Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
Sử dụng phơng tiện và phơng pháp dạy học
thực hành trong công nghệ
Đặt vấn đề
Năm học 2006 2007 là năm thứ năm thực hiện chủ trơng của
ngành Giáo dục Đào tạo là: Phải thực hiện đổi mới phơng pháp giảng
dạy từ phơng pháp dạy học "cũ thụ động thâỳ "đọc trò chép
sang phơng pháp giảng dạy tích cực chủ động, sáng tạo theo hớng
Phát huy trí lực của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm. Cũng nh
hết thảy các thầy cô giáo khác trong 3 năm học qua tôi cũng đã trăn
trở, tìm tòi, từng bớc thực hiện việc đổi mới phơng pháp giảng dạy
theo yêu cầu của ngành Giáo dục đề ra bởi chúng ta đều bết phơng
pháp giảng dạy là một trong những yếu tố cơ bản và quan trọng nhằm
truyền đạt kíên thức tới học sinh đạt hiệu quả tốt nhất. Phơng pháp
giảng dạy phù hợp, khoa học sẽ là con đờng giúp học sinh tiếp thu
kiến thức một cách hiệu quả, phát huy trí lực của ngời học. Mỗi cấp
học, mỗi bộ môn đều phải có một phơng pháp giảng dạy phù hợp và
phải không ngừng đổi mới, hoàn thiện và đây cũng chính là một trong
những yếu tố, động lực nhằm không ngừng nâng cao chất lợng giáo
dục toàn diện cho học sinh hiện nay.
Giải quyết vấn đề
I. Cơ sở lý luận:
Quy luật của quá trình nhận thức là từ trực quan sinh động đến t
duy trừu tợng. Song quá trình nhận thức đó đạt hiệu quả cao hay
không, có bền vững hay không còn phụ thuộc vào tính tích cực chủ
động, sáng tạo của chủ thể. Đặc điểm của lứa tuổi thiếu niên là
đang có xu hớng vơn lên làm ngời lớn, muốn tự mình tìm hiểu
Trang1
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
khám phá trong quá trình tự nhận thức. ở lứa tuổi học sinh THCS đã
có khả năng thuận lợi cho khả năng tự điều chỉnh hoạt động học tập
của nền tri thức, nó kéo theo của sự phát triển của nền kinh tế- xã hội ,
khoa học kĩ thuật của Việt Nam. Trớc tình hình đó, mục tiêu giáo dục
hiện nay cần thay đổi sao cho phù hợp với thời cuộc. Nếu đem xét lại
thì với môn kĩ thuật không còn phù hợp nữa vì ngời học học theo lối
dạy chay, tiếp thu kiến thức một cách thụ động và chủ yếu là lí thuyết ,
thực hành nếu có thì cũng rất ít và phơng tiện dạy học thì không có.
Môn Công Nghệ thì sao? Trong "môn đun lắp đặt mạch điện trong nhà"
thì có tới 80 đến 90 phần trăm là thực hành , từ 10 đến 20 phần trăm là
lí thuyết.
Để đáp ứng nhu cầu thực hành nên nhà trờng đợc cung cấp nhiều
phơng tiện dạy học. Đây là những thuận lợi mà ngời dạy môn Công
Nghệ có đợc . Nhng bên cạnh đó cũng có không ít khó khăn nh việc sử
dụng những phơng tiện dạy học chỉ đợc một thời gian ngắn, ngời dạy
hầu hết là kiêm nhiệm,việc quản lí đồ dùng và học sinh gặp nhiều khó
khăn, thời gian chuẩn bị cho tiết dạy nhiều đặc biệt là dạy nhiều lớp.
Nhng cũng do thực hành nhiều nên học sinh luôn luôn đợc trực
tiếp làm, khi học sinh đợc làm nhiều sẽ hình thành kĩ năng, tạo nên sự
sáng tạo trong học sinh từ đó giúp học sinh chiếm lĩnh đợc kiến thức
một cách chủ động, đến khi ra cuộc sống học sinh không còn bỡ ngỡ,
bất ngờ với những tình huống xảy ra.
Khi hc sinh c trc tip lm bi vi nhiu phng tin hc
tp s to ra s hng thỳ hc tp giỳp hc sinh t chim lnh kin thc,
phỏt trin k nng thc hnh, phỏt trin trớ tu ca hc sinh ng thi
Trang3
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
cũn giỏo dc c nhõn cỏch ca hc sinh v hp lớ hoỏ hot ng ca
giỏo viờn v hc sinh.
