BẢNG QUY ƯỚC CHỮ VIẾT TẮT
- PTDH: Phương tiện dạy học
- GV: Giáo viên
- HS: Học sinh
- CNH, HĐH: Công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
- GDCD: Giáo dục công dân
- TBDH: Thiết bị dạy học
- PPDH: Phương pháp dạy học
- SGK: Sách giáo khoa
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
MỤC LỤC
Trang
PHẦN I: Đặt vấn đề: 4
1. Lý do chọn đề tài: 4
2. Khái quát tình hình nghiên cứu: 5
3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng của đề tài 5
4. Cấu trúc đề tài: 5
PHẦN II: Nội dung 6
I. Những vấn đề chung về phương tiện và TBDH: 6
1. Cơ sở lý luận: 6
2. Cơ sở thực tiển: 8
3. Thuận lợi và khó khăn: 8
II. Sử dụng phương tiện và thiết bị dạy học vào bài 12, chính sách tài
nguyên và bảo vệ môi trường 11
1. Vài nét về tiếp cận nội dung bài 5 11
2. Chuẩn bị các PTDH cho bài giảng 11
3. Sử dụng TBDH vào bài giảng 12
4. Kết quả đạt được:………………………………………………………….13
5. Bài học kinh nghiệm:…………………………………………………… 14
PHẦN III: Kết luận và kiến nghị 15
Tài liệu tham khảo 16

trình GDCD lớp 9.
2. Khái quát tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu các vấn đề PTDH là đối tượng nghiên cứu của lý luận về
PPDH và các tài liệu bồi dưỡng GV GDCD. Đặc biệt, nội dung PTDH được đề
cập nhiều trong chương trình tìm hiểu SGK mới. Trong đó phải kể đến: Tài liệu
bồi dưỡng thường xuyên chu kỳ 2, 3. SGK môn GDCD lớp 9.
3. Mục đích, nhiệm vụ, đối tượng của đề tài
Mục đích: Trên cơ sở tìm hiểu các PTDH, cấu trúc của bài 5: Tình hữu nghị
giữa các dân tộc trên thế giới và các thiết bị có thể áp dụng vào bài học để
chuẩn bị tư liệu, PTDH cho quá trình giảng dạy.
Nhiệm vụ: Nghiên cứu tìm hiểu cơ sở lý luận của PTDH. Nghiên cứu nội
dung bài 5 tìm hiểu các PTDH được ứng dụng vào bài học để sử dụng một cách
hợp lý, tránh tình trạng đưa quá nhiều PTDH vào bài giảng mà không đem lại
kết quả cao.
Đối tượng: Đề tài này được áp dụng với việc dạy học môn GDCD đối với
học sinh lớp 9 trường THCS Hồng Thủy học kỳ I năm học 2008-2009.
4. Cấu trúc của đề tài
Ngoài mục lục và tư liệu tham khảo, Đề tài được chia làm 03 phần:
Phần đặt vấn đề
Phần nội dung
Phần kết luận - kiến nghị
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
PHẦN II
NỘI DUNG
I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG TIỆN VÀ TBDH
1. Cơ sở lý luận
a. Thế nào là phương tiện và TBDH
- Theo nghĩa rộng: Phương tiện và TBDH ( sau đây gọi chung là PTDH)
gồm tất cả các thiết bị có khả năng chứa đựng hoặc chuyển tải những thông tin
về nội dung dạy học và sự điều khiển quá trình; hoặc những vật dụng có tác

thông cho HS.
+ Phương tiện dạy học cũng có thể hỗ trợ HS rèn luyện kĩ năng quan sát,
phân tích, so sánh
- Chức năng rèn luyện thái độ cho HS
Thông qua tranh ảnh, câu chuyện, tấm gương, các bài tập trắc nghiệm
khách quan, các bài tập tình huống liên quan đến nội dung bài học được chuyển
tải trên các phương tiện dạy học, HS dễ dàng bày tỏ thái độ của mình trước
những vấn đề của cuộc sống đặt ra.
- Chức năng kích thích hứng thú học tập
Phương tiện dạy học có thể kích thích hứng thú học tập nhờ hình thức
thông tin như âm thanh, màu sắc, hình ảnh động, nhờ nội dung thông tin như mô
phỏng những hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và con người, ứng dụng của một
số lĩnh vực khoa học công nghệ về nguyên tử, hạt nhân
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
- Chức năng tổ chức điều khiển quá trình học tập.
Phương tiện dạy học có thể có chức năng tổ chức, điều khiển quá trình dạy
học, sách giáo viên, phần mềm vi tính, bài hát, băng hình có phát ra những lệnh
thực hiện công việc này, chuyển sang hoạt động khác là những phương tiện
dạy học có khả năng thực hiện chức năng này.
- Chức năng hợp lý hoá công việc của thầy và trò.
Phương tiện dạy học còn có thể hợp lý hoá việc tiến hành một số hoạt động
của thầy hoặc trò:
Ví dụ: Trình chiếu các văn bản và hình ảnh nhờ Power point, chiếu bản
trong có bài làm của HS lên bảng qua máy chiếu vật thể
2. Cơ sở thực tiển.
a. Những phương tiện dạy học đặc thù bộ môn GDCD
- Các sơ đồ, biểu đồ, bảng biểu, tranh ảnh, mô hình.
- Phim, đèn chiếu, máy chiếu, giấy trong.
- Phiếu học tập.
- Giấy khổ lớn, bút dạ, kéo, băng dính.

