Lời mở đầu
Quan hệ Việt Nam ASEAN ngày nay đang phát triển tốt đẹp với
mục tiêu vì hoà bình ổn định hợp tác và phát triển. Sự phát triển này
là xu thế tất yếu của khu vực và thế giới đồng thời cũng là lợi ích của hai
bên nhất là về an ninh chính trị kinh tế. Nhận thức đợc điều này,
quan hệ hai bên ngày càng đợc cải thiện.
Tháng 7 năm 1995 là thời điểm Việt Nam trở thành thành viên chính thức
của ASEAN là mốc thời gian đánh dấu sự chuyển biến phát triển mạnh
mẽ của Việt Nam đặc biệt là về kinh tế.
QUAN Hệ VIệT NAM ASEAN Từ 1991 ĐếN NAY
Phần 1. Khái quát quan hệ Việt Nam - ASEAN thòi kỳ chiến
tranh lạnh
- Hiệp hội Đông Nam á thành lập nhày 8-8-1967 do Indonêxia
Philippin thailand Singapore Malaixia ký kết tại Bangkok với
1
mục đích hoà bình ổn định khu vực và hợp tác quốc tế. Đến nay
ASEAN tồn tại 33 năm và ngày càng có vai trò quan trọng trong khu vực
và thế giới
Quan hệ Việt Nam ASEAN từ 1967 đến 1972
ASEAN ra đời khi đế quốc Mỹ tăng cờng chiến tranh xâm lợc Việt
Nam, cũng nh chiến tranh Đông Dơng đang ở thời kỳ ác liệt, trong thời kỳ
này Đông Nam á bị tách ra thành hai nhóm nớc: Nhóm 3 nớc Đông Dơng
và nhóm các nớc ASEAN. Hai nhóm nớc phát triển theo hai con đờng
khác nhau, hệ t tởng khác nhau, định hớng kinh tế xã hội khác nhau. Ba n-
ớc Đông Dơng thân Liên Xô; Trung Quốc ASEAN thân phơng Tây.
Thâm chí Thái lan, Philipin, nằm trong khố SEATO do Mỹ cầm đầu tham
gia vào chiến tranh xâm lợc Việt Nam, các nớc còn tỏ thái độ không ủng
hộ nên quan hệ Việt Nam ASEAN thời kỳ này đang trong tình trạng
đối đầu không có quan hệ ngoại giao với nhau ( trừ Indonêxia ).
Quan hệ Việt Nam ASEAN từ 1973 đến 1978
Năm 1973 Việt Nam ký hiệp định Paris với Mỹ, buộc Mỹ phải rút

Song một số nớc tiêu biểu nh Inđônêxia tuy chống lại Việt Nam nh-
ng vẫn duy trì đối thoại với Việt Nam.
Trớc tình hình quan hệ căng thẳng này và cùng chính sách đổi mới
đợc đa ra trong Đại Hội Đảng lần 6 năm 1986 Việt Nam đã đa ra các đề
nghị giải quyết vấn đề Campuchia, đa ra đề nghị về hoà bình hợp tác
Đông Nam á. Tuy nhiên tất cả đề nghị đều không đợc ASEAN chấp nhận.
Họ cho rằng vấn đề Campuchia là nguyên nhân gây mất ổn định khu vực,
Việt Nam phải giải quyết vấn đề Campuchia trớc rồi mới giải quyết vấn
đề hoà bình hợp tác khu vực. Trên thực tế Việt Nam đã tiến hành rút
quân từ năm 1982 và việc các cờng quốc Mỹ Xô - Trung cải thiện quan
hệ. Các nớc ASEAN cử Inđônêxia lam đại kiên đối thoại với Đông Dơng
dẫn đến thông báo chung đợc ký kết tháng 7 năm 1987 đánh dấu sự mở
đầu quá trình thơng lợng giữa hai nhóm nớc nhằm giải quyết vấn đề
Campuchia đa tới các hội nghị Jim1 Jim2 năm 1988-1989.
Tháng 9 năm 1989 Việt Nam rút toàn bộ quân khỏi Campuchia, sự
kiên này đánh dấu khép lại 10 năm căng thẳng đối đầu giữa Việt Nam và
ASEAN, mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ hoà bình ổn định họp tác
và phát triển.
Phần 2: Quan hệ Việt Nam ASEAN từ 1991 đến nay.
Tình hình quốc tế và khu vực
Tình hình quốc tế và khu vực có những biến động nhanh chóng.
- Do tác động của cách mạng khoa học công nghệ các nớc lớn đều
điều chỉnh chiến lợc của mình, từ chạy đua vũ trang chuyển sang chạy
đua về kinh tế, đối thoại củng tồn tại hoà bình trong xu thế đa cực hoá,
cục diện này làm cho các nớc thoát khỏi chiến tranh lạnh, đặc biệt khi hệ
thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ làm trật tự thế giới
3
cũ tan rã và thế giới đang dần dần hình thành một trật tự có lợi cho Mỹ và
các nớc t bản chủ nghĩa
- Quan hệ quốc tế trở nên năng động, linh hoạt song cũng ngày

