi ánh giá v󰗂 y󰗀u t󰗒 quy󰗂n
l󰗲c kinh t󰗀, Max Weber ã nh󰖦n m󰖢nh 󰗀n t󰖨m quan tr󰗎ng c󰗨a c may th󰗌
tr󰗞ng nh là c s󰗠 kinh t󰗀 c󰗨a s󰗲 phân hóa giai c󰖦p hn là s󰗠 h󰗰u tài s󰖤n nh
14
quan i󰗄m c󰗨a Karl Marx. Nh v󰖮y, trong các y󰗀u t󰗒 liên quan 󰗀n kinh t󰗀 thì
Max Weber chú tr󰗎ng nhi󰗂u hn 󰗀n y󰗀u t󰗒 c may mà m󰗎i ng󰗞i ã em
bán k󰗺 nng lao 󰗚ng ngh󰗂 nghi󰗈p c󰗨a mình trên th󰗌 tr󰗞ng.

tay; (t󰖨ng 2) giai c󰖦p lao 󰗚ng bao g󰗔m m󰗚t s󰗒 ông nh󰗰ng ng󰗞i da màu và ít
󰗤c h󰗎c hành hn so v󰗜i giai c󰖦p trên. Giai c󰖦p này bao g󰗔m ch󰗨 y󰗀u nh󰗰ng
công nhân 󰜝c󰗖 c󰗔n xanh󰜞, nh󰗰ng ng󰗞i bán hàng, nhân viên ph󰗦c v󰗦, công
nhân bán chuyên nghi󰗈p. 󰖸c trng c󰗨a h󰗎 là lao 󰗚ng chân tay và h󰖨u nh
không có uy tín; (t󰖨ng 1) giai c󰖦p h󰖢 lu bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i th󰖦t nghi󰗈p kéo
dài, không ngh󰗂 nghi󰗈p, nh󰗰ng ng󰗞i nghèo kh󰗖 s󰗒ng nh󰗞 tr󰗤 c󰖦p c󰗨a xã h󰗚i.
H󰗎 là nh󰗰ng ng󰗞i có 󰗌a v󰗌 hèn kém nh󰖦t trong xã h󰗚i [trích theo 94, tr.16].
Cng d󰗲a trên 2 tiêu chí là ngh󰗂 nghi󰗈p và m󰗪c thu nh󰖮p, Gilbert Kahl
(1996) a ra cách phân chia mô hình c󰖦u trúc t󰖨ng l󰗜p xã h󰗚i M󰗺 thành 6
t󰖨ng l󰗜p: T󰖨ng l󰗜p trên 󰗊nh (t󰖨ng 6) là các nhà t b󰖤n, chi󰗀m kho󰖤ng 1% dân
s󰗒 có m󰗪c thu nh󰖮p kho󰖤ng 2 tri󰗈u USD/nm, h󰗎 là các nhà 󰖨u t, nh󰗰ng
ng󰗞i th󰗬a k󰗀 tài s󰖤n l󰗜n, các nhà qu󰖤n tr󰗌; t󰖨ng th󰗪 5 là nh󰗰ng ng󰗞i thu󰗚c
t󰖨ng l󰗜p trung lu trên, h󰗎 là các nhà qu󰖤n lý cao c󰖦p, nh󰗰ng ng󰗞i có chuyên
môn và là ch󰗨 s󰗠 h󰗰u các doanh nghi󰗈p c󰗢 trung bình. H󰗎 chi󰗀m kho󰖤ng 14%
dân s󰗒 và có thu nh󰖮p kho󰖤ng 120.000 USD/nm; t󰖨ng th󰗪 4 là nh󰗰ng ng󰗞i
thu󰗚c l󰗜p trung lu, chi󰗀m kho󰖤ng 30% dân s󰗒 v󰗜i thu nh󰖮p kho󰖤ng 55.000
USD/nm, h󰗎 là nh󰗰ng ng󰗞i qu󰖤n lý c󰖦p th󰖦p, nh󰗰ng ng󰗞i bán chuyên
nghi󰗈p, th󰗤 th󰗨 công, qu󰖤n 󰗒c, 󰗒c công và nh󰗰ng ng󰗞i buôn bán; t󰖨ng th󰗪
3 là nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng, chi󰗀m kho󰖤ng 30% dân s󰗒, thu nh󰖮p kho󰖤ng
35.000 USD/nm, h󰗎 là nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng chân tay v󰗜i trình 󰗚 k󰗺 nng
th󰖦p; t󰖨ng th󰗪 2 là nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng nghèo có thu nh󰖮p kho󰖤ng 22.000
USD/nm, h󰗎 bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng chân tay 󰗤c tr󰖤 lng th󰖦p,
nh󰗰ng ng󰗞i bán l󰖼 và nh󰗰ng ng󰗞i làm d󰗌ch v󰗦; cu󰗒i cùng là t󰖨ng áy v󰗜i
thu nh󰖮p m󰗚t nm kho󰖤ng 12.000 USD, bao g󰗔m nh󰗰ng ng󰗞i th󰖦t nghi󰗈p,
16
nh󰗰ng ng󰗞i giúp vi󰗈c gia ình bán th󰗞i gian, nh󰗰ng ng󰗞i nh󰖮n tr󰗤 c󰖦p xã
h󰗚i [trích theo 94, tr.16-17].