Vi nhng thun li, khú khn, tỡnh hỡnh , thc trng trờn nờn tụi
quyt nh chn :"S dng phng tin v phng phỏp dy hc
thc hnh trong Cụng Ngh " lm ti.
và những thiết bị dạy học phù hợp với từng nội dung của bài và tổ chức
cho học sinh hoạt động , lĩnh hội kiến thức.
Ví dụ:Khi dạy bài thực hành nối dây dẫn cần chuẩn bị: dây dẫn điện ,
kìm cắt dây, kìm tuốt dây, giấy ráp, mỏ hàn, thiếc với phơng pháp tổ
chức là hoạt động cá nhân. Nhng với bài "Lắp đặt mạch điện bảng điện"
thì cần chuẩn bị: hai cầu chì, một công tắc, một bộ bóng đèn, một ổ
điện, dây dẫn với ph ơng pháp tổ chức là hoạt động nhóm.
+ Để biểu diễn trên lớp cần thiết bị dạy học có kích thớc đủ lớn để học
sinh quan sát đợc, để học sinh học theo nhóm hoặc thực hành theo
nhóm cần thiết bị dạy học đủ nhỏ phù hợp với tâm lí học sinh.
_ Sử dụng đúng lúc thiết bị dạy học đợc đa ra giới thiệu và để học sinh
quan sát, nhận xét, phân tích đúng lúc nội dung và phơng pháp dạy học
cần đến sẽ có hiệu quả cao. Tránh hiện tợng đa ra hàng loạt thiết bị day
học không phù hợp với nội dung và trình tự bài giảng dẫn đến hiện t-
ợng phân tán sự chú ý của học sinh.
_ Để thiết bị dạy học đúng vị trí.
+Trình bày thiết bị dạy học trên lớp học ở vị trí hợp lí nhất giúp tất cả
học sinh trong lớp đều có thể tiếp nhận thông tin từ thiết bị dạy học
bằng nhiều giác quan khác nhau.
+Trong giờ lên lớp phải đặt thiết bị day học cha dùng đến hoặc đã
dùng rồi ở chỗ khuất, để tránh phân tán sự chú ý của học sinh.
Trang5
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
_ Sử dụng thiết bị dạy học đúng mức và cờng độ thích hợp trong đó có
sự kết hợp chặt chẽ phơng pháp trực quan với các phơng pháp dạy học
khác, nhằm kích thích hứng thú học tập của học sinh, giúp học sinh tiếp
cận với kiến thức một cách chủ động sáng tạo. Tránh quá nhiều thời
gian sử dụng thiết bị dạy học hay sử dụng quá nhiều một loại hình thiết
bị dạy học trong một tiết học, cần sử dụng linh hoạt, phối hợp nhiều
loại phơng tiện để giảng bàiđợc sinh động, tránh nhàm chán.
Dạng 2: Bài thực hành lắp đặt bảng điện.
Hoạt động 1: Chuẩn bị thực hành
GV: Để có thể tiến hành tốt bài thực hành chúng ta cần chuẩn bị nh
thế nào?
HS: Kìm, dao, tua vít, khoan, bảng điện, ổ cắm điện, cầu chì,công
tắc,dây dẫn điện,bóng đèn ,đui đèn.
GV: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
HS: Xuất trình dụng cụ học tập.
Hoạt động 2: tìm hiểu nội dung và trình tự thực hành
1. Tìm hiểu chức năng của bảng điện.
GV: Yêu cầu học sinh tìm hiểu các thông tin và quan sát hình vẽ 6-1
trong sách giáo khoa?
HS: Tìm hiểu các thông tin và quan sát hình vẽ.
GV: Yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm:
-Bảng điện dùng để làm gì?
- Bảng điện gồm có mấy loại ? Nhiệm vụ của những bảng điện đó là
gì?
HS: Thảo luận theo nhóm.
Trang7
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
GV: Yêu cầu học sinh đọc kết quả đã thảo luận.
HS: Đọc kết quả đã thảo luận.
GV: Yêu cầu học sinh nhận xét , bổ xung .
HS: Nhận xét,bổ xung.