việc. Đặc biệt cần tăng cường sử dụng những phương tiện dạy học nhằm tạo môi
trường tương tác cho HS học tập trong hoạt động và phát triển năng lực chủ
động, tự giác, tích cực và sáng tạo của HS, tạo điều kiện cho các em thực hiện
hoạt động học tập độc lập hoặc trong giao lưu.
b.Khó khăn.
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
Các phương tiện dạy học, đặc biệt là các TBDH ở các trường THCS hiện
nay còn nhiều thiếu thốn. Bộ giáo dục và Đào tạo có kinh phí mua thiết bị dạy
học cấp cho các trường và cấp phát thiết bị dạy học cho các bộ môn. Nhưng
chắc chắn rằng, nguồn cung cấp từ Bộ không thể đáp ứng đủ nhu cầu về phương
tiện dạy học cho các bộ môn. Mặt khác, không phải cứ dùng phương tiện dạy
học đắt tiền là đạt hiệu quả dạy học cao, mà điều quan trọng là sử dụng hợp lý,
biết cách khai thác triệt để phương tiện dạy học. Do đó, mỗi GV phải luôn luôn
chủ động sáng tạo trong việc sưu tầm, tự tạo phương tiện dạy học dù là những
phương tiện phục vụ dạy học rất đơn giản và ít tốn tiền
- Những phương tiện dạy học và GV có thể tự sưu tầm gồm: Các thông tin
trên các phương tiện thông tin đại chúng, các bài báo, tranh ảnh tự chụp, các tình
huống có thật, câu chuyện, các đoạn phim trên truyền hình hoặc của các cơ quan
văn hoá
- Các phương tiện dạy học GV có thể tự tạo gồm: sơ đồ, bảng biểu, tranh
ảnh, mô hình đơn giản, phiếu học tập
- Chất liệu để tự tạo phương tiện dạy học cũng hết sức đa dạng, phong phú.
Nó có thể là:
+ Giấy các loại, các khổ
+ Bản trong, bút dạ
+ Các vật liệu tre, gỗ, nứa; thép, đồ nhựa, vải, phấn màu, băng dính 2 mặt
Bên cạnh việc sưu tầm, tự tạo các phương tiện dạy học của từng GV, tổ bộ
môn nên họp, động viên và phân công mỗi GV sưu tầm, tự tạo phương tiện dạy
học cho 1 - 2 bài trong 1 năm để dùng chung trong tổ. Dần dần phương tiện dạy
học của tổ sẽ phong phú và đầy đủ hơn.