󰗟 Nh󰖮t B󰖤n, t󰗬 sau chi󰗀n tranh th󰗀 gi󰗜i th󰗪 hai, d󰗲a trên c s󰗠 󰗌a v󰗌
vi󰗈c làm, quy mô kinh doanh và ngh󰗂 nghi󰗈p, giáo s Tominaga Kenichi phân
chia xã h󰗚i Nh󰖮t B󰖤n thành 7 t󰖨ng l󰗜p: T󰖨ng 7 g󰗔m nh󰗰ng nhà kinh doanh

y󰗀u ch󰗊 quy󰗂n s󰗠 h󰗰u, quy󰗂n s󰗮 d󰗦ng và quy󰗂n kinh doanh 󰗒i v󰗜i t li󰗈u s󰖤n
xu󰖦t; ngu󰗔n l󰗲c vn hóa (k󰗺 thu󰖮t) là ch󰗊 tri th󰗪c và k󰗺 nng 󰗤c xã h󰗚i công
nh󰖮n (thông qua b󰖲ng c󰖦p ho󰖸c giám 󰗌nh t cách), nhóm nghiên c󰗪u này ti󰗀p
t󰗦c phân chia thành 10 t󰖨ng l󰗜p xã h󰗚i: (10) T󰖨ng l󰗜p nh󰗰ng nhà qu󰖤n lý nhà
n󰗜c và xã h󰗚i; (9) t󰖨ng l󰗜p giám 󰗒c; (8) t󰖨ng l󰗜p ch󰗨 doanh nghi󰗈p t nhân;
(7) t󰖨ng l󰗜p nhân viên k󰗺 thu󰖮t chuyên nghi󰗈p; (6) t󰖨ng l󰗜p công ch󰗪c; (5)
t󰖨ng l󰗜p h󰗚 công thng cá th󰗄; (4) t󰖨ng l󰗜p nhân viên ngành thng m󰖢i d󰗌ch
v󰗦; (3) t󰖨ng l󰗜p công nhân ngành ngh󰗂; (2) t󰖨ng l󰗜p lao 󰗚ng nông nghi󰗈p; (1)
t󰖨ng l󰗜p nh󰗰ng ng󰗞i không ngh󰗂 nghi󰗈p, th󰖦t nghiêp, bán th󰖦t nghi󰗈p 󰗠 nông
thôn và thành th󰗌 [68, tr.5-6].
Trong nghiên c󰗪u này còn cho th󰖦y, 󰗠 xã h󰗚i Trung Qu󰗒c hi󰗈n nay m󰗘i
m󰗚t 󰖴ng c󰖦p 󰗤c hình thành t󰗬 nhi󰗂u nhóm xã h󰗚i khác nhau. Ch󰖴ng h󰖢n
󰖴ng c󰖦p th󰗤ng t󰖨ng 󰗤c hình thành t󰗬 nh󰗰ng t󰖨ng l󰗜p nh: nh󰗰ng nhà
qu󰖤n lý nhà n󰗜c và xã h󰗚i, nh󰗰ng giám 󰗒c, nh󰗰ng ch󰗨 doanh nghi󰗈p t
nhân l󰗜n và m󰗚t b󰗚 ph󰖮n t󰗬 nhân viên k󰗺 thu󰖮t chuyên nghi󰗈p cao c󰖦p. M󰖸t
khác, trong m󰗚t t󰖨ng l󰗜p cng 󰗤c chia làm hai 󰖴ng c󰖦p: m󰗚t b󰗚 ph󰖮n thu󰗚c
v󰗂 󰖴ng c󰖦p th󰗤ng t󰖨ng, còn l󰖢i thu󰗚c v󰗂 trung th󰗤ng t󰖨ng. Cu󰗒i cùng là
t󰖨ng áy là nh󰗰ng ng󰗞i làm công có cu󰗚c s󰗒ng nghèo kh󰗖, không có vi󰗈c
làm 󰗖n 󰗌nh, là nh󰗰ng ng󰗞i nông dân lao 󰗚ng. T󰖨ng áy 󰗤c hình thành
ch󰗨 y󰗀u t󰗬 nh󰗰ng ng󰗞i không ngh󰗂 nghi󰗈p, th󰖦t nghi󰗈p, bán th󰖦t nghi󰗈p và
m󰗚t s󰗒 nhóm ng󰗞i thu󰗚c m󰗚t s󰗒 t󰖨ng l󰗜p nh󰗰ng ng󰗞i lao 󰗚ng trong nông
nghi󰗈p, nh󰗰ng công nhân trong các xí nghi󰗈p và nhân viên ph󰗦c v󰗦 trong lnh
v󰗲c thng nghi󰗈p.
