Đổi mới phương pháp dạy – học phân môn Tập đọc lớp 3
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY – HỌC PHÂN MÔN TẬP ĐỌC LỚP 3

Phần I : LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
I - Cơ sở lí luận
Trong công cuộc đổi mới và xây dựng nước ta hiện nay “ Phát triển
giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy
nguồn lực yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và
bền vững” với nhiệm vụ “ nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng
nhân tài” giáo dục đào tạo được nhìn nhận như là con đường quan trọng
nhất để phát triển đất nước. Thành công của bậc tiểu học có ý nghĩa rất
lớn quyết định đến sự phát triển nền giáo dục nước nhà.
Tiếng Việt là một trong những bộ môn quan trọng ở bậc tiểu học.
Cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản ban đầu về Tiếng việt, tạo
ra cho các em năng lực sử dụng Tiếng việt một cách có hiệu quả. Thông
qua hoạt động dạy học rèn luyện kỹ năng tư duy và những phẩm chất đạo
đức cần thiết. Tập đọc là một phân môn của môn Tiếng việt, là một dạng
hoạt động ngôn ngữ, rèn luyện và phát triển ở các em kỹ năng nghe - đọc-
nói. Phân môn Tập đọc còn giúp các em tiếp nhận đựơc tri thức của loài
người, trau dồi vốn Tiếng việt, vốn văn học, phát triển tư duy mở rộng
hiểu biết về cuộc sống. Bồi dưỡng cho các em tư tưởng, tình cảm và tâm
hồn lành mạnh, trong sáng, tình yêu cái đẹp, cái thiện có thái độ ứng xữ
đúng mực trong cuộc sống. Hình thành cho học sinh ham muốn đọc sách,
khả năng cảm thụ văn bản văn học, cảm thụ vẻ đẹp của Tiếng việt từ đó
các em càng yêu quý và trân trọng tếng mẹ đẻ.
Nội dung sách giáo khoa được trình bày theo hướng giao tiếp và hạt
động là điều kiện tốt để định hướng cho việc đổi mới phương pháp dạy
học. Qua quá trình giao tiếp nhân cách học sinh được hình thành và phát
triển. Các em có cơ hội tham gia hoạt động, có thái độ và kỹ năng sống,
luôn tự khám phá cố gắng hoàn thiện mình.

giáo cụ trực quan trong dạy học tuy nhiên ngoài những đồ dùng được trang
cấp, giáo viên chưa có sự đầu tư thời gian cho việc làm đồ dùng dạy học.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học còn hạn chế.
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình và sách giáo khoa hiện
nay. Đối với phân môn tập đọc đòi hỏi người giáo viên phải thay đổi căn
bản về phương pháp, bỏ thói quen khi giảng bài sa vào giảng văn, ít quan
tâm đến đối tượng học sinh. Đổi mới phương pháp là thiết thực và tối ưu
nhất để nâng cao chất lượng.
Phần2: PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1- Căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp dạy
học môn Tiếng Việt lớp 3
Căn cứ vào sách giáo khoa, sách giáo viên tiếng việt lớp3.
2- Căn cứ vào các tạp chí giáo dục tiểu học các tài liệu có liên quan.
3- Dựa vào tình hình thực tế giảng dạy ở lớp 3A
4- Tìm hiểu lắng nghe ý kiến của đồng nghiệp
5- Đúc rút kinh nghiệm từ thực tế giáo dục.
6- Từ những ý kiến đóng góp của ban giám hiệu và các đồng chí chỉ đạo
chuyên môn.
Phần 3: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
1) Thực trạng tình hình:
Qua 4 năm thực hiện đổi mới chương trình- sách giáo khoa trên toàn
quốc, nhìn chung chất lượng của học sinh được nâng lên rỏ rệt. Các em đã
mạnh dạn tự tin hơn trong giao tiếp. Đối với phân môn Tập đọc nhiều em
đã đọc đúng, đọc hay và bước đầu biết đọc diễn cảm. Các en đã có kỹ năng
nghe nhận xét bạn đọc. Thông qua luyện đọc các em trả lời được các câu
hỏi của bài nhằm khai thác nội dung bài đọc.
Do địa bàn học sinh sinh sống là khu vực nông thôn, trình độ dân trí
không đồng đều. Đời sống nhân dân thuần nông mức thu nhập thấp. Ngoài
việc học trên lớp về nhà các em ít có thời gian để ôn bài, ít có điều kiện để
2