dân thế giới vì hoà bình - độc lập dân tộc dân chủ và tiến bộ xã hội
( Trích văn kiện Đai Hội 7 tháng 6 năm 1991).
4
Tiếp đó tháng 6 năm 1992, Hội nghị Ban chấp hành TW3, Đảng,
Nhà nớc đã nêu ra đơng lối Đối Ngoại độc lập tực chu, đa dạng hoá, đa
phơng hoá quan hệ quốc tế mà Việt Nam đang thực hiện mà cụ thể hoá là:
Ưu tiên phát triển quan hệ với các nớc trong khu vực.
Thúc đẩy bình thờng hoá quan hệ với Trung Quốc Mỹ.
Việc đổi mới lần này đã đa Việt Nam thoát khỏi khủng hoảng kinh
tế nh tạo điều kiện cho Việt Nam thúc đẩy quan hệ với ASEAN ngày càng
mạnh mẽ và trở thành thành viên chính thức của ASEAN. Đồng thời nâng
cao vị thế của Việt Nam trên truơng quốc tế, tranh thủ đợc sự giúp đỡ của
các nớc các tổ chức quốc tế.
Chính sách đổi mới này thể hiện tình hình đúng đắn, t duy sáng tạo,
nắm bắt kịp thòi tình hình thế giới khu mực của Đảng và Nhà nớc.
Những lợi ích của Việt Nam trong việc gia nhập ASEAN
*Lợi ích về chính trị
Ngay từ đầu thập kỷ 90 Việt Nam và ASEAN đã cùng nhau họp bàn
để giải quyết vấn đề Campuchia đi đến cuối cùng là hiệp định Paris đợc
ký kết ngay 23-10-1991 liên quan đến chủ quyền, độc lập, toàn vẹn lãnh
thổ thống nhất độc lập của Campuchia. Sau sự kiện này Việt Nam tăng c-
ờng hợp tác với ASEAN. Tại hội nghị Jim1 Việt Nam bày tỏ sẵn sàng
tham gia vào hiệp hội Bali. Đến tháng 7-1992 Việt Nam đã chính thức
tham gia vào hiệp ớc Bali và trở thành quan sát viên của ASEAN. Tại hội
nghị bộ truởng 28, quan hệ ngoại giao ngày càng phát triển không bị cản
trở bởi bất cứ lý do gì kể cả về kinh tế. Cả Việt Nam ASEAN cùng có
quyết tâm cao trong việc xây đựng và phát triển quan hệ hợp tác trong các
lĩnh vực về lơị ích chung của cả khu vực đồng thời với những thành tựu
Việt Nam đạt đợc trong công cuộc đổi mới lam cho ASEAN tin tởng hơn
trong việc mở rộng quan hệ hợp tác với Việt Nam. Vì vậy tháng7-1994 Bộ

đã cam kết tham gia vào các khu vực buôn bán tự do ( AFTA ) với mục
đích lam tăng tính cạnh tranh của ASEAN và dần hớng ra thị trờng thế
giới. Bên cạnh đó năm 1996 Việt Nam cũng thực hiện hiệp định về thuế
quan u đãi hiệu quả chung ( CEPT ) đa nhiều mặt hang vào chơng trình
cắt giảm thuế quan theo CEPT với thời hạn từ năm 1996-2000.
- Việt Nam tham gia vào AFTA là tất yếu phù hợp với xu thế chung
của quốc tế vì nó có tác động tích cực đối với nền kinh tế. Tạo điều kiện
cho việc cho việc mở rộng mối quan hệvới các tổ chức liên minh nh: EU,
WTO, APEC. Hơn nữa việc tham gia này còn là cơ hội cho Việt Nam đẩy
nhanh quá trình công nghiệp hoa, hiện đại hoá đất nớc để đến năm 2020
Việt Nam trở thành một nuớc công nghiệp.
* Lợi ích văn hoá giáo dục
6
- Nhận thức đợc tầm quan trọng của văn hoá giáo dục cũng nh giữa
các nớc ASEAN có những nét tơng đồng văn hoá tử lâu đời vì vậy trong
các năm qua Việt Nam và các nớc ASEAN dã tích cực hợp tác song ph-
ơng, đa phuơng về văn hoá đợc ký kết nh hiệp định hợp tác Văn hoá Việt
Nam Philippin ký 3-1994, bản ghi nhớ giữa Việt nam và Indonexia về
hợp tác trong lĩnh vực thông tin
Để tăng cờng hơn nữa sự hiểu biết lẫn nhau giữa các nớc, Việt Nam
đã cùng các nớc thiết lập các cơ quan trao đổi lập các hội nghiên cứu văn
hoá Đong Nam á ở các nớc, tổ chức triển lãm văn hoá nghệ thuật và nâng
cao trình độ nhận thức của nhân dân. Việt nam đã hợp tác với các nớc
trong việc thiết lập hệ thống giáo trình chung nhất là về Đong Nam á học
từ cấp 1,2,3,đại học và học tiếng. Trong lĩnh vực này Singapore là nớc
đứng đầu ASEAN giúp đỡ Việt nam đào tạo các sinh viên, cấp học bổng
*Tóm lại: với nhũng triển vọng trên, quan hệ Việt nam ASEAN đang
bớc sang giai đoạn mới giai đoạn hoà bình, ổn định, hợp tác và phát
triển. Mặc dù có sự khác biệt về kinh tế, chính trị, trình độ KHKT.song
các nớc ASEAN đã liên kết với nhau tạo thành ASEAN-10 vững mạnh với

Thành
Giai đoạn mới trong giai đoạn kinh tế Việt nam ASEAN
Hoa Hữu Lân
Báo Quốc tế
Tạp chí Cộng sản
Tạp chí Châu á - và một số tài liệu khác8
Lời mở đầu 1
Phần 1. Khái quát quan hệ Việt Nam - ASEAN thòi kỳ chiến tranh lạnh 1
Quan hệ Việt Nam ASEAN từ 1979 đến 1989 2
Tình hình quốc tế và khu vực 3
Những lợi ích của Việt Nam trong việc gia nhập ASEAN 5
Tài liệu tham khảo 8
9
10