bị đã chuẩn bị sẵn.
b. Về sưu tầm nguồn tư liệu: Đây là bài có nguồn tư liệu khá nhiều và
phong phú, có thể vận dụng được nhiều nguồn tư liệu khác nhau vào bài giảng.
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
- Một là sưu tầm từ trang Web: tvtl.bachkim.vn, khi vào trang này đòi hỏi
bạn phải đăng ký 01 tài khoản và được tặng miễn phí 50 điểm để download tư
liệu. Khi đăng ký tài khoản bắt buộc phải khai báo email
- Hai là có thể sưu tầm tranh ảnh, các đoạn băng hình ở trên VTV,sách báo,
thư viện hoặc thông qua học sinh.
Sau khi đã sưu tầm đủ nguồn tư liệu phục vụ nội dung bài giảng, chúng ta đi
vào thiết kế bài giảng, thiết kế bài tập tình huống, câu hỏi phát vấn, các chương
trình hoạt động nhóm, các nội dung cần liên hệ với thực tế địa phương
3. Sử dụng thiết bị dạy học vào bài giảng.
Trong mục I. Đặt vấn đề. Giáo viên có thể sử dụng các Video sưu tầm để
chiếu cho HS xem nhằm thuyết minh về nội dung quan hệ bạn bè thân thiện
giữa nước này với nước khác trên nhiều lĩnh vực
Nếu không có các đoạn Video Clip quay các mối quan hệ hợp tác với các
nước giáo viên có thể chụp các bức ảnh hoặc sưu tầm ảnh trên trang web
tvtl.bachkim.vn rồi in ra và phân loại ảnh. rồi phát cho HS xem theo các nhóm
nhằm hiểu hơn về đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta.
Việc tìm kiếm các đoạn video GV có thể Capture trực tiếp từ truyền hình
VTV thông qua phần mềm Ulead VideoStudio 9,đây là một phần mềm chuyên
dùng để biên tập các đoạn video, audio rất hữu ích cho việc thiết kế lại các
nguồn tư liệu phục vụ bài giảng của giáo viên.
Ở nội dung I, HS đã phần nhiều được quan sát về các mối quan hệ của Việt
Nam với các nước trên nhiều lĩnh vực, nên khi GV đưa ra được các bức ảnh
hoặc đoạn phim nói về nội dung này thì chắc chắn các em sẽ có những quan
điểm, nhận định rõ ràng và tương đối hiểu biết nội dung kiến thức, trên cơ sở đó
GV có thể nhanh chóng chuyển qua kiến thức khác hoặc khai thác kiến thức ở
mức độ sau hơn Nhưng nếu không có các tài liệu này, mà GV chỉ dạy “ chay”

biết đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ lỉnh hội kiến
thức và phát triển kỹ năng.Vì vậy chất lượng của đợt kiểm tra học kỳ I cũng
được tăng lên thể hiện rỏ ở kết quả sau đây:
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.

5. Bài học kinh nghiệm.
Là một GV giảng dạy môn GDCD THCS, dù tuổi nghề còn non trẻ nhưng
tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm trong quá trình sử dụng PTDH. Có một
điều mà tôi cảm nhận được qua các giờ giảng một cách sâu sắc là: Giờ dạy nào
GV sử dụng nhiều PTDH thì giờ học đó trở nên sinh động, lôi cuốn học sinh và
khối lượng tri thức được truyền thụ nhiều hơn, HS hứng thu nhiều hơn những
giờ GV ít sử dụng PTDH
Việc sử dụng PTDH đặc thù của bộ môn không phải là quá khó. Vì có thể
sử dụng nhiều nguồn tư liệu ở các môn KHXH khác, như Lịch Sử, Địa Lý, …
nhưng cũng không phải là dễ vì những PTDH của bộ môn được cấp phát còn
quá ít ỏi. Cho nên đa số các PTDH là do GV tự sưu tầm, thiết kế. Vì vậy có thể
nói PTDH có bao nhiêu, được sử dụng như thế nào phần lớn do chính người GV
quyết định.
Đã đến lúc, người giáo viên cần thay đổi thói quen chỉ cần phấn và giáo án
là có thể lên lớp bất cừ lúc nào , bên cạnh phấn và giáo án là hai thiết bị truyền
thống không thể thiếu trong giảng dạy, hãy mang thêm những PTDH khác, đó là
sơ đồ, tranh ảnh, câu chuyện tình huống, video, bài hát…
Bài kiểm tra
HKI
Lớp TSHS
Khá - Giỏi
Trung bình
trở lên
Yếu - Kém
SL % SL % SL %

nguồn kinh phí để thực hiện.
Trên thực tế, việc nghiên cứu và ứng dụng sáng kiến này chỉ trong một
phạm vi hẹp, vì thế chưa thể đánh giá được toàn diện và chính xác nhất những
ưu điểm và hạn chế của việc ứng dụng Phương tiện và thiết bị trong dạy học. Vì
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
vậy, tôi rất mong nhận được sự động viên cổ vũ cùng những lời góp ý chân
thành từ các thầy cô đồng nghiệp để sáng kiến này ngày một hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hồng Thủy, ngày 15 tháng 2 năm 2009
NGƯỜI VIẾT
Hoàng Thị Kiều Giang
Đánh giá của HĐKH
Trường THCS Hồng Thuỷ
SKKN: Sử dụng PT và TB dạy học vào Bài : “Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới”.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Văn kiện Đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ IX. NXB Chính trị Quốc
gia, Hà Nội, 2001.
2. Điều 14 Hiến pháp năm 1992.
3. GDCD lớp 9, Sách giáo viên GDCD lớp9, Nxb GD.
4. Một số website và báo điện tử khác