cho học sinh.
Lưu ý: Đối vơi bài Tập đọc mở đầu chủ điểm mới, trước khi vào bài
giáo viên giới thiệu cho học sinh biết vài nét chính về nội dung chủ điểm.
+.Luyện đọc:
a. Giáo viên đọc mẫu: Căn cứ vào loại hình văn bản tập đọc
(nghệ thuật, hành chính, báo chí ) giáo viên xác định cách đọc sao cho phù
hợp
b.Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện đọc, kết hợp giải nghĩa từ.
- Luyện đọc từng câu:Học sinh đọc nối tiếp nhau từng câu trong bài
(có thể đọc 2-3lượt. Giáo viên theo dõi học sinh đọc để sửa lỗi phát âm
(nếu có) đồng thời kết hợp luyện đọc đúng từ ngữ.
Giáo viên lưu ý hoạt động trong từng câu là qui định có tính ước lệ
(chia nhỏ văn bản cho nhiều học sinh được tham gia đọc) do vậy không cần
xác định đơn vị câu một cách quá cứng nhắc. Tuỳ thuộc văn bản cụ thể,
3
Đổi mới phương pháp dạy – học phân môn Tập đọc lớp 3
giáo viên có thể cho học sinh đọc 2,3 câu ngắn hoặc 2.3 dòng thơ liền
mạch.
- Luyện đọc từng đoạn trước lớp: Học sinh nối tiếp nhau đọc từng
đoạn trong bài ( đọc 2 hoặc 3 lượt).Giáo viên theo dõi học sinh đọc để gợi
ý, hướng dẫn cách ngắt, nghĩ hơi, cách ngắt nhịp thơ cho đúng, đọc đúng
ngữ điệu câu và tập phân biệt lời người dẫn chuyện với lời nhân vật ( nếu
có), hướng dẫn học sinh tìm hiểu nghĩa từ ngữ được chú giải trong sách
giáo khoa, từ ngữ khó với học sinh địa phương ( nếu có).
- Giáo viên nắm được ở tập đọc lớp 3, việc luyện đọc từng đoạn trong
bài văn cần tập trung vào yêu cầu rỏ ràng, rành mạch là chủ yếu, chưa đòi
hỏi phải diễn cảm.Yêu cầu giải nghĩa từ ngữ cũng cần được tiến hành một
cách đơn giản, nhẹ nhàng phù hợp với học sinh.tránh khuynh hướng giảng
nghĩa từ quá kĩ và quá cầu kì, làm mất nhiều thời gian, không đúng đặc
trưng của phân môn Tập đọc.