18
Tuy nhiên, cách phân chia nói trên cng không ph󰖤i không có nh󰗰ng
b󰖦t c󰖮p khi quy chi󰗀u vào th󰗲c ti󰗆n. Ch󰖴ng h󰖢n 󰗠 v󰗌 trí t󰖨ng th󰗪 9 là t󰖨ng l󰗜p
giám 󰗒c và sau ó, t󰖨ng th󰗪 8 là nhóm ch󰗨 doanh nghi󰗈p t nhân, i󰗂u này
cha h󰖴n úng b󰗠i trong th󰗲c t󰗀 phát tri󰗄n theo c ch󰗀 th󰗌 tr󰗞ng ã và ang
có nhi󰗂u ch󰗨 doanh nghi󰗈p t nhân thành 󰖢t s󰗠 h󰗰u hàng t󰗸 ô la, h󰗎 có v󰗌
th󰗀 r󰖦t cao so v󰗜i t󰖨ng l󰗜p giám 󰗒c.

󰗀n thu nh󰖮p d󰗲a trên 󰖸c i󰗄m c󰗨a ngu󰗔n nhân l󰗲c và thu nh󰖮p d󰗲a vào kinh
nghi󰗈m chuyên môn hay không󰜞 [30, tr.88]. Trung thành v󰗜i m󰗦c tiêu 󰗂 ra
ó, trong nghiên c󰗪u này, tác gi󰖤 t󰖮p trung lu󰖮n gi󰖤i ba v󰖦n 󰗂 chính: (1)
Trong n󰗂n kinh t󰗀 th󰗌 tr󰗞ng luôn t󰗔n t󰖢i m󰗒i quan h󰗈 gi󰗰a thu nh󰖮p và giáo
d󰗦c; (2) m󰗒i quan h󰗈 gi󰗰a thu nh󰖮p v󰗜i v󰗌 trí chuyên môn ngh󰗂 nghi󰗈p; (3)
m󰗒i quan h󰗈 v󰗂 s󰗲 phân bi󰗈t mang tính c c󰖦u c󰗨a thu nh󰖮p gi󰗰a các khu v󰗲c
kinh t󰗀 (nhà n󰗜c và t nhân). Trên c s󰗠 phân tích d󰗰 li󰗈u có 󰗤c t󰗬 các
cu󰗚c i󰗂u tra ti󰗀n hành 󰗠 Ba Lan vào nm 1982, 1988, 1992-1995, 1997,
1999, 2002, 2005 và 2008, cùng v󰗜i k󰗺 thu󰖮t x󰗮 lý mô hình OLS h󰗔i quy a
bi󰗀n, tác gi󰖤 l󰖨n l󰗤t làm rõ ba v󰖦n 󰗂 quan tâm nêu trên.
Tr󰗜c h󰗀t, thu nh󰖮p theo trình 󰗚 h󰗎c v󰖦n, k󰗀t qu󰖤 phân tích cho th󰖦y
có s󰗲 gia tng g󰖨n nh 󰗖n 󰗌nh c󰗨a thu nh󰖮p liên quan 󰗀n trình 󰗚 󰖢i h󰗎c.
Xem xét m󰗒i tng quan gi󰗰a thu nh󰖮p và s󰗒 nm i h󰗎c cng cho th󰖦y xu
h󰗜ng thu󰖮n chi󰗂u. Thu nh󰖮p 󰗒i v󰗜i nhóm có trình 󰗚 h󰗎c v󰖦n cao nh󰖦t và
th󰖦p nh󰖦t ã gi󰖤m kho󰖤ng cách theo th󰗞i gian. T󰗬 k󰗀t qu󰖤 ó tác gi󰖤 kh󰖴ng
󰗌nh vai trò ngày càng tng c󰗨a giáo d󰗦c 󰗒i v󰗜i thu nh󰖮p.
Th󰗪 hai, tác 󰗚ng c󰗨a y󰗀u t󰗒 ngh󰗂 nghi󰗈p 󰗀n thu nh󰖮p. T󰗬 phân tích
các mô hình h󰗔i quy, tác gi󰖤 i 󰗀n k󰗀t lu󰖮n: N󰗂n kinh t󰗀 th󰗌 tr󰗞ng ngày càng
phát tri󰗄n và m󰗠 r󰗚ng 󰗠 Ba Lan ã t󰖢o ra các c h󰗚i tng thu nh󰖮p 󰗒i v󰗜i
ng󰗞i lao 󰗚ng, nh󰖦t là 󰗒i v󰗜i lao 󰗚ng có chuyên môn cao và kinh nghi󰗈m
qu󰖤n lý; 󰗒i v󰗜i các ch󰗨 doanh nghi󰗈p cng có thu nh󰖮p cao nhng có xu
h󰗜ng gi󰖤m trong nh󰗰ng nm chuy󰗄n 󰗖i kinh t󰗀 k󰗀 ti󰗀p.