GV: tổng hợp đi đến kết quả đúng:
- Bảng điện dùng để lắp đặt những thiết bị đóng cắt, bảo vệ và lấy
điệncủa mạng điện.
- Gồm có hai loại bảng điện: Bảng điện chính và bảng điện nhánh
2.Vẽ sơ đồ lắp đặt mạch điện.
a. Tìm hiểu sơ đồ nguyên lí.
HS : Lên bảng vẽ sơ đồ lắp
đặt.
O
A
3. Lắp đặt mạch điện bảng địên.
GV: Hãy nêu quy trình lắp bảng điện?
HS: vạch dấu khoan lỗ bảng điện nối dây TBĐ của BĐ
lắp đặt TBĐ vào bảng điện kiểm tra.
GV: viết quy trình lắp đặt mạch điện đó lên bảng, khi viết đến bớc nào
thì giới thiệu luôn bớc đó.
HS: tập trung lắng nghe.
Hoạt động 3: H ớng dẫn thực hành
Trang9
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
Sau khi giáo viên hớng dẫn xong các bớc thì làm làm mẫu nhanh một
lần và lần thứ 2 thì hớng dẫn một hoặc hai bớc đầu phần còn lại để học
sinh làm nốt.Giáo viên yêu cầu học sinh thực hành dới sự quan sát
uốn nắn của giáo viên.
Hoạt động 4:Kết thúc thực hành.
Giáo viên yêu cầu học sinh thu dọn thiết bị học tập,
GV: Yêu cầu học sinh đánh giá giờ thục hành về kiến thức, về thái độ
học tập, về sự chuẩn bị.
GV: Dặn dò học sinh về nhà chuẩn bị những thiết bị còn thiếu để tiết
thực hành sau đạt kết quả cao.
Nh vậy thời gian học lí thuyết chỉ chiếm khoảng 30 ' thời gian còn lại
thì học sinh tự thực hành , tự chiếm lĩnh đợc kiến thức, khi học sinh
làm nhiều sẽ tạo ra kĩ năng.
Các bài sau cũng tiến hành tơng tự nh vậy.
Khi kết hợp tốt phơng pháp giảng dạy và thiết bị dạy học nh vậy sẽ
làm cho học sinh hứng thú học bài và thực hành.
nhiệt huyết với nghề thì lo gì đất nớc này không phát triển , lo gì còn
có những học sinh ngồi nhầm lớp.Và với đề tài này thì đây chỉ là ý
kiến chủ quan của riêng cá nhân tôi mà thôi ,tôi mong dợc sự góp ý
của đồng nghiệp,của những ngời đọc đề tài nàyvà của hội đồng kiểm
định.
Kết luận
Nh vậy, để thực hiện tốt mục tiêu của ngành giáo dục là giáo
dục toàn diện, đào tạo những con ngời vừa hồng vừa chuyên thì việc
giáo viên không ngừng học hỏi tìm tòi sáng tạo tìm ra các phơng pháp
giảng dạy cho phù hợp với học sinh là điều nhất thiết phải làm thờng
Trang11
Sáng kiến kinh nghiệm:\ :\ Trờng THCS quang trung
xuyên, liên tục với tất cả các bộ môn và đặc biệt là với những tiết học
thực hành. Bởi qua tiết thực hành học sinh đợc kiểm tra, củng cố lại
kiến thức cũ đã học, đợc sự thật hoá bằng mắt kiến thức các em đã
học. Ngoài ra trong giờ thực hành các em còn đợc phát hiện ra những
kiến thức mới mà ở bài lý thuyết không có từ đó gợi mở trí tò mò phát
triển t duy khoa học cho các em.
Trên đây là kinh nghiệm của tôi trong quá trình giảng dạy môn
Kỹ thuật công nghiệp tại trờng THCS An Hoà. Đây chỉ là một kinh
nghiệm đợc học tập thông qua tài liệu và thực tế giảng dạy đựơc áp
dụng mang tính chủ quan nên kết quả đạt đợc cha thực sự nh mong
muốn. Tôi rất mong đợc các đồng nghiệp khi tham khảo có ý kiến
đóng góp cho kinh nghiệm này để đợc giảng dạy môn Kỹ thuật công
nghiệp của tôi đợc hoàn thành tốt hơn.
Xin chân thành cám ơn.
An Hoà, ngày 25 tháng 12 năm 2006.
Ngời thực hiện
Nguyễn Thị Bích Thu
Trang12