thi đọc tốt một hai đoạn hoặc cả bài, đọc truyện theo vai, tổ chức trò chơi
4
Đổi mới phương pháp dạy – học phân môn Tập đọc lớp 3
học tập có tác dụng luyện đọc Đối với bài tập đọc có yêu cầu học thuộc
lòng, giáo viên tổ chức cho học sinh đọc và thi đọc thuộc.
+ Củng cố- dặn dò
Giáo viên hướng dẫn học sinh chốt lại nội dung chính của bài bằng
câu Hỏi cũng cố( hoặc đọc lại bài tập đọc, nêu ý chính rút ra bài học, trao
đổi liên hệ thực tế )
Nhận xét tiết học- dặn dò yêu cầu luyện tập và chuẩn bị cho bài sau.
Để tổ chức dạy học đạt hiệu quả, sinh động và hứng thú học tập, khi
dạy giáo viên cần chú ý.
- Bước đọc tiếp nối từng câu có mục đích chia nhỏ văn bản, nhiều học sinh
được đọc trước lớp, qua đó giáo viên nắm được cách phát âm và kỹ năng
đọc của học sinh, phát hiện lổi và sữa lỗi cho các em.
- Bước đọc từng đoạn trước lớp, học sinh đọc đúng ( nghỉ hơi ở những chổ
có dấu câu hay các cụm từ dài, đọc đúng ngữ điệu thể hiện thái độ tình cảm
qua giọng đọc
- Bước đọc theo nhóm : Mục đích là tạo điều kiện cho 100% học sinh được
tham gia đọc.
- Bước thi đọc cá nhân hoặc đọc đồng thanh nhằm mục đích củng cố kỹ
năng đọc. Giáo viên nên thay đổi hình thức đọc để tạo hứng thú cho học
sinh, khuyến khích thi đua đọc.
- Bước tìm hiểu bài: Học sinh chủ yếu đọc thầm, giáo viên cần giao
nhiệm vụ cụ thể (đọc thầm, phát hiện những từ ngữ, chi tiết, hình ảnh trong
bài, đọc thầm suy nghĩ trả lời câu hỏi).
- Bước luyện đọc lại để nâng cao chất lượng đọc.
- Giáo viên cần vận dụng quy trình luyện đọc phù hợp với trình độ của
từng đối tượng học sinh.
Ví dụ: + Đối với lớp có nhiều học sinh đọc còn kém, phát âm sai nhiều

học sinh đọc thầm một cách hình thức, giáo viên không nắm được kết quả
đọc- hiểu của học sinh để xữ lý trong quá trình dạy học
c) Luyện học thuộc lòng:
Nếu ở bài tập đọc có yêu cầu học thuộc lòng thì cần chú ý cho học sinh
luyện đọc kỹ hơn. Yêu cầu học sinh nhẩm bài trong sách giáo khoa, sau đó
nhìn vào một số từ ngữ (điểm tựa) để đọc thuộc.
Tổ chức thi hay tổ chức trò chơi học thuộc lòng một cách nhẹ nhàng
gây hứng thú cho học sinh.
Ví dụ: Thi đọc thuộc bài theo nhóm( tổ) đọc thơ truyền điện, thả thơ
Giáo viên có thể kết hợp gợi ý học sinh ghi nhớ nội dung.
2.4) Hướng dẫn học sinh tìm hiểu từ ngữ và nội dung bài tập đọc lớp3.
Để học sinh đọc hay, diễn cảm bài tập đọc thì các em phải nắm được nội
dung của bài. Giáo viên cần phải xác định rõ từ ngữ trong bài cần tìm hiểu.
+ Từ ngữ khó ( đọc chú giải trong sách giáo khoa)
+ Từ ngữ phổ thông mà học sinh địa phương chưa biết
+ Từ ngữ đóng vai trò quan trọng để hiểu bài đọc.
Ví dụ: Tìm hiểu thêm về từ “ qua đời” trong bài Tập đọc Giọng quê
hương
(TV3 tập1) để thấy được thái độ tôn trọng của tác giả với người mẹ khi nói
đến cái chết.
Việc hướng dẫn học sinh tìm hiểu nghĩa của từ thường được vận dụng
mộtcách linh hoạt, sáng tạo của giáo viên.
2.5) Một số biện pháp giáo viên cần sữ dụng khi hướng dẫn học sinh
tìm hiểu nghĩa của từ ngữ.
Yêu cầu học sinh đọc ( hoặc nêu lại) phần giải nghĩa trong từ ngữ trong
SGK.
Sử dụng đồ dùng dạy học ( tranh ảnh, vật thật, mô hình ) để giúp học
sinh hình dung cụ thể, rỏ nét hơn về nghĩa của từ.
Dùng lời nói miêu tả sự vật, đặc điểm được biểu thị ở từ ngữ cần được
giải nghĩa

lướt, theo dõi bạn đọc, trả lời câu hỏi ). Ngoài ra học sinh còn sử dụng
sách giáo khoa để tham gia vào các hoạt động trò chơi hay cuộc thi có yêu
cầu luyện đọc, học sinh thường xuyên làm việc với sách giáo khoa, giáo
viên có điều kiện trau dồi kỹ năng đọc cho các em được tốt hơn. Hình
thành văn hoá đọc cho học sinh khi học lên những lớp trên.
2.7) Tổ chức tốt trò chơi học tập trong giờ tập đọc.
Trò chơi học tập là một trong những hình thức tổ chức dạy học có tác
dụng kích thích hứng thú học tập cho học sinh, làm cho giờ dạy trở nên nhẹ
nhàng mà vẫn đạt được mục đích yêu cầu bài học đề ra. Tuy nhiên việc vận
dụng trò chơi học tâp trong môn Tiếng Việt nói chung, phân môn Tập đọc
nói riêng cũng cần chuẩn bị kỹ để đạt hiệu quả cao tránh bị lạm dụng hoặc
mang tính hình thức.
Nội dung trò chơi phải gắn với bài học. Hình thức tổ chức trò chơi cần
gọn nhẹ.cách tiến hành tương đối đơn giản để tất cả học sinh có thể tham
gia.
Ví dụ: Thi đọc tiếp sức, đọc phân vai, thả thơ
7
Đổi mới phương pháp dạy – học phân môn Tập đọc lớp 3
Trò chơi đem lại những tác dụng lành mạnh, thiết thực đối với học sinh
như : kích thích hứng thú đọc, rèn tư duy linh hoạt, giáo dục tư tưởng tình
cảm tốt đẹp
Trong giờ tập đọc,trò chơi học tập thường được tổ chức vào bước luyện
đọc lại. Tuỳ thời gian và điều kiện cho phép giáo viên lựa chọn trò chơi
thích hợp.
Tóm lại để giờ dạy phân môn tập đọc lớp3 đạt chất lượng và hiệu quả
cao,
chúng ta cần áp dụng đồng bộ các biện pháp nêu trên. Các biện pháp đều
có mối quan hệ hổ trợ biện chứng cho nhau. Cần áp dụng một cách linh
hoạt, phù hợp với điều kiện cụ thể của trường của lớp mình phụ trách.
Phần 4: NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC.

phân môn tập đọc lớp 3.
2) Coi trọng khâu chuẩn bị bài giảng cũng như đồ dùng dạy học trước khi
lên lớp.
3) Trong quá trình dạy học giáo viên phải thật linh động , sáng tạo phối hợp
các phương pháp và hình thức dạy học, để tiết học diễn ra một cách nhẹ
nhàng hiệu quả, tạo hứng thú học tập cho học sinh.
4) Bản thân phải có ý thức tự học, tự nghiên cứu tài liệu để nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ. Nâng cao chất lượng dạy học, thực hiện đổi mới
phương pháp.
5) Tạo điều kiện cho học sinh luyện đọc nhiều, đưa ra các ý kiến nhận xét
6) Dự giờ đúc rút kinh nghiệm .
7) Nắm và phân loại đối tượng học sinh.
Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, tôi thấy đó là việc làm thiết thực
giúp học sinh tiếp nhận tri thức một cách có hiệu quả.
Trên đây là một số vấn đề mà bản thân đã đúc rút được, rất mong cấp
trên và đồng nghiệp góp ý để tôi thực hiện có hiệu quả trong việc dạy học
phân môn Tập đọc lớp 3.
Quảng Thuận, ngày 20 tháng 5 năm
2006
Người viết

Lê Thị Ngọc Anh
9